Turkish subtitrări

← Akıl ve özgür iradenin sırlarını sihir gösterisiyle ortaya çıkarmak

Obține codul încorporat
39 Languages

Showing Revision 11 created 10/16/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Pekala.
  2. Öncelikle kısa bir
    hayal gücü idmanıyla başlamak istiyorum.
  3. Bu masada
    karşılıklı oturduğumuzu hayal edin.

  4. Şimdi, sizden bu kartlardan birini seçip
    bana doğru itmenizi isteyeceğim.
  5. Bu yüzden lütfen kartlardan birini
    bana doğru ittiğinizi hayal edin.
  6. Tamam, şimdi
    ittiğiniz karttaki sayıyı alın

  7. ve aklınızda tutun --
    birazdan lazım olacak.
  8. Şimdi, bu desteyi karıştıracağım

  9. ve sizden destede gördüğünüz
    bir kartı seçmenizi isteyeceğim.
  10. Hazır mısınız?
  11. Pekala, şimdi aklınızda
    bir kart olduğuna göre,

  12. seçtiğiniz kartın değerini
    bir önceki sayınla toplayın.
  13. Mesela, sinek altılı seçtiyseniz
    sayınaza altı ekleyin,
  14. eğer as seçtiyseniz, bir ekleyin
  15. ve eğer resimli bir kart seçtiyseniz
    11 ekleyin.
  16. Zihninizde son bir sayını belirlediniz mi?

  17. Harika.
  18. Öyleyse, sayınızla eşleşen şekle bakın.
  19. Şimdi, komik olan şu.

  20. Bu videoyu izleyen bir sürü insan olacak
  21. ve hepiniz kendinize has özelliklere sahip
    farklı farklı insanlar olacaksınız.
  22. Ama yine de,
  23. şu an çoğunluğunuzun aklında bir kivi var
  24. ama eğer solaksanız da
    büyük ihtimalle koçanlı bir mısır.
  25. Evet, az önce sizi kandırdım.

  26. Ve psikolojik önyargılarınızı kullanarak
  27. iki tercihinizde de sizi manipüle ettim.
  28. Ben, Londra Goldsmiths Üniversitesinde

  29. MAGIC Lab'de çalışıyorum.
  30. Orada, asistanlarımızı görünmez
    yapmanın yanı sıra
  31. sihir numaralarını kullanarak
    dikkat, algı, aldatma ve özgür irade gibi
  32. psikolojik süreçleri araştıran
    çeşitli çalışmalar yürütmekteyiz.
  33. Çok küçük faktörlerin
    seçimlerimizi bu kadar etkileyebilmesi

  34. ve kusurlarımızın farkına varmanın bizi
    güçlendirebilmesi beni çok şaşırtıyor.
  35. Sihir numaraları bu durumu incelemek için
    oldukça etkili bir araç
  36. ve deneylerimiz de bunu kanıtlıyor.
  37. Öncelikle, biz insanlar tercihler arasında
    en kolay olanını seçme eğilimindeyiz.

  38. Yaptığım kart numarasında;
  39. çoğu insan genellikle
    benim istediğim kartı seçiyor
  40. çünkü kartı diğerlerinden
    birazcık daha uzun gösteriyorum.
  41. Ve böylece o kart beyniniz için
    en kolay tercih haline geliyor.
  42. Bizim durumumuzda da
  43. çoğunuz kupa onlusunu seçti öyle değil mi?
  44. Bu en kolay tercih prensibine dayalı
    daha bir sürü
  45. sihir numarası var.
  46. Çünkü sihirbazlar da gayet farkında ki
  47. beynimiz, "biz" demeyelim de,
    genellikle birazcık tembel.
  48. Dört kartla gerçekleştirdiğimiz numara da
    bu duruma gayet iyi bir örnek.

