Tôi muốn các bạn tưởng tượng lại thế giới một lần nữa.
Tôi muốn các bạn xem một tấm bản đồ,
được vẽ bởi Ben Henning,
về hành tinh bằng một cách
mà đa số các bạn chưa bao giờ thấy nó trước đây
Đây là một hình ảnh mà bạn thấy quen thuộc.
Tôi đã đủ già dặn để hiểu tôi đã được sinh ra trước khi tôi thấy hình ảnh này.
Dĩ nhiên những lời đầu tiên tôi nói là "moona, moona,"
nhưng tôi nghĩ rằng mẹ tôi có một tưởng tượng đặc biệt
về thứ mà con bà có thể nhìn thấy
trên màn hình TV đen trắng nhấp nháy.
Mới có vài thế kỉ trôi qua
kể từ khi hầu hết chúng ta, nghĩ rằng Trái Đất là hình cầu.
Khi chúng ta lần đầu thấy những hình ảnh này vào những năm 1960,
thế giới đã thay đổi với một tốc độ đáng kinh ngạc.
Trong quy luật nho nhỏ của mình về địa lí nhân văn,
một người vẽ bản đồ tên Waldo Tobler
đã vẽ tấm bản đồ mới về hành tinh này,
và các bản đồ này hiện nay đã lan rộng.
và giờ tôi sẽ cho các bạn xem một trong số đó.
Tấm bản đồ này là bản đồ thế giới,
nhưng nó là một tấm bản đồ mà bạn
sẽ thấy hơi lạ lẫm.
Nó là tấm bản đồ mà chúng ta kéo dài những địa điểm,
sao cho những khu vực đông dân được vẽ to hơn,
và những khu vực, như là Sahara và dãy núi Himalaya,
nơi có ít người sinh sống, được vẽ co lại.
Mọi người trên Trái Đất đều có một lượng không gian bằng nhau.
Các thành phố có màu sáng rực rỡ.
Các tuyến đường cho thấy cáp ngầm dưới biển và các tuyến đường thương mại.
Và có một đường đặc biệt từ cảng Đại Liên, Trung Quốc
qua Singapore,
qua kênh đào Suez,
qua Địa Trung Hải và vòng đến Rotterdam.
Và nó cho bạn thấy tuyến đường
của con tàu lớn nhất thế giới chỉ một năm trước,
con tàu mà chở nhiều thùng hàng hóa
đến nỗi mà khi dỡ hàng,
nếu tất cả xe tải đều đi thành một đoàn, chúng sẽ dài 100 km.
Đó là cách thế giới được liên kết.
Đây là số lượng hàng chúng ta luân chuyển quanh thế giới,
chỉ trên một con tàu, một hành trình bằng đường biển,
trong năm tuần.
Chúng ta đã sống trong thành phố một thời gian dài,
nhưng đa số chúng ta không sống ở thành phố.
Đây là Çatalhöyük, một trong những thành phố đầu tiên của thế giới.
Trên đỉnh của nó 9,000 năm trước,
người ta phải đi trên mái nhà người khác để đi về nhà mình.
Nếu bạn nhìn kĩ vào bản đồ thành phố,
bạn sẽ thấy không có con phố nào,
bởi đường phố là thứ chúng ta phát minh ra.
Thế giới thay đổi.
Nó thay đổi bằng cách thử và sai.
Chúng ta chậm rãi và dần dần tìm ra
cách để sống tốt hơn.
Và thế giới đã thay đổi nhanh một cách đáng kinh ngạc gần đây.
Chỉ trong vòng sáu, bảy, hay tám thế hệ
chúng ta đã nhận ra chúng ta là một loài.
Chỉ trong vòng vài thập niên gần đây
mà những tấm bản đồ như thế này mới có thể được vẽ ra.
Một lần nữa, ẩn sau là tấm bản đồ dân số thế giới,
nhưng trên đó, bạn thấy những mũi tên chỉ chúng ta đã lan khỏi Châu Phi như thế nào
với niên đại chỉ bạn nơi chúng ta nghĩ ta đã đến
vào một thời điểm nhất định.
Tôi phải vẽ lại tấm bản đồ này mỗi vài tháng,
bởi ai đó lại khám phá ra rằng thời điểm đó đã sai.
Chúng ta đang tìm hiểu về chính chúng ta với một tốc độ đáng kinh ngạc.
Và chúng ta đang thay đổi.
Rất nhiều thay đổi là dần dần.
Nó lớn dần lên.
Chúng ta không nhận thấy thay đổi
bởi chúng chỉ có cuộc đời ngắn ngủi,
70, 80, và nếu may mắn thì là 90.
Biểu đồ này cho bạn thấy
tốc độ gia tăng hàng năm của dân số thế giới.
Nó rất thấp khoảng 1850,
và sau đó tốc độ gia tăng dân số
bắt đầu tăng
đến thời điểm tôi sinh ra,
khi chúng ta lần đầu thấy những hình ảnh này từ mặt trăng,
dân số toàn cầu đang tăng hai phần trăm một năm.
