Ben bir astrodinamistim --
bilirsiniz işte, "Marslı" filmindeki Rich Purnell gibi.
Benim işim, uzaydaki nesnelerin hareketlerini araştırmak ve tahmin etmek.
Şu anda yörüngedeki zararlı objelerin yüzde 1'ini takip ediyoruz.
Bunlar; konum, tarım, bankacılık,
televizyon ve iletişim gibi sektörler için zararlıdır.
Hatta belki de çok ama çok yakında
internet için bile zararlı olabilecekler.
Şimdi, bu hizmetler yaklaşık yarım milyon nesneden korunmuyorlar.
Bu nesnelerin boyutu bir zerreden
bir otobüs boyutuna kadar varabiliyor.
Bir zerrecik kadar olsa da dahi
yeterli hızla bir nesneye çarptığında
onu tamamen kullanılamaz hâle getirebilir.
Fakat biz, bir zerre boyutundaki nesneleri takip edemeyiz.
Olsa olsa en çok bir telefon kadar küçük nesneleri takip edebiliriz.
Endişe duymamız gereken o yarım milyon nesneden
sadece yaklaşık 26 bin tanesini takip edebiliyoruz
ve bu 26 binin de sadece 2 bini işe yarıyor.
Geri kalanı ise çöp.
Bu, oldukça fazla sayıda çöp demek.
İşleri biraz daha zorlaştırmak adına
yörüngeye gönderdiğimiz şeylerin çoğu geri gelmez.
Diyelim ki, yörüngeye bir uydu gönderdik,
çalışmamaya başladı ya da yakıtı bitti,
onun için başka bir şey gönderdik,
sonra başka bir şey daha...
Sonra yine bir şey daha...
Arada sırada bizim gönderdiğimiz şeylerden ikisi
havada çarpışır ya da içlerinden biri patlar
veya daha kötüsü
birileri yörüngedeki bir uydusunu patlatır
ve bu, çok ama çok fazla parça yaratır
ki onların da bir çoğu geri gelmez.
Şimdi, bu şeyler yörüngede rastgele dağılmamıştır.
Hatta işin aslı mevcut uzayın "eğriliği" dikkate alındığında
bu tip uyduları konumlandırabileceğimiz bazı ideal konumlar vardır.
Bu konumları birer uzay otobanı olarak düşünebilirsiniz.
O otobanlar dünyadakilere çok benzerdir.
Uzaydaki otobanlar, güvenli bir biçimde işleyebilmek için
sadece belirli bir miktar kapasiteye sahip olabilir.
Dünyadakinin aksine uzayda hiç trafik kuralı yok.
Gerçekten de hiç yok, anlatabiliyor muyum?
Vay be!
Ne yanlış gidebilir ki?
(Gülüşmeler)
Aslında ne güzel olurdu, biliyor musunuz?
Eğer bir uzay haritası gibi bir şeyimiz olsa,
Waze gibi bir şey olsa da bakıp
uzaydaki mevcut trafik durumunu görebilsek,
hatta belki de onları tahmin edebilsek...
Bu konuyla ilgili sorun şu ki
eğer beş insana
"Yörüngede neler oluyor?
Nesneler nereye gidiyor?"
sorularını soracak olursanız 10 farklı cevap alırsınız.
Peki, bu neden mi böyle?
Çünkü yörünge ile ilgili bilgiler ortak olarak paylaşılmıyor.
Peki ya küresel olarak erişilebilen,
açık ve şeffaf bir uzay trafiği bilgi sistemimiz olsa
ve bu, neyin nerede olduğuyla ilgili herkesi bilgilendirse
ve bununla da uzayı güvenli ve sürdürülebilir tutsa?
Ya bu sistem
kanıta dayalı davranış kalıpları,
yani uzay trafik kuralları, oluşturabilseydi?
İşte bu yüzden Texas'taki Austin Üniversitesi'nde
dünyanın ilk kitle kaynak kullanımlı uzay trafiği görüntüleme sistemi olan
ASTRIAGraph'ı geliştirdim.
ASTRIAGraph, dünyanın her yerinden hükümetler, endüstri ve akademik camia vb.
birçok kaynaktan aldığı veriyi bir araya getiriyor.
Bu bilgiyi herkesin ulaşabileceği bir temel olarak sunuyor.
Burada Dünya'nın yörüngesinde dönen 26.000 nesneyi görebilirsiniz.
Birden çok kaynak var
ve bunlar, gerçek zamanlı olarak güncelleniyor.
Ama bir uzay haritası oluşturma problemime geri döndüğümüzde
ya bunun için sadece ABD kaynaklarından aldığım bilgiyi kullansaydım?
Bu durumda uzay haritanız böyle görünürdü.
Peki, Ruslar ne düşünüyor?
Harita o zaman çok farklı görünüyor.
Peki doğru olan kim, yanlış olan kim?
Neye inanmalıyım?
Neye güvenmeliyim?
Bu, problemin bir parçası.
Uzaydaki nesnelerin davranışlarını,
yani uzaydaki hareketliliği, nesnelerin konumunu
ve bunların arasındaki tutarsılıkları uzlaştıracak
bilgiyi ortak kullanıma açacak bir temelin olmayışıyla
aslında bizler, uzayı insalığın faydasına kullanma yeteneğimizi riske atıyoruz.
Çok teşekkür ederim.
(Tezahürat ve alkışlar)