Return to Video

vimeo.com/.../164221463

  • 0:24 - 0:29
    Hei igjen, og velkomen til episode tre
    av denne miniserien om Edvard Munch.
  • 0:29 - 0:36
    De lurer kanskje på kvifor vi
    er her, på Freia sjokoladefabrikk?
  • 0:36 - 0:39
    Det skal vi kome tilbake til seinare.
  • 0:39 - 0:44
    Men fyrst, la oss
    fortsetje der vi slapp sist.
  • 0:47 - 0:50
    Okei, ikkje så langt tilbake, då.
  • 0:50 - 0:52
    I alle høve – det vi
    lærte førre gong -
  • 0:52 - 0:57
    - var at Munch ikkje var redd
    for å prøve nye måtar å måle på.
  • 0:59 - 1:02
    Men det var ikkje berre
    måling som interesserte Munch.
  • 1:02 - 1:05
    Han gjekk ofte på kino,
    og han likte å sjå ting som filmaviser, -
  • 1:05 - 1:09
    - spelefilmar og
    Charlie Chaplin-komediar.
  • 1:10 - 1:13
    Ja, han var så interessert i
    film at han sjølv kjøpte seg …
  • 1:13 - 1:15
    … dette videokameraet.
  • 1:15 - 1:18
    Og med det filma han mykje rart.
  • 1:26 - 1:28
    Ja. Munch var veldig glad i film.
  • 1:28 - 1:33
    Og ein gong, så såg han ein video av
    franske arbeidarar på veg heim frå jobb.
  • 1:33 - 1:37
    Han likte så godt korleis
    menneska berre kom mot han, -
  • 1:37 - 1:40
    - og han bestemte seg
    difor for å måle eit bilete om det.
  • 1:40 - 1:45
    Her ser du biletet som
    Munch kalte "Arbeidere på hjemvei".
  • 1:45 - 1:47
    Munch var ein moderne kunstnar, -
  • 1:47 - 1:51
    - og han var veldig open for å
    låne og lære av andre kunstformar.
  • 1:54 - 1:59
    Edvard måla det han likte,
    og det som var viktig for han.
  • 2:00 - 2:04
    Ser dette motivet kjent ut? Ikkje?
  • 2:04 - 2:08
    Vel, studer dei to bileta nøye.
    Ser du huset i bakgrunnen?
  • 2:09 - 2:11
    Vi er nemleg på Åsgårdstrand.
  • 2:11 - 2:17
    Og det var nettopp her Edvard Munch
    måla "Pikene på broen" i 1901.
  • 2:17 - 2:19
    Munch elska Åsgårdstrand.
  • 2:19 - 2:24
    Han sa at "å gå her er
    som å gå blant bileta mine."
  • 2:24 - 2:29
    "Eg får slik lyst til å måle
    når eg går i Åsgårdstrand."
  • 2:29 - 2:31
    Ja. Så godt likte Munch Åsgårdstrand, -
  • 2:31 - 2:34
    - at han ikkje berre
    måla mange bilete herfrå, -
  • 2:34 - 2:37
    - men at han også kjøpte seg eit hus her.
  • 2:37 - 2:42
    No er huset eit slags museum, og det er
    heilt likt som det var då Munch budde her.
  • 2:42 - 2:46
    Så alle kan kome hit
    og sjå korleis Munch levde.
  • 2:46 - 2:49
    Men veit de kor mykje
    han betalte for huset i 1897?
  • 2:49 - 2:51
    Berre 900 kroner!
  • 2:57 - 3:02
    Men de lurer vel framleis på
    kvifor vi er på Freia sjokoladefabrikk?
  • 3:02 - 3:06
    -Bror!
    -Men det er digg, då!
  • 3:06 - 3:10
    Vi er her fordi Munch fikk eit
    heilt spesielt oppdrag i april, 1922.
  • 3:10 - 3:13
    Han vart nemlig beden om å dekorere …
  • 3:13 - 3:15
    … Freias matsal!
  • 3:18 - 3:21
    Dette var ein stor sjanse for Munch.
  • 3:21 - 3:23
    Og han fekk godt betalt for oppdraget.
  • 3:23 - 3:28
    Så han måla i veg, og direktøren
    for fabrikken var kjempenøgd.
  • 3:28 - 3:31
    Arbeidarane derimot,
    var ikkje like nøgde.
  • 3:31 - 3:37
    At Munch hadde måla menneske utan
    andletstrekk tykte dei var greitt.
  • 3:37 - 3:42
    Men hus utan dører og piper
    kunne dei rett og slett ikkje leve med.
  • 3:44 - 3:46
    Så for at arbeidarane skulle bli nøgde, -
  • 3:46 - 3:52
    - måtte Munch kome tilbake seinare
    for å måle piper og dører på husa.
  • 3:52 - 3:56
    Munch sa seg viljug til å
    gjere endringane på eitt vilkår:
  • 3:56 - 3:58
    Kvar dag skulle det stå ein bil -
  • 3:58 - 4:01
    - ved fabrikken og vente på
    han etter arbeidsdagen.
  • 4:01 - 4:07
    Men ein dag Munch var ferdig å måle var
    det ingen bil som venta på han.
  • 4:09 - 4:12
    Munch vart rasande,
    løp opp til direktøren, -
  • 4:12 - 4:17
    - kasta penselen på han og skreik:
    "Resten kan de øydeleggje sjølv!"
  • 4:17 - 4:22
    Det er grunnen til at det
    manglar dør og pipe ved nokre av husa.
  • 4:25 - 4:28
    Sjølv om det var mange som ikkje
    sette pris på Munch sine måleri, -
  • 4:28 - 4:32
    - så heldt han fram med
    å måle på sin måte.
  • 4:32 - 4:37
    No er vi på baksida av Munchmuseet.
    Ser de mønsteret bak oss?
  • 4:37 - 4:38
    Vet du kor det kjem frå, Sofie?
  • 4:38 - 4:42
    Ja, det kjem faktisk frå
    eit av Munchs siste måleri, nemleg …
  • 4:42 - 4:45
    … dette måleriet
    mellom klokka og senga.
  • 4:45 - 4:49
    Munch måla dette
    for å vise seg sjølv med dauden.
  • 4:49 - 4:53
    Som de ser er mønsteret på
    sengeteppet det same som vi såg tidlegare
  • 4:53 - 4:56
    Edvard står heilt aleine i stova.
  • 4:56 - 5:00
    Klokka har ingen visarar,
    som om tida ikkje finst meir.
  • 5:00 - 5:03
    Skuggen hans er ein kross, -
  • 5:03 - 5:07
    - og den opne døra kan kanskje
    vere porten inn til dødsriket?
  • 5:10 - 5:15
    Då Edvard var 80 år gamal,
    sovna han stilt inn i heimen sin.
  • 5:24 - 5:28
    Sjølv om folk sa mange
    stygge ting om bileta hans, -
  • 5:28 - 5:34
    - skulle eg ynskje at Edvard visste at han
    skulle bli ein av verdas største kunstnarar.
Tytuł:
vimeo.com/.../164221463
Video Language:
Norwegian Bokmal
Duration:
06:07

Norwegian Nynorsk subtitles

Revisions