Burası, küratör olarak çalıştığım
Rotterdam Doğa Tarihi Müzesi.
Koleksiyonun iyi durumda olduğunu ve
büyüdüğünü kontrol etmek benim işim
ve bu da, temelde, ölü hayvan koleksiyonu yapıyorum demek oluyor.
1995'lere dönersek,
o günlerde müzenin yanına yeni bir kanat açılmıştı.
Camdan yapılmıştı
ve bu bina, işimi iyi yapmamda gerçekten yardımcı oldu.
Bina gerçek bir kuş-katiliydi.
Tahmin edersiniz ki kuşlar cam kavramını
anlamazlar. Onu göremezler,
cama doğru uçarlar ve ölürler.
Benim yapmam gereken tek şey ise dışarı çıkmak,
kuşları toplamak ve koleksiyonum için içlerini doldurmaktı.
(Gülüşler)
Ve o günlerde,
kuşları, cama çarpınca çıkardıkları çarpma seslerinden
ayırt edebilmek için iyice kulak kesiliyordum.
Ve 5 Haziran 1995'te,
camın dışından gelen şiddetli bir çarpma sesi
benim hayatımı değiştirdi, ördeğinkininse sonu oldu.
Camdan dışarı baktığımda gördüğüm şey buydu.
Buradaki ölü ördek. Cama doğru uçmuştu.
Karnının üstünde ölmüş bir halde yatıyor.
Fakat ölü ördeğin yanında canlı bir ördek var,
ve lütfen dikkat ediniz.
Her ikisinin cinsiyeti de erkek.
Ve sonra şu olay oldu.
Canlı ördek ölü ördeğin üstüne çıktı
ve çiftleşmeye başladı.
Ben bir biyoloğum. Ben bir kuş bilimcisiyim.
"Burada bir yanlışlık var." dedim.
Bir tanesi ölü, bir tanesi canlı. Bu ölü sevicilik olmalı.
Baktım. İkisinin de cinsiyeti erkek.
Eşcinsel ölü sevicilik.
Sonra ben -- (Gülüşler)
Kameramı çıkardım, defterimi çıkardım,
bir sandalye çektim ve bu davranışı gözlemlemeye başladım.
75 dakika sonra - (Gülüşler) -
göreceğim kadarını görmüştüm ve karnım acıkmıştı
ve eve gitmek istedim.
Böylelikle dışarı çıktım, ördeği aldım
ve dondurucuya koymadan önce,
kurbanın cinsiyetinin gerçekten erkek olup olmadığını kontrol ettim.
İşte bu, bir ördeğin penisinin nadide bir resmi;
yani ördek gerçekten de erkekti.
Bu nadide bir resim, çünkü 10.000 adet kuş çeşidi var
ve bunlardan sadece 300 tanesi penise sahip.
[Yaban ördeklerinde ilk eşcinsel ölü sevicilik vakası Anas platyrhynchos (Kuşgiller: Ördekgiller)]
Özel bir şey gördüğümü biliyordum,
fakat yayımlanmasına karar vermem 6 yılımı aldı.
(Gülüşler)
Demek istediğim, bir doğum günü partisi veya
kahve makinası önü sohbeti için hoş bir konu,
fakat görevdaşlarınızla paylaşmak başka bir şey.
Bunu oturtabileceğim bir çerçevem yoktu.
Altı yıldan sonra, arkadaşlarım ve meslektaşlarım beni yayımlamaya zorladılar,
böylelikle "Yaban ördeklerinde ilk eşcinsel ölü sevicilik vakası" nı
yayımladım.
Ve olayı burada tekrar görelim.
A benim ofisimin bulunduğu yer,
B ördeğin cama çarptığı yer,
ve C de benim olan biteni izlediğim yer.
Ve işte ördekler yine buradalar.
Sizin de muhtemelen bildiğiniz üzere, bilimde,
bir çeşit özel makale yazdığınızda
sadece 6 ya da 7 kişi okur.
(Gülüşler)
Fakat sonra güzel bir şey oldu.
Marc Abrahams adında birinden bir telefon geldi
ve bana dedi ki "Ördek makalenizle bir ödül kazandınız:
lg Nobel Ödülü."
Ve Ig Nobel Ödülü -
(Gülüşler) (Alkış) -
Ig Nobel Ödülü, insanları önce güldüren,
sonra düşündüren ve nihayetinde,
daha çok insanı bilime merak saldırtmayı amaçlayan
araştırmaları onurlandırıyor.
Bu iyi bir şey, dolayısıyla ödülü kabul ettim.
(Gülüşler)
Gittim -- Size Marc Abrahams'ın beni
Stockholm'den aramadığını da hatırlatmak isterim.
Beni Cambridge, Massachusettes'ten aradı.
Böylece Boston'a ve Cambridge'e seyahat ettim,
ve Harvard'da düzenlenen bu muhteşem
Ig Nobel Ödülü törenine katıldım ve bu törene katılmak
çok hoş bir tecrübe.
Gerçek Nobel Ödülü kazanmış kimseler size ödülünüzü takdim ediyor.
Birincisi bu.
Ve burada ödül kazanmış olan 9 kişi daha var.
Bu, ödülü kazanan arkadaşlarımdan bir tanesi. Charles Paxton,
"İngiltere'deki tarım koşullarında devekuşlarının insanlara
karşı gösterdikleri kur yapma davranışları"
adlı makalesiyle 2000 yılı biyoloji ödülünü kazandı.
