Neredeyse iki sene önce hayatımı değiştiren bir telefon aldım.
"Hey, ben kuzenin Hassen."
Donup kaldım.
Şöyle ki 30'u aşkın kuzenim var
ama Hassen adında birini tanımıyordum.
Hassen'ın aslında annemin kuzeni olduğu ortaya çıktı
ve Montreal'a bir mülteci olarak henüz varmıştı.
Sonraki birkaç ay boyunca
yanlarında kıyafetleri dışında pek fazla bir eşyaları olmaksızın
Kanada'ya sığınma için başvuran 3 akrabam daha gelecekti.
O telefondan beri iki yıl içinde hayatım tamamen değişti.
Akademiyi bıraktım ve şimdi yeni gelenler için
kişileştirilmiş yardım kaynakları geliştiren teknologların, araştırmacıların
ve mültecilerin oluşturduğu çeşitli bir takımı yönetiyorum.
Kendi hayatlarının kontrolünü kaybetmiş gibi hissettiren dilsel, kültürel
ve diğer engellerin üstesinden gelmeleri için yardım etmek istiyoruz.
Çoğu insanın yardım isterken kaybettiği itibarı ve hakları
tekrar elde etmelerine yapay zekanın yardım edeceğini hissediyoruz.
Ailemin sığınmacı deneyimi nadir değil.
UNHCR'ye göre, her dakika,
20 insan iklim değişikliği, ekonomik kriz, sosyal ve politik dengesizlik nedeniyle
yerinden edilmektedir.
Kuzenim Hassen ve diğer akrabalarımın gönderilmiş olduğu
yerel bir YMCA barınağında gönüllü olarak çalışırken
yeni bir ülkeye yerleşmenin ne kadar çaba ve koordinasyon gerektirdiğini gördük
ve takdir etmeyi öğrendik.
İlk geldiğinizde bir avukat bulmanız
ve iki hafta içinde resmi evrakları doldurmanız gerekiyor.
Aynı zamanda çalışma iznine başvurabilmeniz için
yetkili bir doktor ile muayene ayarlamanız gerekiyor.
Herhangi bir sosyal yardım almadan önce
yaşayacak bir yer bakmaya başlamanız gerekiyor.
Son birkaç yıldır Amerika Birleşik Devletleri'nden kaçarak
Kanada'da sığınma talep eden binlerce kişi ile birlikte
onlara yardım edecek kaynaklardan daha çok yardıma muhtaç insan olmasının
nasıl bir şey olduğunu hemen gördük.
Sosyal hizmetler hemen ayarlamıyor
ve topluluklar kısıtlı olanaklarla daha fazla insana yardım etmek için
elinden geleni yapsa bile yeni gelenler nereye gideceklerini bilmeden
belirsizlik içinde bekleyerek daha fazla zaman geçiriyorlar.
Örneğin, Montreal'de yerleştirme çabalarını desteklemek için
milyonlarca dolar harcanmasına rağmen neredeyse yeni gelenlerin %50'si
hâlâ evrak işlerini doldurmaktan iş bulmaya kadar her şeye yardım edecek
ücretsiz olanaklar olduğunu bilmiyor.
Bu bilginin var olmaması zorluk değil.
Tam tersine yardıma muhtaçlar genelde o kadar fazla bilgi bombardımanına
tutuluyorlar ki hepsini anlamak zor.
"Bana daha fazla bilgi verme, sadece ne yapacağımı söyle"
tekrar tekrar duyduğumuz bir düşünceydi.
Yeni bir ülkeye ilk kez vardığınızda nerede olduğunuzu öğrenmenin
ne kadar akıl dışı bir şekilde zor olduğunu yansıtıyor.
Montreal'a geldiğimde ben de aynı sorunlarla uğraştım
ve benim doktoram var.
(Gülüşmeler)
Kendi de bir mülteci olan takımımızın başka bir üyesinin de söylediği üzere:
"Kanada'da bir SIM kart yiyecekten daha önemlidir
çünkü açlıktan ölmeyiz."
Ama doğru kaynaklara ve bilgiye ulaşmak hayat ve ölüm arasındaki fark olabilir.
Tekrar edeyim:
doğru kaynaklara ve bilgiye ulaşmak hayat ve ölüm arasındaki fark olabilir.
Bu sorunlarla ilgilenmek için Atar'ı kurduk,
yeni bir şehre vardığınız ilk hafta boyunca sizi adım adım yönlendiren
ilk Al-güçlü sanal destekleyici.
Atar'a sadece neye yardıma ihtiyacınız olduğunu söyleyin.
Atar daha sonra nadir durumunuzu anlamak ve kaynaklar için uygunluğunuzu belirlemek
için size bazı temel sorular soracak.
Örneğin: Bu gece kalacak bir yeriniz var mı?
Yoksa sadece kadınların kaldığı bir barınağı mı tercih edersiniz?
Çocuğunuz var mı?
Atar daha sonra size bilmeniz gereken her şeyi söyleyen
bir adım adım yapılacak listesi oluşturacak,
nereye gitmeniz, oraya nasıl gitmeniz,
yanınızda ne getirmeniz gerektiği ve ne beklemeniz gerektiği.
Ne zaman isterseniz soru sorabilirsiniz
ve eğer Atar'ın bir cevabı yoksa cevabı olan gerçek birine bağlanacaksınız.
Fakat en heyecan verici şey ise insancıl ve hizmet örgütlerinin
gerçek zamanda yeni gelenlerin değişen ihtiyaçlarını anlamak için gerekli olan
bilgi ve analitikleri toplamasına yardım ediyoruz.
Bu ezber bozan bir şey.
Kanada'da ve Arapça, İngilizce, Fransızca, Kreole ve İspanyolca düzenlenen
kampanyalardaki işlerimizde bu teknolojiyi sağlamak için
çoktan UNHCR ile ortak olduk.
Mültecilerin sorunları hakkında konuştuğumuzda
genellikle bütün dünyada zorunlu olarak yerinden edilmiş
65,8 milyonun resmi istatistiğine odaklanıyoruz.
Ama gerçekten bundan çok daha büyük.
2050 yılına kadar çevresel bozulma nedeniyle
yerinden edilme riski altında olan ekstra 140 milyon insan olacak.
Günümüzde -- yani bugün -- zaten yasal olmayan yerleşim alanlarında
ve gecekondu bölgelerinde yaşayan neredeyse 1 milyar insan var.
Yeni bir ülkeye yerleştirme ve tamamlama günümüzün en zorlu mücadelelerinden biri.
Umudumuz Atar'ın her bir yeni gelene destek sağlayabilmesi yönündedir.
Umudumuz Atar'ın var olan çabalarını arttırmak ve zaten hayallerin ötesine
uzanan sosyal güvenlik ağındaki baskıyı azaltmak yönündedir.
Fakat bizim için en önemli şey
çabalarımızın kendilerine yardım etmek için ihtiyaçları olan kaynakları vererek
yerleştirme ve entegrasyon boyunca mültecilerin kaybettikleri
itibarı ve hakları tekrardan elde etmelerine yardım etmesidir.
Teşekkür ederim.
(Alkış)