(Âm nhạc)
Năm ngón tay của sự tiến hóa.
Để hiểu rõ về sinh học, cần phải
hiểu sâu về quá trình tiến hóa.
Hầu hết mọi người đều đã biết về quá trình chọn lọc tự nhiên.
Tuy nhiên, đây là chỉ là một trong năm quá trình dẫn đến sự tiến hóa.
Trước khi bàn về năm quá trình này,
chúng ta cần phải định nghĩa sự tiến hoá.
Tiến hóa chỉ đơn giản là một thay đổi trong bộ gen theo thời gian.
Nhưng bộ gen là gì? Và thế nào là một gen?
Trước khi dành nhiều thời gian cho di truyền học,
Hãy bắt đầu với một câu chuyện.
Hãy tưởng tượng một chiếc thuyền bị lật úp và 10 người sống sót bơi về phía đảo hoang.
không có ai đến để cứu hộ, và họ hình thành một dân cư mới qua hàng ngàn năm.
Kì lạ thay, năm người sống sót có mái tóc màu đỏ.
Mái tóc màu đỏ được tạo ra khi một người thừa hưởng hai bản sao gen màu đỏ từ cha mẹ.
Nếu bạn có chỉ có một bản sao gen, bạn sẽ không có mái tóc màu đỏ.
Để thuận tiện, chúng tôi sẽ giả sử
rằng năm người tóc đỏ kia không phải là những người mang gen.
Tần số ban đầu của gen tóc đỏ
do đó là 50%, hoặc 10 trên 20 gen.
Các gen này thuộc về bộ gen.
20 gen khác nhau giống như các lá bài trong một trò chơi
mà người xào trong mỗi ván bài mới
Tình dục là chỉ là một lần xào lại trong trò chơi bài di truyền học này.
Các lá bài được xáo trộn và truyền cho các thế hệ tiếp theo;
trò chơi vẫn như vậy, 50% là tóc đỏ.
Các gen được xào và truyền cho thế hệ tiếp theo;
bộ gen vẫn như vậy, 50% là tóc đỏ.
Mặc dù dân số có thể phát triển theo thời gian,
tần số nên giữ vào khoảng 50%.
Nếu tần số này khác nhau, sự tiến hóa đã xảy ra.
Tiến hóa đơn giản chỉ là một thay đổi trong bộ gen theo thời gian.
Hãy nghĩ đến điều đó dưới góc nhìn của các lá bài.
Nếu tần số các lá bài trong trò chơi thay đổi,
sự tiến hóa đã xảy ra.
Có 5 quá trình có thể làm thay đổi tần số.
Để ghi nhớ các quá trình này, chúng tôi sẽ sử dụng các ngón tay của bạn,
bắt đầu với ngón út và lên đến ngón cái.
Ngón tay nhỏ nhắc nhở bạn rằng dân số có thể co cụm lại.
Nếu dân số thu hẹp, thay đổi có thể xảy ra.
Ví dụ, nếu chỉ có bốn cá thể sống sót qua một đợt dịch bệnh,
sau đó, gen của họ sẽ đại diện cho bộ gen di truyền mới.
Ngón tay tiếp theo là ngón đeo nhẫn.
Ngón tay này sẽ nhắc nhở bạn về sinh sản, bởi nhẫn thì đại diện cho một cặp vợ chồng.
Nếu một người chọn bạn đời dựa theo vẻ ngoài hoặc vị trí của họ ,
tần số có thể thay đổi.
Nếu những người tóc đỏ chỉ giao phối với người tóc đỏ,
họ cuối cùng có thể hình thành dân cư mới.
Nếu không một ai giao phối với người tóc đỏ,
các gen này có thể suy giảm.
Ngón tay tiếp theo là ngón giữa.
chữ M ở ngón giữa nhắc nhở bạn đến chữ M trong từ 'đột biến'.
Nếu một gen mới được thêm vào từ một đột biến, nó có thể ảnh hưởng đến tần số.
Hãy tưởng tượng một đột biến trong gen đã tạo nên màu tóc mới.
Rõ ràng là nó sẽ làm thay đổi tần số trong bộ gen.
Ngón trỏ nhắc nhớ về sự lưu chuyển.
Nếu những cá thể mới đổ về một khu vực, hoặc di dân,
tần số sẽ thay đổi.
Nếu những cá thể thoát ra khỏi một khu vực hoặc di dân,
sau đó, tần số sẽ thay đổi.
Trong khoa học, chúng tôi đề cập đến sự lưu chuyển này như dòng chảy của gen.
bốn quá trình được đại diện bởi các ngón tay có thể gây ra tiến hóa.
Những dân cư ít ỏi hơn, giao phối không ngẫu nhiên,
những đột biến và dòng chảy gene .
Tuy nhiên, không cái nào trong số chúng dẫn đến thích ứng cả.
Chọn lọc tự nhiên là quá trình duy nhất
tạo ra sinh vật thích nghi tốt nhất với môi trường địa phương.
Tôi sử dụng ngón tay cái để ghi nhớ quá trình này.
Thiên nhiên bỏ phiếu bằng cách bật cả hai ngón cái cho những dạng thích nghi tốt với môi trường,
và dốc ngược ngón cái với những thích nghi không tốt.
Các gen của những cá thể không thích nghi với môi trường
sẽ dần dần được thay thế bởi những người phù hợp hơn.
Tóc đỏ là một ví dụ của một trong những sự thích nghi.
Tóc đỏ là một lợi thế trong những vùng khí hậu phía bắc,
bởi vì rõ ràng da sáng đã giúp tổ tiên của họ hấp thụ ánh sáng tốt hơn
và tổng hợp thêm nhiều vitamin D. Ngón cái bật lên!
Tuy nhiên, đó lại là một bất lợi ở vùng khí hậu phía nam,
nơi sự gia tăng trong tia cực tím đã dẫn đến ung thư và suy giảm khả năng sinh sản.
Ngón cái dốc ngược xuống!
Ngay cả chính ngón cái cũng được hình thành bởi quá trình chọn lọc tự nhiên.
Sự tiến hóa mà chúng tôi đã mô tả được gọi là tiến hoá vi mô,
vì nó đề cập đến một sự thay đổi nhỏ.
Tuy nhiên, hình thức tiến hóa này có thể
cuối cùng dẫn đến một tiến hoá vĩ mô hoặc một sự chuyên hoá.
Mỗi cơ thể sống trên hành tinh này chia sẻ nguồn gốc với một tổ tiên chung và duy nhất.
Tất cả các sinh vật trên hành tinh kết nối với nhau về mặt thời gian
thông qua quá trình tiến hóa.
Hãy nhìn vào bàn tay của bạn.
Đó là một kiệt tác kỹ thuật đã được tạo ra bởi năm quá trình mà tôi vừa mô tả,
qua hàng triệu, hàng triệu năm.
Vậy bạn có thể nhớ lại năm nguyên nhân dẫn đến sự tiến hóa không?
Nếu không, hãy tua ngược và phát lại phần bài học này.
Nhưng nếu có, hãy đập tay chút mừng với hàng xóm nào.