Chú tinh tinh này vô tình tìm thấy một mớ mận chín.
Nhiều quả chín mọng nứt vỏ,
hương trái cây lên men thu hút chú.
Chú ăn đầy bụng
và bắt đầu cảm thấy... vài điều kì lạ.
Chú tinh tinh này đã vô tình phát hiện một quá trình
mà sau đó, con người đã dùng
để sản xuất bia, rượu và các thức uống có cồn khác.
Lượng đường trong trái chín hấp dẫn các vi sinh vật
được gọi là nấm men.
Nấm men tiêu thụ đường trong trái cây tạo ra một hợp chất gọi là ethanol,
là loại cồn có trong thức uống có cồn.
Quá trình này được gọi là sự lên men rượu.
Không ai biết chính xác từ khi nào
con người bắt đầu tạo ra thức uống lên men.
Bằng chứng cổ xưa nhất được tìm thấy
là dư lượng cồn trong các bình gốm 7000 năm trước công nguyên ở Trung Quốc,
cho thấy con người đã sản xuất thức uống có cồn
từ việc lên men gạo, kê, nho và mật ong.
Chỉ trong vòng vài nghìn năm,
các nền văn hóa khắp thế giới đã tự lên men các thức uống của riêng mình
Người Lưỡng Hà và Ai Cập cổ đại làm bia quanh năm
từ các loại ngũ cốc trong kho.
Loại bia này phổ biến trong mọi tầng lớp,
nhân công thậm chí còn được cấp phát bia trong khẩu phần hàng ngày.
Họ cũng sản xuất rượu,
nhưng vì thời tiết không thuận lợi để trồng nho,
rượu trở thành thức uống quý hiếm và đắt đỏ.
Ngược lại, ở Hi Lạp và La Mã, rất dễ để trồng nho,
rượu phổ biến như bia ở Ai Cập và Lưỡng Hà.
Vì nấm men lên men hầu hết mọi loại cây có đường,
nên người cổ đại sản xuất rượu
từ bất kì loại cây nào trồng được nơi họ sống.
Tại Nam Mỹ, người ta tạo ra chicha từ ngũ cốc,
đôi khi thêm vào các loại thảo mộc gây ảo giác.
Tại vùng đất nay là Mexico, pulque được làm từ nhựa xương rồng,
là thức uống khoái khẩu của nhiều người.
Người Đông Phi làm bia từ chuối và cây cọ.
Tại vùng đất nay là Nhật, người ta làm sake từ gạo.
Hầu như mọi vùng trên Trái Đất đều có thức uống lên men của riêng họ.
Từ khi rượu bia trở thành một phần của cuộc sống,
vài nhà chức trách chú ý đến lợi ích của rượu --
các thầy thuốc Hi Lạp cho rằng rượu có lợi cho sức khỏe,
và các thi sĩ minh chứng cho rượu là khởi nguồn của sáng tạo.
Những người khác quan ngại việc lạm dụng thức uống có cồn.
Các nhà hiền triết Hi Lạp khuyến khích uống rượu có chừng mực.
Những nhà truyền giáo Do Thái và Kito giáo sơ khai ở châu Âu
đưa rượu vào các nghi lễ nhưng xem việc say xỉn là một tội.
Tại Trung Đông, châu Phi và Tây Ban Nha
một điều luật của đạo Hồi nghiêm cấm cầu nguyện khi say xỉn
dần trở thành luật cấm rượu.
Các thức uống lên men thời cổ đại có nồng độ cồn tương đối thấp.
Khi nồng độ cồn đạt khoảng 13%,
các sản phẩm phụ trong quá trình lên men độc hại và giết chết nấm men.
Khi nấm men chết,
quá trình lên men chấm dứt và nồng độ cồn ngừng tăng lên.
Vì thế, trong suốt hàng ngàn năm, nồng độ cồn trong rượu bị giới hạn.
Điều này thay đổi khi một quá trình mới ra đời
được gọi chưng cất.
Các văn tự Ả Rập vào thế kỉ thứ IX
miêu tả việc đun các dung dịch lên men để làm bốc hơi cồn.
Cồn sôi ở nhiệt độ thấp hơn nước, nên bốc hơi trước.
Thu lượng khí bay hơi này, làm nguội,
sẽ có được cồn có nồng độ cao hơn những thức uống lên men khác.
Lúc đầu, các loại rượu mạnh này được dùng cho mục đích chữa bệnh.
Sau đó, rượu mạnh trở thành một mặt hàng thương mại quan trọng
vì khác với bia và rượu, rượu mạnh không bị hư.
Rượu rum làm từ đường
được thu hoạch từ thuộc địa châu Âu ở vùng Caribbean
trở thành mặt hàng chủ lực thủy thủ bán cho Bắc Mỹ.
Người châu Âu mang rượu brandy và gin đến châu Phi
đổi lấy nô lệ, đất đai, và các hàng hóa như dầu cọ và cao su.
Rượu mạnh trở thành một dạng tiền tệ ở các vùng này.
Trong thời kì khai phá,
rượu mạnh đóng vai trò quan trọng trong những chuyến đi biển đường dài.
Giong buồm từ châu Âu đến Đông Á và châu Mỹ có thể mất vài tháng,
và việc trữ nước sạch cho thủy thủ đoàn là một thử thách.
Thêm một gàu brandy vào thùng chứa nước giúp giữ nước sạch lâu hơn
vì cồn là một chất bảo quản giết các vi khuẩn có hại.
Vì thế, đến những năm 1600,
rượu đã chuyển từ chất chỉ gây kích thích động vật
thành động lực cho việc khai khá và thương mại toàn cầu
theo sau là những hậu họa của nó.
Thời gian dần trôi qua,
vai trò của cồn trong xã hội loài người ngày càng trở nên phức tạp hơn.