Chcę podzielić się z wami lekcją, której udzielił mi ojciec:
nie istnieją stany trwałe.
Mówił mi to wielokrotnie,
a ja boleśnie przekonałem się o prawdziwości tej lekcji.
To ja w czwartej klasie.
Zdjęcie z kroniki szkolnej
w Monrowii, w Liberii.
Rodzice przenieśli się z Indii do Afryki Zachodniej w latach 70.
i miałem zaszczyt tam dorastać.
Miałem dziewięć lat,
uwielbiałem kopać piłkę,
miałem bzika na punkcie matematyki i przyrody.
Każde dziecko mogłoby marzyć o życiu, jakie wtedy wiodłem.
Nie ma jednak stanów trwałych.
W wigilię Bożego Narodzenia 1989 roku
w Liberii wybuchła wojna domowa.
Zaczęła się na wsi
i w kilka miesięcy armie rebelianckie dotarły do naszego miasta rodzinnego.
Moją szkołę zamknięto,
a kiedy wojska rebelianckie przejęły jedyne międzynarodowe lotnisko,
ludzie wpadli w panikę i zaczęli uciekać.
Pewnego ranka mama powiedziała:
"Raj, pakuj się, musimy iść".
Zapędzono nas do centrum miasta,
a tam, na płycie lotniska, podzielono na dwa rzędy.
Stałem w jednym rzędzie z rodziną,
wepchnięto nas do dużego luku
samolotu ratowniczego.
Siedziałem w środku na ławce, serce tłukło mi się w piersi.
Wyjrzałem przez otwarty luk
i zobaczyłem setki Liberyjczyków stojących w drugim rzędzie,
z dziećmi na plecach.
Gdy próbowali wskoczyć do nas,
żołnierze powstrzymywali ich siłą.
Nie wolno im było uciec.
My mieliśmy szczęście.
Straciliśmy nasz dobytek,
ale osiedliśmy w USA
i jako imigranci korzystaliśmy ze wsparcia społeczności,
która się wokół nas utworzyła.
Ludzie ci przyjęli nas pod swój dach,
dla mnie byli mentorami.
Pomogli tacie otworzyć sklep z ubraniami.
Będąc nastolatkiem w weekendy odwiedzałem ojca
i pomagałem mu sprzedawać tenisówki i dżinsy.
Za każdym razem, gdy interesy nie szły,
przypominał mi o tej mantrze:
stany trwałe nie istnieją.
Ta mantra i wytrwałość moich rodziców oraz przychylne otoczenie sprawiły,
że mogłem skończyć szkołę
i dostać się na studia medyczne.
Kiedyś moje nadzieje zniweczyła wojna,
ale dzięki nim miałem szansę
dążyć do spełnienia marzenia o zawodzie lekarza.
Sytuacja się zmieniła.
Piętnaście lat po ucieczce z lotniska
wspomnienie tamtych dwóch rzędów pozostawało w pamięci.
Miałem około 25 lat, studiowałem medycynę
i chciałem tam wrócić,
sprawdzić, czy mogę się przydać ludziom, których zostawiliśmy.
Kiedy jednak wróciłem,
zastałem kompletne zniszczenie.
Po wojnie było zaledwie 51 lekarzy,
którzy mieli leczyć czteromilionowy naród.
To jakby w San Francisco było tylko dziesięciu lekarzy.
Jeśli więc zachorujesz w mieście, w którym są ci lekarze,
masz szansę na przeżycie.
Jeśli jednak zachorujesz w odległych wiejskich rejonach lasów deszczowych,
o wiele dni drogi od najbliższej przychodni...
Moi pacjenci umierali na choroby, na które nie powinno się umierać
dlatego, że zbyt późno do mnie trafiali.
Wyobraźcie sobie, że wasza dwulatka budzi się z gorączką,
a wy zdajecie sobie sprawę, że może to być malaria
i że jedyny sposób zdobycia leku
to zabranie jej nad rzekę,
przeprawienie się czółnem na drugi brzeg,
a potem nawet dwa dni pieszo przez las,
do najbliższej przychodni.
Miliard ludzi na świecie mieszka na odludziu,
a mimo postępów w nowoczesnej medycynie i technologii
nasze innowacje nie sięgają tych zakątków.
Społeczności te zostawiono w tyle,
bo uznano je za zbyt niedostępne
i zbyt trudne do obsłużenia.
