ภูเขากั้นทะเลสาบสองแห่ง ออกจากกัน
ห้องที่ปกคลุมไปด้วยผ้าซาติน ของชุดเจ้าสาว จากพื้นถึงเพดาน
ฝาของกล่องยานัตถุ์ขนาดยักษ์
ภาพของวัตถุต่างๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกันนี้ พาเราท่องไปในหัวของวาฬหัวทุย
ในนวนิยายของ เฮอร์แมน เมลวิลล์ เรื่อง โมบี ดิก
โครงเรื่องชั้นแรก
เป็นเรื่องของกัปตัน อาฮับ ตามล้างแค้นเจ้าโมบี ดิก
วาฬเผือกที่กัดขาของเขาขาด
แต่นวนิยายก็ยังประกอบด้วย โจรสลัด พายุไต้ฝุ่น การไล่ตามด้วยความเร็วสูง
และปลาหมึกยักษ์
คุณไม่ควรคาดหวังว่าจะอ่าน เรื่องผจญภัยทางทะเลตามแบบเดิม ๆ
แต่มันกลับเป็นการผจญภัยที่ซับซ้อน ที่ไม่ได้มีเพียงรายละเอียด
เกี่ยวกับชีวิตบนเรือล่าวาฬ
แต่มันยังเกี่ยวข้องไปถึงประเด็นความเป็น มนุษย์และประวัติศาสตร์ทางธรรมชาติ
โดยสลับไปมาระหว่างกับเรื่องขำขัน เรื่องเศร้า และเรื่องตื่นเต้นระทึกขวัญ
ผู้เล่าเรื่องจะพาเราผ่านการเดินทางนี้
ด้วยตัวละครกะลาสีเรือ ชื่อ อิชมาเอล
อิชมาเอล เริ่มด้วยการเล่าเรื่องของตัวเอง
เขาวางแผนที่จะหนีจาก "ความเปียกปอน หม่นหมอง ราวกับเดือนพฤศจิกายนในใจเขา"
ด้วยการเดินทางไปทะเล
แต่หลังจากเขารู้จักกับ ชาวเกาะแปซิฟิกควีเควก
และสมัครเป็นลูกเรือของกัปตัวอาฮับ บนเรือ พีคอต
อิชมาเอลก็กลายเป็นเสียงเล่าที่นำทางผู้อ่าน
มากกว่าจะเป็นตัวละครหนึ่ง
ในขณะที่กัปตันอาฮับหมกมุ่นกับการแก้แค้น
และต้นหนอย่าง สตาร์บัค พยายาม จะให้เหตุผลกับเขา
อิชมาเอลพาเราร่วมเดินทางไป กับภารกิจของเขาเองที่ตามหาความหมาย
ของ "ทั้งจักรวาลที่รวมไปถึงชายขอบต่าง ๆ"
จากการเล่าของเขา คำถามที่สำคัญสุดในชีวิต นั้นยิ่งใหญ่แม้จะเป็นรายละเอียดที่เล็กสุดก็ตาม
เช่นเดียวกับผู้เล่าเรื่องของเขา เมลวิลล์ ผู้แต่งที่เป็นคนอยู่ไม่นิ่งและช่างสงสัย
เขาได้รับการศึกษาไม่เหมือนคนทั่วไป จากการทำงานเป็นกะลาสีเรือ
จากการเดินทางอันลำบากยากเย็น รอบโลกในช่วงที่เขายังเด็ก
เขาตีพิมพ์ "โมบี ดิก" ในปี 1851
ในตอนที่อุตสาหกรรม การล่าวาฬในอเมริกาอยู่ในจุดสูงสุด
แนนทักเก็ต ซึ่งเป็นท่าที่พีคอตออกเรือ
เป็นศูนย์กลางของธุรกิจ ที่กำไรงามแต่โชกไปด้วยเลือด
ธุรกิจซึ่งทำลายประชากรวาฬของโลก
เมลวิลล์ต่างจากคนอื่นในยุคนั้น
เขาไม่ได้หลีกเลี่ยงการกล่าวถึง ด้านมืดของอุตสาหกรรมนี้
เขายังพรรณนาภาพจากมุมมองของวาฬ
ว่าเงาที่เกิดจากเรืออันใหญ่โต นั้นจะน่าสะพรึงกลัวขนาดไหน
สำหรับสัตว์ที่กำลังว่ายน้ำอยู่ข้างล่าง
สิ่งแรกที่ผู้เขียนหยิบยื่นความคุ้นเคย เกี่ยวกับการล่าวาฬคือความชัดเจน
