ဒီ ဗီြဒီယို မွာ က်ြန္ေတာ္တို႔က အလင္းတန္း အျဖဴ နွင့္ အေရာင္ တို႔၏ ဆက္သြယ္မႈ႔ကိုၾကည့္မွာ ျဖစ္တယ္။
၎ကို ၁၆၇၁ တြင္ Royal society သို႔ပို႔ေသာ စာတမ္းမွ Newton၏ Prism စမ္းသပ္မႈ႔ က႑တစ္ခု အားျဖင့္ ျပဳလုပ္မည္ ျဖစ္သည္။ ျဖစ္ေပၚလာပုံက ေတာ့
Newton ေခတ္က လႊမ္းမိုးခ့ဲ တ့ဲ နိယာမ က
အျဖဴေရာင္ အလင္းတန္း သည္ အလင္းတန္း အေရာင္ တစ္ခုျဖစ္ျပီး ထိုအေရာင္ မွ အျခား အေရာင္ မ်ားကို လုပ္နိုင္ သည္ဟု ျဖစ္သည္။
ဥပမာ ဒီအနီေရာင္ ပလက္စတစ္ ကို ဒီအျဖဴေရာင္ အလင္းမွ အနီေရာင္ အလင္းသို႔ ေျပာင္းသြားျခင္းဟု ေဖာ္ျပတယ္။
အလင္းက ၾကားခံနယ္ နွစ္ခုမွာ ဘယ္လိုျပဳမူတယ္ ဆိုတာကို လည္းသူတို႔သိတယ္။
ဥပမာ မ်က္နွာျပင္ တစ္ခု၏ တစ္ဘက္စီ မွာရွိ တဲ့ေထာင့္ေတြရဲ႕ SIN အခ်ိဳးက ကိန္းေသ။(ၾကားခံနယ္ကိုမစဥ္းစား ပါ)
အဲ့ဒါက Snell's law ၏ ပုံစံျဖစ္တဲ့ ေထာင့္ေတြရဲ႕ SIN အခ်ိဳးက ၎ၾကားခံနယ္၏ refrative index ေတြရဲ႕ အခ်ိဳး ေျပာင္းျပန္နွင့္ ညီတယ္။
ၾကားခံနယ္တစ္ခုရဲ႕ refrative index က ထိုၾကားခံနယ္ထဲသို႔ ျဖတ္သြားတဲ့ အလင္း နႈန္းနွင့္ ဆက္သြယ္ေနတယ္။
ဒီ စာေၾကာင္းက အကယ္၍ ေထာင့္ကိုသာေျပာင္း လိုက္လ်ွင္ မ်က္နွာျပင္ ဘာျဖစ္သြားမည္လဲလို႔ ေတြးေစတယ္။
ဒီသံုးေျမွာင့္ဖန္တံုး ကဲ့သို႔ ရႈပ္ေထြးေသာ ပုံစံေတြနွင့္လည္း ဆက္စပ္ေနပါတယ္။
၎က ပထဝီပုံစံ တစ္မ်ိဳးသာျဖစ္ျပီး ေထာင့္ေတြမွန္ေအာင္ ညွိျခင္းသာျဖစ္တယ္။
Newton က အေဝးၾကည့္မွန္ေျပာင္း အတြက္ မွန္ဘီလူး လုပ္ေနခ်ိန္မွာပဲ သံုးေျမွာင့္ဖန္တံုး အေရာင္ေတြအေၾကာင္းကို ေလ့လာရန္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္။
၎အေရာင္ေတြက သုံးေျမွာင့္ဖန္တံုးကို အျဖဴေရာင္ အလင္းတန္း ျဖတ္သြားျခင္းေၾကာင့္ ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။
သင္ ဟာ အျဖဴေရာင္ အလင္းတန္းအခ်ိဳ႕ကို သံုးေျမွာင့္ ဖန္တံုးထဲသို႔ ျဖတ္ေစ ေသာအခါ ထင္ထားတဲ့ အတိုင္း သက္တန္႔ကိုေတြ႔ရမွာ ျဖစ္တယ္။
ဒါေပမယ့္ သူက အေရာင္ေတြျပန္႔သြားတဲ့ ဘက္က ပုံစံေတြက ပိုက်ယ္ေနတယ္ဆိုတာကို သတိျပဳမိတယ္။
အလင္းက SIN အခ်ိဳးကို လိုက္နာမယ္ဆိုရင္ ပထဝီ အေနထားေပၚမွာ အေျခခံတယ္။
ဒီေတာ့ က်ြန္ေတာ္တို႔က သက္တန္႔ထဲမွ အေရာင္ေတြကို ခြဲၾကည့္ျပီး ၎တို႔ကို သံုးေျမာင့္ဖန္တံုးေတြထဲ ထပ္ျဖတ္ေစ ေသာအခါ
သက္တန္႔မွာ ရွိတဲ့အေရာင္ေတြက သီးျခားအေရာင္ေတြျဖစ္တယ္လို႔ သိလာမယ္။
