Hello, everybody.
I'm honored to be here to talk to you,
and what I'm going to talk about today is luck and justice
and the relation between them.
Some years ago,
a former student of mine called me
to talk about his daughter.
It turns out his daughter was a high school senior,
was seriously interested in applying to Swarthmore,
where I taught,
and he wanted to get my sense of whether she would get in.
Swarthmore is an extremely hard school to get into.
So I said, "Well, tell me about her."
And he told me about her,
what her grades were like, her board scores,
her extracurricular activities.
And she just sounded like a superstar,
wonderful, wonderful kid.
So I said, "She sounds fabulous.
She sounds like just the kind of student
that Swarthmore would love to have."
And so he said, "Well, does that mean that she'll get in?"
And I said, "No.
There just aren't enough spots in the Swarthmore class
for everybody who's good.
There aren't enough spots at Harvard or Yale or Princeton or Stanford.
There aren't enough spots at Google or Amazon or Apple.
There aren't enough spots at the TED Conference.
There are an awful lot of good people,
and some of them are not going to make it."
So he said, "Well, what are we supposed to do?"
And I said, "That's a very good question."
What are we supposed to do?
And I know what colleges and universities have done.
In the interest of fairness,
what they've done is they've kept ratcheting up the standards
because it doesn't seem fair to admit less qualified people
and reject better qualified people,
so you just keep raising the standards higher and higher
until they're high enough that you can admit
only the number of students that you can fit.
And this violates a lot of people's sense of what justice and fairness is.
People in American society have different opinions
about what it means to say that some sort of process is just,
but I think there's one thing that pretty much everyone agrees on,
that in a just system, a fair system,
people get what they deserve.
And what I was telling my former student
is that when it comes to college admissions,
it just isn't true that people get what they deserve.
Some people get what they deserve, and some people don't,
and that's just the way it is.
When you ratchet up requirements as colleges have done,
what you do is you create a crazy competition
among high school kids,
because it's not adequate to be good,
it's not adequate to be good enough,
you have to be better than everybody else who is also applying.
And what this has done,
or what this has contributed to,
is a kind of epidemic of anxiety and depression
that is just crushing our teenagers.
We are wrecking a generation with this kind of competition.
As I was thinking about this,
it occurred to me there's a way to fix this problem.
And here's what we could do:
when people apply to college,
we distinguish between the applicants who are good enough to be successful
and the ones who aren't,
and we reject the ones who aren't good enough to be successful,
and then we take all of the others, and we put their names in a hat,
and we just pick them out at random
and admit them.
In other words, we do college admissions by lottery,
and maybe we do job offers at tech companies by lottery,
and -- perish the thought --
maybe we even make decisions about who gets invited to talk at TED
by lottery.
Now, don't misunderstand me,
a lottery like this is not going to eliminate the injustice.
There will still be plenty of people who don't get what they deserve.
But at least it's honest.
It reveals the injustice for what it is instead of pretending otherwise,
and it punctures the incredible pressure balloon
that our high school kids are now living under.
So why is it that this perfectly reasonable proposal,
if I do say so myself,
doesn't get any serious discussion?
I think I know why.
I think it's that we hate the idea
that really important things in life might happen by luck or by chance,
that really important things in our lives are not under our control.
I hate that idea.
It's not surprising that people hate that idea,
but it simply is the way things are.
First of all, college admissions already is a lottery.
It's just that the admissions officers pretend that it isn't.
So let's be honest about it.
And second,
I think if we appreciated that it was a lottery,
it would also get us to acknowledge the importance of good fortune
in almost every one of our lives.
Take me.
Almost all the most significant events in my life have occurred,
to a large degree,
as a result of good luck.
When I was in seventh grade, my family left New York
and went to Westchester County.
Right at the beginning of school,
I met a lovely young girl who became my friend,
then she became my best friend,
then she became my girlfriend
and then she became my wife.
Happily, she's been my wife now
for 52 years.
I had very little to do with this. This was a lucky accident.
I went off to college,
and in my first semester, I signed up for a class in introduction to psychology.
I didn't even know what psychology was,
but it fit into my schedule and it met requirements,
so I took it.
And by luck, the class was taught
by a superstar introductory psychology teacher, a legend.
Because of that, I became a psychology major.
Went off to graduate school.
I was finishing up.
A friend of mine who taught at Swarthmore decided
he didn't want to be a professor anymore,
and so he quit to go to medical school.
The job that he occupied opened up,
I applied for it, I got it,
the only job I've ever applied for.
I spent 45 years teaching at Swarthmore,
an institution that had an enormous impact on the shape that my career took.
And to just give one last example,
I was giving a talk about some of my work in New York,
and there was somebody in the audience who came up to me after my talk.
He introduced himself.
He said, "My name is Chris.
Would you like to give a talk at TED?"
And my response was, "What's TED?"
Well, I mean, he told me,
and TED then wasn't what it is now.
But in the intervening years,
the talks I've given at TED have been watched
by more than 20 million people.
So the conclusion is, I'm a lucky man.
I'm lucky about my marriage.
I'm lucky about my education.
I'm lucky about my career.
And I'm lucky to have had a platform and a voice at something like TED.
Did I deserve the success I've had?
Sure I deserve that success,
just as you probably deserve your success.
But lots of people also deserve successes like ours
who haven't had it.
So do people get what they deserve?
Is society just?
Of course not.
Working hard and playing by the rules is just no guarantee of anything.
If we appreciate the inevitability of this kind of injustice
and the centrality of good fortune,
we might ask ourselves
what responsibilities do we have
to the people we are now celebrating as heroes in this time of the pandemic
when a serious illness befalls their family
to make sure that they remain whole and their lives aren't ruined
by the cost of dealing with the illness?
What do we owe people who struggle,
work hard and are less lucky than we are?
About a half century ago,
the philosopher John Rawls wrote a book called "A Theory of Justice,"
and in that book, he introduced a concept that he called "the veil of ignorance."
The question he posed was:
If you didn't know what your position in society was going to be,
what kind of a society would you want to create?
And what he suggested
is that when we don't know whether we're going to enter society
at the top or at the bottom,
what we want is a society that is pretty damn equal,
so that even the unlucky
will be able to live decent, meaningful and satisfying lives.
So bring this back, all of you lucky, successful people, to your communities,
and do what you can to make sure that we honor and take care of
people who are just as deserving of success as we are,
but just not as lucky.
Thank you.
مرحبًا جميعًا.
يشرفني التواجد هنا والتحدث إليكم،
وما سأتحدث عنه اليوم هو الحظ والعدالة
والعلاقة بينهما.
منذ بضع سنوات،
اتصل بي أحد طلابي السابقين
للحديث عن ابنته.
اتضح أن ابنته كانت طالبة في الثانوية،
كانت مهتمة للغاية بالالتحاق بكلية سوارثمور،
حيث كنت أعمل مُدرسًا،
وأراد رأيي عما إذا كانت ستُقبل فيها.
يُعد القبول في كلية سوارثمور أمرًا صعبًا.
فقلت: "حسنًا، حدثني عن ابنتك."
وأخبرني عنها،
وعن النقاط والنتائج التي كانت تحصلها،
وأنشطتها اللامنهجية.
واتضح لي أنها كانت طالبة نجيبة
كانت طفلة رائعة.
فقلت: "إنها تبدو شخصًا أَلمَعيًّا.
إنها تبدو كنوعية الطلبة الذين تريد كلية سوارثمور ضمهم إليها".
فأجاب: "حسنًا، هل هذا يعني أنها ستُقبل؟"
وقلت: "لا.
لا توجد أماكن شاغرة في صفوف سوارثمور
لكل من هو جيد.
لا توجد مقاعد كافية في كليات هارفارد أو ييل أو برينستون أو ستانفورد.
ولا توجد وظائف كافية في شركات غوغل أو أمازون أو آبل.
ولا توجد أماكن كافية في مؤتمر TED.
هناك عدد هائل من الأشخاص الجيدين،
والبعض منهم لن ينجح".
فقال: "حسنًا، ما الذي علينا فعله؟"
وقلت: "هذا سؤال جيد جدًا."
ماذا علينا أن نفعل؟
وأنا أعرف ما فعلته الكليات والجامعات.
لتحقيق الإنصاف،
ما فعلوه أنهم استمروا في رفع مستوى المعايير
لأنه لا يبدو من العدل قبول أشخاص أقل استحقاقًا
ورفض الأشخاص المؤهلين أكثر،
لذلك عليك رفع المعايير لمستويات أعلى
حتى تصل إلى مستوى عالٍ
لا يسمح إلا بقبول العدد المناسب من الطلاب.
وهذا ينتهك الصورة المكونة لدى الكثيرين عن ماهية العدالة والإنصاف.
لدى الناس في المجتمع الأمريكي آراء مختلفة
حول ما يعنيه القول بأن نوعًا ما من الإجراءات عادل،
ولكن أعتقد أن هناك شيئًا واحدًا يتفق عليه الجميع تقريبًا،
ألا وهو أن الناس يحصلون على ما يستحقونه في نظام مرساته العدل والإِنصاف.
وما قلته لطالبي السابق ذاك
هو أنه في سياق القبول في الكلية،
واقع أن الناس يحصلون على ما يستحقونه ليس صحيحًا.
يحصل بعض الناس على ما يستحقون ولا يحصل البعض الآخر عليه،
وهذا هو واقع الأمر.
عندما تزيد المتطلبات كما زادتها الكليات،
فإنك تُنشئ بذلك منافسة محتدمة
تدور بين تلاميذ المدارس الثانوية،
لأنه لا يكفي أن يكون المرء جيدًا،
ولا يكفي أن يكون المرء جيدًا بما فيه الكفاية،
يجب أن يكون المرء أفضل من أي شخص قدّم هو أيضًا طلبًا للتسجيل.
والشيء الذي تسبب فيه هذا النهج،
أو بالأحرى ما ساهم فيه،
هو أنه بث وباءً من القلق والاكتئاب
يُثقل كاهل المراهقين.
نحن ندمر جيلًا بهذا النوع من المنافسة.
عندما كنت أفكر في هذا الموضوع،
خطر لي أن هناك طريقة لإصلاح هذه المشكلة.
وإليكم ما يمكننا فعله:
عندما يُقدم الناس طلبًا للتسجيل في الكلية،
نعزل بين المتقدمين الجيدين بما يكفي ليكونوا ناجحين
وأولئك الذين ليسوا كذلك،
ونرفض الأشخاص الذين ليسوا جيدين بما يكفي لتحقيق النجاح،
ثم نضع أسماء كل الآخرين في قبعة،
ثم ننتقيهم عشوائيًا
ونقبل طلب تسجيلهم.
بعبارة أخرى، نحن نُلحق الناس بالكلية عن طريق القرعة،
وربما نُوظف الناس في شركات التكنولوجيا عن طريق القرعة،
ولا سمح الله أن نُقرر من يتلقى دعوة لإلقاء محادثة على مسرح TED
عن طريق القرعة.
لا تُسيؤوا فهمي،
لن تقضي طريقة الانتقاء بالقرعة هذه على الظلم.
ولن يحصل الكثير من الناس على ما يستحقونه.
لكنها على الأقل طريقة صادقة.
فهي تكشف الظلم على حقيقته بدلًا من التظاهر بعكس ذلك،
وتقضي على الضغط الهائل
الذي يثقل كاهل تلاميذ المدرسة الثانوية الآن.
فلماذا إذن هذا الاقتراح المعقول تمامًا - إذا حُقّ لي وصفه بذلك -
لا يوضع على طاولة النقاش الجاد؟
أعتقد أنني أعرف السبب.
أعتقد أن السبب راجع لكوننا نكره الفكرة القائلة
أن أهم الأشياء في الحياة قد تحدث عن طريق الحظ أو بالصدفة،
وأن أعزّ الأشياء في حياتنا وأهمها ليست تحت سيطرتنا.
أنا أبغض هذه الفكرة.
ليس من المستغرب أن يكره الناس هذه الفكرة،
لكنها حال الدنيا ببساطة.
بادئ ذي بدء، يعتبر القبول في الكلية نوعًا من القرعة أصلًا.
إلا أن الاختلاف يكمن في تظاهر موظفي القبول بأنه ليس كذلك.
لذلك دعونا نكون صادقين بشأنه.
وثانيًا،
أعتقد أنه إذا أدركنا أنه يعتبر قرعة،
فسيقودنا ذلك إلى الاعتراف بأهمية الحظ الجيد
في كل مناحي حياتنا تقريبًا.
خذوني مثالًا.
تقريبًا جميع الأحداث الأكثر أهمية في حياتي
حدثت بشكل كبير بسبب حسن الحظ.
غادرت عائلتي نيويورك عندما كنت في الصف السابع
وذهبنا إلى مقاطعة ويستتشستر.
في بداية السنة الدراسية مباشرة
قابلت فتاة مليحة فأصبحت صديقتي،
ثم أصبحت أعز أصدقائي،
ثم أصبحت حبيبتي
ثم أصبحت زوجتي.
وقد بلغ عمر زواجنا السعيد حتى الآن 52 سنة.
لم يكن لي تأثير كبير في الموضوع فقد كان صدفة سعيدة.
التحقت بالكلية،
وتسجلت منذ الفصل الدراسي الأول في صفّ اسمه مدخل إلى علم النفس.
لم أكن أعرف حتى ما هو علم النفس،
لكنه تناسب مع جدولي الزمني وتوفرت فيه شروط الكلية للنجاح،
لذلك تسجلت فيه.
ومن قبيل الصدفة كان أستاذ الفصل من جهابذة علم النفس التمهيدي
بل كان أسطورة فيه.
وبسبب ذلك درست تخصص علم النفس.
ثم ذهبت إلى مدرسة الدراسات العليا.
وعندما كنت على وشك التخرج،
قرر صديق لي كان يُدرس في كلية سوارثمور
أن يترك مهنة التدريس،
ولذا استقال للدراسة في كلية الطب.
فأصبحت الوظيفة التي شغلها شاغرة،
تقدمت بطلب لنيلها وكانت من نصيبي،
وهي الوظيفة الوحيدة التي تقدمت بطلب لها.
قضيت 45 عامًا في التدريس في كلية سوارثمور،
وكان لهذه المؤسسة بالغ التأثير على المنحى الذي اتخذته مسيرتي المهنية.
سأضرب لكم مثالًا أخيرًا،
كنت ألقي محادثةً عن بعض أعمالي في نيويورك،
وأتاني شخص من الجمهور بعد محادثتي.
عرّف عن نفسه.
قال: "اسمي كريس.
هل ترغب في إلقاء محادثة في TED؟ "
فأجبته: "ما هو TED؟"
فكان رده...
لم تكن مؤتمرات TED ما هي عليه الآن.
لكن في السنوات اللاحقة،
شاهد المحادثات التي ألقيتها في TED أكثر من 20 مليون شخص.
إذن خلاصة القول هي أنني رجل محظوظ.
أنا محظوظ في زواجي.
أنا محظوظ في تعليمي.
أنا محظوظ في حياتي المهنية.
وأنا محظوظ لأن لي منصة وصوتًا مسموعًا في مؤتمر مثل TED.
هل أستحق النجاح الذي حصدت؟
بالطبع أستحق هذا النجاح،
تمامًا كما تستحق أنت نجاحك على الأرجح.
لكن الكثير من الناس أيضًا يستحقون نجاحات مثل نجاحنا
نجاحات لم يحصلوا عليها.
إذن، هل يحصل الناس على ما يستحقون؟
هل المجتمع عادل؟
بالطبع لا.
إن العمل الجاد والامتثال للقواعد لا يضمن شيئًا.
إذا كنا نقدر حتمية هذا النوع من الظلم
والدور المحوري للحظ السعيد،
فقد نسأل أنفسنا
ما هي المسؤوليات التي تقع على عاتقنا
تجاه الأشخاص الذين نحتفي بهم الآن بصفتهم أبطالًا في زمن الوباء هذا
بينما المرض ينهش أسرهم
لنشد أزرهم ونمنع تدمير الحياة
بسبب مجابهتهم للوباء؟
كم ندين للناس الذين يكافحون
ويعملون بجد وأقل منا حظًا؟
منذ حوالي نصف قرن،
ألّف الفيلسوف جون رولز كتابًا تحت عنوان "نظرية العدل"
وقدم في هذا الكتاب مفهومًا سماه بـ"قناع الجهل".
وقد طرح السؤال التالي:
إذا كنت لا تعرف ماذا سيكون وضعك في المجتمع
فما نوع المجتمع الذي تريد بناءه؟
وقد أعطى اقتراحًا
يقول فيه أنه إن كنا لا ندري في أي طبقة من المجتمع سنصير
هل في طبقاته العليا أو السفلى،
فما علينا السعي لأجله هو مجتمع متساوٍ تمامًا،
بحيث يكون حتى لسيء الحظ
القدرة على عيش حياة كريمة ومُرضية وذات مغزى.
