Bir addım geri gedərək bunların
bəzilərini silirəm.
Bu prosesin ilk yarısında
ateroskleroz baş verir.
İndi isə ikinci yarısını tamamlayacağıq.
Bütün proseslər
intima təbəqəsində baş verir.
Onların hamısı eyni qalacaq.
Makrofaqlar haqqında bəhs etdik
Biz köpük hüceyrələrini necə formalaşdırdıqları və
bütün yağları yedikdən sonra necə "yağ gölü" əmələ
gətirdikləri barədə danışdıq.
Hazırki şəkil bu prosesə
qədər olan hissəni təsvir edir.
Bundan sonra nə baş verəcəyi barədə danışaq.
Beşinci addım saya əzələlərində
baş verir. Biz bu
əzələlər barəsində danışmamışıq. Onlar
titrəyir və ya bir növ rəqs edirlər.
İntima təbəqəsinin üzərinə rəqs yazım.
Bütün proseslər intima təbəqəsinin üzərində baş
verir.
Bütün hərəkətin
burada olduğunu görə bilərsiniz.
"Rəqs edirlər" ifadəsi bir qədər
yalnış ola bilər.
Əslində isə
bu qırmızı, yastı hüceyrələri
olan əzələlər köç etməyə
və ya hərəkətə başlayırlar.
Boşluğa doğru yerini dəyişməyə başlayırlar.
Buradakılar bu tərəfə,
digərləri isə digər tərəfə doğru yerdəyişirlər.
Yerdəyişməyə başladıqları an
hərəkətlilik artır.
Makrofaqlar buradadır.
Yağ gölməçəsində LDL var.
Hüceyrələr tərəfindən çoxlu kimyəvi maddələr buraxılır.
Bununla nələrinsə baş verdiyi hiss olunur.
Oraya doğru bir növ köç baş verir.
Lifli qapaq hazırlamağa başlayırlar.
Bu altıncı addımdr.
Altıncı addımda lifli qapaq hazırlanır.
Necə baş verdiyini aydınlaşdırım.
Saya əzələ hüceyrələri- SƏH lifli qapaq
əmələ gətirir.
Lifli qapaq
nədir?
Uşaq olarkən
diqqətsizlik edib yıxıldığınız anları düşünün.
Evə diziniz qanamış
vəziyyətdə qayıdırdınız.
Qanayan yara
sonradan qabığa çevrilirdi.
Saya əzələ hüceyrələri
onu yağ gölü üzərində
formalaşan qabıq kimi qəbul edir.
Yağ gölməçəsini sarı rənglə qeyd edirəm.
Saya əzələ hüceyrələri
onun üzərində
qapaq əmələ gətirir.
Onları silərək yeni rəsm çəkim.
Gölməçənin getdikcə böyüdüyünü fərz edək.
Getdikcə daha da böyüyür.
Burada yığılmaqda davam edən bütün LDL hüceyrələrindən
daha çox yağ var. Çünki endotelyal hüceyrələr
geriyə doğru düzgün işləmirlər.
Beləliklə, qəribə işləmə prinsipli
endotelyal hüceyrə dəstinə sahibik.
Nəticədə saya əzələ hüceyrələri
lifli qapaq hazırlamaq qərarına gəlirlər.
Yeni rənglə işarə edək.
Qırmızı olsun.
Belə daha gözəl göründüyünü düşünürəm.
Qapaq
təbəqəyə qarışaraq orada
yerləşir.
Endotelyal hüceyrələr bəzən üzərində
olur, bəzən isə yox.
Endotelyal təbəqənin pozulduğunu
deyə bilərəm.
Qalın lifli qapaq meydana gəlir.
Qapağın içində kollagen və ya elastin
var.
Deməli, qapaq kollagen və
elastin zülallarından formalaşır.
Onlar bədənimizdəki bütün hüceyrələrin
yerində saxlanılmasına kömək edən zülallardırlar.
İstər sümüklərimizdə, istərsə də burnumuzda
həmin zülallardan tapa bilərik.
Onlar lifli qapaq əmələ gətirirlər.
Hazırda düşündüyüm kimi,
qapaqlı yağ
təbəqəmiz var.
Aydın səslənir.
Bu daha ağlabatan yoldur.
Lifli qapaq
üzərində yağ gölməçəsi mövcuddur.