ထိုအလင္းေတြက သံုးေျမွာင့္ဖန္တံုးေတြကို ျဖတ္သြား တဲ့အခါ refrative index ေတြ မတူေၾကာင္းသိရတယ္။
ထိုေၾကာင့္ သူက သံုးေျမွာင့္ဖန္တံုးထဲသို႔ ျဖတ္သြားေသာ အျဖဴေရာင္ အလင္းသည္ အျဖဴေရာင္ မဟုတ္။
၎က မတူေသာ အလင္းေရာင္ မ်ား၏ အစုအေဝး ျဖစ္ျပီး သံုးေျမွာင့္ဖန္တံုးက ၎အလင္းတန္းမ်ားကို မတူေသာ refrative index မ်ားျဖင့္ ခြဲေပး တယ္။
ဒီနိဂုန္း စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းေသာ္လည္း ဘာျဖစ္ေနလဲဆိုတာကိုေတာ့ သက္ေသမျကနိုင္္ဘူး
အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ က်ြန္ေတာ္တို႔က ဒီအလင္းေရာင္ေတြကို ထုတ္ဖို႔ သံုးေျမွာင့္ဖန္တံုးကို သုံးေနရေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။
ဒါေၾကာင့္ က်ြန္ေတာ္တို႔က အျဖဴေရာင္အလင္းမွ ထိုအေရာင္ေတြကို သုံးေျမွာင့္ဖန္တုံးကို မသံုးဘဲ ထုတ္တဲ့ စမ္းသပ္မႈ႔ကို ျပဳဖို႔လို႔တယ္။
ဒီစာ၏အဆံုးမွာ Newton က ယခင္ စမ္းသပ္ခ်က္ ကဲ့သို႔ စမ္းသပ္ခ်က္တစ္ခုကို ေျပာထားတယ္။ ျပီးေတာ့ အဲ့ဒီ system မွာ မွန္ဘီလူးကို သံုးတယ္။
က်ြန္ေတာ္တို႔က ဦးစြာ မွန္ဘီလူးကို ကားခ်ပ္နွင့္ကပ္ထားတယ္။ ယခင္ က က်ြန္ေတာ္တို႔ေတြ႔ခဲ့ေသာ သက္တန္႔ကိုျပန္ေတြ႔ရတယ္။
ဒီမွာေတြ႔ရတဲ့ အလင္းတန္းက မွန္ဘီလူးကို ျဖတ္သြားတဲ့ အလင္းတန္း။ အေပၚကဟာက မွန္ဘီလူးေပၚမက်တဲ့ ဟာဝ
ကားခ်ပ္ကိုေရႊ႔လိုက္လ်ွင္ အေရာင္ေတြထပ္သြားျပီး အျဖဴေရာင္္ အလင္းကို ျပန္ေတြ႔ရတယ္။
ကားခ်ပ္ကို ဆက္ေရႊ႕ၾကည့္လွ်င္ က်ြန္ေတာ္တို႔ အရင္ကေတြ႔ခဲ့တဲ့ သက္တန္႔ကို ျပန္ေတြ႔ ရတယ္။ဒါေပမယ့္ ေျပာင္းျပန္ ေပါ့။
ကားခ်ပ္ကို ေရႊ႕တာေၾကာင့္ ဒီစမ္သပ္မႈ႔မွာ အေရာင္ေျပာင္ျခင္းမရွိေပ။
အေရာင္ထပ္ျခင္းသာ ရွိသည္။
ဒါေၾကာင့္ ကြန္ေတာ္တု႔ိ ျမင္ရေသာ အျဖဴေရာင္အလင္း က အေရာင္ မ်ားေပါင္းထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု နိဂုန္းခ်ဳပ္နိုင္တယ္။
က်ြန္ေတာ္တို႔က အျဖဴအလင္းကို ျမင္ရန္ အေရာင္ေတြ မလိုေပ။
အကယ္၍သင္ ဟာ ဒီဗီဒီယို ကို အိမ္ ရွိ TV သို႔မဟုတ္ ကြန္ပ်ဴတာ နွင့္ၾကည့္ေနလွ်င္ ေတြ႔ေန ေသာအျဖဴအလင္းသည္ အနီ အျပာ နွင့္ အစိမ္း သာျဖစ္သည္။
ဒါေပမယ့္ က်ြန္ေတာ္တို႔က သက္တန္႔မွ အေရာင္ေတြ ေပါင္းမွာျဖစ္တယ္။
ဒါ ေတာ္ေတာ္သပ္ရပ္ေနျပီီ
က်ြန္ေတာ္တို႔က အျဖဴေရာင္ အလင္းကို သက္တန္႔အျဖစ္ ေျပာင္းျပီး မွန္ဘီလူးကိုသံုးျပီး ၎ကို အျဖဴေရာင္ အလင္းသို႔ ျပန္ေျပာင္းတယ္။