لذا انشروا كلماتي في مجتمعاتكم يا أيها المحظوظون الناجحون،
وافعلوا ما بوسعكم لضمان توفيرنا الاحترام والعناية
للناس الذين يستحقون النجاح مثلنا،
ولكن لم يكن الحظ حليفهم كما كان حليفنا.
شكرًا لكم.
Pozdrav svima.
Čast mi je biti ovdje i govoriti vam.
Ono o čemu ću danas govoriti je sreća i pravda
i njihova povezanost.
Prije nekoliko godina
nazvao me je moj bivši učenik
da porazgovara o svojoj kćerci.
Njegova kćerka je bila maturant
i ozbiljno zainteresovana da se upiše na Swarthmore,
gdje sam ja predavao,
i htio je čuti moje mišljenje hoće li biti primljena.
Vrlo je teško upasti u Swarthmore.
Rekao sam: "Reci mi nešto o njoj."
I ispričao mi je o njoj,
kakve su joj bile ocjene, bodovi na maturi,
vannastavne aktivnosti.
I zvučala je kao superzvijezda,
krasno, krasno dijete.
Rekao sam: "Zvuči odlično.
Upravo je onakav student
kakvog bi Swarthmore volio imati."
On je rekao: "Pa, da li to znači da će upasti?"
Rekao sam: "Ne.
Jednostavno nema dovoljno mjesta u Swarthmore razredu
za svakoga ko je dobar.
Nema dovoljno mjesta na Harvardu, ili Yaleu ili Princetonu ili Stanfordu.
Nema dovoljno mjesta u Googleu ili Amazonu ili Appleu.
Nema dovoljno mjesta na TED konferenciji.
Postoji užasno velik broj dobrih ljudi
i nekoliko njih neće uspjeti."
Upitao je: "Pa šta da radimo?"
Odgovorio sam: "Dobro pitanje."
Šta da radimo?
Znam šta su koledži i univerziteti uradili.
U interesu pravednosti,
nastavljali su dizati standarde
jer ne izgleda pošteno primiti manje kvalifikovane ljude
a odbiti bolje kvalifikovane,
te se nastave dizati standardi sve više i više
dok nisu visoki dovoljno da se primi
samo onaj broj studenata koji može stati.
Ovo uznemiruje većinsko shvatanje pravde i poštenosti.
Ljudi američkog društva imaju različita mišljenja
oko toga šta znači kada je neka vrsta procesa pravedna,
no smatram da se većina slaže oko jedne stvari,
a to je da u pravednom, poštenom sistemu
ljudi dobivaju šta zasluže.
I ono što sam govorio svom bivšem učeniku
je da, kada je prijava na fakultet u pitanju,
nije istina da ljudi dobivaju šta zasluže.
Pojedini dobiju šta zasluže, a drugi ne;
tako to jednostavno ide.
Kada se povise zahtjevi, kao što su to fakulteti uradili,
stvori se ludo takmičenje
među srednjoškolcima,
jer ne odgovara biti dobar,
ne odgovara biti dovoljno dobar,
mora se biti bolji od ostalih koji se također prijavljuju.
Ovo je stvorilo
ili doprinijelo stvaranju
jedne vrste epidemije anksioznosti i depresije
koja uništava naše tinejdžere.
Ovom vrstom takmičenja uništavamo cijelu jednu generaciju.
Dok sam razmišljao o ovome,
shvatio sam da postoji način rješavanja ovog problema.
Evo šta bismo mogli uraditi.
Kada se ljudi prijavljuju na fakultet,
među prijavljenim razdvojimo one koji su dovoljno dobri da uspiju
i one koji to nisu.
Odbijemo one koji nisu dovoljno dobri da uspiju,
a onda uzmemo sve ostale i stavimo im imena u šešir,
i samo ih nasumično izvučemo
i primimo.
Drugim riječima, vršimo prijem na fakultet na sreću;
možda i prijave za posao u tehnološkim kompanijama,
a možda i, sačuvaj Bože,
možemo odlučivati ko će biti pozvan da održi govor na TED-u
na sreću.
Sad, nemojte me pogrešno shvatiti,
ovakva lutrija neće ukloniti nepravdu.
Opet će biti veliki broj ljudi koji neće dobiti šta zasluže.
Ali je barem iskreno.
Umjesto pretvaranja, prikazuje nepravdu onakvom kakva jeste
i buši ogromni balon pritiska
ispod kojeg trenutno naši srednjoškolci žive.
Zašto se ovaj savršeno razumni prijedlog,
ako smijem tako reći,
ozbiljnije ne razmotri?
Mislim da znam zašto.
Mislim da nam je mrska pomisao
da se zaista važne životne stvari možda dešavaju igrom sreće ili slučajno,
da zaista važne stvari u našim životima nisu u našoj kontroli.
Mrzim tu pomisao.
Nije iznenađenje da ljudi mrze tu pomisao
ali su stvari jednostavno tako posložene.
Kao prvo, prijem na fakultet već jeste lutrija,
samo se prijemni službenici pretvaraju da nije.
Stoga budimo iskreni.
Drugo,
smatram da bi nam, ako bismo prihvatili tu lutriju,
pomogla uvidjeti značaj dobre sreće
u skoro svakom od nas.
Uzmite mene za primjer.
Gotovo svi najznačajniji događaji mog života
nastali su, uglavnom,
kao rezultat dobre sreće.
Kada sam bio u sedmom razredu, moja porodica je napustila New York
i preselila se u Westchester County.
Odmah na početku škole
upoznao sam ljupku djevojčicu s kojom sam se sprijateljio;
potom je postala moja najbolja prijateljica,
potom moja djevojka,
a potom moja supruga.
Sretno smo u braku
već 52 godine.
Malo sam šta imao s tim. Ovo je bila sretna slučajnost.
Otišao sam na fakultet
i na prvom semestru sam se upisao na čas uvoda u psihologiju.
Nisam ni znao šta je psihologija
ali se uklapalo u moj raspored i bila je adekvatna kao čas
pa sam je upisao.
I slučajno je predmet predavao
superzvijezda od profesora uvodne psihologije, legenda.
Zbog toga sam uzeo psihologiju kao glavni predmet,
otišao u višu školu
i završavao.
Moj prijatelj koji je predavao na Swarthmoru
nije htio više biti profesor
pa je napustio i otišao na medicinu.
Njegovo mjesto na poslu je ostalo slobodno,
prijavio sam se i dobio ga -
jedini posao za koji sam se ikada prijavio.
Predavao sam 45 godina na Swarthmoru,
u instituciji koja je uveliko uticala na formiranje moje karijere.
Još samo jedan primjer da dam.
Držao sam govor o nečemu iz mog posla u New Yorku
a u publici je bio neko ko je došao do mene nakon govora.
Predstavio se.
Rekao je: "Zovem se Chris.
Da li želite govoriti na TED-u?"
Moj odgovor je bio: "Šta je TED?"
Pa, rekao mi je,
a TED tada nije bio ono što je danas.
U međuvremenu je moje govore na TED-u
odgledalo
više od 20 miliona ljudi.
Mogu zaključiti da sam sretan čovjek.
Posrećilo mi se u braku.
Posrećilo mi se u obrazovanju.
Posrećilo mi se u poslu.
Posrećilo mi se što sam imao nastup i govor na nečemu kao što je TED.
Da li sam zaslužio uspjeh koji sam imao?
Zasigurno ga zaslužujem,
kao što vi vjerovatno zaslužujete vaš.
No mnogi ljudi također zaslužuju uspjeh poput našeg,
a nisu ga imali.
Dakle, dobijaju li ljudi šta zasluže?
Je li društvo pravedno?
Naravno da ne.
Naporan rad i igranje po pravilima ne garantuju ništa.
Ako bismo cijenili neizbježnost ovakve vrste nepravde
i središnjost dobre sreće,
možemo se zapitati
kakvu odgovornost imamo
prema ljudima koje slavimo kao heroje u vremenu ove pandemije,
dok je njihova porodica pogođena ozbiljnom bolešću,
da osiguramo da ostanu prisebni i da ne unište vlastite živote
po cijeni suočavanja s ovom bolešću?
Šta dugujemo ljudima kojima je teško,
koji naporno rade i nisu sretni kao mi?
Prije pola stoljeća,
filozof John Rawls je napisao knjigu "A Theory of Justice"
i u njoj je predstavio koncept koji je nazvao "velo neznanja".
Postavio je pitanje:
Da ne znaš kakav položaj bi zauzeo,
kakvo društvo bi htio napraviti?
Onda je rekao,
da kada ne znamo hoćemo li biti
na vrhu ili na dnu društvene ljestvice,
želimo društvo koje je poprilično jednako,
tako da bi čak i nesretnici
mogli fino, ispunjeno i zadovoljno živjeti.
Dakle, sretni i uspješni, vratite ovo u vaša društva
i radite sve što možete da poštujemo i brinemo o ljudima
koji isto tako zaslužuju uspjeh
ali nisu naše sreće.
Hvala.
Hola a tots.
És un plaer estar aquí i parlar amb vosaltres.
Avui us parlaré sobre la sort i la justícia,
i de com estan relacionades.
Fa uns anys,
un antic estudiant meu em va trucar
per parlar de la seva filla.
Estava acabant el batxillerat,
volia entrar a Swarthmore,
on jo donava classes,
i volia saber si jo creia que hi podria accedir.
Swarthmore és una escola on és molt difícil entrar.
Vaig dir-li: «Explica'm coses sobre ella»,
i em va dir
quines notes treia, les assignatures que feia,
les activitats extraescolars, etc.
I tot el que deia sonava perfecte,
una noia meravellosa.
Vaig dir-li: «Tot el que em dius sona genial.
És el tipus d'estudiant
que Swarthmore voldria tenir.»
I em va preguntar: «Això vol dir que hi entraria?»
Vaig dir-li: «No.
No hi ha places suficients a Swarthmore
per a tothom qui és bo.
Ni a Harvard, Yale, Princeton o Stanford.
No hi ha suficients places a Google, Amazon o Apple.
No hi ha prou places a les conferències TED.
Hi ha moltíssimes persones molt bones,
però algunes no aconseguiran mai accedir-hi.»
I em va dir: «Aleshores, què hi podem fer?»
«És una molt bona pregunta», li vaig respondre.
Què se suposa que hem de fer?
Sé què fan algunes universitats.
En pro de la justícia,
apugen els estàndards,
perquè no és just admetre persones poc qualificades
i rebutjar-ne de molt qualificades,
així que s'apugen els estàndards més i més
fins que són tan alts que només admeten
el nombre d'estudiants que hi caben.
Això vulnera allò que molta gent considera just.
A la societat americana hi ha opinions diferents
sobre què significa que un procés sigui just,
però crec que la majoria està d'acord en una cosa:
que en un sistema just,
la gent té el que es mereix.
I el que jo volia dir al meu antic estudiant
és que, pel que fa a les admissions a les universitats,
no és cert que la gent té el que es mereix.
Alguns ho tenen, però d'altres no.
Això és així.
Quan apuges tant els estàndards com han fet les universitats,
es crea una competició boja
entre els estudiants,
perquè no està bé ser bo,
no està bé ser suficientment bo,
s'ha de ser millor que tots els altres.
I el que passa,
el que provoca,
és una mena d'epidèmia d'ansietat i depressió
entre els adolescents.
Estem marcant una generació amb aquestes competicions.
Al reflexionar sobre això,
se'm va ocórrer que hi ha una manera d'arreglar-ho.
Podríem fer això:
quan la gent vulgui entrar a la universitat,
podem diferenciar entre els estudiants que són prou bons per ser exitosos
i els que no ho són,
i rebutjar els que no són prou bons.
I aleshores podríem considerar tots els altres noms,
posar-los dins un barret, triar-los a l'atzar
i admetre'ls.
És a dir, escollim qui entra per loteria,
i podem donar feines per loteria,
i –quina bogeria, no?–
potser triar qui fa TED Talks per loteria.
Però no em malentengueu,
una loteria com aquesta no eliminaria pas la injustícia.
Encara hi hauria moltíssima gent que no tindria el que es mereix.
Però com a mínim és honest.
Mostra la injustícia tal com és, en comptes de pretendre el contrari,
i evita aquest increïble globus de pressió
sota el qual viuen els estudiants.
Per què aquesta proposta,
perfectamente raonable,
no es considera seriosament?
Crec que en sé el perquè.
Crec que odiem la idea
que les coses realment importants a la vida passin per atzar o per sort,
que les coses realment importants no estiguin sota el nostre control.
Jo odio aquesta idea.
No és sorprenent que la gent també l'odiï,
però la cosa funciona així.
Primer, entrar a les universitats ja és una loteria.
Només que els qui decideixen qui hi accedeix
fan veure que no ho és.
Siguem honestos.
I segon,
si veiéssim que és una loteria,
ens faria apreciar la importància de tenir bona sort
en les nostres vides.
Us explicaré el meu cas.
La major part dels fets més importants a la meva vida
han estat, en gran part,
el resultat de tenir bona sort.
Quan anava a l'ESO, la meva família va marxar de Nova York
i vam anar a Westchester County.
Just al començament del curs,
vaig conèixer una noia i ens vam fer amics,
després vam ser millors amics,
després va ser la meva parella
i després ens vam casar.
Estem feliçment casats des de fa 52 anys.
Jo no vaig tenir gaire a veure amb això. Va ser fortuït.
Vaig anar a la universitat, i al primer semestre
vaig apuntar-me a una classe d'introducció a la psicologia.
Jo no sabia què era la psicologia,
però encaixava al meu horari i em deixaven fer-la,
així que la vaig agafar.
I, per atzar, la classe la donava
un professor genial, una llegenda.
I per això vaig començar a agafar assignatures de psicologia.
I em vaig graduar.
Estava acabant la carrera,
i un amic que treballava a Swarthmore
va decidir abandonar la docència,
ho va deixar per començar medicina.
La seva plaça va quedar lliure,
la vaig sol·licitar, i em van donar la feina,
l'única entrevista de feina que he fet mai.
He estat 45 anys donant classes a Swarthmore,
una institució que ha marcat molt la meva carrera.
I, per donar un altre exemple,
vaig fer una xerrada a Nova York
i algú del públic va venir a parlar-me a l'acabar.
Es va presentar.
«Em dic Chris.
Voldries fer una xerrada a TED?»
I jo vaig respondre-li: «Què és TED?»
M'ho va explicar.
Aleshores, TED no era el que és ara.
Però en els anys següents,
més de 20 milions de persones
han vist les xerrades que he donat a TED
Així que la conclusió és que sóc un home amb sort.
He tingut sort amb el meu matrimoni,
amb els meus estudis,
amb la meva carrera professional.
I tinc sort d'haver tingut veu a una plataforma com TED.
Em mereixo l'èxit que he tingut?
Segurament que sí,
igual que vosaltres mereixeu el vostre.
Però molta altra gent també se'l mereix
i no l'ha tingut.
Les persones tenim el que ens mereixem?
La societat és justa?
És clar que no.
Treballar de valent i seguir les normes no és garantia de res.
Si valorem com son d'inevitables aquestes injustícies
i com és de vital tenir bona sort,
ens podem preguntar:
quines responsabilitats tenim
cap als qui ara durant la pandèmia veiem com a herois,
quan una malaltia greu cau sobre les seves famílies
per assegurar-nos que resisteixen i les seves vides no s'escapcen
pel cost de fer front a la malaltia?
Què devem a les persones que ho passen malament,
treballen intensament però tenen menys sort que nosaltres?
Fa 50 anys,
el filòsof John Rawls va escriure el llibre 'Teoria de la justícia',
en què parlava del concepte del vel de la ignorància.
Es feia la pregunta següent:
si no sabessis quina serà la teva posició a la societat,
quina societat voldries crear?
I suggeria que,
quan no sabem si, dintre de la societat,
ocuparem una posició alta o baixa,
el que voldrem és una societat igualitària al màxim,
en la qual els qui no tinguin sort
puguin viure vides riques i decents.
Per tant, els qui tenim sort i èxit, apliquem això a les nostres comunitats
i fem el que puguem per cuidar i honorar
les persones que es mereixen tant èxit com nosaltres
però no han tingut tanta sort.
Gràcies.
سڵاوتان لێبێت، هه‌موو لایه‌ك.
شه‌ره‌فمه‌ندم كه‌ لێره‌م قسه‌تان بۆ بكه‌م،
و ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌مه‌وێت له‌باره‌ی قسه‌ بكه‌م به‌خت و دادپه‌روه‌ریی و
ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌یه‌ كه‌ له‌ نێوانیاندایه‌.
چه‌ند ساڵێك پێش ئێستا،
قوتابییه‌كی پێشووترم په‌یوه‌ندی پێوه‌ كردم
بۆ گفتوگۆكردن له‌باره‌ی كچه‌كه‌ی.
