Emily và Zach
cùng nhau đọc mỗi tuần.
Zach thường hơi lo lắng khi đọc trước mặt người khác
vì sợ mình sẽ mắc lỗi
và tự cảm thấy khá là ngu ngốc.
Nhưng Emily thì không.
Emily rất giỏi lắng nghe;
em ấy chú tâm vào câu chuyện,
thường hay đặt câu hỏi,
và không bao giờ cười nhạo khi người khác mắc lỗi.
Zach mong đợi được gặp em ấy mỗi tuần
mặc dù em ấy hay chảy dãi
và rụng lông.
Nhưng em ấy là chó mà.
(cười)
(vỗ tay)
Đã có ai từng nghĩ
chó có thể thay đổi việc giáo dục không?
Hãy nghĩ về điều đó.
Bạn cảm thấy thế nào khi học đọc?
Trong người có cảm thấy sợ bị đứng hình
khi được gọi lên để đọc to trước lớp không?
Chỉ mới nghĩ thôi đã thật đáng sợ -
gần giống như nói trước một đám đông vậy.
Chúng ta thường cứng họng, đầu óc thì trống rỗng,
vì nỗi sợ mà chúng ta đang phải đối mặt.
Nhưng nếu đó không chỉ là nỗi sợ thì sao?
Sẽ như thế nào nếu bạn khó đọc,
đọc kém hơn các bạn đồng trang lứa,
không được hỗ trợ đọc ở nhà,
hay loay hoay để học một ngôn ngữ mới?
Quỹ từ thiện Annie E. Casey cho biết
trẻ cần được dạy cách đọc khi chúng lên lớp bốn
để có thể học bằng cách đọc suốt quãng đời còn lại.
Ngoài ra,
cứ mười đứa trẻ
gặp khó khăn trong việc đọc vào cuối năm lớp một
thì chỉ một em có thể theo kịp sau này.
Chỉ một em!
Còn chín em khác thì sao?
Chắc chắn là cuộc sống của các em sẽ không mấy dễ dàng.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng
chênh lệch trình độ giữa người bình thường và người gặp khó khăn trong việc đọc
sẽ giảm đi đáng kể nếu can thiệp một cách thích hợp từ sớm.
Hãy tưởng tượng một môi trường an toàn, yên tĩnh, thoải mái và không gò bó
để trẻ có thể rèn luyện kĩ năng.
Và nếu trong đó có một chú chó thì sao nhỉ?
Tất nhiên không phải chó nào cũng được.
Phải là một chú chó trị liệu được huấn luyện, kiểm tra và đảm bảo.
Một chú chó ư?
Chó trong lớp học?
Ý tôi là, sao đây có thể là một cách can thiệp hiệu quả?
Có rất nhiều nghiên cứu
chỉ ra những thay đổi về mặt sinh lý và cảm xúc
khi con người tương tác với chó.
Ví dụ như, huyết áp hạ xuống,
nhịp tim giảm,
kĩ năng xã hội được cải thiện,
thư giãn tốt hơn,
và bớt căng thẳng hơn,
và còn nhiều thứ nữa.
Bên cạnh đó, sự có mặt của một chú chó
tạo ra một môi trường xã hội tích cực.
Và đây là điều kiện tiên quyết cho việc giảng dạy.
Từ những thực tế này,
20 năm trước,
Tổ chức Động vật trị liệu Intermountain nhận thấy rằng
chính những lợi ích của
việc sử dụng chó trị liệu trong chăm sóc sức khỏe trẻ em
có thể được tận dụng trong việc dạy đọc.
Chúng tôi đã tạo ra một chương trình giáo dục toàn diện
mà ở đó trẻ đọc cho chó trị liệu nghe.
Nó được gọi là R.E.A.D.
hay Reading Education Assistance Dogs. (Học đọc cùng Chó)
Chương trình chủ yếu diễn ra tại trường học và thư viện,
nhưng còn hơn thế nữa.
Nó còn được triển khai ở bệnh viện,
nhà cho nạn nhân của bạo hành gia đình,
nhà cho người vô gia cư,
trại giáo dưỡng.
