Son videoda bir fakt gördük ki,
Yuan ilə dollar arasındakı valyuta və ya
məzənnə 1-dən 10-a qədər başlayır.
Və bu məzənnə ilə Çin, dollarla və ya
Yuanla ölçülən daha çox mal göndərdi -
ABŞ-a Çinə göndəriləndən daha çox ABŞ-a.
Və buna görə valyutalarda
bir tarazlığın olmadığını gördük.
Yuan bahalaşdı və ya dollar ucuzlaşdı,
nəticədə Çin malları kifayət qədər
bahalaşana və ABŞ malları
kifayət qədər ucuzlaşdı,
Çində daha çox tələb oldu ticarət
həqiqətən sabitləşdi. Hamı balanslı
ticarət etmək istəsə yaxşıdır, amma Çin
hökuməti bunu istəməsə nə edər. Inkişaf
etməliyik dedilər, ABŞ onsuz da inkişaf
edib, sənaye bazası istəyirik, mallarımızı
sata biləcəyimiz bazar istəyirik. ABŞ-a
onlardan idxal etdiyimizdən daha çox
məhsul ixrac etmək
istəyirik. İxracat rəhbərliyindəki
böyüməni istəyirik. Beləliklə, gördükləri
dinamikanı, valyutanı, Yuanın
bahalaşmasını sevmirlər. Deyək ki, Çin
hökuməti - bir az da yüksəltməməkçün
Çin hökuməti məzənnəni sabit saxlamaq
istəyir, mən oradan kənaram, dollar başına
10 CNY-də. Vəziyyətin əbədi davam
etməsini istədikləri üçün Çinin ABŞ
gəmilərindən daha çox ABŞ-a göndərilməsini
ya bəlkə daha çoxunun Çinin ABŞ-a daha
çox göndərilməsini davam etdirmələrini
istəyirlər. Öz bazasını qurmaqçün Çinə
gəmilər göndərir.
Və düşünürəm ki, ABŞ-ın sənaye bazasının
tükəndiyinə dair daha pis baxış budur.
Daha ucuz şeylər istehsal etməyə davam
edirlər, ABŞ istehsalçıları
rəqabət edə bilməzlər.
Və bu barədə daha çox videoda danışacağıq,
100% bir tərəfli olduğu aydın deyil.
Əslində, ABŞ-ın da bundan bəzi faydaları
var, bunu müzakirə edəcəyik. Bir az
daha mürəkkəbdir. Bunu necə
edə bilərlər? Deyək ki,
Çin hökuməti həqiqəti istəyir, onlar bunun
dondurulmasını istəyirlər. Ticarətin
tarazlıqda olmasını istəmirlər. Bunun
dəyişməməsiyçün valyuta bazarlarına necə
müdaxilə edə
bilərlər? Çünki dediyimiz kimi çox Çin
malı alınırsa, Yuana daha çox tələb olur,
Yuana dəyər verilməli, dollar düşməlidir.
İkisini necə əldə
edirsən? Tortunuzu necə yeyirsiniz?
Yuanın mülahizəsi olmadan Çinə qayıtdıqdan
daha çox ABŞ-a mal göndərilməsini necə
təmin edirsiniz? Yolu Çin hökumətindən,
bəlkə də xüsusilə Çin Mərkəzi Bankdan
danışmaqdır. Çin hökumətinin hissəsi olan
Çin Mərkəzi Bankı, 'yuanınızı
ucuzlaşdırmaq üçün pul yazdıracağıq. İcazə
verin Çin Mərkəzi
Bankını çəkim. Yeni rənglə
edim. Etdikləri şeylər
sadəcə pul yazdırmaqdır. Bu balanssızlığı
yaşadığımız son iki videoda
ümumiləşdirdiyim bir ssenari var idi.
1000 CNY tələb var idi, ancaq 500 CNY
tədarük var idi. Belə ki, nə edə
bilərlər, onu bərabərləşdirməkdir.
Yalnız 500 CNY çap edə və sonra dollara
çevirməyə çalışa bilərlər.
Bəs nə oldu?
İndi birdən təxminən 1000 CNY-yə
çevirmək istəyən 100 dollar var və ya bu
məzənnə sabit olsaydı.
1000 CNY tələb var. Çin Mərkəz Bankası
daxil olmamışdan əvvəl yalnız 500 CNY
mənbəyi var idi.
Amma indi Çin Mərkəz Bankı deyir, 1000
CNY-ə tələb, tədarükdə yalnız 500 CNY var,
başqa 500 CNY istehsal edəcəyik.
Hərfi mənada çap edə bilərik, sonra
yazdıqlarını dollara çevirirlər.
Belə ki, bu şəkildə, indi tələb və təklif
tarazlığına sahibsiniz.
Burada $ 1,000, 500 CNY və burada $ 500-a
çevrilmək istəyən $ 50 sonra çevirmək
istədiyiniz $ 100-a sahibsiniz.
Yəni, bunu etsəydilər, valyuta dəyişməzdi.
Məzənnə dəyişəcəkdi. İki valyutanın tələbi
və təklifi bərabər olacaqdır.
İndi işə yarayacaq və açığı, bir
müddətdir etdikləri budur.
Ancaq burada bir növ hilə var. Bunu
etdikləri müddət ərzində nə baş verir?
Daha çox ABŞ-a göndərməyə davam edərlərsə,
ABŞ Çinə göndərilir. Uşaqlar Yuan çap
çap etməyə, Çin valyutasını ucuz tutmaq
üçün həmin Yuanla dollar almağa davam
edirlər. Yəni, onlar dollar qənaət etməyə
davam edəcəklər. Ancaq yuan çap etməyə
davam edirlər sonra dollar qənaət etməyə
davam edirlər. Gəlin, bura Çin
Mərkəzi Bankı isə çoxlu sayda dollar
toplamağa başlayır. İstədikləri qədər yuan
çıxara bilərlər, o yuanı dollara
çevirirlər, sonra uşaqlar daha çox dollar
toplamağa başlayırlar. Bu ticarət
balanssızlığının baş verməsini nə qədər
çox olmasını istəsələr, bir o qədər çox
dollar qənaət
etməli olacaqlar. Yəni, buna davam
etməyi dayandıra
bilməzlər. Ticarət balansını olduğu kimi
saxlamaqçün davam
etməlidirlər. Növbəti videoda
dollarlarla əslində nə etməli olduqları,
çünki əslində pulu nağd saxlamırlar,
onlarla nə edəcəklərini, sonra ABŞ
iqtisadiyyatına necə təsir edə
biləcəyini danışacam. Bunu təkbaşına necə
düzəldəcəyimiz barədə danışa bilərik, amma
ssenarinin bir dəfə başladıqdan sonra rahatlamaq çətin olduğunu anlayacağıq.