واده‌ركه‌وت كه‌ كچه‌كه‌ی له‌ دوا قۆناغی ئاماده‌یی بوو،
زۆر حه‌زی ده‌كرد بۆ سوارتمۆر پێشكه‌ش بكات،
ئه‌و شوێنه‌ی كه‌ وانه‌م تیا ده‌گوته‌وه‌،
و ویستی ڕای من بزانێت كه‌ ئایا ده‌توانێت بچێته‌ ئه‌و شوێنه‌.
سوارتمۆر قوتابخانه‌یه‌كه‌ چوونه‌ ناوی كه‌ زۆر زه‌حمه‌ته‌ .
بۆیه‌ پێم گوت،"زۆرباشه‌، له‌ باره‌ی كچه‌كه‌ت قسه‌م بۆ بكه‌."
ئه‌ویش له ‌باره‌یه‌وه‌ بۆم دوا،
نمره‌كانی چۆن بوون،
چالاكییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی خوێندنی.
وه‌كو ئه‌ستێره‌یه‌ك ده‌ركه‌وت،
منداڵێكی ته‌واو نایاب.
بۆیه‌ گوتم، "ئه‌فسانه‌یی دیاره‌.
له‌و جۆره‌ قوتابیانه‌ ده‌چێت كه‌
سوارتمۆر حه‌زی لێیه‌ وه‌ریان بگرێت."
ئه‌و گووتی، "زۆرباشه‌، ئه‌مه‌ مانای وایه‌ كه‌ وه‌رده‌گیرێت؟"
منیش وتم، "نه‌خێر.
شوێنی پێویست له‌ پۆله‌كانی سوارتمۆر نییه‌
بۆ هه‌موو كه‌سێك كه‌ باشه‌.
شوێنی ته‌واو له‌ هارڤارد یان یه‌یڵ یان پرینستۆن یان ستانفۆرد نییه‌.
شوێنی ته‌واو له‌ گووگڵ یان ئه‌مه‌زۆن یاخود ئه‌پڵ نییه‌.
شوێنی ته‌واو له‌ كۆنفرانسه‌كانی TED نییه‌.
ژماره‌یه‌كی ئێجگار زۆر خه‌ڵكی باش هه‌ن،
و هه‌ندێكیان ناتوانن ئه‌نجامی بده‌ن."
بۆیه‌ گو,تی، "باشه‌، پێویسته‌ چی بكه‌ین؟"
منیش گوتم، "ئه‌مه‌ پرسیارێكی زۆر باشه‌."
پێویسته‌ چی بكه‌ین؟
و ده‌زانم كۆلێژ و زانكۆكان چییان كردووه‌.
له‌ پێناو دادپه‌روه‌ریی،
ئه‌وه‌ی ئه‌نجامیان داوه‌ به‌رده‌وام بوون له‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی پێوانه‌یی
چونكه‌ دادپه‌روه‌رانه‌ نییه‌ كه‌سانی كه‌متر شایسته‌ وه‌ربگریت و
كه‌سه‌ زیاتر شایسته‌كان ڕه‌تبكه‌یته‌وه‌،
بۆیه‌ به‌رده‌وام ده‌بیت له‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی پێوانه‌كان
تاكو به‌ ڕاده‌یه‌ك به‌رزده‌بنه‌وه‌ كه‌ ده‌توانیت
ته‌نیا ئه‌وه‌نده‌ قوتابییه‌ وه‌ربگریت كه‌ بۆت ده‌گونجێت.
و ئه‌مه‌ هه‌ستی زۆر له‌ خه‌ڵكی بریندار ده‌كات له‌باره‌ی یه‌كسانی و دادپه‌روه‌ریی.
له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌مریكی خه‌ڵكی بیروڕای جیاوازیان هه‌یه‌
له‌باره‌ی مانایی ئەم جۆره‌ كرداره‌ یه‌كسانیانانە،
به‌ڵام وای بۆده‌چم كه‌ شتێك هه‌یه‌ زۆربه‌ی كه‌سه‌كان له‌سه‌ری ڕازین،
كه‌ له‌ سیسته‌مێكی یه‌كسانیی، سیسته‌مێكی دادپه‌روه‌ریی،
خه‌ڵك ئه‌و شته‌ به‌ده‌ست دێنن كه‌ شایه‌نین.
و ئه‌وه‌ی كه‌ به‌ قوتابییه‌كه‌ی پێشوومم ده‌گوت
ئه‌وه‌یه‌ كه‌ دێته‌ سه‌ر وه‌رگیران له‌ كۆلێژ،
ئه‌وه‌ ڕاست نییه‌ كه‌ خه‌ڵك ئه‌و شته‌ به‌ده‌ست دێنن كه‌ شایه‌نین.
هه‌ندێك كه‌س ئه‌وه‌ به‌ده‌ست دێنن كه‌ شایه‌نین، و هه‌ندێكی تریش نه‌خێر،
بارودۆخه‌كه‌ به‌م شێوه‌یه‌یه‌.
كاتێك داواكارییه‌كان به‌رزده‌كه‌یته‌وه‌ هه‌روه‌ك كۆلێژه‌كان،
ئه‌وه‌ی ده‌یكه‌یت خوڵقاندنی پێشبڕكێیه‌كی شێتانه‌یه‌
له‌ نێوان قوتابیانی قوتابخانه‌ی ئاماده‌یی،
چونكه‌ به‌س نییه‌ باش بیت،
به‌س نییه‌ ته‌واو باش بیت،
پێویسته‌ له‌ هه‌موو كه‌سێكی تر باشتر بیت كه‌ ئه‌وانیش پێشكه‌ش ده‌كه‌ن.
ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌مه‌ ئه‌نجامی داوه‌،
یاخود یارمه‌تیده‌ر بووه‌ تیایدا،
جۆرێكه‌ له‌ په‌تای نیگه‌رانیی و خه‌مۆكیی
كه‌ هه‌رزه‌كاره‌كانمان تێكده‌شكێنێت.
به‌و جۆره‌ پێشبڕكێیانه‌ نه‌وه‌یه‌ك له‌ناو ده‌به‌ین.
كه‌ بیرم له‌مه‌ ده‌كرده‌وه‌،
بۆم ئاشكرا بوو كه‌ ڕێگه‌یه‌ك هه‌یه‌ بۆ چاره‌كردنی ئه‌م كێشه‌یه‌.
ده‌توانین ئه‌مانه‌ بكه‌ن:
كاتێك خه‌ڵك داواكاری پێشكه‌ش ده‌كه‌ن بۆ كۆلێژ،
جیاكاری ده‌كه‌ین له‌ نێوان ئه‌و كه‌سانه‌ی ته‌واو باشن بۆ ئه‌وه‌ی سه‌ركه‌وتوو بن
و ئه‌وانه‌ش كه‌ ته‌واو باش نین،
ئه‌وانه‌ش ڕه‌تده‌كه‌ینه‌وه‌ كه‌ ته‌واو باش نین تا سه‌ركه‌وتوو بن،
دواتر هه‌موو ئه‌وانیتر هه‌ڵده‌گرین و ناوه‌كانیان ده‌خه‌ینه‌ ناو كڵاوێك،
به‌ هه‌ڕه‌مه‌كی ده‌ریان ده‌هێنین
و وه‌ریان ده‌گرین.
به‌ مانایه‌كی تر، وه‌رگرتن له‌ كۆلێژ به‌ یانسیب ئه‌نجام ده‌ده‌ین،
ڕه‌نگه‌ داواكاری كار له ‌ڕێی یانسیب پێشكه‌ش ده‌كه‌ین له‌ كۆمپانیا ته‌كنه‌لۆژییه‌كان،
و -- بیرۆكه‌كه‌ وه‌رناگیرێت--
ته‌نانه‌ت له‌وانه‌یه‌ بڕیاربده‌ین كه‌ كێ بانگهێشت بكرێت بۆ قسه‌كردن له‌ TED
به‌ یانسیب.
ئێستا، به‌هه‌ڵه‌ لێم تێمه‌گه‌ن،
یانسیبێكی له‌و جۆره‌ ناڕه‌وایی ڕیشه‌كێش ناكات.
هێشتاش كه‌سانێكی زۆر هه‌ن كه‌ ئه‌وه‌ به‌ده‌ست ناهێنن كه‌ شایه‌نین.
به‌ڵام لانی كه‌م ئه‌مه‌ ڕاشكاوانه‌یه‌.
ناڕه‌وایی وه‌كو خۆی ئاشكرا ده‌كات له‌ بری نیشاندانی شتێكی دیكه‌،
باڵۆنه‌ سه‌یره‌كه‌ی په‌ستان په‌نچه‌رده‌كات
كه‌ ئێستا قوتابیانی قوتابخانه‌ی ئاماده‌ییمان له‌ ژێری ده‌ژین.
بۆیه‌ بۆچی ئه‌و پێشنیاره‌ ته‌واو ژیرانه‌یه‌،
گه‌ر بۆخۆمی بڵێم،
هیچ مشتومڕێكی جددی له‌سه‌ر ناكرێت؟
وابزانم هۆكاره‌كه‌ی ده‌زانم.
وابزانم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ڕقمان له‌و بیرۆكه‌یه‌ ده‌بێته‌وه‌ كه‌
شته‌ زۆر گرنگه‌كان له‌ ژیان له‌وانه‌یه‌ به‌هۆی به‌خت یان به‌ ڕێكه‌وت ڕوو بده‌ن،
كه‌ شته‌ زۆر گرنگه‌كانی ژیانمان له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئێمه‌دا نین.
ڕقم له‌و بیرۆكه‌یه‌ ده‌بێته‌وه‌.
جێگه‌ی سه‌رسوڕمان نییه‌ كه‌ خه‌ڵك ڕقیان له‌و بیرۆكه‌یه‌ ده‌بێته‌وه‌،
به‌ڵام به‌ ساده‌یی كاره‌كان به‌و جۆره‌ ده‌ڕۆن به‌ڕێوه‌.
پێش هه‌موو شتێك، وه‌رگیران له‌ كۆلێژ بۆ خۆی یانسیبه‌.
كاره‌كه‌ ته‌نیا ئه‌وه‌یه‌ كارمه‌ندانی وه‌رگرتن وا نیشانی ده‌ده‌ن كه‌ به‌م جۆره‌
نییه‌. بۆیه‌ با له‌باره‌یه‌وه‌ ڕاستگۆ بین.
و دووه‌میان،
وای بۆده‌چم گه‌ر ئه‌وه‌مان په‌سه‌ند بكردبایە ئه‌مه‌ یانسیب بوو،
پاڵی پێوه‌ده‌ناین بۆ دانپێدانان به‌ گرنگیی به‌ختی باش
له‌ ژیانی زۆربه‌ی زۆرمان.
من به‌ نموونه‌.
زۆرترین ڕووداوه‌ زۆر بایه‌خداره‌كان له‌ ژیانی من ڕوویانداوه‌.
به‌ڕادده‌یه‌كی زۆر،
به‌هۆی به‌ختی باشه‌وه‌ بووه‌.
كاتێك له‌ پۆلی حه‌وته‌م بوو، خێزانه‌كه‌م نیویۆركیان جێهێشت
و چوون بۆ ویچێسته‌ر كاونتی.
ڕێك له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكی خوێندن.
چاوم به‌ كچێكی گه‌نجی جوان كه‌وت كه‌ دواتر بووه‌ هاوڕێم،
پاشان بووه‌ باشترین هاوڕێم،
پاشان بووه‌ خۆشه‌ویستم
و دواتریش بووه‌ هاوسه‌رم.
به‌ دڵخۆشییه‌وه‌، ئێستا خێزانمه‌
بۆ ماوه‌ی ٥٢ ساڵ.
بۆ ئه‌م كاره‌ زۆرم ئه‌نجام نه‌داوه‌. ئه‌مه‌ ڕووداوێكی به‌ختدار بوو.
چووم بۆ كۆلێژ،
له‌ وه‌رزی یه‌كه‌ممدا، ناوی خۆم تۆماركرد بۆ به‌شی پێشه‌كی ده‌روونناسی.
ته‌نانه‌ت نه‌مده‌زانی ده‌روونناسی چییه‌،
به‌ڵام له‌گه‌ڵ خشته‌ی كاره‌كانم و داواكارییه‌كان ده‌گونجا،
بۆیه‌ ئه‌نجاممدا.
به‌هۆی به‌خته‌وه‌، وانه‌كه‌ له‌لایه‌ن
مامۆستایه‌كی ئه‌فسانه‌یی ده‌روونناسی سه‌ره‌تایی ده‌گوتراوه‌.
له‌به‌ر ئه‌مه‌، بوومه‌ پسپۆڕی ده‌روونناسی.
چوومه‌ خوێندنی باڵا.
زۆرم نه‌مابوو ته‌واو بم.
هاوڕێیه‌كم كه‌ له‌ سوارتمۆر وانه‌ی ده‌گوته‌وه‌ بڕیاریدا
چیتر كاری پرۆفیسۆری نه‌كات،
بۆیه‌ وازی هێنا و چوو بۆ خوێندنی پزیشكیی.
ئه‌و كاره‌ی ئه‌و گرتبووی كرایه‌وه‌،
من داواكاریم پێشكه‌ش كرد، به‌ده‌ستم هێنا،
تاكه‌ كار كه‌ داواكاریم پێشكه‌ش كرد بێت بۆی.
٤٥ ساڵم به‌سه‌ربرد له‌ وانه‌وتنه‌وه‌ له‌ سوارتمۆر،
دامه‌زراوه‌یه‌ك كه‌ كاریگه‌ریه‌كی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر شێوه‌ی ئه‌زموونی كاركردنم هه‌بوو.
گه‌ر كۆتا نموونه‌ بده‌م،
خه‌ریكی باسكردنی هه‌ندێك له‌ كاره‌كانم بووم له‌ نیویۆرك،
كه‌سێك له ‌نێو جه‌ماوه‌ره‌كه‌دا دوای وتاره‌كه‌م هاته‌ لام.
خۆی ناساند.
گوتی، "ناوم كریسه‌.
ده‌توانیت وتارێك پێشكه‌ش بكه‌یت له‌ TED؟"
وه‌ڵامی من ئه‌مه‌ بوو، "TED چییه‌."
ڕاستیه‌كه‌ی، مه‌به‌ستم، ئه‌و پێمی گوت،
و TED وه‌كو ئێستا نه‌بوو.
به‌ڵام له‌و چه‌ند ساڵه‌ی نێوانیان،
ئه‌و وتارانه‌ی له‌ TED پێشكه‌شم كردوون له ‌لایه‌ن
زیاتر له‌ ٢٠ملیۆن كه‌س سه‌یر كراون.
كه‌وایه‌ ده‌ره‌ئەنجام، من پیاوێكی به‌به‌ختم.
له ‌باره‌ی هاوسه‌رگیریم به‌به‌ختم.
له‌باره‌ی خوێندنم به‌ به‌ختم.
له‌باره‌ی پیشه‌كه‌م به‌ به‌ختم.
به‌ به‌ختم سه‌كۆیه‌ك و ده‌نگێكم له‌ شتێكی وه‌كو TED هه‌بێت.
ئایا شایه‌نی ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌م كه‌ به‌ده‌ستمهێناوه‌؟
به‌ دڵنیاییه‌وه‌ شایه‌نی ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌م،
هه‌روه‌كو تۆ ڕه‌نگه‌ شیاوی سه‌ركه‌وتنه‌كانت بیت.
به‌ڵام ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ خه‌ڵكی شایه‌نی سه‌ركه‌وتنی وه‌كو ئێمه‌ن
كه‌ به‌ده‌ستیان نه‌هێناوه‌.
كه‌وایه‌ خه‌ڵكی ئه‌وه‌ی شایه‌نین به‌ده‌ستی دێنن؟
ئایا كۆمه‌ڵگه‌ دادپه‌روه‌ره‌؟
به‌دڵنیاییه‌وه‌ نه‌خێر.
كاری جددی و یاریكردن به‌ یاسا گره‌نتی هیچ شتێك ناكات.
گه‌ر ناچاری ئه‌و جۆره‌ نایه‌كسانییه‌ و
ناوه‌ڕاستیی به‌ختی باش په‌سه‌ند بكه‌ین،
له‌وانه‌یه‌ پرسیار له‌ خۆمان بكه‌ین
چ به‌رپرسیاریتییه‌كمان له‌سه‌ره‌ بۆ ئه‌و
كه‌سانه‌ی كه‌ وه‌كو پاڵه‌وان ئاهه‌نگیان بۆ ده‌گێڕین له‌ كاتی ئه‌و په‌تایه‌
كاتێك خێزانه‌كانیان تووشی نه‌خۆشییه‌كی كوشنده‌ ده‌بن
بۆ دڵنیا بوون له‌ مانه‌وه‌یان به‌ ته‌واویی و ژیانیان وێران نابێت
به‌هۆی تێچووی مامه‌ڵه‌ كردن له‌گه‌ڵ نه‌خۆشییه‌كه‌؟
قه‌رزاری چی ئه‌و كه‌سانه‌ین كه‌ به‌رگری ده‌كه‌ن،
كاری جددی ده‌كه‌ن و كه‌متر به‌ختیان هه‌یه‌ وه‌ك له‌ ئێمه‌؟
نزیكه‌ی نیو سه‌ده‌ پێش ئێستا،
پرۆفیسۆر جۆن ڕاوڵس په‌رتووكێكی نووسی به ‌ناوی "بیردۆزی دادپه‌روه‌ری."