  49. Kendisi; katılımcılardan,
    dört karttan birini
  50. bana fiziksel olarak itmelerini istediğim,
  51. bir başka numaradan
    esinlenerek tasarlandı.
  52. Bu deneyde, insanların yüzde atmışının
    soldan üçüncü kartı seçtiğini
  53. ve eğer solak iseler de,
  54. çoğunlukla soldan ikinci kartı
    seçtiklerini gördük.
  55. Bu durum da yine
    en kolay tercih prensibine dayanmakta
  56. çünkü çoğu insanın seçtiği kart
  57. dominant elleriyle
    en kolay ulaşabildikleri.
  58. Yani, çoğunuzun bu iki sayıdan
    birini seçeceğini biliyordum
  59. ve bu bilgiyi kullanarak
  60. en olası iki durumu hesapladım.
  61. Ama bu sadece sihirle alakalı değil.

  62. Günlük hayatlarımızda nasıl çevremizin
    etkisi altında kaldığımızla da alakalı.
  63. Biliyorsunuz, haber ve siyasetçiler de
  64. aklınızla sürekli oynuyorlar,
  65. çünkü onlar da biliyor ki
  66. biz erişmesi kolay şeyleri
    tercih ediyoruz.
  67. Mesela, bir markete girdiğinizde

  68. bir şişe şarap
    veya bir paket pirinç alırken
  69. onlarca dikey rafa dizilmiş ürün arasından
  70. içgüdüsel olarak ilk önce
  71. sizin için görmesi en kolay olanlara
    bakıyorsunuz, öyle değil mi?
  72. Çünkü kolay ve daha az efor gerektiriyor.
  73. Biliyor musunuz, sırf bu
    "en kolay tercih" prensibi yüzünden
  74. markalar, ürünlerini
    görmesi kolay raflara koydurabilmek için
  75. market sahipleriyle pazarlık yapmaktalar.
  76. Ve bu, birçok siyasetçinin de
    kullandığı bir taktik.

  77. Bir bilgi, sosyal medyada
    gözümüzün önüne düştüğünde
  78. erişmesi kolay hale geliyor
  79. ve bu, kesinlikle oy verme tercihimizi
    etkileyen bir şey.
  80. Mesela Brexit referandumu
  81. ve 2016 Amerika seçimleri,
  82. yüzde yüz doğru olmamasına rağmen
  83. çeşitli bilgilerin erişim kolaylığını
    orantısız hale getiren
  84. ve sadece belirli kişilere görünür yapan,
  85. hedef sahibi reklam planlarıyla
    insanların oylarının belirlendiği
  86. iki tarihi siyasi olay.
  87. Ama güzel haberler de var.

  88. Bazı basit faktörler bizim ne kadar
    etkilenebilir olduğumuzu belirlemekte.
  89. Dört kartla yapılan sihir numarasını
    kullanarak gerçekleştirilen bir deneyde
  90. katılımcılara bir seçimleri olduğunu
    açıkça belirtmemizin
  91. onların daha bilinçli seçimler
    yapmalarını sağladığını,
  92. yani onlara yaptırmak istediğimizin
    tam tersi yönde davrandıklarını keşfettik.
  93. Başka bir deyişle,

  94. katılımcılardan ya bir kartı bana doğru
    itmelerini rica ettim
  95. ya da dedim ki,
  96. "Bir kart seçin, ve bana doğru itin."
  97. Ve bir kart seçmeleri istendiğinde
  98. düşüncesizce hareket edip
    ulaşması en kolay kartı seçen kişi sayısı
  99. yüzde 60'dan yüzde 35'e düştü.
  100. Yani görünen o ki,
    bir seçim hakkımız olduğu
  101. ve seçimlerimizin fark yarattığı
    hatırlatıldığında
  102. düşünmeden hareket etmek yerine,
  103. daha kişisel seçimler yapabiliyor
  104. ve daha az manipüle edilebilir oluyoruz.
  105. İzin verin, size İngiliz mentalist
    Derren Brown'ın bulduğu

