Kiến trúc là một ngành nghề với nhiều quy luật,
một số thành văn, một số thì không,
một số xác đáng, một số khác lại không như vậy.
Là kiến trúc sư, chúng tôi liên tục bị kéo vào
giữa việc làm theo những luật lệ có sẵn trong sách,
hay tạo không gian cho trí tưởng tượng
và sự thử nghiệm.
Thực sự rất khó để cân bằng.
Nhất là thông qua kiến trúc,
bạn đang cố thách thức những định kiến, vượt qua ranh giới và đổi mới,
ngay cả khi chỉ dùng những thứ xung quanh và chúng tôi phải quan sát mọi lúc.
Và đây là thứ mà tôi đang làm cùng với nhóm của tôi,
Ensamble Studio,
ngay các công trình đầu tiên của chúng tôi
đã được tạo ra trong bối cảnh lịch sử khắc nghiệt
như thành phố Santiago de Compostela.
Tại đây chúng tôi đã xây tòa nhà Hiệp hội các tác giả và nhà biên soạn
một công trình văn hóa.
Và ngoài những quy định,
chúng tôi phải dùng những khối đá
và kinh nghiệm của chúng tôi rất hạn chế,
nhưng chúng tôi có nguồn tài liệu lớn để tham khảo
một số từ chính thành phố
hoặc từ quang cảnh xung quanh
hay những vùng xa xôi khác
đã ảnh hưởng tới kiến thức kiến trúc của chúng tôi,
và bạn có thể nhận ra ở đây.
Nhưng bằng cách nào đó những sản phẩm công nghiệp làm sẵn
cho những kiến trúc sư chúng tôi, khi đưa vào sử dụng trong tòa nhà
dường như đã mất đi linh hồn của chúng.
Vậy nên chúng tôi quyết định tới những mỏ đá gần đó
để hiểu rõ hơn về quy trình biến một núi đá
thành viên đá vuông vức như khi mua từ các nhà cung ứng.
Và chúng tôi đã bị thu hút bởi khối lượng vật chất khổng lồ
và quy trình tạo ra nó.
Và khi quan sát kĩ,
chúng tôi chú ý tới hàng trăm khối đá chất đống bất thường ở khắp nơi.
Chúng là những thứ bỏ đi của quá trình khai thác:
những mảnh vụn xấu xí không ai muốn dùng.
Nhưng chúng tôi lại muốn chúng.
Chúng tôi được truyền cảm hứng.
Đó là tình huống đôi bên đều lợi
chúng tôi có được những vật liệu thừa với chất lượng cao,
vốn chịu bị nghiền nát,
ở mức giá rẻ.
Giờ chúng tôi phải thuyết phục khách hàng rằng đó là ý tưởng tốt;
nhưng trước hết, chúng tôi phải đưa ra một quy trình thiết kế
để tái sử dụng những viên đá có hình thù bất kì,
việc mà trước đó chúng tôi chưa từng làm.
Ngày nay mọi thứ trở nên dễ dàng hơn
vì chúng tôi có thể tới mỏ đá
với những chiếc điện thoại thông minh trang bị công nghệ quét 3D
và chúng tôi sẽ ghi lại từng viên đá,
biến chúng thành mô hình kĩ thuật số --
kĩ thuật cao hóa toàn bộ quá trình.
Nhưng hơn một thập niên trước,
chúng tôi phải làm việc theo cách ứng biến
rồi xỏ giày và xắn tay áo lên
và đi tới những mỏ đá để có được những kinh nghiệm thực tế.
Chúng tôi cũng phải trở thành nhà thầu
vì không thể tìm ra một ai đó sẵn sàng chia sẻ rủi ro với chúng tôi.
May mắn thay chúng tôi đã thuyết phục được những thợ mỏ giúp tạo nên những mẫu thử
để phân tích các chi tiết kĩ thuật.
Chúng tôi thống nhất được một số rất ít những mẫu thiết kế,
nhưng chúng tôi rất hào hứng,
cứ viên đá này tới viên khác
cho tới khi chúng tôi xây thành công
một công trình dài 18 mét và cao 18 mét
bằng việc tái chế tất cả những vật liệu vô định hình từ mỏ đá,
chỉ bằng trọng lực --
không dùng vữa hay bất cứ mối hàn nào.
