Bu videoda danışmaq istədiyim,
elektromənfilikdir,
elektro mənfilik,
və demək olar ki, elektrona
hərisliklə yaxındır.
Onlar yaxındılar və demək olar ki, əgər
bir şeyin yüksək elektromənfiliyi varsa,
yüksək elektrona hərisdir,
bu nə deməkdir?
Deməli, elektrona hərislik bir atomun nə qədər elektron cəzb
etməsidir, elektronları nə qədər sevir?
Bəlkə daha çox elektron istəyir?
Elektromənfilik biraz daha spesifikdir.
Bu elektron kovalent rabitənin bir növü olduqda olur,
başqa bir atomla elektron bölüşəndə,
bu kovalent rabitədə nə qədər
elektronları götürmək istəyir?
Elektron götürməklə nə demək istəyirəm?
Gəlin bunu yazaq.
Nə qədər elektron götürmək istəyir,
bu əslində qeyri-rəsmi izahdır,
elektronları götürmək, elektronları saxlamaq,
vaxtını onlarla daha çox xərcləmək, sonra
isə kovalent rabitədə başqa yer.
Bu da elektronları nə qədər istədikləridir,
ya da elektronlara qarşı nə qədər hərislikləri var.
Elektronları nə qədər istəyirlər.
Bilirsiniz ki, bunlar çox
yaxın anlayışlardır.
Bu kovalent rabitənin kontekstindədir,
nə qədər elektrona hərislik var?
Deməli, bu bunu biraz geniş bir anlayış kimi
düşünün, ancaq bu iki anlayış eyni oxda irəliləyirlər.
Elektronegativlik barədə
düşünmək, bunu biraz daha başa düşülən edir.
Gəlin ən məşhur olan kovalent
rabitələri düşünək
bu da su molekulunda görəcəyiniz şeydir.
Su, bildiyiniz kimi, H iki O-dur,
oksigen atomunuz var və
iki hidrogen atomunuz var.
Hər bir hidrogenin bir valent elektronu var
və gördüymüz kimi, oksigenin xarici təbəqəsində
1,2,3,4,5,6 valent elektronu var.
1,2,3,4,5,6 valent elektron.
Düşünə bilərsiniz, hidrogen iki
elektronu var imiş kimi davrana bilsə
xoşbəxtolardı, sabit elektron konfiqurasiyası olar,
ilk təbəqə, hansı ki, ancaq iki elektron tələb edir,
qalanları 8 tələb edir.
hidrogen düşünərdi ki, helium kimi dayanıqlıyam, 1 dənə
elektron alsa idi.
Oksigen də düşünərdi ki, əgər iki elektron alsam,
neon kimi dayanıqlıyam.
Baş verən şey, elektronlarını bir istifadə edirlər.
Bu elektron, bu elektronla hidrogen üçün
bir işlədilə bilər.
Hidrogen hiss edər ki, ikisini də işlədir və daha
dayanıqlı olur,
xarici təbəqə dayanıqlı olur
ya da hidrogeni sabitləşdirir.
Oxşar olaraq, elektron hidrogenlə
bir işlədilə bilər
hidrogen də Heliumkimi hiss edər.
Bu oksigen də
sonra,
bir şey üçün bir şeyin mübadiləsini edir.
elektron alır, bir elektron,
bu hidrogenlərdən bir elektron bölüşür
və sonra da elə hiss edər ki,
Neon kimi sabitdir.
Ancaq bu kovalent rabitələr olanda,
ancaq eyni dərəcədə elektroməfi
olduqda elektronları
bölüşərlər
molekulda baş verəcəklər
vacib ola bilər,
amma belə olduqda,
oksigen və hidrogen
olanda, eyni elektromənfiliyi yoxdur.
Oksigen Hidrogendən daha çox elektron almağı sevir.
Bu elektronlar birlikdə
vaxt keçirməyəcəklər.
Burada onları çəkməyə çalışdım,
bilirsiniz, bu valent elektronlar nöqtələr kimidir.
Ancaq bildiyimiz kimi, bu
elektronlar belə bir bulanıqlıqdadırlar,
nüvənin ətrafında,
atomu yaradan atomun ətrafında.