  106. bir numara daha göstererek
  107. anlamanızı kolaylaştırayım.
  108. Bu seferki psikolojide "ilkinleme" denen
    bir olayı kullanmakta.
  109. İlkinleme, maruz kaldığınız bir şeyin
  110. gelecek seçim ve davranışlarınızı
    etkilediğinde gerçekleşir,
  111. Ve siz farkında olmadan
    maruz kaldığınız şey
  112. belli bir noktaya size
    kadar rehberlik eder.
  113. Genelde bu numara
    sizinle yüz yüze konuştuğum
  114. daha samimi bir ortamda gerçekleştirilir
  115. ama birlikte yine de deneyeceğiz.
  116. Sadece bana odaklanabildiğiniz kadar
    odaklanmaya çalışın
  117. ama seçimlerinize etki etmeme
    izin vermeyin.
  118. İskambil kartlarından
    benim aklımda olanını,
  119. size zihnen iletmeye çalışacağım.
  120. Hazır mısınız?
  121. Pekala, öncelikle rengi
    parlak ve capcanlı yapın

  122. Zihninizde bir ekran hayal edin,
  123. ve ekranda, küçük sayılar,
    kartların alt köşelerindeki
  124. ve şimdi de kartın üstündeki,
  125. sonra da ortadaki şeyleri,
  126. kartın merkezindekileri düşünün,
  127. pat, pat, pat, şekiller.
  128. Oldu mu?
  129. Tamam, şimdi iddiaya varım ki
    büyük çoğunluğunuz

  130. karo üçlüsünü düşündü
  131. ama başka bir kart seçti, öyle değil mi?
  132. Fark etmiş olabileceğiniz gibi,
  133. size komutları verirken
    vücut dilimi kullanarak
  134. seçimlerinize etki etmeye çalıştım.
  135. Bu numarayla çalışmalar yaparak
  136. katılımcıların yaklaşık yüzde 18'inin
    karo üçlüsünü
  137. ve yine yaklaşık yüzde 40'ının
    başka bir şeklin üçlüsünü
  138. onları manipüle ettiğimden
    bihaber olarak seçtiğini keşfettik.
  139. Peki burada noldu?

  140. Siz, seçimlerinizi etkilemeye çalıştığımın
    farkında olduğunuzdan dolayı,
  141. yaptığım şeye büyük ihtimalle
    daha fazla dikkat ettiniz.
  142. Ve bu da birçoğunuzun,
    kim olduğum, ne üzerine uğraştığım
  143. ve onların zihinleriyle
    ne yapmaya çalıştığım hakkında
  144. bir bilgilendirme almayan
  145. önceki katılımcılara kıyasla,
    daha bilinçli seçimler yapabildiniz.
  146. Yani mesele şu ki,

  147. deneylerimizin hepsinde,
  148. seçimlerini tamamen özgür iradeyle
    gerçekleştirdiklerini iddia etseler de
  149. tüm katılımcılarımızın kart seçimlerine
    başarıyla etki edebildik.
  150. Ve bu öz farkındalık eksikliği
  151. siyasetçileri, şirketleri
  152. ve diğer tüm insanların
  153. üzerimizde daha fazla
    etki sağlamalarına izin veriyor,
  154. çünkü aslında olmamamıza rağmen,
  155. kendi seçim ve inançlarımızın mutlak
    kontrolüne sahip olduğumuza inanıyoruz.
  156. Politik ya da alışveriş seçimlerimizde

  157. eğer dikkat etmezsek
  158. yanıltıcı içerik veya cafcaflı reklamlar
    aklımızla oynayabilir.
  159. Peki ya, günlük yaşantımızda
  160. içimizdeki dürtüsel canavarı bastırıp,
  161. düşünmeden hareket etmek yerine,
  162. durup seçimlerimiz hakkında
    daha derin düşünebiliyor olsaydık?
  163. Aslında, manipüle edilebilir olduğumuzu
  164. hayatımız boyunca aklımızdan çıkarmayarak
  165. daha bilinçli seçimler yapabiliriz.
  166. Teşekkürler.