Tất cả đều hướng đến những đứa trẻ thiểu năng trí tuệ.
Mục tiêu là tạo ra nơi an toàn để những trẻ khó đọc
luyện tập kĩ năng.
Chó không bao giờ cười nhạo khi đứa trẻ mắc lỗi.
Và chỉ một đứa trẻ trong một ca học.
Chương trình được bố trí ở một nơi yên tĩnh trong cơ sở.
Có một cái chăn lớn và mềm cho mọi người ngồi lên.
Trẻ được khuyến khích nựng chú chó
hay thậm chí dựa vào nó khi đang đọc.
Đây chính là nơi
xảy ra những thay đổi về sinh lý mà tôi đã đề cập.
Vậy là điều kiện tối ưu cho việc học tập được tạo ra.
20 năm trước,
con Maggie và tôi đọc cùng một học sinh lớp ba bị tật nói lắp.
Thật kì diệu khi thấy em ấy tiến bộ nhiều như thế nào
khi được tôi khuyến khích vừa đọc vừa nựng chú chó.
Cũng có nhiều cách hiệu quả
để những người huấn luyện chó học cách tương tác với trẻ.
Họ giám sát khả năng nhận biết và đọc lưu loát,
tham gia bàn luận về câu chuyện,
khuyến khích sự sáng tạo,
hay thậm chí là đưa sách cho trẻ cầm về nhà đọc.
Nhưng điều tuyệt vời nhất
mà họ học được là dạy chó nhìn vào những trang sách.
(Khán giả) Ôii.
Người huấn luyện được khuyến khích đặt câu hỏi thông qua chú chó.
Điều này khiến trẻ tin rằng
chính chú chó trị liệu hứng thú với câu chuyện
và chú ý lắng nghe.
Chúng tôi không ngờ kĩ thuật này còn hiệu quả hơn thế.
Một lần nọ,
có một người huấn luyện ở Wisconsin
với chú chó xúc xích nhỏ tên Biscuit của mình.
Người huấn luyện đã dạy Biscuit hắt hơi theo mệnh lệnh.
(cười)
Vào một ngày,
Dylan đọc một câu chuyện cho bọn họ
và em đọc những gì mình thấy:
'Có ba người phụ nữ ngồi ở ngoài với mái tóc cột bằng chuối'.
Biết rằng đó không phải những gì được in trong sách,
người huấn luyện ra hiệu cho Biscuit hắt xì.
Rồi cô ấy bảo:
'Dylan, Biscuit tự hỏi,
"Tại sao những người phụ nữ lại cột tóc họ bằng chuối nhỉ?'"
Dylan nhìn vào cuốn sách lần nữa và đọc lại,
sau đó em nói:
'Ôi Biscuit, mình xin lỗi. Là băng đô (bandanas) chứ không phải chuối (bananas)'
(cười)
Rồi em ấy quay sang người huấn luyện và nói:
'Trời, Biscuit nghe giỏi thật đấy.'
(cười)
Cần lưu ý rằng
chương trình này được thiết kế dành cho riêng chó trị liệu,
không phải chó nào cũng được.
Chó phải được huấn luyện kĩ càng,
được kiểm tra độ vâng lời và tính khí thường xuyên
để đảm bảo chúng không chỉ an toàn, khỏe mạnh và đáng tin
mà còn là người bạn đồng hành biết cảm thông
và yêu mến trẻ.
Mỗi chú chó trị liệu đều được đăng kí và đảm bảo.
Người huấn luyện tình nguyện được đào tạo kĩ lưỡng để hướng dẫn ca học.
Chuyện gì cũng có thể xảy ra trên thảm đọc,
và họ luôn sẵn sàng ứng phó với điều đó.
Tuy nhiên, thỉnh thoảng,
một thứ gì đó bất ngờ xen vào.
Một dịp nọ,
khi đang đọc câu chuyện về một em bé (baby) sắp chào đời,
một đứa trẻ dừng lại, nhìn lên và bảo:
'Em biết cách cô tạo ra những em bé (babies)'.
Người huấn luyện hít thở sâu
và đáp lại với chút lo ngại:
'Thật sao?'