Choroba to rzecz powszechna,
a dostęp do opieki medycznej - nie.
Zdałem sobie z tego sprawę i w duszy zapłonął mi ogień.
Nikt nie powinien umierać, bo mieszka zbyt daleko od lekarza.
Żaden stan nie powinien być trwały.
W tym przypadku pomoc nie przyszła z zewnątrz,
lecz z wewnątrz.
Przyszła z tych właśnie społeczności.
Oto Musu.
W głębi wiejskich obszarów Liberii,
gdzie większość dziewcząt nie ma szans na ukończenie szkoły podstawowej,
Musu była wytrwała.
W wieku lat 18 ukończyła liceum
i wróciła do swojej wioski.
Zauważyła, w ogóle nie leczy się dzieci,
które zapadają na śmiertelne choroby,
jak malaria i zapalenie płuc.
Zgłosiła się więc jako wolontariuszka.
Na obszarach wiejskich na całym świecie są miliony wolontariuszy takich jak Musu
i zmusiło nas to do myślenia.
Miejscowi tacy jak Musu, mogliby pomóc rozwiązać problem.
Nasz system opieki zdrowotnej zbudowany jest w sposób,
który ogranicza diagnozowanie chorób i przepisywanie leków
do pielęgniarek i lekarzy, takich jak ja.
Jednak pielęgniarki i lekarze skupieni są w miastach,
więc społeczności wiejskie, do których należy Musu, zostały zapomniane.
Zaczęliśmy zadawać pytania:
czy da się zreformować system opieki zdrowotnej?
Może miejscowi, jak Musu,
mogliby być częścią lub nawet centrum zespołu medycznego?
Może Musu mogłaby pomóc nam przenieść opiekę z przychodni
wprost do drzwi jej sąsiadów?
Gdy ją spotkałem, Musu miała 48 lat.
Mimo niesamowitego talentu i siły ducha,
przez 30 lat nie miała płatnej pracy.
Może technologia mogłaby ją wspomóc?
Może moglibyśmy zainwestować w nią, przeszkolić porządnie,
wyposażyć w prawdziwe leki
i dać jej możliwość posiadania prawdziwej pracy?
W 2007 roku próbowałem znaleźć odpowiedzi na te pytania,
a w tym samym roku brałem ślub.
Poprosiliśmy krewnych o niekupowanie nam prezentów,
a zamiast tego darowanie pieniędzy
na założenie organizacji non-profit.
Jestem o wiele bardziej romantyczny, słowo.
(Śmiech)
Udało nam się zebrać 6 tysięcy dolarów,
połączyć siły z ludźmi z Liberii i ze Stanów
i uruchomić organizację nonprofit o nazwie Last Mile Health.
Chcemy sprawić, by pracownik medyczny był w zasięgu każdego i wszędzie.
Opracowaliśmy trzy-etapowy proces,
czyli szkolenie, wyposażenie, płaca,
aby lepiej inwestować w wolontariuszy takich jak Musu,
by mogli stać się para-medykami,
społecznymi pracownikami medycznymi.
Najpierw przeszkoliliśmy Musu w zakresie zapobiegania, diagnozy i leczenia
dziesięciu głównych chorób nękających rodziny w jej wiosce.
Nadzorująca pielęgniarka odwiedzała ją i szkoliła co miesiąc.
Wyposażyliśmy ją w nowoczesną technologię medyczną,
jak kosztujący dolara test szybkiego wykrywania malarii,
który znalazł się w plecaku pełnym leków, takich jak te,
do leczenia infekcji jak zapalenie płuc,
a co najważniejsze,
w smartfon, który pomaga jej śledzić i spisywać epidemie.
Na koniec uznaliśmy godność pracy Musu.
Wraz z rządem Liberii stworzyliśmy umowę,
zapłaciliśmy jej
i daliśmy szansę na prawdziwą pracę.
Jest niesamowita.
Musu nauczyła się ponad trzydziestu procedur medycznych,
od badania dzieci pod kątem niedożywienia
przez ocenę przyczyn kaszlu dziecka przy użyciu smartfona
po wsparcie chorych na HIV
i zapewnienie badań kontrolnych pacjentom, którzy stracili kończyny.
