Diyetler hakkında genel görüş;
hükumetlerin sağlık önerileri de dahil,
her zaman değişiklik göstermektedir.
Buna rağmen, reklamlar daima ne yememiz gerektiği cevabına
sahip olduklarını iddia ediyorlar.
O halde aslında neyin sağlıklı olduğu
ile reklamcıların bizim için neyin iyi olduğuna inanmamızı
istedikleri şeyleri nasıl ayırt edeceğiz?
Pazarlama, insanların hızlı kilo verme,
daha güçlü olma,
daha ince olma,
daha formda olma arzusundan faydalanıyor.
Büyük resimde, moda diyet olarak bilinen diyet planları
çarpıcı sonuçlar vaat ediyor
ve tam da göründükleri gibiler, gerçek olamayacak kadar iyi.
Peki moda diyetler nereden geliyor?
Antik Yunanlar ve Romalılar,
yüzyıllar önce büyük ölçekli rejimlerle sıhhat bulurken,
bu kavram ciddi anlamda ilk kez Viktorya çağında
sirke diyeti ve Banting diyeti gibi
akımlarla başlamıştır.
O zamandan beri, diyetler bize şu gibi her türlü tavsiyeleri verdi:
fazla çiğnemek,
hiç çiğnememek,
her yemekte bir greyfurt yemek,
sınırsız kabak çorbası,
hatta arsenik
ve tenya tüketmek.
Diyet akımları tarihe meydan okuduysa
bu diyetlerin işe yaradığını gösterir mi?
Kısa vadede, bu sorunun cevabı genelde evettir.
Atkins ve South Beach Diyeti gibi
popüler olan düşük karbonhidrat diyetlerin,
ilk başta idrar söktürücü etkisi vardır.
Vücut kendini dengeleyene kadar sodyum kaybedilir
ve geçici olarak sıvı kilo kaybı oluşabilir.
Diğer yüksek protein diyetleri gibi ilk başta kilo kaybedebilirsiniz
çünkü gıda tercihlerinizi sınırlayarak
ortalama kalori alımınızı da düşürmüş oluyorsunuz.
Ama daha sonra vücut, değişime ayak uydurmak için
metabolizma hızını düşürür,
böylece diyetin etkisini zamanla azaltır
ve diyet bırakıldığında hızlı bir geri dönüşe sebep olur.
Bu diyetler ilk başta cezbedici olsa da
uzun vadede sizin sağlığınıza ve kilonuza yarar sağlayacağını garanti etmez.
Ama birkaç basit kural,
uzun vadede sağlığınıza yararlı diyet
ve sadece geçici kilo değişimi sunan diyetleri ayırt etmenizi sağlayabilir.
İşte ilk tüyo:
Eğer bir diyet çok yoğun olarak kalori azaltımına odaklanmışsa
veya yağ, şeker veya karbonhidrat gibi
besin gruplarını tamamen yasaklıyorsa
o diyet moda diyettir.
Moda diyet için bir diğer ikaz da
söz konusu diyetin size sadece belirli besinleri tüketmenizi önermesi,
reçete tarzı kombinasyonları
veya içecekler, barlar ve tozlar gibi
belirli bir ikame madde önermesidir.
Gerçek şu ki uzun vadede kilo vermenin
kestirme bir çözümü yoktur.
Bütün diyetler kilo vermeyi vaat etmiyor.
Peki süper gıda, arınma diyetleri ve diğer vücut geliştirici çözümler ne olacak?
Pazarlama, tüketiciler için
bir tür mistiklik yaratmak amacıyla
antik ve uzak kültürle alakalı ürünlerin albenisine vurgu yapıyor.
Yaban mersini ve acai üzümü gibi sözde süper gıdaların
güçlü bir besin değeri varken,
dönüştürücü özellikleri ise tamamen abartılıdır.
Dengeli bir diyet için sağlıklı takviyelerdir
ama sıklıkla şekerli içecek veya mısır gevrekleri için pazarlanırlar,
bu durumda zararları yararlarından çok oluyor.
Arınma diyetleri de aşırıya kaçmadan güzel olabilir
çünkü kilo kaybının hızlı başlamasına yardımcı olurlar
ve günlük tüketilen taze meyve ve sebze miktarını artırabilirler.
Ancak bilimsel olarak,
uzun vadede bir yararı olduğu
veya vücutta hali hazırda olan doğal mekanizmalardan
daha iyi detoks yaptığı kanıtlanmamıştır.
Gittiğimiz her yerde,
nasıl daha güzel görünmemize,
nasıl daha zinde olmamıza
ve nasıl gelişebileceğimize dair çözümler sunulmuştur.
Gıda sektörü de aynıdır
ama ne yememiz üzerine tavsiyeler, bireysel koşulların farkında olan
diyetisyenlere ve doktorlara bırakılmalıdır.
Diyetler ve gıda modaları özü itibariyle yanlış değildir.
Duruma göre doğru bile olabilirler
ama bu, herkes için her zaman geçerli değildir.