Mimarlık birçok kuralı olan bir meslek;
bazısı yazılı, bazısı yazılı olmayan,
bazısı alakalı ve diğerleri alakasız.
Mimarlar olarak sürekli
bu kuralları kitabına göre takip etmeyle
hayal gücüne, deney yapmaya alan açma
arasındaki çekime kapılıyoruz.
Bu zor bir denge.
Özellikle mimari aracılığıyla
yerleşmiş fikirlere meydan okumaya, sınırları zorlamaya
ve yenilik yapmaya çalışıyorsun,
sadece etrafımızda olanları kullanıyor olsak da ve hep gözden kaçırırız.
Takımımla yaptığım da buydu,
Ensamble Studio
ve günün katı koşullarında gerçekleşmiş
çok erken işlerimizden biri,
Santiago de Compostela şehri gibi.
Burada yazar ve editörler genel topluluğunu inşa ettik;
kültürel bir bina.
Tüm yönetmeliklerin üstüne
taşları kuralına göre kullanmak zorundaydık
ve deneyimimiz kısıtlıydı
ama kendisinden öğrenilecek inanılmaz referanslarımız vardı,
bazıları şehrin kendisinden
ya da yakınlarındaki arazilerden
ya da mimarlar olarak eğitimimizi etkilemiş
başka uzak yerlerden gelen.
Belki burayı bilirsiniz.
Ama her nasılsa
biz mimarların binasında kullanması için sanayinin sağladığı bitmiş ürünler
ruhunu kaybetmiş gözüktü.
Biz de yakınlardaki taş ocaklarına gitmeye karar verdik,
bir dağın, üreticiden satın aldığın kusursuz kare bir çiniye
dönüştüğü süreci daha iyi anlamak için.
Malzemenin devasa ölçeğine ve onu çekip çıkartmak için
gereken çalışmaya bayılmıştık.
Dikkatlice bakarak
her yerde yüzlerce yamuk bloğun yığılı olduğunu fark ettik.
Onlar bir ihraç dizisinin artakalanları;
kimsenin istemediği çirkin parçalar.
Ama biz onları istedik.
Esinlenmiştik.
Kırılmaya terk edilmiş
bu çok iyi kalite kalıntı malzemeyi
çok düşük bir maliyete alabildiğimiz
çift taraflı bir kazanç durumuydu.
Sıra, müşterilerimizi bunun iyi bir fikir olduğuna inandırmamız gerektiğindeydi.
Ama başta, bu gelişigüzel şekilli taşları yeniden kullanmak için
bir tasarım süreciyle çıkagelmemiz gerekiyordu
ve bunu daha önce yapmamıştık.
Bugün her şey daha kolay olurdu
çünkü üç boyutlu tarayıcı donanımlı akıllı telefonlarımızla
taş ocağına gider,
dijital bir modele dönüşecek her taşı belgeleyip
tüm sürecin detaylı planını yapardık.
Ama on yılı aşkın sene öncesinde
belirsizliği kucaklamak,
botlarımızı giyip kollarımızı sıvamak
ve pratik bir deneyim için taş ocağına gitmek zorundaydık.
Aynı zamanda müheahhit olmamız gerekiyordu.
Çünkü bizimle riski paylaşmaya gönüllü birini bulmakta başarısız olduk.
Neyse ki taş ocağı takımını, bazı teknik detayları çözmek için
birkaç prototip yapmamıza yardım etmeye ikna ettik.
Birkaç model üzerine anlaştık
ama heycanlanmıştık
ve bir taş diğerini izledi
ta ki biz, tamamı taş ocağının biçimsiz materyalinden dönüştürülmüş,
18 metre uzunluğuna sekiz metre yüksekliğinde bir yapı
inşa etmeyi başarana kadar,
ne harç ne bağlantı olmadan sadece yerçekimi ile desteklenmiş.
Bir kere yapılıp test edildikten sonra
şehir merkezindeki şantiyeye taşımak
ve binanın geri kalanıyla birleştirmek
çocuk oyuncağıydı.
Çünkü belirsizliği ortadan kaldırdığımızda
ve taş ocağının kontrollü çevresinde riski kontrol altına aldığımızda
alışılagelmemiş araç ve metotları kullanmamıza rağmen
tüm binayı zamanında ve bütçe dahilinde bitirebildik.