Một khi đã được xây dựng và thử nghiệm,
khi di chuyển nó tới địa điểm cuối cùng ở trung tâm thành phố
để gắn kết nó với phần còn lại của tòa nhà
thật sự rất dễ dàng,
bởi vì đã xóa bỏ sự thiếu ổn định
và kiểm soát những rủi ro trong môi trường ở mỏ đá,
chúng tôi đã hoàn thành tòa nhà kịp tiến độ
và đủ ngân sách,
ngay cả khi sử dụng những phương tiện và phương pháp không thông thường.
Và tôi vẫn rùng mình
khi nhìn khối kết cấu cảnh quan công nghiệp to lớn này
trong thành phố,
trong một tòa nhà,
được trải nghiệm bởi du khách và cư dân xung quanh.
Tòa nhà này cũng khiến chúng tôi đau đầu nhiều phen,
nên nó có thể trở thành là một ngoại lệ trong sự nghiệp của chúng tôi,
nhưng thay vì vậy, nó tạo nên một phương thức hoạt động
nơi mọi dự án trở thành cơ hội
để kiểm tra giới hạn của một lĩnh vực cần được mau chóng thiết lập lại.
Do vậy, thứ bạn thấy ở đây là 4 ngôi nhà
mà chúng tôi đã thiết kế, xây dựng và ở.
4 tuyên ngôn được sử dụng ở quy mô nhỏ
để tự hỏi về những vấn đề quan trọng.
Chúng tôi đã cố gắng khám phá ra những kiến trúc
được tạo ra từ việc ứng dụng một cách độc đáo
vật liệu và công nghệ thô sơ,
như các dạng khác nhau của bê tông ở hàng trên,
hay thép và xốp ở hàng dưới.
Ví dụ như, các dầm bê tông đúc sẵn.
Bạn thấy chúng được sử dụng
để xây cầu, đường cao tốc, kênh --
chúng tôi phát hiện ra chúng trong 1 chuyến tham quan xưởng dầm đúc sẵn
Chúng có thể không đặc biệt đẹp hoặc thông dụng,
nhưng chúng tôi quyết định dùng chúng để xây ngôi nhà đầu tiên.
Và đó thực sự là khoảnh khắc tuyệt vời
vì chúng tôi là kiến trúc sư như mọi khi,
đồng thời là người xây
và cũng là lần đầu tiên, trở thành khách hàng của chính mình.
Chúng tôi cố gắng tìm cách để đưa những cái dầm khổng lồ này
với trọng lượng khoảng 20 tấn mỗi chiếc
và xếp chúng dần dần vòng quanh một khoảng sân
ngay chính giữa căn nhà.
Do kích thước và chất lượng vật liệu,
những phần này là kết cấu chịu sức nặng ở dưới cùng,
những chúng còn hơn thế.
Chúng là hồ bơi;
là bức tường ngăn cách bên trong với bên ngoài;
là cửa sổ cố định tầm nhìn;
là phần kết thúc;
là linh hồn tinh túy nhất của căn nhà.
Với chúng tôi, căn nhà là phòng thí nghiệm
để thử nghiệm những vật liệu đạt chuẩn theo những cách không theo tiêu chuẩn nào.
Và chúng tôi quan sát thấy những kết quả rất tuyệt vời.
Chúng tôi nhận ra
vật liệu tiền chế, có thể còn hơn xếp chồng những khối vật liệu
hoặc những khối vật liệu nặng đó có thể trở nên thoáng và thông suốt.
Ngoài việc thiết kế và xây dựng căn nhà này,
chúng tôi còn nhận được
các phản hồi vô giá, để chia sẻ với gia đình và bạn bè
vì đó là những gì cuộc đời
và sự nghiệp của chúng tôi diễn ra
Bài học chúng tôi rút ra ở đây được ứng dụng vào dự án khác,
chương trình khác,
và cả ở những quy mô khác,
chúng truyền cảm hứng cho các công trình mới
Một lần nữa, chúng tôi đang tìm kiếm các sản phẩm tiêu chuẩn nhất:
thép mạ kẽm có thể dễ dàng cắt và bắt vít,
xốp cách điện, tấm đan xi măng --
tất cả những vật liệu có thể tìm thấy trong những tấm ngăn
và chúng tôi đang hướng tới;
và sử dụng chúng để xây dựng những công trình siêu nhẹ
mà ai cũng có thể tự xây được.
Chúng tôi đang tự tay làm chúng, ở ngay cửa hàng của mình
và chúng tôi là kiến trúc sư. Không phải thợ xây chuyên nghiệp
nhưng chúng tôi muốn đảm bảo nó có thể xảy ra.
Thật tuyệt khi Antón có thể di chuyển chúng bằng tay,
Javier có thể bỏ chúng vào thùng chứa
chúng tôi có thể gửi nó
như cách bạn kí gửi hành lí khi đi nước ngoài...