(Gülüşler)
Ve sanırım şu an bu odada da Ig Nobel Ödülü'nü
kazanmış 1-2 kişi daha var.
Dan, neredesin? Dan Ariely?
Dan için bir alkış.
(Alkış)
Dan, bu ödülü, ilaç alanında,
yüksek fiyatlı sahte ilaçların, düşük fiyatlı sahte ilaçlardan
daha çok işe yaradığını gösterdiği için kazandı.
(Gülüşler)
İşte benim bir dakikalık şöhretim,
kabul konuşmam,
ve işte ördek.
Bu, onun Amerika Batı Kıyısındaki ilk günü,
elden ele gezdirmenizi istiyorum.
(Gülüşler)
Evet?
Elden ele verebilirsiniz.
Lütfen dikkat edin, o bir müze örneği,
ancak kuş gribine yakalanma olasılığınız yok.
Bu ödülü kazandıktan sonra, hayatım değişti.
İlk etapta, insanlar bana ördeklerle alakalı
her türlü şeyi göndermeye başladılar
ve gerçekten güzel bir koleksiyonum oldu.
(Gülüşler)
Daha önemlisi,
insanlar bana kaydadeğer hayvan davranışlarına dair
gözlemlerini göndermeye başladılar.
İnanın bana, bu gezegende edepsizce davranan bir hayvan varsa,
ben bundan haberdarım.
(Gülüşler)
Bu bir Amerikan geyiği.
Bir bizonun bronzdan heykeliyle
çiftleşmeye çalışan bir Kanada geyiği.
Bu olay, 2008'de Montana'da gerçekleşti.
Bu, japon balığıyla çiftleşmeye çalışan bir kurbağa.
2011 yılı, Hollanda'da gerçekleşti.
Bunlar, Avusturalya'daki dev karakurbağaları.
Bu yolda ezilmiş bir leş.
Bunun ölüsevicilik olduğuna dikkatinizi çekmek isterim.
Bu kayda değerdir: pozisyon.
Hayvanlar aleminde misyoner pozisyonu (yüz yüze, erkek dişinin üstünde) çok nadirdir.
Bunlar, Rotterdam'dan güvercinler.
Hong Kong'dan kır kırlangıçları, 2004 yılı.
Bu, Winsconsin'den bir hindi,
Ethan Allen çocuk ıslah kurumunun yerleşkesinde.
Bütün günümüzü aldı
ve mahkumlar güzel vakit geçirdiler.
Peki bunun anlamı ne?
Yani, kendi kendime sorduğum soru şu,
doğada bunlar neden oluyor?
Pekâla, bütün bu vakaları
gözden geçirdikten sonra vardığım sonuç şu:
Önemli olan bunun,
yalnızca ölüm ani
ve çarpıcı bir şekilde olduğunda
ve çiftleşmek için doğru pozisyon bulunduğunda gerçekleşmesi.
En azından, bu slaytları görene dek öyle sanıyordum.
Ve işte burada ölü bir ördek görüyorsunuz.
3 gündür orada öylece,
sırt üstü yatıyordu.
İşte şimdi benim ölüsevicilik teorim geliyor.
Cam binaların kuşların yaşamı üzerindeki etkisine
bir örnek daha.
Bu Çılgın Max, Rotterdam'da yaşayan bir karatavuk.
Bu kuşun yaptığı tek şey, 2004'ten 2008'e dek her gün
bu pencereye doğru uçmaktı.
İşte gidiyor ve burada kısa bir videosu var.
(Müzik) (Tak Sesi)
(Tak Sesi)
Bu kuşun yaptığı,
kendi görüntüsüyle kavga etmek.
Kendi bölgesine izinsiz giren birini görüyor,
ve o biri sürekli geliyor, işte orada,
yani bunun bir sonu yok.
İlk başta düşünmüştüm ki -bu kuş üzerine birkaç yıl çalıştım ben-
yani, bu kuşun beyninin zarar görmesi gerekmez mi?
Ama öyle değil. Size birkaç slayt göstereceğim,
videodan bazı kesitler
ve cama çarpmadan önceki son anda,
ayaklarını öne koyuyor,
ve sonra cama çarpıyor.
Böylece, hepinizi Ölü Ördek Günü'ne davet ederek bitiriyorum.
Bu, her yıl 5 Haziran'da.
Öğleden sonra saat 6'ya 5 kala,
Rotterdam'daki Doğa Tarihi Müzesi'nde bir araya geliyoruz,
ördek, müzenin dışına çıkıyor,
ve kuşların camlara çarpmasını önlemek için
yeni yollar bulmaya çalışıyoruz..
Ve bildiğiniz gibi, ya da bilmiyor olabilirsiniz,
bu, dünya çapında kuşların en başta gelen
ölüm sebeplerinden biri.
Sadece Amerika'da cam binalara çarptıkları için
milyarlarca kuş ölüyor.
Ve bütün bunlar sona erdiğinde, bir Çin lokantasına gidip
altı tabak ördek yemeği yiyoruz.
Sizleri, önümüzdeki sene Hollanda, Rotterdam'da
Ölü Ördek Günü'nde
tekrar görmeyi ümit ediyorum.
Teşekkür ederim.
(Alkış)
Ah, pardon.
Ördeğimi geri alabilir miyim lütfen?
(Gülüşler) (Alkış)
Teşekkür ederim.