Deməli, belə tip kovalent rabitədə,
bu elektronlar, bu rabitənin təqdim etdiyi bu elektronlar,
hidrogenin ətrafından çox oksigenin ətrafında
vaxt keçirəcəklər.
Bu iki elektron oksigenin ətrafında
daha çox vaxt keçirəcək,
sonra isə hidrogenin ətrafında.
Oksigen daha elektromənfi olduğundan,
bunu barədə indi danışacağıq.
Bu kimyada doğrudan da vacib məsələdir,
əsasən də üzki kimyanı öyrəndiyinizdə.
Çünki, bilirik ki, oksigen daha
elektronmənfidir
və elektronlar hidrogenə
nisbətən oksigenin ətrafında daha çox vaxt keçirir,
bu tərəfdə yarım mənfi yük yaradır,
bu tərəfdə isə yarım müsbət yük,
suyun bu xüsusiyətlərə sahib olmasının səbəbi budur,
başqa videolarda bu barədə daha dərinə gedəcəyik.
Həm də, üzvi kimyanı öyrədiyinizdə
belə olacaq bir neçə reaksiya
proqnozlaşdırıla bilər
ya da elektromənfiliyə görə
yaranacaq rabitələ tapıla bilər.
Əsasən də, oksidləşmə
dərəcəsinə baxdıqda və belə
elektromənfilik bunlar barədə çox şey deyəcək.
Elektromənfiliyin nə olduğunu bildiyimizə görə,
gəlin biraz düşünək,
getdikcə, başlayırıq,
dövri sistemə baxanda,
deyək ki, 1-ci qrupdan başlayırıq
deyək ki, qrupdan keçdikcə,
gəlin deyək ki, halogenlər,
burdakı sarı sütun boyunca,
elektromənfilik necə olacağını
düşünürsünüz?
Bunu tapmaq üçün ifrat
nöqtələrini də düşünməkdir.
Natrium barədə düşünün, Xlor barədə düşünün,
tövsiyə edirəm ki,
videonu dayandırın və düşünün.
Düşünürəm ki, bildiniz,
bu da oxşar bir ideyadır,
ionlaşma enerjisi ilə oxşar ideyadır.
Natirumun xarici təbəqəsində 1
elektronu var.
Bu təbəqəni tamamlamaq çətin olardı
daha dayanıqlı hala getmək üçün sahib olduğu
1 elektronu vermək daha asandır,
beləlilə, Neon kimi dayanıqlı konfiqurasiyası ola bilər.
Bu da əslində elektron vermək istəyir.
İonlaşma enerjisi videosunda gördük ki,
az ionlaşma enerjisinin olmasının səbəbi
budur, qaz halında, çox enerji tələb eləmir,
Natirumdan bir elektron çıxarmaq.
Ancaq Xlor tam əksidir.
Təbəqəni tamamlamaqdan bir elektron uzaqdır.
Etmək istədiyi son şey elektron vermək
olar, doğrudan da bir elektron almaq istəyir,
beləliklə, Arqon kimi elektron konifqurasiyası
olacaq, 3-cü təbəqəsini tamamlaya biləcək.
Burada məntiq odur ki, Natrium elektron
verə bilər,
o zaman ki, Xlor da elektron almaq istəyir.
Xlor elektronları daha çox almaq istəyir,
ancaq Natirum elektron almaq istəməz,
Burada mövzu isə,
soldan sağa getdikcə,
elektromənfilik, gəlin bunu yazım,
daha elektromənfi olursunuz.
Sağa getdikcə elektromənfilik
artır.
Bir qrupda aşağı düşdükcə,
elektromənfiliyə nə olacağını düşünürsünüz?
Aşağı getdikcə nə olacaq?
Bir işarə verəcəm.
Atom radiusu barədə düşünün,
dayanın və
düşünün.
Aşağı getdikcə çox elektromənfilik
olacaq yoxsa az?
Düşünürəm ki, bunu etdiniz,
atom radiusu videosundan bilirik ki,
atom daha da böyüyür,
daha çox təbəqə əlavə etdiikcə.