Ne zaman bu endüstriyel görünüm dev parçaların
şehirde, bir binada
ziyaretçiler ve komşular tarafından
deneyimlendiğini görsem
hâlâ tüylerim diken diken olur.
Bu bina fazlasıyla başımızı ağrıttı,
bu yüzden işimizde bir istisna olabilirdi
ama yerine, her projenin, limitlerinin bir an önce
yeniden düşünülmesi gerektiğine inandığımız
bir disiplini test etme fırsatına dönüştüğü
bir çalışma biçimi hakkında bilgi vermeye başladı.
Burada gördüğünüz bizim tasarladığımız,
inşa edip oturduğumuz dört ev.
Kendimize büyük soruyu sormak için
küçük ölçek kullandığımız dört bildirge.
Oldukça sıradan malzeme ve teknolojilerin uygulamasından
alışılmadık sonuçlar alan mimarları keşfetmeye çalışıyoruz,
üst sıradaki değişik formlarda olan beton
ya da alt sıradaki çelik ve köpük gibi.
Alın mesela, bu öndökümlü betonarme kirişler.
Onları muhtemelen gördünüz,
-yapı köprüleri, otoyollar, su kanalları-
onları bir öndökümlü beton fabrikasına yaptığımız ziyaretlerden birinde bulduk.
Bilhassa ev için veya güzel gözükmüyor olabilirler
ama biz ilk evimizi inşa etmek için onları kullanmaya karar verdik.
Bu inanılmaz bir andı
çünkü her zamanki gibi mimarlar olmamız gerekiyordu,
bir kere daha ustalar
ve ilk defa kendi kendimizin müşterisi olabildik.
İşte burada nasıl her biri yaklaşık 20 tonluk bu dev katalog kirişleri alıp
bir avlu alanının etrafına
kademe kademe yükleyebileceğimizi çözmeye çalışıyoruz...
...Evin kalbi.
Boyut ve malzemenin kalitesi sayesinde
bu büyük parçalar yükleri zemine taşıyan binanın yapısı.
Ama onlar bunun çok daha fazlası.
Onlar yüzme havuzu,
içle dışı birbirinden ayıran duvarlar,
manzarayı çerçeveleyen pencereler,
binanın süsü;
onlar bu evin ruhunun ta kendisi.
Bize göre, standart olan öğeleri standart olmayan yollarla
nasıl kullanabileceğimizi test ettiğimiz bir laboratuvar olan ev.
Sonuçların şaşırtıcı olduğunu gözlemliyoruz.
Prefabrikasyonun kutuları yığmaktan çok daha fazlası olduğunu
veya ağır parçaların boş ve şeffaf olabileceğini
uygulayarak öğreniyoruz.
Bu evi tasarlama ve inşa etmenin üstüne
ailemiz ve arkadaşlarımızla paylaşarak
paha biçilemez geri bildirim alıyoruz,
çünkü bu hayatımız
ve yapımı süren işimiz.
Burada aldığımız dersler başka projelere,
başka programlara ve hatta başka ölçeklere
tercüme ediliyor
ve yeni işlere ilham veriyorlar.
Burada yeniden çok standart ürünlere bakıyoruz,
-kolayca kesilip vidalanan galvanizli çelik direkler,
yalıtkan köpükler, çimento levhalar-
hepsi, bölme duvarları içinde gizli bulabileceğiniz
ve bizim açığa çıkardığımız malzemeler.
Biz onları, hemen herkes tarafından inşa edilebilecek
çok hafif bir konstrüksiyon sistemi yapmak için kullanıyoruz.
Bunu atölyemizde kendi ellerimizle kendi başımıza yapıyoruz
ve bizler mimarız. Profesyonel ustalar değiliz
ama bunun mümkün olduğuna emin olmak istiyoruz.
Antón'un elleriyle taşıyabilmesi çok güzel
ve Javier konteynıra koyabilir
ve biz nakliye edebiliriz,
aynı, yurtdışına taşınıyor olsaydın eşyalarını nakledeceğindeki gibi
ki beş sene önce yaptığımız da buydu.