ผ่านคำบรรยายโดยละเอียด ของอิชมาเอลอย่างซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ในบทที่หนึ่ง หนังจากองคชาติของวาฬ
ได้กลายมาเป็นชุดของลูกเรือ
บทอื่น ๆ ที่มีชื่อบทไม่น่าสนใจอย่าง "Cistern and Buckets"
กลับกลายเป็นส่วนหนึ่งของ นิยายที่ได้รับรางวัลมากที่สุด
เพราะอิชมาเอลนั้นได้เปรียบเทียบส่วนหัว ของวาฬหัวทุยกับการตั้งครรภ์
ซึ่งนำไปสู่การการสะท้อนตามแนวคิดของเพลโต
การที่วาฬนั้นเข้าไปพันกับอวนดักวาฬ สะท้อนให้เห็นถึงไหวพริบปฏิภาณการเอาตัวรอด
จากบท "ever-present perils" ซึ่งเกี่ยวพันกับความตายทั้งสิ้น
เขาได้เขียนโดยมีความหลากหลายทางสาขาวิชา ทั้งสัตววิทยา การทำอาหาร กฎหมาย เศรษฐศาสตร์
ตำนานและคำสอนจากศาสนาและวัฒนธรรมต่าง ๆ
หนังสือเล่มนี้ได้ทำการทดลองเกี่ยวกับแนวทาง การเขียนพอ ๆ กับเนื้อหาสาระสำคัญในหนังสือ
มีอยู่ตอนหนึ่งที่กัปตันอาฮับได้พูดเย้ย โมบี ดิก ในแบบของเช็คสเปียร์
สำหรับเจ้าข้าย่อยยับ เจ้าทำลายซึ่งทุกสิ่ง แต่มิอาจเอาชนะ
สำหรับครั้งสุดท้ายที่ข้าฟาดฟันกับเจ้า จากหัวใจของนรกข้าขอทิ่มแทงเจ้า
สำหรับลมหายใจสุดท้ายของข้า ข้าขอใช้สาปแช่งเจ้า
ในบทหนึ่งนั้นก็ถูกเขียนในแบบของบทละคร
โดยความหลายหลายเชื้อชาติบนเรือพีคอต มีโอกาสได้ร้องทั้งแบบเดี่ยวและประสานเสียง
ลูกเรือแอฟริกันและสเปนนั้นจะร้องเหยียดกัน ขณะที่พวกชาวเกาะทาฮิตีจะร้องคิดถึงบ้าน
ฝั่งลูกเรือชาวจีนและโปรตุเกส มักจะร้องเล่นเต้นรำ
และเด็กหนุ่มคนหนึ่งที่ราวกับหายนะ
ในบทหนึ่ง
อิชมาเอลได้ร้องเพลงเกี่ยวกับขั้นตอน การไหลหยดของน้ำมันวาฬอย่างมีชั้นเชิง
ขณะที่เรือกำลังล่องฝ่าไป กลางทะเลยามค่ำคืน
และถังก็ก็ส่งเสียงดังราวกับดินถล่ม
หนังสือมีเนื้อหาค่อนข้างกว้าง มีอะไรให้ทุกคนค้นหา
ผู้อ่านจะได้พบกับเรื่องราว ที่เปรียบเปรยถึงศาสนาและการเมือง
การตั้งคำถามเกี่ยวกับอัตถิภาวนิยม, การเสียดสีสังคม, การวิเคราะห์เศรษฐกิจ
และการนำเสนอเกี่ยวกับ จักรวรรดินิยมของอเมริกา
ความสัมพันธ์ระหว่างเครืออุตสาหกรรม และความขัดแย้งทางเชื้อชาติ
ขณะที่อิชมาเอลกำลังไล่ลาหาความหาย และกัปตันอาฮับที่ไล่าลาหาวาฬเผือกตัวนั้น
หนังสือได้พาสำรวจถึงด้านตรงข้ามของ การมองโลกในแง่ดีและความไม่แน่นอนต่าง ๆ
ความอยากรู้อยากเห็นและความกลัว ที่บ่งบอกถึงลักษณะการดำรงอยู่ของมนุษย์
ไม่ว่าอะไรที่เราก็กำลังไล่ตามอยู่นั้น
ผ่านหน้าหนังสือของ "โมบี ดิก"
เมลวิลล์ได้เชื้อเชิญผู้อ่านของเขา เข้าสู่ดินแดนที่ไม่อาจล่วงรู้
เพื่อร่วมออกเดินทางไปกับเขาเพื่อไล่ล่า "สิ่งหลอกหลอนชีวิตที่ไม่อาจจะเข้าใจได้"