Pracując jako część naszego zespołu,
jako para-medycy,
społeczni pracownicy medyczni mogą pomóc
upewnić się, że funkcje lekarza rodzinnego
sięgną miejsc, do których lekarze rodzinni nigdy by nie dotarli.
Jedną z moich ulubionych rzeczy jest opieka nad pacjentami
wraz ze społecznymi pracownikami medycznymi.
W zeszłym roku odwiedziłem A.B.,
który tak jak Musu miał szansę iść do szkoły.
Był w gimnazjum,
kiedy zmarli jego rodzice.
Został sierotą i musiał odejść ze szkoły.
W zeszłym roku zatrudniliśmy i przeszkoliliśmy A.B.
na społecznego pracownika medycznego.
Podczas wizyt domowych
spotkał chłopczyka o imieniu Prince,
którego matka miała problemy z karmieniem go piersią.
Prince zaczął słabnąć zanim skończył sześć miesięcy.
A.B. właśnie nauczył się używania miarki wielobarwnej,
którą opasuje się ramię dziecka, by zdiagnozować niedożywienie.
A.B. zauważył, że Prince jest w strefie czerwonej,
co znaczyło, że musi iść do szpitala.
A.B. zabrał Prince'a wraz z matką nad rzekę,
wsadził do czółna
i wiosłował cztery godziny, by dotrzeć do szpitala.
Po wypisaniu Prince'a ze szpitala,
A.B. nauczył jego mamę, jak podawać dziecku suplement.
Kilka miesięcy temu
A.B. zabrał mnie w odwiedziny do Prince'a, który jest pulchniutki.
(Śmiech)
Robi niezbędne postępy, podciąga się do wstawania,
zaczął nawet trochę mówić.
Społeczni pracownicy medyczni bardzo mnie inspirują.
Często pytam ich, dlaczego robią to, co robią,
a kiedy zapytałem A.B.,
powiedział: "Doktorku, pierwszy raz, odkąd rzuciłem szkołę,
mam szansę trzymać długopis i pisać.
Mój mózg się odświeża".
Historie A.B. i Musu nauczyły mnie fundamentalnej rzeczy
o byciu człowiekiem.
Nasza wola służenia innym
może pomóc nam zmienić własne warunki.
Byłem bardzo poruszony tym, jak silna może być wola służenia sąsiadom
kilka lat temu,
gdy stanęliśmy w obliczu globalnej katastrofy.
W grudniu 2013 roku
coś stało się w lasach deszczowych na granicy z Gwineą.
Mały Emile poczuł się źle, wymiotował, miał gorączkę i biegunkę.
Mieszkał na bezdrożach,
dramatycznie brakowało pracowników medycznych.
Emile zmarł,
po kilku tygodniach zmarła jego siostra,
a po kilku następnych - jego matka.
Choroba rozprzestrzeniała się z jednej wsi do drugiej.
Dopiero trzy miesiące później
świat zdiagnozował tę chorobę jako wirus Ebola.
Gdy liczyła się każda minuta, my straciliśmy miesiące,
a wtedy wirus zdążył błyskawicznie ogarnąć całą Afrykę Zachodnią,
sięgnąć do innych części świata.
Firmy padały, linie lotnicze zaczęły odwoływać trasy lotów.
W najkrytyczniejszym punkcie,
gdy mówiono, że 1,4 miliona osób jest zainfekowane,
gdy mówiono, że większość z nich umrze,
gdy utraciliśmy prawie całą nadzieję,
pamiętam, że staliśmy wtedy z grupą pracowników medycznych
w lesie deszczowym, gdzie właśnie wybuchła choroba.
Pomagaliśmy szkolić ich i wyposażać
w maseczki, rękawice i fartuchy
potrzebne do ochrony przed wirusem
podczas opieki nad pacjentami.
Pamiętam strach w ich oczach.
Pamiętam nieprzespane noce pełne wątpliwości w słuszność decyzji
o pozostaniu na ich terenie.
Gdy zagrożenie wirusem Ebola powaliło ludzkość na kolana,
społeczni pracownicy medyczni Liberii nie poddali się w obliczu strachu.
Robili to, co zawsze:
odpowiadali na wezwania sąsiadów.
Mieszkańcy Liberii zapoznali się z objawami wirusa Ebola,
współpracowali z pielęgniarkami i lekarzami szukając chorych w domach
i zapewniając im opiekę.
Namierzyli tysiące osób mających kontakt z wirusem
i pomogli przerwać łańcuch zakażeń.
