Jako, że jest to TEDGlobal,
kto mi powie jak nazywamy to po francusku?
Widzę, że wszyscy są w temacie liry korbowej.
"Vielle à roue."
Po hiszpańsku: "zanfona",
a po włosku: "ghironda".
Lira korbowa.
Mamy tu rożne rodzaje i kształty liry korbowej.
Lira korbowa to jedyny instrument,
który ma korbę do obracania koła,
które pociera struny jak smyczek w skrzypcach.
Tak produkuje dźwięk.
Ma 3 rodzaje strun.
Pierwsza z nich to: struna burdonowa,
która wytwarza dźwięk ciągły, podobnie jak dudy.
Druga strona to: struna melodyjna,
na której gra się drewnianą klawiaturą nastrojoną jak fortepian.
Trzecia struna jest nieco innowacyjna.
Jest to jedyny (obecnie używany) instrument,
który wykorzystuje tego typu technikę.
Zostaje tu uruchomiony tzw. brzęczący mostek lub "pies".
Kiedy kręcę korbą i wywieram nacisk,
wytwarzany jest dźwięk podobny do szczekania psa.
Wszystko to jest całkiem innowacyjne,
biorąc pod uwagę to,
że lira korbowa powstawała około 1000 lat temu,
i wymagała 2 osób do grania:
jedna osoba kręciła korbą,
a druga grała melodię
fizycznie pociągając za duże drewniane kołki.
Na szczęście, to wszystko zmieniło się kilka wieków później.
Tak więc, jedna osoba mogła grać
i jednocześnie - to jest całkiem ciężkie -
trzymać lirę korbową.
W historii, lira korbowa była używana przez wieki
głównie w muzyce tanecznej,
To dzięki wyjątkowej melodii
połączonej tu z akustycznym boomboxem.
Dźiś lira korbowa jest używana we wszystkich rodzajach muzyki:
muzyce ludowej,
muzyce współczesnej
i muzyce swiatowej,
w Wielkiej Brytanii, Francji, Hiszpanii
i we Włoszech.
Zamówienie gdziekolwiek i otrzymanie takiej liry trwa od 3 do 5 lat.
Jest produkowana przez wyspecjalizowanych lutników,
również w Europie.
Bardzo trudno ją nastroić.
Tak więc, bez dalszych ceregieli, chcecie posłuchać?
(publiczność: "tak!")
-Caroline Phillips: "nie słyszę was. Chcecie posłuchać?" -Publiczność: "tak!"
-Caroline Phillips: "ok"
Do dzieła!
Zaśpiewam po baskijsku,
języku używanego w kraju, w którym żyję - w Kraju Basków,
w regionie na terenie Francji i Hiszpanii
♪♪ ♪♪
[słowa w języku baskijskim]
♫ ♫ ♫
Dziekuję
(oklaski)
To jest utwór, który napisałam
na bazie tradycyjnego rytmu baskijskiego.
Ten utwór ma nastrój celtycki
♪♪ ♪♪
Dziękuję
(oklaski)