له‌و په‌رتووكه‌دا، بیرۆكه‌یه‌كی ناساند كه‌ ناوی "تارای نه‌زانیی" لێنا.
ئه‌و پرسیاره‌ی خستیه‌ڕوو ئه‌وه‌بوو:
گه‌ر پێگه‌ی خۆت له‌ كۆمه‌ڵگه‌ نه‌زانی،
ده‌ته‌وێت چ جۆره‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك بنیات بنێیت؟
ئه‌وه‌ی كه‌ پێشنیازی كرد
ئه‌وه‌یه‌ له‌ كاتێكدا نازانین گه‌ر بچینه‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك
له‌ سه‌ره‌وه‌ یاخود خواره‌وه‌،
ئه‌وه‌ی ده‌مانه‌وێت كۆمه‌ڵگه‌یه‌كه‌ كه‌ ته‌واو یه‌كسان بێت،
تاكو ته‌نانه‌ت بێ به‌خته‌كانیش
بتوانن ژیانێكی شیاو، بایه‌خدار و پڕ ده‌ستكه‌وت بژیێن. بۆیه‌
ئه‌مه‌ بگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ كۆمه‌ڵگەكانتان، ئێوه‌ی به‌به‌خت، خه‌ڵكانی سه‌ركه‌وتوو،
ئه‌وه‌ی له ‌ده‌ستتان دێت بیكه‌ن بۆ دڵنیابوون له‌وه‌ی ڕیزی ئه‌و كه‌سانه‌
ده‌گرین و ئاگامان لێیان ده‌بێت كه‌ هه‌روه‌كو ئێمه‌ شایه‌نی سه‌ركه‌وتنن،
به‌ڵام وه‌كو ئێمه‌ به‌به‌خت نین.
سوپاس.
Zdravím vás.
Jsem poctěn, že tu mohu být a promluvit k vám.
Dnes budu mluvit o štěstí a spravedlnosti
a o tom, jak spolu souvisejí.
Před několika lety mi volal můj bývalý student
a chtěl si popovídat o své dceři.
Jeho dcera byla v maturitním ročníku střední školy
a zcela vážně uvažovala, že se přihlásí na Swarthmore,
kde jsem vyučoval,
a on chtěl vědět, jestli si myslím, že by se tam mohla dostat.
Dostat se na Swarthmore je nesmírně obtížné.
Tak jsem mu řekl: „No, něco mi o ní pověz.“
A on mi o ní vyprávěl,
o jejích známkách, o výsledcích ze zkoušek,
o jejích mimoškolních aktivitách.
Znělo to, jako by byla úplná hvězda,
vskutku úžasné dítě.
Tak jsem mu řekl: „Zní to vážně báječně.
Přesně takovou studentku
by Swarthmore chtěl mít.“
A on se zeptal: „A znamená to, že se tam dostane?“
A já řekl: „Ne.
V jednom ročníku na Swarthmoru prostě není dost míst
pro všechny, kteří jsou dobří.
Není dost míst na Harvardu nebo Yalu, Princetonu nebo Standfordu.
Není ani dost míst v Googlu, Amazonu nebo Applu.
Není dost míst na TED konferencích.
Je obrovské množství dobrých lidí,
ale ne všichni z nich uspějí.“
Tak se mě zeptal: „A co máme tedy dělat?“
A já mu odpověděl: „To je dobrá otázka.“
Co bychom měli dělat?
A já vím, co udělaly vysoké školy.
V zájmu spravedlnosti
neustále zvyšovaly své standardy,
protože se nezdá být fér přijímat méně způsobilé lidi
a odmítat více způsobilé,
proto pořád a pořád zvyšují své standardy,
až nakonec mohou přijmout tolik studentů, pro kolik mají místo.
Mnoho lidí to považuje za nespravedlivé a nefér.
Americká společnost má různé názory na to,
co to znamená, když se řekne, že je nějaký proces spravedlivý,
ale podle mě existuje něco, s čím souhlasí víceméně všichni,
a to je, že ve spravedlivém a férovém systému
lidé dostávají to, co si zaslouží.
A svému bývalému žáku jsem řekl,
že u přijetí na univerzitu
zkrátka neplatí, že lidé dostanou, co si zaslouží.
Někteří lidé dostanou, co si zaslouží, a někteří ne,
tak to prostě je.
Zvýšením standardů, jak to dělaly i vysoké školy,
se vytváří šílená konkurence
mezi středoškoláky,
protože nestačí být dobrý,
nestačí být dost dobrý,
musíte být lepší než všichni ostatní, kteří se také hlásí.
A tohle způsobilo
nebo to přispělo
k jisté epidemii úzkosti a deprese,
která ničí naše mladistvé.
Touto konkurencí ničíme celou generaci.
Když jsem o tom přemýšlel,
uvědomil jsem si, že existuje způsob, jak tento problém napravit.
Můžeme tedy udělat toto:
když se lidé přihlásí na vysokou školu,
odlišíme uchazeče, kteří jsou dost dobří, aby byli úspěšní,
od těch, kteří takoví nejsou,
a odmítneme právě ty, kteří nejsou dost dobří, aby byli úspěšní,
a pak dáme jména všech ostatních do klobouku
a začneme prostě losovat
a ty vylosované pak přijmeme.
Jinak řečeno, přijímání na univerzitu bude jakousi loterií
a možná i přijímání lidí na práci v technologických firmách bude loterie.
A – nedej Bože –
možná budeme losem vybírat i ty, kteří budou pozvaní,
aby mluvili na TED.
Nechápejte mě špatně,
taková loterie samozřejmě neodstraní nespravedlnost.
Stále tu bude spousta lidí, kteří nedostanou to, co si zaslouží.
Ale aspoň to bude čestné.
Odhalí to, jaká je to nespravedlnost,
namísto předstírání opaku,
a také to zmírní neuvěřitelný tlak,
pod kterým žijí naši středoškoláci.
Tak proč o tomhle naprosto rozumném návrhu,
pokud to tak mohu říct,
nikde ani trochu vážně neuvažují?
Myslím, že vím proč.
Myslím si, že nesneseme tu myšlenku,
že k velice důležitým věcem našeho života
by mohlo dojít jen díky štěstí či náhodě,
že bychom v životě tak důležité věci neměli pod kontrolou.
Ani já to pomyšlení nesnesu.
Nedivím se, že lidé tu představu nesnáší,
ale tak to jednoduše je.
Zaprvé: přijímání na univerzity už loterie je.
Přijímací úředníci jen předstírají, že tomu tak není.
Buďme tedy upřímní.
A za druhé:
myslím si, že kdybychom si uvědomili, že je to loterie,
uznali bychom,
jak důležitou roli v životě skoro každého z nás hraje štěstí.
Tak například já.
Skoro všechny významné události v mém životě
byly do velké míry výsledkem šťastné náhody.
Když jsem byl v sedmé třídě, přestěhovali jsme se z New Yorku
do Westchester County.
Hned na začátku školy
jsem potkal okouzlující mladou dívku, se kterou jsem se spřátelil,
pak se z nás stali nejlepší kamarádi,
posléze se stala mojí přítelkyní
a nakonec i mojí manželkou.
Mou ženou už je šťastných 52 let.
Nijak zvlášť jsem se o to nezasloužil. Byla to všechno šťastná náhoda.
Pak jsem odešel na vysokou
a v prvním semestru jsem si zapsal úvod do psychologie.
Ani jsem nevěděl, co psychologie je,
ale pasovalo mi to do rozvrhu a vyhovovalo to požadavkům,
tak jsem se zapsal.
A naštěstí to vyučoval
doopravdy věhlasný profesor psychologie, vskutku legenda.
Proto jsem si zvolil psychologii za hlavní předmět studia.
Pokračoval jsem na postgraduálním studiu.
A když jsem ho dokončoval,
můj přítel, který vyučoval na Swarthmoru,
se rozhodl, že už tam nechce být profesorem,
a tak dal výpověď a odešel na lékařskou fakultu.
Na Swarthmoru se tak uvolnilo místo,
o které jsem se ucházel a nakonec jsem ho dostal,
jediná práce, o kterou jsem se kdy ucházel.
Na Swarthmoru jsem vyučoval 45 let
a tento institut měl ohromný vliv na mou kariéru.
A dám vám ještě poslední příklad:
v New Yorku jsem přednášel o své práci
a poté za mnou přišel někdo z publika.
Představil se.
Řekl: „Jmenuji se Chris.
Nechtěl byste promluvit na TED?“
A já se ho zeptal: „Co je TED?“
No, řekl mi to
a tehdy TED nebyl to, čím je teď.
Ale v uplynulých letech
zhlédlo mé přednášky na TED
více než 20 milionů lidí.
A tak jsem došel k závěru, že jsem měl štěstí.
Měl jsem štěstí v manželství.
Měl jsem štěstí ve vzdělání.
Měl jsem štěstí v kariéře.
A mám štěstí, že tady mám teď prostor
a mohu mluvit na místě, jako je TED.
Zasloužil jsem si všechen ten úspěch?
Jasně že jsem si ho zasloužil,
tak jako vy jste si pravděpodobně zasloužili ten svůj.
Ale hodně dalších lidí si také zaslouží mít takový úspěch,
ale nedosáhli ho.
Tak dostávají lidé to, co si zaslouží?
Je společnost spravedlivá?
Samozřejmě není.
Tvrdá práce a hraní podle pravidel nejsou zárukou ničeho.
Pokud bychom uznali nevyhnutelnost tototo typu nespravedlnosti
a stěžejní roli štěstí,
mohli bychom se sami sebe zeptat,
jakou máme zodpovědnost vůči těm,
které teď během pandemie oslavujeme jako hrdiny,
když vážná nemoc postihne jejich rodinu,
abychom zajistili, že budou v pohodě a že se jim nezhroutí život,
zatímco se s nemocí budou potýkat?
Co dlužíme lidem, kteří bojují,
kteří tvrdě pracují, ale nemají takové štěstí jako my?
Asi před půl stoletím
napsal filozof John Rawls knihu nazvanou „Teorie spravedlnosti“
a v ní přišel s konceptem, který nazval „závoj nevědomosti“.
Položil otázku:
Kdybyste nevěděli, jakou pozici budete v budoucnu ve společnosti mít,
jakou společnost byste chtěli vytvořit?
A tvrdil,
že když netušíme,
jestli budeme ve společnosti nahoře nebo dole,
chceme společnost, která je docela dost rovnoprávná,
takže i ti, kteří nemají štěstí,
by žili slušné, smysluplné a uspokojivé životy.
Takže to vy, šťastní a úspěšní lidé, připomínejte své komunitě
a dělejte vše pro to, abyste zajistili,
že budeme ctít a starat se o lidi,
kteří si stejně jako my zaslouží úspěch,
ale nemají takové štěstí.
Děkuji.
Hallo zusammen.
Es ist mir eine Ehre hier zu Ihnen zu sprechen.
Und worüber ich heute sprechen werde ist Glück und Gerechtigkeit
und die Beziehung zwischen beiden.
Vor ein paar Jahren
rief mich einer meiner ehemaligen Schüler an,
um über seine Tochter zu sprechen.
Es stellte sich heraus, dass seine Tochter Oberstufenschülerin war
und sehr interessiert daran, sich in Swarthmore zu bewerben,
wo ich lehrte.
Und er fragte nach meiner Meinung, ob sie wohl akzeptiert würde.
Es ist sehr schwer, in Smarthmore aufgenommen zu werden.
Also sagte ich: "Erzähl' mir von ihr."
Und er erzählte mir von ihr,
welche Noten sie hatte,
ihre außerschulischen Aktivitäten.
Und es hörte sich an als sei sie ein Superstar,
ein wundervolles, wundervolles Kind.
Also sagte ich: "Sie klingt großartig.
Es klingt als sei sie genau die Art von Student,
die Swarthmore gerne hätte."
Also sagte er: "Heißt das, dass sie aufgenommen wird?"
Und ich sagte: "Nein.
Es gibt einfach nicht genug Plätze in der Swarthmore Klasse
für alle, die gut sind.
Es gibt nicht genug Plätze in Harvard oder Yale oder Princeton oder Stanford.
Es gibt nicht genug Plätze bei Google oder Amazon oder Apple.
Es gibt nicht genug Plätze bei den TED-Konferenzen.
Es gibt unglaublich viele gute Leute
und manche werden es nicht schaffen."
Er fragte: "Was sollen wir also machen?"
Und ich sagte: "Das ist eine sehr gute Frage."
Was sollen wir machen?
Ich weiß, was Colleges und Universitäten getan haben.
Was sie im Bemühen um Gleichberechtigung taten ist:
Sie haben den Standard immer weiter angehoben,
weil es nicht fair scheint, weniger qualifizierte Menschen zuzulassen
und besser qualifizierte abzulehnen,
also hebt man den Standard immer weiter und weiter
bis er so hoch ist,
dass man nur noch die Zahl von Studenten zulässt,
die man unterbringen kann.
Das verletzt bei vielen das Verständnis
von Gerechtigkeit und Fairness.
Menschen in der amerikanischen Gesellschaft
haben unterschiedliche Ansichten davon
was es heißt, dass ein Prozess fair ist.
Aber ich glaube es gibt eine Sache, bei der sich so ziemlich alle einig sind:
Dass in einem gerechten, einem fairen System
Menschen das bekommen, was sie verdienen.
Und was ich meinem ehemaligen Studenten sagte, ist,
dass wenn es um College-Zulassungen geht
es einfach nicht wahr ist, dass Leute bekommen was sie verdienen.
Manche Menschen bekommen das, was sie verdienen, andere Menschen nicht
und so ist es einfach.
Wenn man die Anforderungen erhöht, wie es die Colleges getan haben,
dann kreiert man einen verrückten Wettbewerb
zwischen High School Schülern,
weil es nicht ausreicht gut zu sein,
es reicht nicht gut genug zu sein,
man muss besser als alle anderen sein, die sich auch bewerben.
Und das löste aus
oder hat dazu beigetragen,
dass es eine Art Epidemie von Angst und Depression gibt,
die unsere Teenager kaputt macht.
Wir verderben eine Generation mit dieser Art von Wettbewerb.
Als ich darüber nachdachte
fiel mir auf, dass es eine Möglichkeit gibt das Problem zu lösen.
Wir könnten folgendes tun:
Wenn sich Leute für das College bewerben,
unterscheiden wir zwischen Bewerbern, die gut genug sind, um erfolgreich zu sein
und denen die es nicht sind.
Und wir lehnen die ab, die nicht gut genug sind, um erfolgreich zu sein
Und dann nehmen wir alle anderen und legen ihren Namen in einen Hut
und losen sie wahllos aus
und lassen sie zu.
Anders gesagt: Wir machen aus den College-Zulassungen eine Lotterie
und vielleicht machen wir Job-Angebote von Tech-Firmen durch Lotterien
und -- Gott bewahre -- vielleicht treffen wir sogar Entscheidungen
wer als TED-Talks-Redner eingeladen wird,
über ein Lotteriesystem.
Verstehen Sie mich nicht falsch,
eine solche Lotterie wird die Ungerechtigkeit nicht beseitigen.
Es wird immer noch genug Leute geben, die nicht bekommen was sie verdienen.
Aber wenigstens ist es ehrlich.
Es zeigt die Ungerechtigkeit als das was sie ist,
und versucht sie nicht zu verschleiern.
Es nimmt den riesigen Druck,
unter dem unsere High School Kinder jetzt leben.
Warum also wird über diesen absolut vernünftigen Vorschlag,
wenn ich das so sagen darf,
nicht ernsthaft diskutiert?
Ich denke ich weiß warum.
Ich glaube, dass wir die Vorstellung hassen,
dass wirklich wichtige Dinge im Leben durch Glück oder Zufall passieren könnten,
dass wirklich wichtige Dinge in unserem Leben nicht in unserer Macht liegen.
Ich hasse die Idee.
Es ist keine Überraschung, dass Menschen diese Idee hassen,
aber so sind die Dinge eben.
Erstens sind College-Zulassungen schon jetzt eine Lotterie.
Aber die Mitarbeiter der Zulassungsstelle tun so, als sei es nicht so.
Lassen Sie uns also ehrlich sein.
Zweitens glaube ich,
wenn wir anerkennen würden, dass es eine Lotterie ist,
würden wir auch die Wichtigkeit von Glück würdigen
in fast jedem unserer Leben.
Nehmen Sie mich.