ဒါေပမယ့္ ၎က အျဖဴအလင္း ကို အမွတ္တစ္ခု၌သာ က်ေစတယ္။ မွန္ဘီလူးနားမွ ခြာလ်ွင္ျဖစ္ေစ ကပ္လ်ွင္ျဖစ္ေစ သက္တန္႔ကို ေငသတြ႔ရဆဲပါပဲ။
ဒါေၾကာင့္ က်ြန္ေတာ္တို႔ အစက ရွိတဲ့ အျဖဴေရာင္ အလင္းတန္းကို ရမည့္ နည္းရွိမလားဆိုေတာ့
ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထင္ ထားဒါထက္ ပိုရႈပ္တယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ယခင္ သံုးေျမွာင့္ဖန္တံုးႏွင့္ စျပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ခုကို ဒီလိုထားမယ္။
တကယ္ျဖစ္ေနတာက အျဖဴေရာင္ အလင္းတန္းက ျပန္႔ခ်ိန္ မရလိုက္ဘူး။
ဒါေၾကာင့္ အျဖဴကိုျမင္ ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ သင့္မွာ အလြန္ ႏူးည့ံတဲ့ ကိရိယာရွိလ်ွင္ေတာ့ အေရာင္ေျပာင္းတာကို ေတြ႔နုိင္ မည္။
ဒီ ဖန္တုံုးကို ေဝးေဝး ေရႊ႕လိုက္လ်ွင္ မ်က္စိနွင့္ပိုရွင္းစြာ ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္တယ္။
ဒီမွာ အလင္းတန္း၏ အက်ယ္ကို လိုက္ျပီး အေရာင္ေျပာင္းေၾကာင္း သိရတယ္။
အကယ္၍ အဲ့ဒီ သက္တန္႔မွ အျဖဴေရာင္ အလင္းကို ထုတ္လိုလွ်င္ Newton's optics တြင္ျပထားေသာ နည္းကိုလိုက္နာနိုင္ တယ္။ ၎က book1ရွိ သူ၏ေနာက္ဆံုး စမ္းသပ္ခ်က္မွ ျဖစ္တယ္။
ယခင္ ကရွိတဲ့ ဖန္တံုးနွင့္ စျပီး မွန္ဘီလူးတစ္ခုကို ထားတယ္။
အၾကမ္းအားျဖင့္ မွန္ဘီလူးက ၎ focal length ထက္ နွစ္ဆရွိရမည္။
မွန္ဘီလူးမွ အနည္းငယ္ အကြာတြင္ သံုးေျမွာင့္ဖန္တံုး ကိုထားျပီး ၎အကြာအေဝးက လည္း focal length နွစ္ဆရွိရမည္။
ဖန္တံုးကို ျပင္ေပးျပီးေသာအခါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေတြ႔ရတာက အျဖဴေရာင္ အလင္းတန္း အၾကမ္း ျဖစ္တယ္။
ယခု သင္ဟာ အေရာင္ေတြကို ရႈင္းရႈင္းလင္းလင္း ျမင္ရေအာင္ focal length ၾကီးတဲ့ မွန္ဘီလူးေတြနဲ႔ system အၾကီးတစ္ခု လုပ္သင့္တယ္။
ဒါဆို ၾကည္လင္ ျပတ္သားတဲ့ အလင္းတန္းကို ရမွာေပါ့။ ဒါလည္းအလုပ္ျဖစ္ပါ တယ္။
အားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ စိတ္ဝင္စားမယ္လို႔ ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္။ Newton's optics အေၾကာင္းကို ေလ့လာလို လ်ွင္ ေအာက္ပါ resores နွစ္ခုကို အၾကံျပဳပါတယ္။
တစ္ခုက Newton ၏ optics စာအုပ္ copy မ်ားရနိုင္ မည့္ Project Gutenberg နွင့္ အျခားတစ္ခု Newton စာတမ္း copy အမ်ားဆံုးရနိုင္ တဲ့ The Newton Project တို႔ျဖစ္တယ္။