Nếu như tình trạng này vẫn tăng 2% một năm
trong vài thập kỉ tiếp theo
thì toàn bộ trái đất sẽ bị bao trùm
bởi những bộ phân của loài người
mà tất cả đang chạm vào nhau
Và mọi người sẽ sợ hãi
Họ sợ vì sự tăng trưởng dân số
và họ gọi là "Bùng nổ dân số" vào năm 1968
Nhưng sau đó,nếu bạn nhìn vào cuối đồ thị
sự tăng trưởng bắt đầu giảm
Thời kì mười năm
năm 70, 80 , 90 , và năm 2000
và thậm chí trong thời kìa mười năm
tốc độ tăng trưởng đang giảm
Trái đất đang ổn định
Chúng ta đang hướng tới 9,10,11 tỉ người
trong cuối thế kỷ.
Sự thay đổi đó,bạn có thể thấy sự hỗn loạn
Bạn có thấy chiến tranh thế giới lần 2
Bạn có thể thấy đại dịch cúm năm 1918
Bạn có thể thấy nạn đói của Trung Quốc
Chúng là sự kiện chúng ta nhắm đến.
Chúng ta tập trung vào sự kiện kinh khủng.
Chúng ta không có xu hướng tập trung về sự thay đổi dần dần.
và những câu chuyện tin tức tốt.
Chúng ta lo lắng về mọi người.
Chúng ta lo lắng có bao nhiêu người ở đây.
Chúng ta lo lắng về việc bạn có thể làm thế nào để tránh xa mọi người .
Nhưng đây là bản đồ thế giới thay đổi lần nữa để làm cho diện tích lớn
càng xa mọi người từ mỗi khu vực.
vì vậy nếu bạn muốn biết đi đâu để tránh xa tất cả mọi người,
đây là nơi tốt nhất để đi.
Và mỗi năm, khu vực này trở nên rộng hơn,
bởi vì mỗi năm, chúng ta đang rời ra vùng đất trên toàn cầu.
Chúng ta di chuyển đến những thành phố.
Chúng ta đang xếp đặt dày đặc hơn
Có loài sói lại ở Châu Âu,
và những con sói đang di chuyển qua phía Tây trên khắp lục địa
Thế giới của chúng ta đang thay đổi.
Bạn có đang lo lắng.
Đây là một bản đồ trình bày nơi nước đổ trên hành tinh của chúng ta.
Bây giờ chúng ta biết điều đó.
Và bạn có thể nhìn thấy đâu là Çatalhöyük,
ở đâu 3 lục địa Phi, Á và Âu gặp nhau,
và bạn có thể thấy có rất nhiều người sống ở đây
trong khu vực có rất ít nước.
Và bạn có thể thấy khu vực trong đó có rất nhiều mưa.
Và chúng ta có thể có chút phức tạp hơn.
Thay vì làm bản đồ được định hình bởi con người,
chúng ta có thể định hình bản đồ bởi nước,
và sau đó chúng ta có thể thay đổi nó hàng tháng
để hiển thị lượng nước
rơi trên những phần rất nhỏ của toàn cầu.
Và bạn có thể thấy gió mùa di chuyển khắp hành tinh,
và hành tinh hầu hết xuất hiện để có một sự xúc động.
Và tất cả điều này chỉ trở nên khả thi
trong cuộc đời của tôi
để thấy điều này nơi chúng ta đang sống.
Chúng ta có đủ nước.
Đây là bản đồ của nơi chúng ta trồng lương thực của chúng ta trên thế giới.
Đây là những khu vực mà chúng ta sẽ dựa vào nhất cho lúa và ngô và ngũ cốc.
Mọi người lo lắng rằng sẽ không đủ thực phẩm, nhưng chúng ta biết,
nếu chúng ta ăn ít thịt hơn và cho động vật ăn ít hơn các loại cây trồng.
nó sẽ đủ thực phẩm cho tất cả mọi người
miễn là chúng ta nghĩ về bản thân mình cùng là một nhóm người
Và chúng ta cũng biết
về điều chúng ta làm
ngày nay thật sự tồi tệ
Bạn sẽ xem được bản đồ này của thế giới trước .
Đây là bản đồ
được tạo nên bằng cách lấy hình ảnh vệ tinh
nếu bạn nhớ những vệ tinh xung quanh Trái Đất
trong trình chiếu đầu tiên của tôi
và đưa ra những hình ảnh về Trái Đất trông như thế nào về đêm.
Khi bạn thường nhìn thấy bản đồ,
trên bản đồ bình thường, các loại của bản đồ hầu hết bạn sẽ được sử dụng,
bạn nghĩ bạn đang nhìn bản đồ của nơi chúng ta sống.
Nơi ánh sáng đang bừng sáng lên là nơi con người sinh sống
Nhưng ở đây, trên hình ảnh này của thế giới
nhớ rằng chúng ta đã kéo dài bản đồ lần nữa
Mọi nơi có mật độ giống nhau của con người trên bản đồ này
Nếu một khu vực không có con người
chúng tôi đã thu hẹp nó đi
làm nó biến mất.