Fast alle der wichtigsten Ereignisse in meinem Leben
traten in hohem Maß als Resultät von Glück auf.
Als ich in der siebten Klasse war, verließ meine Familie New York
und ging nach Westchester County.
Gleich zu beginn der Schule
begegnete ich einem jungen Mädchen mit der ich mich anfreundete,
dann wurde sie meine beste Freundin,
dann wurde sie meine Freundin
und dann wurde sie meine Frau.
Glücklicherweise ist sie
seit 52 Jahren meine Frau.
Ich hatte wenig damit zu tun. Es war ein glücklicher Unfall.
Ich ging auf's College
und in meinem ersten Semester schrieb ich mich
für einen Einführungskurs in Psychologie ein.
Ich wusste nicht mal was Psychologie war,
aber es passte in meinen Stundenplan und ich erfüllte die Anforderungen,
also belegte ich es.
Und zum Glück wurde der Kurs
von einem Superstar Psychologie- Einführungs-Lehrer gehalten. Eine Legende.
Deswegen wählte ich Psychologie als Hauptfach,
ging in die Graduiertenschule.
Ich machte meinen Abschluss.
Ein Freund von mir, der in Swarthmore unterrichtete beschloss,
dass er nicht mehr Professor sein wollte
und so kündigte er, um Medizin zu studieren.
Der Job den er gehabt hatte wurde frei,
ich bewarb mich um ihn und bekam ihn,
den einzigen Job, für den ich mich je beworben habe.
Ich lehrte 45 Jahre in Swarthmore,
einer Institution, die einen enormen Einfluss darauf hatte,
wie meine Karriere sich entwickeln würde.
Und um nur noch ein letztes Beispiel zu nennen:
Ich hielt einen Vortrag über einen Teil meiner Arbeit in New York
und es war jemand im Publikum, der nach dem Vortrag zu mir kam.
Er stelle sich vor,
er sagte: "Mein Name ist Chris.
Möchten Sie einen Vertrag bei TED halten?"
Und meine Antwort war: "Was ist TED?"
Nun, er sagte es mir
und TED war nicht das, was es heute ist.
Aber in den dazwischenliegenden Jahren
wurden die Vorträge, die ich bei TED hielt von über 20 Millionen Menschen angeschaut.
Das Fazit ist also: Ich bin ein Glückspilz.
Ich habe Glück mit meiner Ehe.
Ich hatte Glück mit meiner Ausbildung.
Ich hatte Glück bei meiner Karriere.
Und ich hatte Glück eine Plattform und eine Stimme bei etwas wie TED zu haben.
Verdiente ich den Erfolg den ich hatte?
Natürlich verdiene ich diesen Erfolg,
genauso wie Sie wahrscheinlich Ihren Erfolg verdienen.
Aber viele Menschen verdienen die gleichen Erfolge wie unseren
und hatten sie nicht.
Bekommen Menschen also das was sie verdienen?
Ist die Gesellschaft fair?
Natürlich nicht.
Hart zu arbeiten und sich an die Regeln zu halten
ist einfach keine Garantie für irgendetwas.
Wenn wir die Unvermeidlichkeit dieser Art von Ungerechtigkeit
und die zentrale Rolle von Glück annehmen würden
könnten wir uns fragen,
welche Verantwortung wir haben
gegebenüber den Leute, die wir jetzt als Helden in dieser Zeit der Pandemie feiern,
wenn eine ernste Krankheit ihre Familie befällt,
um sicherzustellen, dass sie unversehrt bleiben
und ihre Leben nicht ruiniert werden
durch die Kosten, um diese Krankheit zu behandeln.
Was schulden wir Menschen, die sich abrackern,
hart arbeiten und weniger Glück haben als wir?
Vor etwa einem halben Jahrhundert
schrieb der Philosoph John Rawls ein Buch mit dem Titel
"Eine Theorie der Gerechtigkeit".
In dem Buch führte er ein Konzept ein,
das er "Schleier des Nichtwissens" nannte.
Die Frage die er stellte war:
Wenn Sie nicht wüssten, was Ihre Position in der Gesellschaft sein würde,
welche Gesellschaft würden Sie dann schaffen wollen?
Und er schlug vor,
dass wenn wir nicht wissen,
ob wir in der Gesellschaft ganz oben oder ganz unten stehen,
dass wir dann eine Gesellschaft wollen die verdammt gleich ist,
so dass selbst die die Pech haben
anständige, sinnvolle und zufriedenstellende Leben leben können.
Also nehmen Sie das mit, Sie glücklichen, erfolgreichen Menschen, in Ihre Gemeinden,
und tun Sie alles um sicherzustellen,
dass wir Menschen würdigen und uns um sie kümmern,
die es genauso verdienen, Erfolg zu haben, wie wir selbst,
die aber einfach nicht so viel Glück haben.
Danke.
Hola a todos.
Me siento honrado de estar aquí para hablar con Uds.,
y hoy voy a hablar de la suerte y de la justicia,
y de la relación entre ambas.
Hace unos años,
me llamó un exalumno
para hablar de su hija.
Su hija era estudiante de último año de secundaria,
estaba seriamente interesada en postularse a Swarthmore,
donde yo enseñaba,
y quería conocer mi opinión sobre su posibilidad de ingreso.
Swarthmore es una escuela a la cual es extremadamente difícil entrar.
Entonces le dije: "Bien, hablame de ella".
Y me contó de su hija,
de sus calificaciones, sus puntuaciones,
sus actividades extracurriculares.
Parecía una súper estrella,
hermosa niña, hermosa.
Entonces dijo: "Parece fabulosa.
El tipo de estudiante que Swarthmore desearía tener".
Dijo: "¿Eso significa que entrará?
Y le dije: "No.
No hay suficientes lugares en las clases de Swarthmore
para todos los buenos alumnos.
No hay lugares suficientes en Harvard, ni en Yale, Princeton o Stanford.
No hay lugares suficientes en Google, Amazon o Apple.
No hay lugares suficientes en las conferencias de TED.
Hay una cantidad tremenda de personas buenas,
y algunas no lo van a lograr".
Entonces él dijo: "Bien, ¿qué se supone que vamos a hacer?"
Le respondí: "Es una muy buena pregunta".
¿Qué se supone que vamos a hacer?"
Sé que todos los institutos superiores y universidades lo han experimentado.
En un afan de justicia,
han seguido elevando los estándares
porque parece que no es justo admitir personas menos preparadas
y rechazar a personas mejor preparadas,
por eso sube cada vez más el nivel de los estándares
hasta que es tan alto que pueden admitir
solo la cantidad de estudiantes que pueden ingresar.
Y esto viola el sentido de justicia para muchas personas.
En la sociedad estadounidense hay distintas opiniones
sobre qué significa decir que cierto proceso es justo,
pero pienso que hay algo en lo que en su mayoría todos coinciden
y es que en un sistema justo
las personas obtienen lo que merecen.
Y lo que contaba de mi exalumno
muestra que en materia de admisiones a la universidad,
no es verdad que las personas obtienen lo que merecen.
Algunas personas obtienen lo que merecen y otras no,
y eso, sencillamente, es así.
Cuando se elevan los estándares, como pasó con las universidades,
se produce una competición desenfrenada
entre los estudiantes de secundaria,
porque no alcanza con ser bueno,
no alcanza con ser suficientemente bueno,
hay que ser mejor que los demás postulantes.
Y esto ha llevado,
o ha contribuido,
a una especie de epidemia de ansiedad y depresión
que termina siendo abrumadora para nuestros adolescentes.
Estamos arruinando una generación con este tipo de competición.
Conforme pensaba en esto
se me ocurrió una forma de solucionarlo.
Podríamos hacer lo siguiente:
Distinguir en las postulaciones para la universidad
a quienen son suficientemente buenos como para tener éxito
de los que no lo son,
y rechazar a los que no son suficientemente buenos para tener éxito.
Luego tomamos a los demás, colocamos sus nombres en un sombrero
y los elegimos por sorteo al azar
para admitirlos.
En otras palabras, una lotería de admisión a la universidad,
y quizá una lotería de oportunidades laborales en compañías tecnológicas,
y, Dios nos libre,
quizás una lotería para decidir a quién invitar
a hablar en TED.
Ahora, no me malinterpreten,
una lotería como esta no eliminará la injusticia.
Hay muchísimas personas que no obtienen lo que merecen.
Pero, al menos, es honesto.
Revela la injusticia que existe en lugar de fingir lo contrario,
y esto relaja la situación
que están viviendo ahora nuestros estudiantes de secundaria.
Entonces, ¿por qué esta propuesta perfectamente razonable,
si me permiten decirlo,
no conduce a una discusión seria?
Pienso saber por qué.
Pienso que detestamos la idea
de que las cosas importantes de la vida puedan ocurrir por suerte o casualidad,
que las cosas realmente importantes en la vida no estén bajo nuestro control.
Detesto esa idea.
No es de sorprender que la gente deteste esa idea,
pero, sencillamente, así son las cosas.
Primero, la admisión a la universidad ya es una lotería.
Solo que quienes deben decidir las admisiones fingen que no lo es.
Seamos honestos al respecto.
Y, segundo,
pienso que si tomáramos consciencia de que fue una lotería,
reconoceríamos la importancia de la suerte
en cada una de nuestras vidas.
Mi vida, por ejemplo.
Casi todos los acontecimientos más significativos de mi vida
son producto, en gran medida,
de la suerte.
Cuando estaba en séptimo grado,
mi familia se mudó de Nueva York a Westchester County.
Al empezar la escuela
conocí a una hermosa jovencita con la que entablamos una amistad,
luego fue mi mejor amiga,
después mi novia
y más tarde mi esposa.
Felizmente, lo sigue siendo desde hace 52 años.
Tuve muy poca participación en esto. Fue un accidente afortunado.
Fui a la universidad,
y, en el primer semestre,
me inscribí en una clase de introducción a la psicología.
No sabía ni qué era la psicología,
pero encajaba en mi horario y cumplía con los requisitos,
así que me apunté.
Y, por suerte,
la clase estaba a cargo de un eminente profesor de psicología,
una leyenda.
Gracias a eso me especialicé en psicología.
Fui a la escuela de postgrado.
Estaba finalizando.
Un amigo que enseñaba en Swarthmore
ya no quería seguir trabajando como profesor
y renunció para ir a una facultad de medicina.
Quedó vacante el puesto que él ocupaba,
me postulé y lo conseguí,
el único trabajo al que me postulé en mi vida.
Pasé 45 años enseñando en Swarthmore,
una institución que tuvo un enorme impacto positivo en mi carrera.
Y, como último ejemplo, yo estaba en Nueva York
dando una charla sobre algunos de mis trabajos,
y alguien del público se me acercó después de la charla.
Se presentó.
Dijo: "Mi nombre es Chris.
¿Le gustaría dar una charla en TED?"
Y mi respuesta fue: "¿Qué es TED?"
Bien, me lo explicó,
TED no era lo que es ahora.
Pero, en los años subsiguientes,
más de 20 millones de personas
han visto las charlas que he dado en TED.
Como conclusión, soy una persona de suerte.
Tuve suerte en mi matrimonio.
Tuve suerte en mi educación.
Tuve suerte en mi carrera.
Tuve suerte de tener una plataforma y de participar en algo como TED.
¿Merecía el éxito que he tenido?
Seguro que merezco el éxito.
Como tú mereces tu éxito.
Pero muchas personas también merecen tener éxito como nosotros
y no la han tenido.
¿Las personas obtienen lo que merecen?
¿La sociedad es justa?
Por supuesto que no.
Trabajar arduamente y respetar las reglas no es garantía de nada.
Si somos conscientes de lo inevitable que es este tipo de injusticia
y del papel central de la suerte,
podríamos preguntarnos
¿que responsabilidad tenemos hacia esas personas
que ahora en momentos de pandemia reconocemos como héroes,
cuyas familias están expuestas a una grave enfermedad,
para asegurar su integridad y no arruinar sus vidas
debido al costo de lidiar con la enfermedad?
¿Qué le debemos a las personas que luchan y trabajan arduamente
y tienen menos suerte que nosotros?
Hace cerca de medio siglo,
el filósofo John Rawls escribió el libro "Teoría de la justicia"
y, en ese libro, introdujo un concepto que denominó "velo de ignorancia".
Allí planteó la pregunta:
De no conocer qué posición ocuparás en la sociedad,
¿qué clase de sociedad desearías crear?
Y sugirió que cuando no sabemos
si ocuparemos en la sociedad
una posición más alta o más baja,
deseamos una sociedad bastante igualitaria
para que incluso con mala suerte
podamos vivir vidas decentes, significativas y satisfactorias.
Así que, como personas afortunadas y exitosas que somos,
volvamos a nuestras comunidades y hagamos lo posible
por asegurarnos de que rendimos honor y nos ocupamos
de las personas que merecen el éxito tanto como nosotros,
pero no tuvieron tanta suerte.
Gracias.
سلام به همگی.
باعث افتخار من است که اینجا برای شما سخنرانی می‌کنم.
موضوعی که امروز درمورد آن صحبت خواهم کرد، شانس و عدالت است.
و ارتباط میان این دو.
چند سال پیش،
یکی از دانشجویان سابقم با من تماس گرفت
تا درمورد دخترش صحبت کند.
مشخص شد که دخترش دانش‌آموز سال آخر دبیرستان است.
و بطورجدی علاقمند به ورود به کالج سوارثمور بود،
جایی که من تدریس می‌کردم.
و او می‌خواست نظر من را درمورد اینکه دخترش موفق می‌شود یا نه بداند.
ورود به کالج سوارثمور دشواری زیادی دارد.
پس من گفتم،«خب، درمورد دخترت بهم بگو.»
و او درموردش با من صحبت کرد.
اینکه نمراتش و امتیازاتش چگونه بود،
فعالیت های ‌فوق‌برنامه‌ای‌اش.
و اینکه او مثل یک فوق‌ستاره به ‌نظر می‌رسد.
یک بچه فوق‌العاده و شگفت‌آور.
پس من گفتم، «او افسانه‌ای به ‌نظر می‌رسد.
به‌نظر می‌رسد که او نمونه بارز دانش‌آموزی است،
که سوارثمور دوست دارد داشته باشد.»
و سپس او گفت،«خب، آیا این یعنی که او موفق خواهد شد؟»
و من گفتم، «نه.
در کلاس های سوارثمور جایگاه کافی
برای همه کسانی‌که خوب هستند وجود ندارد.
جایگاه کافی در هاروارد یا یل یا پرینستون یا استنفورد وجود ندارد.
جایگاه کافی در گوگل، آمازون یا اپل وجود ندارد.
جایگاه کافی در کنفرانس‌های TED وجود ندارد.
افراد خوب بسیار زیادی وجود دارند.
و بعضی از آن‌ها موفق نخواهند شد.»
و گفت،«خب، ما باید چه کار کنیم؟»
گفتم، «سوال بسیار خوبی است.»
ما قرار است چه کار کنیم؟
من می‌دانم که کالج‌ها و دانشگاه‌ها چه کردند.
اگر بخواهیم انصاف را رعایت کنیم،
کاری که آن‌ها انجام دادند بالا بردن استاندارد‌ها بوده است.
چون قبول کردن افرادی که صلاحیت کمتری دارند،
و رد کردن کسانی‌ که صلاحیت بیشتری دارند، منصفانه نیست.
پس تو به بالا و بالاتر بردن استاندارد‌ها ادامه می‌دهی
تا اینکه آن‌ها به صلاحیت کافی برای پذیرفته شدن دست‌یابند.
فقط تعدادی از دانش‌آموزان شایسته را می‌توانید جمع کنید.
و این نادیده گرفتن باعث می‌شود تا مردم حس‌ کنند که پس انصاف وعدالت چیست.
مردم در جامعه آمریکایی نظرات مختلفی دارند
درمورد معنای آن، که می‌گویند فقط نوعی از یک فرایند است،
ولی فکرمی‌کنم یک چیز وجود دارد که همگی در آن باهم موافقند.
که در یک سیستم، یک سیستم عادلانه،
مردم به چیزی که حقشان است می‌رسند.
و چیزی که من به دانشجوی سابقم گفتم
این است که وقتی زمان پذیرش دانشگاه فرا رسید،
اینکه مردم آنچه که سزاوارش هستند را به‌دست می‌آورند درست نیست.
برخی از مردم به آنچه حقشان است می‌رسند و برخی نه،
و این تنها راهی است که هست.
وقتی سطح نیاز را بالامی‌برید همانطور که دانشگاه ها اینکار را کردند.
چیزی که انجام داده‌اید به راه انداختن یک مسابقه دیوانه‌‌وار است
میان دانش‌آموزان دبیرستانی،
زیرا خوب بودن کافی نیست،
به اندازه کافی خوب بودن کافی نیست.
شما باید بهتر از هرکس دیگری که درخواست ورود می‌دهد باشید.
