Son bir neçə videoda
kiçik rəqabətli avtomobil yuma biznesi üçün marjinal
məhsul gəlir əyrisi yaratdıq.
Mahiyyət etibarilə
bunun firmanın əmək üçün olan
tələb əyrisi olduğunu başa düşdük.
İlk videoda qeyd etmişdim ki,
müəyyən bir bazardakı tələb əyrisini
bilirsinizsə--
--bu, müəyyən bir növ əmək bazarıdır.
Çox güman ki, avtomobil yuma sahəsində
işləyənlərdir.
Onda bir firmanın və digər
frimaların bu tip əmək üçün
tələb əyrisini bilirisinizsə,
tələb əyrilərini cəmləyib
bu növ əmək, ya da
məhsul və xidmət üçün
bütün bazar tələbini tapa bilərsiniz.
Bu videoda məqsədim tələb əyrilərini cəmləməyin
nə demək olduğunu başa düşməyinizdir.
Bir tərəfdən aydın başa düşülür,
digər tərəfdən isə qeyri-intuitivdir.
Çünki oxların iqtisadiyyatda adlandırılmasına
əsasən
qiymət oxu şaqulidir.
İki firma üçün tələb əyrisini çəkək.
Sadələşdirilmiş versiyaları göstərəcəyəm.
Bundan burada istifadə etməyəcəyəm.
Sadəcə iki sadələşdirilmiş tələb əyrisi çəkəcəyəm.
Bu, yalnız əmək bazarlarına aid deyil.
Bu, hər hansı bir tələb əyrisinə aiddir.
İki tələb əyrisini cəmləmək istəsəm,--
--bu, bir qurumun tələbidir.
Bu, bir firmanın tələbidir.
Bu, qiymət, bu da miqdardır.
Bu, miqdardır.
Fərz edək ki, qiymət 10 olanda
heç nə tələb etmirlər.
Bu, saatlıq əmək haqqıdırsa
və qiymət 0-dırsa,
miqdar artacaq. Yəni
10 nəfər tələb edəcəklər.
Nəticədə belə bir situasiya yaranır.
Burada belə bir tələb əyrisi var.
Tələb əyrisi
bu
şəkildədir.
Tələb əyrisində başqa bir nöqtəni də qeyd edəcəyəm.
Bu firmada qiymət 5 yaxud, saatda 5 dollar
olsa, firma
əmək qarşılığında hər
saatda 5 nəfər
tələb edəcək.
Düzü, bu,
hər hansı bir tələb əyrisi üçün ümumidir.
Yalnız əmək baxımından yanaşacağıq.
Bu, Firma 1-dir.
Bu isə firmanın tələbidir.
Firma 1.
Portağal üçün tələbdən bəhs ediriksə,
bu, bir firma olmaz.
Bu, bir istehlakçı yaxud topdansatışçı
və ya buna bənzər nəsə ola bilər.
Bu, Firma 1-in işçi qüvvəsinə olan tələbidir.
Fərz edək ki, Firma 2-nin tələbi buna bənzəyir.
Onları bir düz xətt üzərində çəkməyə çalışacağam.
Firma 2-in tələbi buna bənzəyir.
Oxlar eyni adlara sahib olacaq.
Bu, miqdardır.
Buradakı qiymətdir.
Bu, 5-ə bərabərdir.
Bu, 10-a bərabərdir.
Onda bu, 15-ə bərabərdir.
Fərz edək ki, bu isə 5-dir.
Buradakı isə 6-dır.
Tələb əyrisi belə görünür.
Bu şəkildə görünür.
Bir az tənzimləyim.
İndi daha səliqəsiz görünür.
Bu şəkildə görünür.
Buraya əlavə rəqəmlər də qoya bilərdim.
Qiymət 10-a bərabərdirsə,
bu firma 2 işçi tələb edəcək.
Əmək haqqında düşünürüksə,
saat başına 10 dollarla
saatda 2 nəfər qazanacaqlar.
Qiymət 5-ə bərabər olarsa,
-
4 işçi tələb olunacaq.
Bunlar hamısı.
Bu tələb əyrisində
bir neçə nöqtəyə baxdıq.