Vậy chúng tôi cho mọi người thấy
với sự nổi bật công bằng.
Giờ đây, ánh đèn không còn chỉ cho bạn nơi có con người,
bởi vì con người ở khắp mọi nơi
Bây giờ ánh đèn trên bản đồ,
ánh đèn ở Luân Đôn, ánh đèn ở Cairo, ánh đèn ở Tokyo
ánh đèn trên bờ Đông của nước Mỹ
ánh đèn chỉ cho bạn nơi con người sống
những người rất hoang phí nanwng lượng
rằng họ có thể có đủ điều kiện
để tiêu tiền
cung cấp ánh đèn thắp sáng bầu trời
vì vậy các vệ tinh có thể rút ra một hình ảnh giống như thế này
Và những khu vực là bóng tối trên bản đồ
hoặc là khu vực con người không truy cập được đến vì mất quá nhiều năng lượng,
hoặc khu vực nơi con người gây cho,
nhưng họ đã học được ngăn chặn chiếu ánh sáng lên bầu trời
Và nếu tôi có thể cho bạn thấy bản đồ này nhộn nhịp theo thời gian
bạn có thể thấy rằng Tokyo đã thực sự trở nên tối hơn,
bởi vì kể từ khi thảm họa sóng thần ở Nhật Bản,
Nhật Bản đã phải dựa vào 1/4 lượng điện ít ỏi
bởi vì nó ngừng hoạt động những nhà máy điện hạt nhân đi.
Và thế giới không dừng lại.
Bạn chỉ cần chiếu ít ánh sáng
lên bầu trời
Đó là con số vô cùng lớn
của câu chuyện tin tức tốt trên thế giới.
Tỉ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh đang giảm
và đã giảm xuống với một tỉ lệ đáng kinh ngạc.
Một vài năm trước đây,
con số những trẻ sơ sinh tử vong trên thế giới
giảm 5% trên một năm.
Nhiều trẻ hơn đang được đến trường
và học viết và đọc
và được kết nối với internet
và được tiếp tục đến trường đại học
hơn bao giờ hết trước đây ở một tỉ lệ đáng kinh ngạc,
và con số cao nhất của những người trẻ đi học đại học trên thế giới
là nữ giới, không phải nam giới.
Tôi có thể cho bạn những tin tức tốt sau những câu chuyện tin tức tốt
về những gì đang nhận được tốt hơn trên hành tinh,
nhưng chúng ta hướng đến tập trung
vào tin tức xấu đó ngay lập tức.
Rebecca Solnit, tôi nghĩ, đặt nó rực rỡ,
khi cô ấy giải thích: " Sự tăng thêm của tiền lãi, sự thay đổi rất tinh tế
mà có thể tạo thành tiến độ và chỉ làm cho thời đại chúng ta
hoàn toàn khác với quá khứ"--
quá khứ đã ổn định hơn nhiều--
" một sự đối chiếu bị khuất bởi các chất không có tính kịch của sự thay đổi dần dần
ngắt quãng bởi sự xáo động thỉnh thoảng."
Thỉnh thoảng, những điều tồi tệ xảy ra.
Bạn đang thể hiện những điều khủng khiếp
trên những tin tức mỗi đêm trong tuần.
Bạn không nói về dân số chậm lại.
Bạn không nói về thế giới trở nên kết nối hơn.
Bạn không nói về sự cải thiện đáng kinh ngạc trong sự am hiểu.
Bạn không nói về chúng ta học bắt đầu như thế nào
để lãng phí ít hơn và tiêu thụ ít hơn.
Đây là bản đồ cuối cùng của tôi
Trên bản đồ này, chúng tôi đưa ra những biển
và đại dương.
Bây giờ bạn đang nhìn vào
khoảng 7.4 tỷ người
với bản đồ được vẽ tương ứng với số người đó.
Bạn đang nhìn vào hơn một tỷ ở Trung Quốc
và bạn có thể thấy thành phố rộng nhất thế giới ở Trung Quốc,
nhưng bạn không biết tên của nó
Bạn có thể thấy Ấn Độ
là ở trung tâm của thế giới này.
Bạn có thể thấy Châu Âu là ở trên rìa.
Và chúng ta ở Exeter ngày nay
đang ở rìa xa của hành tinh.
Chúng ta đang trên một loại đất đá bé xíu
ra khỏi Châu Âu
nó bao gồm ít hơn 1%
của thế giới của người trưởng thành,
và ít hơn 0.5%
của thế giới của trẻ nhỏ.
Chúng ta đang sống trong một thế giới ổn định, một thế giới thành thị hóa,
một thế giới già đi
một thế giới kết nối.
Có rất nhiều, rất nhiều điều phải lo sợ
nhưng không cần cho chúng ta để sợ hãi lẫn nhau như chúng ta đã làm
và chúng ta cần thấy rằng chúng ta đang sống trên một thế giới mới.
Cảm ơn các bạn rất nhiều.
( Tiếng vỗ tay )