و کاری که این روش انجام داد،
یا چیزی که این روش به آن کمک کرد،
نوعی از همه‌گیری اضطراب و افسردگی است
که تنها باعث تخریب نوجوانان ما می‌شود.
ما داریم یک نسل را با این نوع از رقابت نابود می‌کنیم.
همانطور که داشتم به این موضوع فکر می‌کردم،
به ذهنم خطورکرد که راهی برای حل این مشکل وجود دارد،
و این کاری است که می‌توانیم انجام دهیم:
وقتی مردم به دانشگاه درخواست ورود می‌دهند،
بین متقاضیان تفاوت‌هایی قائل می‌شویم تا تشخیص دهیم کدامشان به‌قدر کافی خوبند
تا موفق شوند و کدامشان خوب نیستند،
و آن‌هایی را که به اندازه کافی خوب نیستند تا موفق شوند رد می‌کنیم،
و سپس نام بقیه را داخل کلاه قرار می‌دهیم،
و بصورت اتفاقی از بینشان انتخاب می‌کنیم
و قبولشان می‌کنیم.
به عبارت دیگر، پذیرش دانشگاه را بصورت قرعه‌کشی برگزار می‌کنیم،
و شاید پیشنهادات شغلی در شرکت های فناوری را بصورت قرعه‌کشی انجام می‌دهیم،
و--تفکر را نابود می‌‌کنیم--
شاید ما درمورد اینکه چه کسی را دعوت کنیم تا در TED سخنرانی کند را
بصورت قرعه‌کشی انجام می‌دهیم.
حالا، اشتباه برداشت نکنید،
یک قرعه‌کشی مثل این، ناعدالتی را برطرف نخواهدکرد.
همچنان افرادی خواهند بود که به آنچه حقشان است نمی‌رسند.
اما حداقل صادقانه است.
این روش، ناعدالتی را آشکار می‌کند به‌جای آنکه به چیز دیگری تظاهر کند،
و بادکنک غیرقابل‌قبول فشار را که امروزه
بچه های دبیرستانی ما زیرآن زندگی می‌کنند را سوراخ می‌کند.
پس چرا این پیشنهاد کاملا خوب و منطقی است،
اگر خودم بگویم،
بحث جدی ندارد؟
فکرکنم بدانم چرا.
فکرکنم به این خاطراست که از این فکرمتنفریم
که اتفاقات مهم زندگی ممکن است اتفاقی و شانسی رخ دهند،
که کنترل اتفاقات مهم زندگیمان دست خودمان نیست.
من از این فکرمتنفرم.
تعجب‌برانگیز نیست که مردم از این فکر متنفرند،
اما همه چیز به همین سادگی درجریان است.
اول از همه، پذیرش دانشگاه ها همچنان یک قرعه‌کشی است.
فرقش این است که مسئولان پذیرش دانشگاه‌ها تظاهر می‌کنند که اینطور نیست.
پس بیایید درموردش صادق باشیم،
دوم اینکه،
فکر می‌کنم اگر قبول کنیم که این یک قرعه‌کشی است،
باعث می‌شود که اهمیت خوش‌شانسی را تصدیق کنیم
تقریبا در هرلحظه زندگیمان.
من را باورکنید.
تقریبا تمام اتفاقت مهم زندگی من رخ داده‌اند،
تا حد زیادی،
در نتیجه‌ی یک شانس خوب،
وقتی هفده ساله بودم، خانواده‌ام نیویورک را ترک کردند
و به شهرستان وینچستر رفتند،
درست به هنگام بازشدن مدارس،
من دختر دوست‌داشتنی جوانی را ملاقات کردم که دوستم شد،
و سپس به دوست صمیصمی‌ام تبدیل شد،
بعد از آن دوست‌دخترم شد
و بعد همسرم شد.
خوشبختانه، هنوز هم همسرم است
برای ۵۲ سال.
من تلاش زیادی برای این انجام ندادم. این یک خوش‌شانسی تصادفی بود
به دانشگاه رفتم،
و ترم اول، در یک کلاس مقدماتی روانشناسی ثبت‌نام کردم.
من حتی نمی‌دانستم که روانشناسی چیست،
اما در برنامه‌ام جا گرفت و نیا‌ز‌هایم را براورده کرد،
پس من هم برداشتمش.
و از شانس کلاس توسط
یک معلم فوق‌ستاره روانشناسی مقدماتی، یک افسانه، تدریس می‌شد.
به همین دلیل، من به یک دانشجوی رشته روانشناسی تبدیل شدم.
برای تحصیلات تکمیلی‌ام.
داشتم دانشگاه را تمام می‌کردم.
که یکی از دوستانم که در سوارثمور تدریس می‌کرد تصمیمی گرفت
اینکه دیگر نمی‌خواست پروفسور باشد،
و به دانشگاه پزشکی رفت.
همان شغلی که او به آن مشغول بود،
من برای آن درخواست دادم، و قبول شدم،
تنها شغلی که برای داشتنش درخواست دادم.
من ۴۵سال در سوارثمور تدریس کردم،
موسسه‌ای که تاثیر زیادی بر شکلی که حرفه من ایجاد کرده ‌است داشت.
و فقط یک مثال درآخر می‌زنم،
من یک سخنرانی درمورد بعضی از کار‌هایم در نیویورک داشتم،
و در میان حضار کسی بود که بعد از سخنرانی‌ام پیشم آمد.
خودش را معرفی کرد.
گفت، «نامم کریس است.
آیا مایل هستید در TED سخنرانی کنید؟»
و جواب من این بود که، «TED چیست؟»
خب، منظورم این است که، او به من گفت،
و آن زمان TEDچیزی نبود که الان هست.
اما در سال‌های پیش‌آمده،
سخنرانی‌های من درTED دیده شدند
توسط بیشتر از ۲۰میلیون نفر.
پس نتیجه این است که، من مرد خوش‌شانسی هستم.
من درمورد ازدواجم خوش‌شانسم.
درمورد تحصیلاتم خوش‌شانسم.
درمورد شغلم خوش‌شانسم.
و خوش‌شانس هستم که سکویی داشتم و صدایم در جایی مثل TED شنیده می‌شود.
آیا استحقاق موفقیتی را که به‌ دست‌آورده‌ام دارم؟
البته که مستحق آن هستم،
درست همانطور که احتمالا شما هم استحقاق داشتن موفقیتتان را دارید.
اما همچنین بسیاری از مردم هستند که همچون ما استحقاق موفقیت را دارند.
کسانی ‌که آن را ندارند.
خب آبا مردم چبزی که حقش را دارند به ‌دست می‌آورند؟
آیا جامعه عادل است؟
البته که نه.
سخت کار کردن و رعایت قوانین تضمینی برای هیچ‌چیز نیست.
اگر قدر این ناعدالتی اجتناب‌ناپذیر
و قطعیت شانس خوب را بدانیم،
ممکن است از خودمان بپرسیم
چه مسئولیت‌هایی داریم
درقبال افرادی که در این زمانه همه‌گیری بعنوان قهرمان از آن‌ها تجلیل می‌کنیم
وقتی‌که یک بیماری جدی خانواده را درگیر می‌کند
و آن‌ها برای اطمینان از اینکه همه‌شان سالم می‌مانند
و زندگیشان نابود نمی‌شود، با این بیماری مقابله می‌کنند؟
ما چه چیزی به کسانی بدهکاریم
که سخت کار می‌کنند و کمتر از ما خوش‌شانس هستند؟
حدود نیم قرن پیش،
فیلسوف جان راول کتابی نوشت به نام «نظریه عدالت»
ودر این کتاب، مفهومی را معرفی کرد به نام «حجاب جهل».
سوالی که مطرح کرد این بود:
اگر نمی‌دانستید قراربود موقعیتتان درجامعه چه باشد،
دوست دارید چه نوع جامعه‌ای را بسازید؟
و چیزی که پیشنهاد داد
این است که وقتی نمی‌دانیم قصد ورود به جامعه را داریم
در بهترین شرایط یا بدترین شرایط،
چیزی که می‌خواهیم جامعه‌ای است که تا حد بسیار زیادی متعادل است،
پس حتی بدشانسی هم
می‌تواند زندگی با‌معنا و نجیبانه و رضایت‌بخشی داشته باشد.
پس همه این افراد خوش‌شانس و مردم موفق را به جوامع خود برگردانید،
و کاری را انجام دهید که مطمئن شوید ما افتخار می‌کنیم و اهمیت می‌دهیم
به مردمی که همچون ما لایق به موفقیت رسیدن هستند،
اما فقط به اندازه ما خوش‌شانس نیستند.
ممنون.
Bonjour tous le monde.
Je suis honoré d'être parmi vous
et je vais vous parler aujourd'hui de la chance et la justice
et de la relation entre eux.
Il y a quelques années,
un ancien élève m'a appelé
pour parler de sa fille.
Il s'avère que sa fille était lycéenne
et elle envisageait sérieusement de postuler à Swarthmore,
où j'enseignais.
Il voulait avoir mon avis, pour savoir si elle y serait acceptée.
Swarthmore est une école dans laquelle il est extrêmement difficile d'entrer.
Alors j'ai dit : « Eh bien, parlez-moi d'elle. »
Et il m'a parlé d'elle,
de ses notes, de ses bulletins
et de ses activités parascolaires.
Elle semblait être une superstar,
une enfant merveilleuse.
Alors j'ai dit : « Elle a l'air fabuleuse.
Elle ressemble au genre d'étudiante
que Swarthmore aimerait avoir. »
Alors il a dit : « Est-ce que ça veut dire qu'elle sera acceptée ? »
Et j'ai dit : « Non.
Il n'y a pas assez de places dans la classe Swarthmore
pour tous ceux qui sont bons.
Il n'y a pas assez de places à Harvard ou Yale ou Princeton ou Stanford.
Il n'y a pas assez de places chez Google, Amazon ou Apple.
Il n'y a pas assez de places aux conférences TED.
Il y a énormément de bonnes personnes,
et certains d'entre eux ne vont pas y arriver. »
Alors il a dit : « Alors, que sommes-nous censé faire ? »
Et j'ai répondu : « C'est une très bonne question. »
Que sommes nous censés faire ?
Je sais ce que les écoles et les universités ont fait.
Dans l'intérêt de l'équité,
ils ont continué à élever les normes
parce que ça ne semble pas juste d'admettre des personnes moins qualifiées
et de rejeter certaines mieux qualifiées.
Alors on continue simplement à élever les normes de plus en plus haut
jusqu'à ce qu'elles soient si hautes qu'elles ne permettent de laisser passer
le nombre d'étudiants qu'on peut accueillir.
Et cela viole l'idée que beaucoup se font de la justice et de l'équité.
Les gens dans la société américaine ont des opinions différentes
sur ce que cela signifie d'affirmer qu'un processus est juste.
Mais je pense qu'il y a une chose qui nous met presque tous d'accord,
c'est que dans un système juste, un système équitable,
les gens obtiennent ce qu'ils méritent.
Et ce que je disais à mon ancien élève
est que, quand il s'agit d'admissions à l'université,
ce n'est pas vrai que les gens obtiennent ce qu’ils méritent.
Certaines personnes obtiennent ce qu'elles méritent, et d'autres non,
et c'est ainsi.
Lorsque vous augmentez les exigences comme l'ont fait les collèges,
on crée en fait une compétition folle
entre les lycéens,
parce qu'il ne suffit pas d'être bon,
ce n'est pas suffisant d'être assez bon,
il faut être meilleur que tout les autres qui postulent également.
Et la conséquence de cela,
ou ce à quoi cela a contribué,
est une sorte d'épidémie d'anxiété et de dépression
qui écrase nos adolescents.
Nous détruisons une génération avec ce genre de compétition.
Alors que je pensais à ça,
je me suis aperçu qu'il existe un moyen de résoudre ce problème.
Et voici ce que nous pourrions faire :
quand les gens postulent à l'université,
nous distinguons les candidats qui sont assez bons pour réussir
et ceux qui ne le sont pas,
et nous rejetons ceux qui ne sont pas assez bon pour réussir.
Puis nous prenons tous les autres, et mettons leurs noms dans un chapeau,
et nous les tirons au hasard
pour les admettre.
En d'autres termes, nous faisons les admissions à l'université par loterie,
et nous ferions des offres d'emploi dans les entreprises techno par loterie,
et -- loin de moi cela --
peut-être que nous prenons même des décisions sur qui est invité à parler
à TED, par loterie.
Maintenant, ne vous méprenez pas,
une loterie comme celle-ci ne va pas éliminer l'injustice.
Il y aura encore plein de monde qui n'obtiendront pas ce qu'ils méritent.
Mais au moins c'est honnête.
Il révèle l'injustice pour ce que c'est au lieu de prétendre le contraire,
et ça perce l'incroyable poche de pression
sous laquelle nos lycéens vivent maintenant.
Alors pourquoi est-ce que cette proposition parfaitement raisonnable,
si vous me permettez de le dire,
n'obtient aucune sérieuse considération ?
Je pense savoir pourquoi.
Je pense que c'est que nous détestons l'idée que des choses
vraiment importantes dans notre vie puissent arriver par chance ou hasard,
que ces choses vraiment importantes ne soient pas sous notre contrôle.
Je déteste cette idée.
Ce n'est pas étonnant que les gens détestent cette idée,
pourtant, c'est la façon dont les choses sont.
Tout d'abord, les admissions à l'université sont déjà une loterie.
C'est juste que les agents d'admissions prétendent que ce n'est pas le cas.
Alors soyons honnêtes à ce sujet.
Et deuxièmement,
Je pense que si nous acceptions que ce soit une loterie,
cela nous amènerait aussi à reconnaître l'importance de la bonne fortune
dans presque chacune de nos vies.
Moi, par exemple.
Presque tous les plus importants des événements de ma vie se sont produits,
dans une large mesure,
par chance heureuse.
Quand j'étais en septième année, ma famille a quitté New York
et est allée dans le comté de Westchester.
Dès la rentrée,
J'ai rencontré une charmante jeune fille qui est devenue mon amie,
puis elle est devenue ma meilleure amie,
puis elle est devenue ma petite amie
puis elle est devenue ma femme.
Heureusement, elle est ma femme maintenant
depuis 52 ans.
J'avais très peu à voir avec ça. Ce fut un heureux accident.
Je suis allé à l'université,
Et au 1er semestre je me suis inscrit à une cours d'introduction à la psychologie.
Je ne savais même pas ce qu'était la psychologie,
mais ça rentrait dans mon planning et répondait à mes exigences,
alors je l'ai pris.
Et par chance, la classe a été enseignée
par une superstar, professeur d'initiation à la psychologie, une légende.
À cause de cela, j'ai fait une licence en psychologie.
Je suis allé à l'école doctorale.
J'étais en train de finir.
Un de mes amis qui a enseigné chez Swarthmore a décidé
qu'il ne voulait plus être professeur,
et donc il est parti pour aller en école de médecine.
Le poste qu'il occupait s'est libéré,
J'ai postulé pour l'obtenir, je l'ai eu,
le seul emploi auquel j'ai jamais postulé.
J'ai passé 45 ans à enseigner à Swarthmore
une institution qui a eu un impact énorme sur la forme que ma carrière a prise.
Et pour ne donner qu'un dernier exemple,
Je parlais de certains de mes travaux à New York,
et il y avait quelqu'un dans le public qui est venu vers moi après ma conférence.
Il s'est présenté.
Il a dit : « Je m'appelle Chris.
Souhaitez-vous donner une conférence à TED? »
Et ma réponse a été : « Qu'est-ce que TED ? »
Eh bien, heu..., m'a-t-il dit.
TED alors n'était pas ce qu'il est devenu maintenant.
Mais dans les années qui ont suivi,
les conférences que j'ai données à TED ont été regardées
par plus de 20 millions de personnes.
Donc, la conclusion est que je suis un homme chanceux.
J'ai de la chance dans mon mariage.
J'ai de la chance dans mon éducation.
J'ai de la chance dans ma carrière.
Et j'ai la chance d'avoir une place et une voix à quelque chose comme TED.
Ai-je mérité le succès que j'ai eu ?
Bien sûr que je mérite ce succès,
tout comme vous méritez probablement votre succès.
Mais beaucoup de gens méritent aussi un succès comme le nôtre
mais ne l'ont pas eu.
Alors, les gens obtiennent-ils ce qu'ils méritent ?
La société est-elle juste ?
Bien sûr que non.
Travailler dur et respecter les règles n'offre aucune garantie.
Si nous apprécions l'aspect inéluctable de ce genre d'injustice
et la prépondérance de la bonne fortune,
nous pourrions nous demander
quelles responsabilités nous avons
envers les gens que nous célébrons en héros en cette période de pandémie
quand une maladie grave arrive à leur famille
pour s'assurer qu'ils restent entiers et leurs vies ne soient pas ruinées
par le coût du traitement de la maladie.
Que devons-nous aux gens qui luttent,
travaillent dur et ont moins de chance que nous ?
