سەیری زمان:
X-ray،
شێوەیەکی تیشکدانەوەی کارۆموگناتیسی
کە تەنە ڕەقەکان دەبڕێت.
وشەی X-ray دەگەڕێتەوە بۆ
کاری ڕێنێ دێس کارتس،
فەیلەسوف و
بیرکاریزان و
نووسەری فەڕەنسی لە سەدەی ١٧دا.
یەکێک لە دۆزینەوە مەزنەکانی دێس کارتس
بۆ جیهانی ژمارەکان
کە زۆر سادەیە بەڵام زۆر مەزنە و قایلکەرە
و ئەمڕۆ زۆر خەڵک سودی لێ دەبینن:
ئەویش بریتییە لە ناساندانی نەزانراو
لەناو هاوکێشەدا بە X،Y و Z.
کاتێک زانایی ئەڵمانی ڤێڵهێم ڕۆنتگن
X-ray دۆزییەوە
لە کۆتایی سەدەی ١٩دا،
ناوینان X-strahlen.
strahlen وشەیەکی ئەڵمانییە، واتە تیشک،
و X بە دڵنییاییەوە بە مانایی نەزانراو دێت،
واتا نەزانینی سروشتی ئەو تیشکەی ڕۆنتگن دۆزییەوە،
کە هەمان مانای X-factorی هەیە.
زمانی ئینگلیزی Xی گرتە خۆیی
بەڵام وشە ئەڵمانییەکەی بە ray گۆڕی،
کە بەواتایی تیڕۆژەتیشک دێت.
بە ڕێکەوت، لە بیرکاریدا،
وشەی ray واتە هێڵ
کە خاڵی دەستپێکی هەیە، بەڵام بێ کۆتاییە
و بێ سنوور درێژ دەبێتەوە،
کە بەشێوەیەکی ڕێکوپێک دەمان گەڕێنێتەوە بۆ نەزاندراو.
ئێمە ئەمڕۆ دەزانین x-تیشکدانەوە چییە،
سەرەڕای کەمێک بەرهەڵستیکردنی
دۆزەرەوەکەشی،
بەڵام بەشێوەیەکی بەربڵاو پێی دەڵێن تیشکدانەوەی ڕۆنتگن،
بە بێ بەکارهێنانی پیتی X
کە نهێنی سروشتی بنچینەییەتی.