đó là điều chúng tôi đã làm 5 năm trước
Chúng tôi chuyển trọng tâm từ Madrid
và ngôi nhà bê tông tới Brookline.
Và chúng tôi tìm thấy chú vịt con xấu xí của 1 khu phố xinh đẹp
gara xe một tầng và đó là thứ duy nhất chúng tôi có thể chi trả.
Thế là đủ vì chúng tôi muốn biến nó thành 1 con thiên nga,
được trang bị những chi tiết tối tân và mới nhất của chúng tôi,
một lần nữa chúng tôi lại là nhà khoa học và những con chuột bạch
Đây là căn nhà dùng những vật liệu
rẻ và bình thường nhất mà bạn có thể tìm mua ở chợ
áp dụng quy tắc 4x8 phổ biến
được vận hành trong ngành xây dựng.
Một cách sắp xếp không gian
và lắp ráp các bộ phận khác nhau
là có thể biến 1 căn nhà xây tốn ít chi phí
thành một không gian sang trọng.
Bây giờ chúng tôi hi vọng và đang làm việc tích cực
với các nhà phát triển
với những người thợ xây,
với cộng đồng
để hiện thực hóa cho nhiều ngôi nhà
và nhiều gia đình.
Bạn thấy đấy, thế giới quanh ta là nguồn cảm hứng vô tận
nếu chúng ta đủ tò mò để nhìn thấy bên dưới bề mặt vật chất.
Bây giờ tôi sẽ đưa bạn tới phía bên kia mặt trăng
đến với phong cảnh tuyệt vời của Montana
nơi ít năm trước nhóm tôi cùng Cathy và Peter Halstead
nghĩ về trung tâm nghệ thuật Tipet Rise trên trang trại 10000 mẫu
Khi chúng tôi tới đó lần đầu,
và nhận ra tất cả những gì chúng tôi biết
về trung tâm nghệ thuật là hoàn toàn vô nghĩa với khách hàng đó,
cộng đồng và cảnh quan đó.
Một tòa bảo tàng màu trắng không dành cho nơi này
Chúng tôi quyết định chia trung tâm thành rất nhiều những mảnh nhỏ
trải dài trong không gian rộng lớn
điều đó sẽ khiến du khách đắm chìm vào không gian hoang dã tuyệt vời này.
Vì vậy khi trở về văn phòng, chúng tôi nghĩ về việc sử dụng đất
vừa là công cụ hỗ trợ, vừa là vật liệu,
học hỏi từ những quy trình địa chất như tạo trầm tích, xói mòn,
phân mảnh, kết tinh --
và những vụ nổ --
để khám phá các kiến trúc tạo ra từ đất
đó là sự mở rộng do nội lực của cảnh quan,
như cây cầu băng qua hẻm núi Murphy này.
Hay đài phun nước này.
Như không gian trên đồi
hay nhà hát này mang đến cho chúng ta không gian
và âm thanh của những ngọn núi.
Và để nhận ra ý tưởng này,
không cần kế hoạch xây dựng hoàn hảo.
Chúng tôi bám vào thời tiết khắc nghiệt và lao động địa phương.
Chúng tôi cần kiểm soát những yếu tố quan trọng,
như cấu trúc, địa chất,
những đặc điểm ngầm trong hình thái.
Nhưng ngược lại, sự ngẫu hứng được chào đón và khuyến khích.
Thời điểm thi công vẫn là khoảnh khắc của thiết kế
và của sự kỉ niệm,
nơi bàn tay, trái tim và tâm trí cùng nhảy điệu nhảy cuối.
Và kết quả thì không thể đoán trước.
Nó đến như một bất ngờ.
Chúng tôi bóc tách kiến trúc như mở quà sinh nhật
Kiến trúc không bị che giấu:
mà chúng được phát hiện.
Ta rút ruột trái đất để xây nơi trú ẩn,
một trong những nhu cầu cơ bản nhất của con người
Kiến trúc, nghệ thuật, không gian,
khảo cổ học, địa chất -- tất cả làm một.
Bằng việc sử dụng các tài nguyên theo ý mình 1 cách hợp lí
bằng cách tạo ra không gian thử nghiệm
chúng tôi khai sáng những vẻ đẹp kiến trúc tiềm ẩn
trong những thứ thô sơ và không hoàn hảo xung quanh chúng ta,
nâng tầm chúng lên
và để chúng nói lên tiếng nói của mình.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)