Il y a environ un demi-siècle,
le philosophe John Rawls a écrit un livre appelé « Une théorie de la justice ».
Dans ce livre, il introduit un concept appelé « le voile de l'ignorance ».
La question qu'il a posée était :
Si tu ne sais pas ce que ta position dans la société va être,
quel genre de société voudrais-tu créer ?
Et ce qu'il a suggéré
c'est que quand on ne sait pas si nous entrerons dans la société
en haut ou en bas,
ce que nous voulons, c'est une société qui est sacrément égale,
de sorte que même les malchanceux
puissent vivre des vies décentes, significatives et satisfaisantes.
Alors ramenez ceci, vous tous chanceux, gens qui réussissent, à vos communautés,
et faites au mieux pour vous assurer que nous honorons et prenons soin
des gens tout aussi méritants du succès, que nous sommes,
mais pas aussi chanceux.
Je vous remercie.
Ola a todo o mundo.
Hónrame estar aquí falando con vós,
hoxe falarei de sorte e xustiza
e da relación entre ambas.
Hai uns anos,
un antigo estudante meu chamoume
para falar da súa filla.
Ela era estudante do último ano de bacharelato
e estaba moi interesada en ingresar en Swarthmore
onde eu era profesor,
e el quería saber se ela podería entrar.
Swarthmore é unha univerisdade na que é difícil entrar.
Polo que dixen, "Cóntame algo sobre ela".
E fíxoo,
sobre as súas notas e
as súas actividades extracurriculares.
E parecía unha súper estrela,
unha nena marabillosa,.
Polo que l ledixen, "Parece perfecta.
Xusto o tipo de estudante
que querería ter Swarthmore."
El dixo, "Entón, entrará?"
E dixen, "Non.
Non hai suficientes prazas en Swarthmore
para todos os que son bos.
Non hai suficientes en Harvard, nin Yale, nin Princeton ou Stanford.
Non hai suficientes en Google, nin Amazon, nin Apple
Non hai suficientes nas conferencias TED.
Hai moitísima xente boa,
e algúns simplemente non o conseguen."
El dixo, "Que podemos facer agora?"
E dixen, "Boa pregunta."
Que podemos facer agora?
Sei o que as universidades teñen feito.
Para intentar ser xustos,
seguiron subindo os estándares
porque non parece xusto admitir a xente menos cualificada
e rexeitar aos máis cualificados,
polo que seguen aumentando os estándares máis e máis
ata que son o suficientemente altos como para admitir
ao número de alumnos aos que poden ensinar.
E isto viola o que moita xente considera xusto.
A sociedade americana ten diferentes opinións
sobre o qué siginifica que un proceso sea xusto,
pero creo que hai algo no que case todos estamos de acordo,
que nun sistema xusto,
a xente recibe o que merece.
E o que eu lle dicía ao meu antigo estudante
é que en canto as admisións universitarias,
non é certo que a xente reciba o que merece-
Algúns recíbeno e outros non,
simplemente é así.
Cando sobes os requisitos como fixeron as universidades
o que creas é unha competitivadade de tocos
entre os nenos de instituto,
porque non vale con ser bo,
non vale con ser suficientemente bo,
tes que ser mellor que calquera outro que se inscriba.
O que isto conseguíu,
ou ao que contribuíu,
é a unha epidemia de ansiedade e depresión
que está acabando cos nosos adolescentes.
Estamos mazando unha xeración con este tipo de competitvidade.
Mentres cismaba nisto,
ocurréuseme unha forma de arranxar este problema.
Isto é o que poderíamos facer:
cando a xente solicita unha universidade,
distinguimos entre solicitantes que son suficientemente bos para ser exitosos
e os que non o son,
e rexeitamos aos que no son suficientemente bos
e logo collemos os outros e poñemos os seus nomes nun sombreiro,
e collémolos de forma aleatoria
e admitímolos.
Noutras verbas, escollemos os admitidos por unha lotaría,
e quizáis tamén as ofertas de emprego en compañías de tecnoloxía,
e -- pensade nisto--
tamén quen é invitado as charlas TED
por lotaría.
Non me malinterpretedes,
unha lotaría así non eliminaría a inxustiza.
Moita xente que o merece non saería escollida.
Pero ao menos é honesto.
Revela a inxustiza do que é en vez de ocultalo,
e punza a incrible burbulla de presión
na que viven os rapaces de insituto.
Entón, por qué esta proposta razonable,
aínda que o diga eu,
non se toma en serio?
Creo que sei o por qué.
Creo que é porque odiamos a idea
de que as cousas máis importantes na vida podan pasar por sorte,
que as cousas importantes da nosa vida non estean baixo o noso control.
Odio esa idea.
Non é sorprendente que a xeite a odie,
pero así con as cousas.
As admisións á universidade xa son unha lotaría.
Pero fínxese que non o son.
Debemos ser honestos sobre isto.
E segundo,
Se apreciamos que é unha lotaría,
tamén apreciariamos a importancia da boa sorte
en cada momento da nosa vida.
Por exemplo: eu
Todos os momentos importantes da miña vida ocurriron,
en gran medida,
grazas a boa sorte.
Cando estaba en séptimo, a miña familia mudouse de Nova York
ao condado de Westchester.
Ao comezo das clases,
coñecín aunha rapariga fermosa que foi a miña amiga,
logo a miña mellor amiga,
e logo a miña moza,
e logo a miña muller.
Felizmente, xa é a miña muller
dende hai 52 anos.
Non foi cousa miña. Foi unha sorte.
Marchei á universidade,
e no primeiro semestre, apunteime a unha clase de introdución á psicoloxía.
Non sabía nin o que era a psicoloxía,
pero o horario íame ben e cumpría os requisitos
así que collina.
E por sorte, o profesor desa clase
era un profesor de psicoloxía marabilloso, unha lenda.
Por iso, especialiceime en psicoloxía.
Gradueime.
Estaba a acabar.
Un amigo que ensinaba en Swarthmore deicidiu
que non quería seguir sendo profesor,
marchou e comezou medicina.
O seu posto quedou libre,
soliciteino e obtíveno,
o único traballo que solicitei.
Pasei 45 anos ensinando en Swarthmore,
unha institución que deu forma á miña carreira.
E para darvos un último exemplo,
estaba dando unha charla sobre o meu traballo en Nova York
é unha persoa do público veu falar comigo tras a charla.
Presentouse.
Dixo "Chámome Chris.
Gustaríache dar unha charla TED?"
E dixen, qué é TED?"
E díxome o que era,
daquela non era o que é hoxe.
Non anos vindeiros,
as charlas que dei para TED víronas
máis de 20 millóns de persoas.
A conclusión é que son un home con sorte.
Sorte co matrimonio.
Sorte coa educación.
Sorte co meu traballo.
Sorte de ter voz nunha plataforma coma TED.
Merezo todo este éxito?
Merezo éxito, claro
coma seguramente o merecedes vós.
Pero moita outra xente tamén merece éxito
e non o tiveron.
A xente recibe o que merece?
A sociedade é xusta?
Claro que non.
Traballar duro e seguir as normas non garante nada.
Se apreciamos a inestabilidade deste tipo de inxustiza
e a centralidade da boa sorte,
quizáis nos preguntemos
que responsabilidades temos
coa xente que agora vemos coma heroes nesta época de pandemia
cando unha enfermidade seria cae na súa familia
para asegurarse de que se manteñen e que as súas vidas non se arruínan
co costo de tratar coa enfermidade?
Que debemos á xente que lle custa,
traballa duro e ten menos sorte ca nós?
Hai medio século.
o filósofo John Rawls escribiu un libro chamado "A teoría da xustiza,"
nese libro, introduciu o concepto do "veo da ignorancia."
A pregunta era:
Se non soubeses cal ía ser a túa posición na sociedade,
que tipo de sociedade che gustaría ter?
E suxeriu
que cando non sabemos onde imos caer socialmente
ao comezo ou ao final,
desexamos unha sociedade igualitaria,
para que incluso os non afortunados
poidan vivir unha vida decente, con sentido e satisfactoria.
Devolvede todo ás vosas comunidades, vós a xente con sorte e exitosa,
e facede todo o que poidades para honrar e coidar
a xente que merece o éxito tanto coma nós
pero non teñen tanta sorte.
Grazas.
שלום לכולם,
יש לי הכבוד להיות כאן ולדבר אליכם
והנושא שאדבר עליו היום הוא מזל וצדק
והיחס ביניהם.
לפני כמה שנים
תלמיד שלי לשעבר התקשר אלי
כדי לדבר על בתו.
מסתבר שבתו שהיתה בוגרת תיכון
התעניינה ברצינות להירשם לסווארת'מור
ששם לימדתי,
והוא רצה לדעת אם נראה לי שהיא תתקבל.
סווארת'מור הוא בית ספר שקשה מאוד להתקבל אליו.
אז אמרתי, "טוב, ספר לי עליה."
והוא סיפר לי עליה,
איך היו הציונים שלה, הישגיה במבחן היכולת הלימודית,
הפעילויות החוץ-לימודיות שלה.
וזה פשוט נשמע לי שהיא כוכבת-על,
ילדה ממש מופלאה.
אז אמרתי, "היא נשמעת נהדר.
היא נשמעת בדיוק כמו סוג הסטודנט
שסווארת'מור ישמחו לקבל."
והוא שאל, "טוב, האם זה אומר שהיא תתקבל?
ואני אמרתי, "לא.
פשוט אין מספיק מקומות בשנתון בסווארת'מור
לכל מי שטוב.
אין מספיק מקומות בהרווארד או ייל, או פרינסטון או סטאנפורד.
אין מספיק מקומות בגוגל או באמזון או באפל.
אין מספיק מקומות בכנס של TED.
יש המון אנשים טובים,
וחלק מהם לא יצליחו להגיע ליעד."
אז הוא אמר, "טוב, מה אנחנו אמורים לעשות?"
ואני אמרתי, "זאת שאלה טובה מאוד."
מה באמת אנחנו אמורים לעשות?
ואני יודע מה מכללות ואוניברסיטאות עשו.
למען ההגינות,
הן כל הזמן שידרגו את הסטנדרטים
כי לא הוגן לקבל אנשים פחות כשירים
ולדחות אנשים יותר כשירים,
אז פשוט המשיכו להעלות את הסטנדרטים יותר ויותר
עד שהם מספיק גבוהים כדי שאפשר יהיה לקבל
רק את מספר הסטודנטים שניתן להכניס.
וזה גורם להרבה אנשים תחושה של הפרת הצדק וההגינות,
לאנשים בחברה האמריקאית יש דעות שונות
על המשמעות של צדק תהליכי,
אבל אני חושב שיש דבר אחד שכולם מסכימים עליו,
שבמערכת צודקת, במערכת הוגנת,
אנשים מקבלים את מה שמגיע להם.
ומה שסיפרתי לסטודנט העבר שלי
זה שכשמדובר בקבלה למכללה,
זה פשוט לא נכון שאנשים מקבלים את מה שמגיע להם.
אחדים מקבלים את המגיע להם, ואחרים לא,
וזה פשוט מה שקורה.
כשמשדרגים את הדרישות כפי שהמכללות עשו,
הדבר מעורר תחרות מטורפת
בקרב תלמידי התיכון,
כי לא מספיק להיות טוב,
לא מספיק להיות טוב למדיי
צריך להיות יותר טוב מכל האחרים שגם מנסים להתקבל.
והדבר הזה גרם,
ותרם,
לסוג של מגיפת חרדה ודיכאון
שפשוט מוחצת את בני הנוער שלנו.
אנחנו הורסים דור שלם עם התחרות הזו.
כשחשבתי על זה,
עלתה בדעתי דרך לפתור את הבעיה הזו.
וזה מה שנוכל לעשות:
כשאנשים נרשמים למכללה,
נבדיל בין מועמדים שטובים דיים כדי להצליח
לבין אלה שלא,
ונדחה את אלה שאינם טובים דיים כדי להצליח,
ואז נכניס את שמות כל האחרים לתוך כובע,
ופשוט נבחר אותם באופן אקראי
ונקבל אותם.
במילים אחרות, הקבלה למכללה תיעשה באמצעות הגרלה,
ואולי נציע משרות בחברות טכנולוגיה באמצעות הגרלה,
ו -- אלוהים ישמור --
אולי אפילו נחליט מי יוזמן לדבר ב TED
באמצעות הגרלה.
עכשיו, אל תבינו אותי לא נכון,
הגרלה מעין זו לא תחסל את העוול.
עדיין יהיו רבים שלא יקבלו את המגיע להם.
אבל לפחות זה הוגן.
זה חושף את העוול כפי שהוא, במקום להעמיד פנים אחרת,
וזה מפוצץ את בלון הלחץ הנורא
שמרחף מעל לראשיהם של תלמידי התיכון שלנו.
אז למה הצעה ממש הגיונית זו --
עם כל הצניעות --
לא זוכה לדיון רציני?
אני חושב שאני יודע למה.
אני חושב שהסיבה היא שאנחנו שונאים את הרעיון
שדברים ממש חשובים בחיים יכולים לקרות בגלל מזל או באקראי,
שאיננו שולטים על דברים ממש חשובים בחיינו
אני שונא את הרעיון הזה.
לא פלא שאנשים שונאים את הרעיון הזה,
אבל זו פשוט הדרך שבה דברים קורים.
ראשית, קבלה למכללה היא כבר הגרלה.
ורק מנהלי הקבלה מתיימרים שזה אינו כך.
אז בואו נהיה ישרים בקשר לכך.
ושנית,
אני חושב שלו הערכנו שזו אכן הגרלה,
הדבר היה גורם לנו להכיר בחשיבותו של מזל טוב
כמעט בכל דבר בחיינו.
קחו אותי לדוגמה.
כמעט כל האירועים המשמעותיים בחיי,
קרו במידה רבה,
כתוצאה ממזל טוב.
כשהייתי בכיתה ז' משפחתי עזבה את ניו יורק
ועברה למחוז ווסטצ'סטר.
ממש בתחילת הלימודים,
פגשתי נערה צעירה ומקסימה שהפכה להיות חברה שלי,
אח"כ היא הפכה לחברה הכי טובה שלי,
ואז היא הפכה להיות בת הזוג שלי
ואח"כ היא הפכה להיות אשתי.
לשמחתי, היא אשתי עד היום,
מזה 52 שנים.
עשיתי מעט מאוד כדי שזה יקרה, זה פשוט היה עניין של מזל.
נכנסתי למכללה,
ובסמסטר הראשון שלי נרשמתי לקורס מבוא לפסיכולוגיה.
אפילו לא ידעתי מה זו פסיכולוגיה,
אבל זה השתלב בלוח הזמנים שלי וענה על הדרישות שלי,
אז נרשמתי לזה.
ובמזל השיעור הועבר
על ידי מורה, שהיה כוכב-על במבוא לפסיכולוגיה, אגדה,
בגלל זה הפכתי לסטודנט לפסיכולוגיה.
המשכתי ללימודי תואר שני,
וסיימתי את הלימודים.
חבר שלי שלימד בסווארת'מור החליט
שאינו רוצה יותר להיות מרצה,
ועזב כדי להיכנס לבית הספר לרפואה.
המשרה שלו התפנתה.
הגשתי בקשה וקיבלתי אותה.
המשרה היחידה שאי פעם ביקשתי להתקבל אליה.
הייתי 45 שנים מרצה בסווארת'מור.
מוסד שהשפיע מאוד על עיצוב הקריירה שלי.
ועוד דוגמה אחרונה:
נתתי הרצאה על העבודה שלי בניו יורק,
ומישהו מהקהל ניגש אלי לאחר ההרצאה,
הציג את עצמו.
ואמר: "שמי כריס.
האם תרצה להעביר הרצאה ב TED?"
ועניתי: "מה זה TED?"
טוב, הוא אמר לי,
ו-TED אז לא היה מה שהוא עכשיו.
אבל במהלך השנים,
ההרצאות שהעברתי ב-TED זכו לצפייה
של מעל 20 מיליון אנשים.
אז המסקנה היא, שאני בר מזל.
אני בר מזל בנישואיי.
אני בר מזל בהשכלתי,
אני בר מזל בקריירה שלי.
ואני בר מזל שקיבלתי במה במשהו כמו TED.
האם הייתי ראוי להצלחה שהיתה לי?
כמובן שאני ראוי להצלחה זו,
ממש כפי שאתם כנראה ראויים להצלחות שלכם.
אבל עוד הרבה אנשים ראויים להצלחות כמו שלנו
שלא זכו להן.
אז האם אנשים זוכים לקבל את מה שמגיע להם?
האם יש צדק בחברה?
ברור שלא.
עבודה קשה ושמירה על הכללים אינם ערובה לשום דבר.