İndi onları cəmləməyə hazırıq.
Bu, Firma 2-dir.
Firma 2-nin əməyə olan tələbidir.
Gəlin bu iki əyrini cəmləyək.
Qeyri-intuitiv olduğunu dedikdə--
--buna baxacağıq.
Müəyyən bir qiymət üçün
indi nə qədər əmək tələb olunur?
Əslində üfüqi olaraq cəmləyəcəyik.
Bir saniyəyə nədən danışdığımı
başa düşəcəksiniz.
Onları bir yerdə cəmlədikdə
-
eyni oxlarım olacaq.
Fərz edək ki, bu, 5-dir.
Bu isə 10.
Əslində bu oxda,
ikinci oxda bir az irəliləyək.
İkinci oxu
mümkün qədər düz edəcəyəm.
Fərz edək ki, bu, 5, 10, 15-dir.
-
Və bu, 5, 10, 15-dir.
Üfüqi şəkildə düzəltmək üçün əlimdən gələni edirəm.
Bu, 15-dir.
Bu 10 ilə bu 10,
bu 10 ilə birlikdə,
və bu 5, bu 5 və bu 5 ilə.
Bazarda qiymət 5 olanda
tələb olunan ümumi miqdar nə qədərdir?
Hələ də 0 olacaq,
çünki bu firma da hələ 0 tələb edir.
Ancaq sonra qiymət 10 olsa,
bu firma,
Firma 1 0 işçi tələb edəcək.
Ancaq buradakı Firma 2-nin tələbi 2-dir.
10-a gedəcəyik.
Tam orada olacaq.
Bu, təxminən 2-yə bərabərdir.
Bu məsafə təxminən 2-dir.
Sonra 5-ə getsək,
qiymət 5 olduqda
Firma 1 5 işçi tələb edəcək.
Firma 2 4 işçi tələb edəcək.
Qiymət 5 olduqda
5 üstəgəl 4 olacaq.
Qiymət 5 olduqda
9 işçi qüvvəsi olacaq.
-
Onda qiymət 0 olduqda isə
əgər əmək pulsuzdursa,
bu firma 10 işçi tələb edərdi.
Bu firma isə 6 işçi tələb edəcək.
Bir yerdə cəmlədikdə isə
16 işçi olur.
16 işçiyə sahibik.
Əməyin birləşmiş tələb əyrisi
bu şəkildə görünəcəkdir.
Əslində bunu
mavi rəngdə edəcəyəm.
Əməyin birləşmiş tələb əyrisi
bu şəkildə görünəcəkdir.
10 dollarla 15 dollar arasında
yalnız Firma 1 hər hansı bir işçi almaq üçün maraqlanır.
Yəni buradakı bu hissə buna bənzəyəcək.
Bu nöqtədən sonra isə
mahiyyətcə Firma 1-i
cəmə əlavə edirik.
Onda Firma 1--
--bəlkə, o hissəni fərqli bir rəngdə edərəm.
O zaman
bu şəkildə görünəcək.
Cəmlədik.
Bu sətri üfüqi olaraq bu sətir ilə cəmlədik.
Bu xətti götürək.
İstənilən nöqtədə,
burada 5-də
qiymət və miqdarı
buradakı miqdara əlavə edirik.
Bunun bir az qeyri-intuitiv olduğunu
düşünməyimin səbəbi budur ki,--
--ən azı bizim öyrəşdiyimiz cəbri üsulları
nəzərə alaq.
Şaquli şəkildə cəmləməyə öyrəşmişik.
Qiyməti və miqdarı dəyişdirsə idik,
o zaman bunları bir-birinin üstünə yığa və
şaquli olaraq cəmləyə bilərdik.
Məhz buna görə də bir az qeyri-intuitivdir.
Ancaq ümid varam ki, bunu başa düşdünüz.
Sadəcə hər bir tələb əyrisini
istənilən qiymətdə nəzərdən keçirdik.
Müəyyənləşdiririk ki,
Firma 2 və
Firma 1-in tələbi nədir.
Onları cəmləyib
bunu əldə edirik.
Bu birləşmiş bazar tələb əyrisini əldə edirik.
Firma 1 üstəgəl Firma 2.