[Tất cả những câu chuyện này đều là giả]
[Cập nhật: Tàu Amtrak trật ray không gây tai nạn, người đàn ông Hồi giáo bị bắt]
[Tin hay không: phát hiện cá mập trên cao tốc ở Houston, Texas #BãoHarvey]
[Sô-cô-la đang trên đà tuyệt chủng trong 40 năm tới]
[Nhà báo này dạy học sinh cách nhận biết tin giả]
[Damaso Reyes Dự án Biết Đọc Báo]
Chúng ta đều phải trở thành những thám tử công nghệ
[Đây là những lời khuyên từ anh]
Điều đầu tiên là:
Những thông tin này đến từ đâu?
Có rất nhiều trang tin giả
cố tạo đường link URL gần giống với
đường link URL của một tòa soạn bạn biết
hoặc thường theo dõi.
Suy cho cùng, cách tốt nhất để xem
một trang báo có đáng tin hay không
là đọc nội dung của nó.
Không chỉ một bài báo
mà cả những nội dung khác và đánh giá xem:
Trang này có đạt tiêu chuẩn
về chất lượng tin tức hay không?
[2. Tiêu đề bài báo có trung lập không?]
[Cấn sa phi y tế chính thức được hợp pháp hóa tại California - Trung lập]
[Rocker người Ireland của nhóm U2 tiếp tay giới quan chức để loại bỏ tổng thống]
[Không trung lập]
Nếu bài báo khiến bạn rất tức giận,
hoặc rất buồn bã,
hoặc bài viết khiến bạn bật cười,
thì đó là một tín hiệu không tốt,
vì bài báo này đang đi đường tắt
qua tư duy logic và khả năng suy nghĩ của bạn.
[3. Ai viết nó?]
Tôi có thể tìm ra tác giả bài viết đó,
tôi có thể thấy những bài khác của họ.
Bài viết đó có đề tác giả không?
Bởi vì, đó là một mẹo quan trọng
để giúp chúng ta xác định xem
mẩu tin này
có thật và có đáng tin hay không.
[4. Nguồn tin của bài báo là đâu?]
Nếu tôi đọc một bài rằng:
"Các nhà khoa học nói
bánh sô-cô-la khiến bạn thông minh hơn"
Vậy, nhà khoa học nào?
và, chính xác là họ đã nói gì?
Một trong những cách
mà tin đồn lan truyền đó là
rất nhiều người cùng
lặp đi lặp lại một thông tin,
nhưng chẳng ai chứng thực nó cả.
Các nhà báo dựa vào
những nguồn tin chất lượng cao
như các chuyên gia,
bạn biết đến thông tin này qua đâu?
tại sao bạn biết
rằng thông tin này là đúng?
[5. Những hình ảnh này có chính xác không?]
Ai đó chụp một tấm ảnh
từ 3 năm trước và bảo rằng,
"Điều này đang diễn ra ngay bây giờ".
Chúng ta thấy điều này quá nhiều
trong những trận bão áp thấp nhiệt đới gần đây.
[Gia đinh ở Houston tránh bão Harvey bằng tủ lạnh]
Chỉ một lần tìm kiếm ngược bằng hình ảnh trên Google
có thể cho bạn biết nơi mà hình ảnh đó
đã xuất hiện trước đây
và ai là người đã chia sẻ chúng,
[Tháng 5, 2016]
Điều này có thể cho bạn những tips quan trọng
để xem xem
hình ảnh này có phải của họ hay không
hay hình ảnh này có đang được
đặt trong văn cảnh ban đầu hay không
Đây là những gì chúng ta phải làm
chúng ta cần đào sâu hơn
sâu hơn dòng tweet ban đầu
mà bảo bạn bánh sô-cô-la
làm bạn thông minh hơn.
Dịch bởi Phạm Thị Như Hòa