เมื่อ 479 ปีก่อนคริสต์กาล กองทัพเปอร์เซียเข้าโจมตี
ชาวกรีกที่เมืองโพทิเดีย
กระแสน้ำถอยห่างจากชายฝั่งไปไกลกว่าปกติ
เปิดเส้นทางสะดวกให้กับการเดินทัพ
แต่นั่นไม่ใช่ว่ากองทัพเปอร์เซียโชคดีนะ
ทหารยังข้ามไปไม่ถึงครึ่งทาง
น้ำทะเลได้ย้อนกลับมาเป็นคลื่นสูง
กว่าคลื่นใดๆ ที่พวกเขาเคยเห็น
โถมทำลายกองทัพเปอร์เซีย
ชาวโพทิเดียเชื่อว่าพวกเขาพ้นภัย
ด้วยความเกรี้ยวกราดแห่งเทพโพไซดอน
แต่ที่จริง สิ่งที่ช่วยพวกเขาไว้
น่าจะเป็นปรากฏการณ์ ที่คร่าชีวิตผู้คนมาแล้วมากมาย
คลื่นสึนามิ
คนส่วนใหญ่เข้าใจว่าสึนามิ เป็นคลื่นน้ำขึ้นน้ำลงชนิดหนึ่ง
แต่จริงแล้วสึนามิไม่เกี่ยวข้อง กับปรากฏการณ์น้ำขึ้นน้ำลง
ที่เกิดจากแรงโน้มถ่วง ของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์
อันที่จริง สึนามิก็เป็นเหมือนคลื่นทะเลทั่วไป
เพียงแต่มีขนาดใหญ่มากเป็นพิเศษ
สึนามิมี ท้องคลื่น และ ยอดคลื่น
ไม่มีการเคลื่อนที่ของน้ำ
แต่เป็นการเคลื่อนที่ของพลังงานผ่านน้ำ
ความแตกต่างอยู่ตรงแหล่งที่มาของพลังงาน
สำหรับคลื่นปกติในมหาสมุทร
พลังงานมาจากลม
เพราะว่ามันส่งผลกระทบผิวหน้าเท่านั้น
คลื่นปกติจึงมีขนาดและความเร็วจำกัด
แต่สึนามิเกิดจากพลังงาน
ที่ก่อตัวใต้น้ำ
จากการปะทุของภูเขาไฟ
จากแผ่นดินถล่มใต้น้ำ
หรือที่เกิดขึ้นบ่อยที่สุด
คือแผ่นดินไหวที่พื้นมหาสมุทร
ซึ่งเกิดจากแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่
ปลดปล่อยพลังงานมหาศาลออกมาในน้ำ
พลังงานนี้เดินทางสู่ผิวน้ำ
ผลักดันน้ำและยกน้ำขึ้นสูง
เหนือกว่าระดับน้ำทะเลปกติ
แต่แรงโน้มถ่วงดึงน้ำกลับลงมา
ทำให้พลังงานกระเพื่อมออกไปในแนวนอน
นี่คือกำเนิดของสึนามิ
เคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 500 ไมล์ต่อชั่วโมง
เมื่อสึนามิยังอยู่ห่างจากชายฝั่ง
มันยากที่จะสังเกตเห็นสึนามิ
เพราะมันเคลื่อนที่ตลอดความลึกของน้ำ
แต่เมื่อสึนามิมาถึงบริเวณน้ำตื้น
จะเกิดสิ่งที่เรียกว่า ผลของความตื้นของพื้นทะเล
เพราะว่าบริเวณนั้นมีปริมาณน้ำน้อยลง
พลังงานมหาศาลที่ยังมีมากอยู่จึงถูกบีบอัด
ความเร็วคลื่นลดลง
ขณะที่ความสูงคลื่นเพิ่มขึ้นได้ถึง 100 ฟุต
คำว่า สึนามิ
เป็นคำภาษาญี่ปุ่นที่แปลว่า คลื่นท่าเรือ
ได้มาจากข้อเท็จจริงที่ว่า สึนามิมักจะมาปรากฏให้เห็น
ต่อเมื่อมันถึงใกล้ชายฝั่งแล้ว
ถ้าท้องคลื่นของสึนามิมาถึงชายฝั่งก่อน
น้ำทะเลจะถอยห่างจากชายฝั่งไปไกลกว่าปกติ
ก่อนที่ตัวคลื่นจะเข้าตีชายฝั่ง ซึ่งก่ออันตรายได้มากจากความเข้าใจผิด
สึนามิไม่เพียงคร่าชีวิตผู้คนที่อยู่ใกล้ชายฝั่งเท่านั้น
แต่ยังโถมทำลายตึกและต้นไม้ ที่อยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดินไกลถึงหนึ่งไมล์
โดยเฉพาะในพื้นที่ต่ำ
เท่านั้นยังไม่พอ
น้ำมหาศาลยังไหลย้อนกลับสู่ทะเล
ลากเอาซากสลักหักพัง
และสิ่งใด หรือใครก็ตาม ที่โชคร้ายพอ
ที่จะไปอยู่ในเส้นทางนั้น
เหตุการณ์สึนามิ ในมหาสมุทรอินเดีย เมื่อปี 2004
นับเป็นหนึ่งในภัยพิบัติธรรมชาติ ที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์
คร่าคนไปมากกว่า 200,000 คนทั่วเอเชียใต้
แล้วเราจะปกป้องตัวเอง
จากพลังธรรมชาติที่ร้ายแรงนี้อย่างไร
ผู้คนในบางภูมิภาคได้เคยพยายาม
หยุดสึนามิด้วยกำแพงกั้นทะเล ประตูกั้นน้ำ
และร่องน้ำเพื่อเบี่ยงเส้นทางน้ำ
แต่ก็ไม่ได้ผลเสมอไป
เมื่อปี 2011 สึนามิได้ข้ามกำแพงกั้นน้ำ
ซึ่งปกป้องโรงไฟฟ้าฟุกุชิมาของประเทศญี่ปุ่น
นำไปสู่ภัยพิบัตินิวเคลียร์
เพิ่มเติมจากที่มันคร่าคนไปแล้วกว่า 18,000 ชีวิต
นักวิทยาศาสตร์และผู้กำหนดนโยบายจำนวนมาก
จึงเพ่งความสนใจที่การตรวจจับสึนามิแต่เนิ่น
โดยจับตาดูความดันใต้น้ำ และการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก
และจัดตั้งเครือข่ายการสื่อสาร ครอบคลุมทั่วโลก
เพื่อแจ้งเตือนภัยได้อย่างรวดเร็ว
เมื่อธรรมชาติทรงพลังเกินกว่าจะหยุดยั้ง
การรับมือที่ปลอดภัยที่สุดคือหลบหลีกมัน