Około dziesięciu tysięcy społecznych pracowników medycznych ryzykowało życie,
aby pomóc wyśledzić i powstrzymać wirusa.
(Brawa)
Dziś wirus Ebola jest opanowany w Afryce Zachodniej,
a my nauczyliśmy się kilku rzeczy.
Nauczyliśmy się, że martwe punkty w opiece zdrowotnej na wsiach
mogą prowadzić do powstania ognisk choroby,
a to podwyższa ryzyko dla nas wszystkich.
Wiemy, że najwydajniejszy system reagowania w nagłych wypadkach
to system codzienny,
a musi on dosięgnąć wszystkich społeczności,
w tym wiejskich, jak ta, gdzie mieszkał Emile.
Przede wszystkim nauczyliśmy się
dzięki odwadze społecznych pracowników medycznych Liberii,
że ludzi nie określają warunki, w których się znaleźli,
niezależnie od ich pozornej beznadziei.
Określa nas reakcja na te warunki.
Przez ostatnie 15 lat
widziałem moc tej koncepcji.
Widziałem, jak zmienia zwykłych ludzi w społecznych pracowników medycznych,
w bohaterów codzienności.
Widziałem, jak sprawdza się to wszędzie,
od wiosek w lasach Afryki Zachodniej,
po osady rybackie Alaski.
To fakt,
że społeczni pracownicy medyczni nie wykonują operacji neurochirurgicznych,
ale sprawiają,
że każdy i wszędzie ma dostęp do opieki medycznej.
Co teraz?
Wiemy, że wciąż miliony ludzi umierają
z przyczyn, które dałoby się wyleczyć,
na obszarach wiejskich na całym świecie.
Wiemy, że ogromna większość tych śmierci następuje
w 75 krajach zaznaczonych tu na niebiesko.
Wiemy też,
że gdybyśmy przeszkolili armię społecznych pracowników medycznych
w zakresie chociażby 30 procedur ratujących życie,
do roku 2030 moglibyśmy uratować życie 30 milionów.
Trzydzieści procedur mogłoby uratować 30 milionów istnień do 2030 roku.
To nie tylko zarys planu,
udowadniamy, że to możliwe.
W Liberii rząd
szkoli tysiące pracowników, takich jak A.B. czy Musu
po ataku wirusa Ebola,
aby udostępnić opiekę zdrowotną każdemu dziecku i rodzinie w kraju.
Mieliśmy zaszczyt z nimi pracować,
teraz też współpracujemy z wieloma organizacjami,
które działają w całym kraju,
i próbujemy pomagać im robić to samo.
Gdybyśmy mogli pomóc tym krajom osiągnąć poprawę,
moglibyśmy ocalić miliony istnień,
a jednocześnie
stworzylibyśmy miliony miejsc pracy.
Nie możemy tego dokonać bez technologii.
Ludzie martwią się, że technologia pozbawi ich pracy,
ale w przypadku społecznych pracowników medycznych,
technologia jest kluczem w tworzeniu miejsc pracy.
Bez technologii, bez tego smartfona,
bez tego szybkiego testu,
nie moglibyśmy zatrudnić A.B. czy Musu.
Czas już, aby technologia pomogła nam w szkoleniu,
które jest szybsze i lepsze niż do tej pory.
Będąc lekarzem,
używam technologii, by być na bieżąco i mieć prawo do praktyki.
Używam smartfonów, aplikacji, kursów internetowych.
Gdy A.B. chce się uczyć,
musi wskoczyć do czółna
i dotrzeć do ośrodka szkoleniowego.
Kiedy Musu udaje się na szkolenie,
jej instruktorzy muszą korzystać z tablic i pisaków.
Dlaczego nie zasługują na taki sposób uczenia się, jak ja?
Jeśli naprawdę chcemy, by społeczni pracownicy medyczni opanowali
umiejętności ratujące życie i więcej,
musimy zmienić staroświecki model kształcenia.
Technologia może tu zmienić wszystko.
Podziwiam edukacyjną rewolucję cyfrową,
na której czele stoją Khan Academy czy edX.
Myślę, że już czas,
by doprowadzić do zbiegu
cyfrowej rewolucji w kształceniu
z rewolucją służby zdrowia.
Tu dochodzimy do mojego życzenia związanego z nagrodą TED.