Ağırlık merkezimizi ve beton kirişli evi
Madrid'den Brookline'e taşıdık.
Çok güzel bir mahallenin çirkin ördek yavrusunu bulduk;
tek katlı bir garaj, karşılayabildiğimiz tek şey.
Ama sorun değildi çünkü onu bir kuğuya dönüştürmek istedik,
üstüne, yeni teslim edilmiş monte edilecek parçaları kurarak
bir kez daha bilim adamı ve kobay fareleri olduk.
Bu, en ucuz
ve markette bulabileceğiniz en normal malzemeleri kullanan,
inşaat endüstrisini yönlendirmiş
hazır dörde sekiz modülasyonunu uygulayan bir ev.
Yine de farklı bir alan düzenlemesi
ve bölgelerin farklı kurulumu
ekonomik olarak yapılmış bir evi
lüks bir alana çevirebiliyor.
Artık hayal ediyoruz ve aktif olarak
imarcılar, ustalar, bölge halklarıyla çalışıyoruz,
bunu, daha birçok ev ve aile adına
gerçeğe dönüştürebilmek için.
Nesnelerin yüzeyinin altına bakacak kadar meraklı olursak
etrafımızdaki dünyanın sonsuz bir ilham kaynağı olduğunu görüyoruz.
Şimdi sizi ayın öteki yüzüne götüreceğim;
Montana'nın görkemli manzarasına,
birkaç yıl önce Cathy ve Peter Halstead'in 10.000 akrelik çalışan çiftlik bir arazide
Tippet Rise Sanat Merkezini tasarlamak için bize katıldığı yere.
Alanı ilk ziyaret ettiğimizde
bir sanat merkezi hakkında tüm bildiklerimizin
bu müşteri, bu topluluk, bu arazi için
kesinlikle manasız olduğunu fark ettik.
Beyaz kutu müze tipinin burada yeri yoktu.
Biz de merkezi patlatıp yıldız takımı kümelerine,
ziyaretçileri bu muhteşem yerin vahşiliğine daldıracak
uçsuz bölge üzerine dağılmış alanlar kümesine ayırmaya karar verdik.
Ofisteyken yapımı üzerine düşünüyorduk,
toprağı hem destek hem materyal olarak kullanıyor,
sedimentasyon, erozyon,
parçalanma, kristalleşme, patlamanın
jeolojik süreçlerinden öğreniyorduk,
topraktan doğmuş yapıları,
arazinin içgüdüsel uzamı olan yapıları keşfetmek için,
aynı Murphy Kanyonunu geçen bu köprü gibi.
Ya da bu çeşme.
Bir tepeyi süsleyen bu alan gibi...
...ya da dağların uzaklığını ve sesini bize getiren
bu tiyatro gibi.
Bu fikri gerçekleştirebilmek adına
inşaat kusursuzca planlanamaz.
Zorlayıcı hava ve yerel aletleri benimsememiz gerekiyor.
Sadece, o kritik olan açıları kontrol etmemiz gerekiyor,
yapısal, termik,
formla bütünleşmiş akustik özellikler gibi.
Ama bunun dışında doğaçlama hoş karşılanmakta ve teşvik edilmekte.
İnşaat süreci hala bir tasarım süreci
ve bir kutlama anı,
farklı el, gönül, akılların son bir dans sergilemek için bir araya geldikleri.
Bu sebepten sonuç öngörülemez.
Bir sürpriz olarak gelir.
Biz mimarinin ambalajını,
aynı bir doğum günü hediyesini açarmışsın gibi açıyoruz.
Mimari açık değildir,
açığa çıkarılmıştır.
Sığınak yapmak adına toprağın içinden çıkarılmış
en temel insan ihtiyaçlarından biri.
Mimari, sanat, peyzaj,
arkeoloji, jeoloji, hepsi bir oldu.
Kaynakları, kendi emrimizde radikal yollarla kullanarak,
deney yapmaya alan açarak
bizi çevreleyen ham ve hatalı şeylerdeki saklı güzelliği bulan
ve onları yücelten yapıları
gün yüzüne çıkarabiliyoruz
ve kendi dillerini konuşmalarına izin veriyoruz.
Teşekkürler.
(Alkışlar)