Và đứa trẻ tự hào nói:
'Vâng ạ, chỉ cần bỏ chữ "y" và thêm "ies". (baby - babies)'
(cười)
Có sự hòa hợp nhiệt tình thực sư
giữa người huấn luyện đáng tin cậy,
chú chó R.E.A.D. - bạn đồng hành năng nổ, tò mò, luôn lắng nghe
và đứa trẻ - người cảm thấy đỡ sợ và bớt áp lực hơn khi đọc.
Nghiên cứu cho thấy chương trình hoạt động hiệu quả.
Không chỉ có kĩ năng đọc được cải thiện,
mà còn có sự tham gia nhiều hơn của các vùng khác, các kĩ năng xã hội.
Và trên cả tuyệt vời,
trẻ trong chương trình còn nuôi dưỡng tình yêu với việc đọc và sách,
ý nghĩa vượt xa ngoài ca học R.E.A.D.
Nhiều năm sau, những đứa trẻ trở lại
và chia sẻ cách mà chương trình này đã thay đổi cuộc sống của chúng.
Ví dụ như Jordan,
em từng học đọc với Drew, một chú chó đua đã về hưu.
Tám năm sau, khi 15 tuổi,
em bắt gặp chúng tôi ở một thư viện,
và bảo rằng:
'Em từng nghĩ đọc là một việc nhà,
một rắc rối,
nhưng Drew giúp em đọc tốt hơn và cảm thấy vui vì đọc.
Thật khó để nói hết chương trình này đã giúp đỡ em nhiều như thế nào.
Đọc cho Drew là điều mà em trân trọng đến ngày hôm nay
và sẽ không bao giờ quên.'
20 năm trước,
nhóm chúng tôi thấy cần thiết
nên đã tạo chương trình này.
Và bây giờ,
ý tưởng nhỏ này, cái bắt đầu từ thành phố Salt Lake,
đã lan rộng ra hơn 6000 đội R.E.A.D. đăng kí
trên khắp các tiểu bang Hoa Kỳ
(vỗ tay)
và 25 quốc gia khác trên thế giới.
(vỗ tay)
Chúng tôi đã đến những nơi như Nhật Bản, Thụy Điển và Tây Ban Nha
để đào tạo chương trình.
Và tôi còn có đặc quyền đến Đài Loan năm ngoài
để tận mắt nhìn thấy cách họ triển khai chương trình.
Không chỉ có sự thay đổi rõ rệt trong văn hóa
liên quan đến chó,
mà chương trình còn hiệu quả
đến nỗi Bộ Giáo dục
bây giờ đề nghị
mọi giáo viên tiểu học
phải xem một video về tầm quan trọng của việc đọc cho chó.
Những người bạn ở Đài Loan đã hỗ trợ hơn 20 trường tiểu học,
bao gồm một trường trong khu bản địa,
và vài chương trình thư viện sau giờ học.
Và lúc này,
tôi muốn kể về di sản của một cô chó tha mồi dịu dàng màu đen với đôi mắt nâu
tên là Cassie.
Cassie và người huấn luyện ở Wisconsin có một chương trình R.E.A.D. sau giờ học.
Họ nổi tiếng ở thư viện đến nỗi
bất cứ khi nào bọn trẻ ở khu muốn vẽ tranh lên tường,
thì cũng phải có Cassie trên đó.
Khi Cassie không may qua đời,
bọn trẻ tụ tập lại
và chia sẻ khoảng thời gian đã từng đọc với Cassie.
Có em nói với người huấn luyện của Cassie:
'Em sẽ nhớ nó lắm.
Nếu không nhờ có Cassie
thì em sẽ chẳng thể nào lên được lớp bốn.'
Giờ đây, nghiên cứu khẳng định những gì được thấy nghìn lần trong hơn 20 năm qua:
Chúng ta có thể thay đổi cuộc đời của những trẻ em khó đọc,
mở ra cả thế giới trước mắt chúng -
một chú chó và một đứa trẻ cùng với nhau.
Cảm ơn mọi người.
(vỗ tay)