Chciałbym,
abyście pomogli nam zebrać
największą armię społecznych pracowników medycznych na świecie,
tworząc Community Health Academy,
globalną platformę służącą szkoleniu, łączeniu i wzmacnianiu.
(Brawa)
Dziękuję.
(Brawa)
Dziękuję.
Pomysł jest taki:
stworzymy i zorganizujemy
najlepsze zasoby kształcenia cyfrowego.
Udostępnimy je społecznym pracownikom medycznym na całym świecie,
w tym A.B. i Musu.
Dostaną wideo lekcji, jak szczepić dzieci,
internetowe kursy wykrywania następnego wybuchu epidemii,
by nie musieli używać zwykłych tablic.
Pomożemy tym krajom akredytować pracowników,
by nie pozostali niedocenianą i niezauważaną grupą,
lecz stali się szanowanym, silnym zawodem,
jak pielęgniarki i lekarze.
Zaprojektujemy sieć firm i przedsiębiorców,
tworzących innowacje mogące ocalić życie,
i pomożemy im w kontakcie z pracownikami jak Musu,
by mogli lepiej służyć swoim społecznościom.
Będziemy nieustannie przekonywać rządy,
by społeczni pracownicy medyczni stali się podwaliną planów opieki zdrowotnej.
Planujemy przetestować i zbudować prototyp akademii w Liberii
i kilku innych krajach partnerskich,
a potem zamierzamy działać globalnie,
również na obszarach wiejskich Ameryki Północnej.
Dzięki sile tej platformy
możemy przekonać kraje,
że rewolucja w służbie zdrowia jest możliwa.
Moim marzeniem jest, by akademia wspierała szkolenie
setek tysięcy członków społeczności,
pomagała zapewniać opiekę medyczną ich sąsiadom,
setkom milionów ludzi,
żyjących w najodleglejszych społecznościach na świecie,
od leśnych wiosek Afryki Zachodniej,
po rybackie osady na Alasce;
od szczytów Appalachów, po góry w Afganistanie.
Jeżeli wizja ta jest w zgodzie z waszą,
wejdźcie na stronę: communityhealthacademy.org
i dołączcie do rewolucji.
Dajcie nam znać, czy wasza organizacja, lub ktoś, kogo znacie, mogą nam pomóc
zbudować tę akademię w ciągu roku.
Patrząc na tę salę,
zdaję sobie sprawę, że nie tworzymy własnych podróży;
są one kształtowane przez innych.
Wielu przede mną brało w tym udział.
Jesteśmy zaszczyceni, mogąc być częścią tej społeczności,
która chce wziąć w swoje ręce
sprawę tak zuchwałą, jak ta.
Na koniec chciałbym
podzielić się refleksją.
Wiele więcej myślę o tym, czego nauczył mnie ojciec.
Sam jestem tatą,
mam dwóch synów,
a właśnie dowiedzieliśmy się z żoną, że spodziewamy się trzeciego dziecka.
(Brawa)
Dziękuję.
(Brawa)
Zajmowałem się ostatnio kobietą w Liberii,
która, jak moja żona, była w trzeciej ciąży.
W przeciwieństwie do mojej żony
nie miała opieki prenatalnej w czasie dwóch pierwszych ciąż.
Żyła w odizolowanej wiosce w lesie,
gdzie od stu lat nie było żadnej opieki medycznej
aż do momentu,
gdy pielęgniarka przeszkoliła sąsiadów
na społecznych pracowników medycznych.
Badałem więc pacjentkę,
która była w drugim trymestrze ciąży,
robiłem jej badanie ultrasonografem,
ona opowiadała nam o dwójce swoich starszych dzieci,
ja trzymałem jej na brzuchu sondę USG,
a ona przerwała w pół zdania.
Odwróciła się do mnie i spytała:
"Co to za dźwięk, doktorze?".
Pierwszy raz usłyszała bicie serca swojego dziecka.
Jej oczy rozbłysły tak samo, jak oczy mojej żony,
gdy usłyszeliśmy bicie serca naszego dziecka.
W całej historii ludzkości
choroba jest powszechna, a dostęp do opieki - nie.
Mądry człowiek kiedyś mi powiedział:
nie istnieją stany trwałe.
Już czas.
Czas, byśmy zrobili wszystko,
by razem zmienić ten stan.
Dziękuję.
(Brawa)