אם אנחנו מכירים בכך שסוג זה של עוול הוא בלתי נמנע
ובמרכזיות שיש למזל טוב,
אנו עשויים לשאול את עצמנו
איזו אחריות יש לנו
כלפי אלה שאנו מהללים כגיבורים בימים אלה של מגיפה
כשמחלה קשה פוקדת את משפחתם
כדי לוודא שיישארו שלמים וחייהם לא ייהרסו
בגלל מחיר התמודדותם עם המחלה?
מה אנו חייבים לאנשים שנאבקים,
שעובדים קשה ופחות בני מזל מאיתנו?
לפני חצי מאה בערך,
הפילוסוף ג'ון רולס כתב ספר שנקרא "תאוריה של צדק",
ובו הוא הציג מושג שהוא קרא לו "מסך הבערות."
השאלה שהעלה היתה:
אילו לא ידעת מה הולך להיות מיקומך בחברה,
איזה סוג של חברה היית רוצה ליצור?
ומה שהוא הציע
הוא שכשאיננו יודעים אם מיקומנו בחברה
יהיה בראשה או בתחתיתה,
מה שנרצה זו חברה שמאופיינת בשוויון,
כך שאפילו חסרי המזל
יוכלו לחיות חיים הגונים, מספקים ובעלי משמעות.
אז אתם, בני המזל והמצליחים החזירו טובה לקהילות שלכם
ועשו את מה שביכולתכם כדי להבטיח שאנו מכבדים ודואגים
לאנשים שראויים גם כן להצליח כמונו,
אבל פשוט אינם בני מזל כמונו.
תודה רבה.
सभी को नमस्कार।
आपसे बात करना मेरा सौभाग्य है,
और आज मैं जिस बारे में बात करने जा रहा हूं, वह है किस्मत और न्याय
और उनके बीच का संबंध।
कुछ वर्ष पहले,
मेरे एक पूर्व छात्र ने मुझे फोन किया
अपनी बेटी के बारे में बात करने के लिए,
उनकी बेटी एक हाई स्कूल सीनियर थी,
स्वार्थमोर में प्रवेश लेने के लिए गंभीर थी
जहाँ मैंने पढ़ाया है,
और वह जानना चाहते थे कि वह प्रवेश ले पाएगी या नहीं।
स्वार्थमोर जैसे महाविद्यालय में प्रवेश पाना अत्यंत कठिन है।
तो मैंने कहा, "ठीक है, मुझे उसके बारे में बताओ।"
और उसने मुझे उसके बारे में बताया,
उसके ग्रेड क्या थे, उसके बोर्ड के अंक,
उसकी अतिरिक्त गतिविधियाँ,
और वह एक सुपरस्टार की तरह लग रही थी,
अद्भुत, अद्भुत लड़की
तो मैंने कहा, “ये शानदार लग रही है।
वह बिलकुल ऐसी छात्रा लगती है
जो स्वार्थमोर लेना चाहेगा।"
तो उन्होंने कहा, "क्या इसका मतलब है कि वो चुन ली जाएगी?"
और मैंने कहा, “नहीं।
स्वार्थमोर में उन सभी के लिए जो अच्छे हैं,
पर्याप्त जगह नहीं हैं
हार्वर्ड या येल या प्रिंसटन या स्टैनफोर्ड में पर्याप्त जगह नहीं हैं।
गूगल या ऐमेज़ॉन या एप्पल में पर्याप्त जगह नहीं हैं।
टेड कांफ्रेंस में पर्याप्त जगह नहीं हैं।
बहुत लोग काफी अच्छे हैं,
और उनमें से कुछ ये हासिल नहीं कर पाएंगे।"
तो उसने कहा, "अच्छा, फिर हम क्या करें?"
और मैंने कहा, "यह बहुत अच्छा सवाल है।"
हमसे क्या करने की अपेक्षा की जाती है?
और मुझे पता है कि कॉलेजों और विश्वविद्यालयों ने क्या किया है
निष्पक्षता के हित में,
वह मानकों को बढ़ाने का काम किया है
क्योंकि कम योग्य लोगों को स्वीकार और बेहतर योग्य लोगों को अस्वीकार
करना उचित नहीं लगता है
इसलिए ये मानकों को उच्च से उच्चतर बढ़ाते रहें
जब तक वे इतने उच्च नहीं हो जाते कि आप केवल
उन छात्रों को स्वीकार कर सकते हैं जो उतने योग्य हों।
और ये बहुत से लोगों की न्याय और निष्पक्षता क्या है, इस भावना का उल्लंघन करता है।
अमेरिकी समाज के लोगों की इस बारे में अलग-अलग राय है
कि किस प्रकार की प्रक्रिया सही है,
लेकिन मुझे लगता है कि एक बात है जिससे ज्यादातर सहमत है,
कि एक उचित प्रणाली, एक निष्पक्ष प्रणाली में,
लोगों को अपना हक़ मिलता है।
और जो मैं अपने पूर्व छात्र को बता रहा था
वो यह है कि जब बात कॉलेज प्रवेश की आती है,
यह सच नहीं है कि लोगों को वही मिलता है जिसके वे हकदार हैं।
कुछ लोगों को वह मिलता है जिसके वे हकदार हैं, और कुछ लोग को नहीं,
और ये बस ऐसा ही है।
जब आप कॉलेजों की आवश्यकताओं को पूरा करते हैं,
आप एक पागल प्रतियोगिता बनाते हैं
हाई स्कूल के बच्चों के बीच,
क्योंकि यह अच्छा होने के लिए पर्याप्त नहीं है,
यह काफी अच्छा होने के लिए भी पर्याप्त नहीं है,
आपको हर उन सभी से बेहतर होना होगा जो भी आवेदन कर रहा है।
और इसने क्या किया है,
इसने चिंता और अवसाद
की एक तरह की महामारी का योगदान दिया है,
जो सिर्फ हमारे किशोरों को कुचल रही है।
हम इस तरह की प्रतियोगिता की वजह से एक पीढ़ी को बर्बाद कर रहे हैं।
जब मैं इस बारे में सोच रहा था,
तो मुझे लगा की मेरे पास इस समस्या को हल करने का एक तरीका है।
और हम ये कर सकते हैं:
जब लोग कॉलेज में आवेदन करते हैं,
हम उन आवेदकों के बीच अंतर करते हैं जो सफल होने के लिए पर्याप्त हैं
और जो नहीं हैं,
और हम उन लोगों को अस्वीकार करते हैं जो सफल होने के लिए पर्याप्त नहीं हैं,
और तब हम बाकी बचे हुए को लेते हैं, उनके नाम एक टोपी में रखते हैं,
और हम उन्हें यादृच्छिक रूप से उठाते हैं
और उन्हें स्वीकार करते हैं।
दूसरे शब्दों में, हम लॉटरी द्वारा कॉलेज में प्रवेश लेते हैं,
और शायद हम लॉटरी द्वारा तकनीकी कंपनियों में नौकरी की पेशकश करते हैं,
और - विचार नष्ट कर के-
हो सकता है कि हम TED में बात करने के लिए आमंत्रित किए जाने के बारे में भी निर्णय
लॉटरी द्वारा लेते हों।
मुझे गलत मत समझना,
इस तरह की लॉटरी अन्याय को खत्म करने वाली नहीं है।
अभी भी बहुत से लोग ऐसे होंगे जिन्हें वो नहीं मिलता जिसके वो हकदार हैं।
लेकिन कम से कम यह निष्कपट है।
यह दिखावा के बजाय अन्याय का खुलासा करता है,
और यह अविश्वसनीय दबाव के गुब्बारे को छिद्रित करता है
जिसके नीचे हमारे हाई स्कूल के बच्चे रह रहे हैं।
तो ऐसा क्यों है कि इस उचित प्रस्ताव पर पूरी तरह से,
यदि मै ऐसा खुद से कहूं तो,
कोई गंभीर चर्चा नहीं करता है?
शायद मुझे पता है क्यों।
मुझे लगता है कि हमे इस विचार से नफरत है
कि जीवन में वास्तव में महत्वपूर्ण चीजें भाग्य या संयोग से हो सकती हैं,
हमारे जीवन में वास्तव में महत्वपूर्ण चीजें हमारे नियंत्रण में नहीं हैं।
मुझे इस विचार से नफरत है।
यह आश्चर्य की बात नहीं है कि लोग इस विचार से नफरत करते हैं,
लेकिन यह चीजें बस इसी तरह से हैं।
सबसे पहले, कॉलेज प्रवेश पहले से ही एक लॉटरी है
बस प्रवेश अधिकारी दिखावा करते हैं कि ऐसा नहीं है,
तो इसके बारे में ईमानदार रहते हैं
और दूसरा,
मुझे लगता है कि अगर हम सराहना करते हैं कि यह एक लॉटरी थी,
यह लगभग हम सबके जीवन में सौभाग्य के महत्व को
स्वीकार करने के लिए भी मजबूर करेगा।
मुझे देख लो।
मेरे जीवन की लगभग सभी महत्वपूर्ण घटनाएं,
काफी हद तक,
सौभाग्य के परिणामस्वरूप हुई हैं।
जब मैं सातवीं कक्षा में था, मेरे परिवार ने न्यूयॉर्क छोड़ दिया
और वेस्टचेस्टर काउंटी आ गए।
स्कूल की शुरुआत में ही सही,
मैं एक प्यारी युवा लड़की से मिला जो मेरी दोस्त बन गई,
फिर मेरी सबसे अच्छी दोस्त बन गई,
फिर वह मेरी प्रेमिका बन गई
और फिर वह मेरी पत्नी बन गई।
खुशी से, 52 वर्षों से वह मेरी
पत्नी है।
मेरा इस बात से बहुत कम लेना-देना था। यह एक भाग्यशाली दुर्घटना थी।
मैं कॉलेज गया,
और अपने पहले सेमेस्टर में मैंने मनोविज्ञान की एक कक्षा में प्रवेश किया।
मुझे यह भी पता नहीं था कि मनोविज्ञान क्या है,
पर इसने मेरे अनुसूची में फिट होकर मेरी आवश्यकताओं को पूरा किया
तो मैंने इसे ले लिया।
और भाग्य से, कक्षा को
एक सुपरस्टार परिचयात्मक मनोविज्ञान, एक किंवदंती शिक्षक द्वारा पढ़ाया गया।
जिस वजह से, मैं एक मनोविज्ञान प्रमुख बन गया।
फिर मैं ग्रेजुएट स्कूल गया।
जिसका अंत होने वाला था।
स्वार्थमोर में पढ़ाने वाले मेरे एक दोस्त ने फैसला किया
वह अब प्रोफेसर नहीं रहना चाहता था,
और इसलिए उन्होंने मेडिकल स्कूल जाना छोड़ दिया।
जो काम वो करते थे, वो जगह खुल गयी।
मैंने आवेदन किया, मुझे यह मिला,
एकमात्र नौकरी जिसके लिए मैंने कभी आवेदन किया है।
मैंने स्वार्थमोर में 45 साल पढ़ाया,
एक संस्थान जिसका मेरे व्यवसाय के आकार पर काफी प्रभाव पड़ा।
और सिर्फ एक आखिरी उदाहरण के तौर पर,
मैं न्यूयॉर्क में अपने कुछ कामों के बारे में बात कर रहा था,
और दर्शकों में कोई था जो मेरे बोलने के बाद मेरे पास आया।
उसने अपना परिचय दिया।
उन्होंने कहा, “मेरा नाम क्रिस है।
क्या आप TED पर बात करना चाहेंगे? "
और मेरी प्रतिक्रिया थी, "TED क्या है?"
खैर, मेरा मतलब है, उन्होंने मुझे बताया,
और TED तब इतना मशहूर नहीं था जितना अब है।
लेकिन इतने वर्षों में,
मैंने टेड में जो वार्ता दी है, उसको 20 मिलियन से अधिक
लोगों द्वारा देखा गया है।
तो निष्कर्ष यह है, मैं एक भाग्यशाली व्यक्ति हूँ।
मैं अपनी शादी को लेकर खुश किस्मत हूँ।
मैं अपनी शिक्षा के लिए भाग्यशाली हूँ।
मैं अपने करियर को लेकर भाग्यशाली हूँ।
और मैं भाग्यशाली हूँ कि मुझे TED जैसा एक मंच और एक आवाज मिली।
क्या मैं उस सफलता के लायक था जो मेरे पास है?
निश्चित रूप से मैं इस के लायक हूँ,
जैसा कि आप शायद अपनी सफलता के लायक हैं।
लेकिन बहुत सारे लोग हमारी तरह सफलताओं के हक़दार हैं,
जो उनको नहीं मिलती।
तो क्या लोगों को वह मिलता है जिसके वे हक़दार हैं?
क्या समाज न्यायपूर्ण है?
बिलकुल नही।
कड़ी मेहनत करने और नियमों से खेलने के बाद भी इस चीज की कोई गारंटी नही है।
अगर हम इस तरह के अन्याय की अनिवार्यता और सौभाग्य की केंद्रीयता
की सराहना करते हैं,
हम खुद से पूछ सकते हैं
क्या जिम्मेदारियां हैं हमारी
उन सबके प्रति जिन्हें महामारी के इस समय में हम नायक के रूप में मना रहे हैं
यह सुनिश्चित करने के लिए कि वे सही रहें और उनका जीवन बर्बाद न हो
जब एक गंभीर बीमारी उनके परिवार को परेशान करती है
बीमारी से निपटने की वजह से?
क्या हम उनके कर्ज़दार हैं,
जो संघर्ष, कड़ी मेहनत करने के बाद भी हमसे कम भाग्यशाली हैं?
लगभग आधी सदी पहले,
दार्शनिक जॉन रॉल्स ने "ए थ्योरी ऑफ़ जस्टिस" नामक एक पुस्तक लिखी।
और उस पुस्तक में, उन्होंने एक अवधारणा पेश की जिसे उन्होंने "अज्ञानता का पर्दा" कहा।
उन्होंने जो सवाल किया वह था:
यदि आप नही जानते कि समाज में आपकी स्थिति क्या होने जा रही है,
तो आप किस तरह का समाज बनाना चाहेंगे?
और उन्होंने ये सुझाव दिया है
कि जब हम नही जानते कि क्या हम समाज में सबसे ऊपर या सबसे नीचे से
प्रवेश करने जा रहे है,
हम चाहते हैं वह एक ऐसा समाज हो जो बहुत समान है,
ताकि बदकिस्मत भी
सभ्य, सार्थक और संतुष्ट जीवन जीने में सक्षम हो सके।
तो इसको वापस लायें, आप सभी भाग्यशाली, सफल लोग, अपने समुदायों को,
और ऐसा करें जिससे ये सुनिश्चित हो कि हम सम्मान करें और देखभाल करें,
जो लोग हमारी तरह सफलता के योग्य हैं,
लेकिन उतने भाग्यशाली नहीं है।
धन्यवाद।
Pozdrav svima.
Čast mi je biti ovdje i razgovarati s vama,
a govorit ću o pravdi i sreći
i vezi između toga dvoga.
Prije nekoliko godina
nazvao me bivši učenik
kako bi razgovarao o svojoj kćeri.
Njegova kćer je tada bila maturantica
i ozbiljno je razmišljala o upisu na Swarthmore,
gdje sam ja podučavao
pa ga je zanimalo mislim li da bi mogla upasti.
Iznimno je teško upasti na Swarthmore.
Pa sam mu rekao, "Pa, pričaj mi o njoj."
I on mi je počeo pričati
o njezinim ocjenama i sportskim uspjesima,
o njenim izvannastavnim aktivnostima.
I zvučalo je kao da je superzvijezda,
čudo od djeteta.
Pa sam rekao, "Ona zvuči fantastično.
Zvuči baš kao učenica
kakvu bi Swarthmore želio."
Na to me on upitao, "Pa, znači li to da će ona upasti?"
I ja sam rekao, "Ne."
Jednostavno nema dovoljno slobodnih mjesta na Swarthmoreu
za sve dobre učenike.
Nema dovoljno mjesta na Harvardu, ni Yaleu, ni Princetonu, ni Stanfordu.
Nema dovoljno mjesta u Googleu, Amazonu ili Appleu.
Nema dovoljno mjesta na TED konferencijama.
Ima strašno puno nadarenih ljudi
i neki od njih neće uspjeti."
Pa je on rekao, "Pa, što da radimo?"
A ja sam rekao, "To je jako dobro pitanje."
Što bismo trebali napraviti?
Znam što su napravili fakulteti i sveučilišta.
Kako bi igrali fer,
nastavili su podizati standarde,
jer ne djeluje pošteno upisivati manje kvalificirane ljude,
a odbijati više kvalificirane ljude,
pa standardi samo rastu i rastu
dok toliko ne narastu da možete primiti
samo onoliko učenika koliko stane.
A to mnogima djeluje nepravedno i nepošteno.
Pojedinci u američkom društvu imaju različita mišljenja
o tome što znači tvrditi da je određeni proces pravedan,
ali mislim da se svi slažu u jednom,
a to je da u pravednom, poštenom sustavu,
ljudi dobiju ono što zaslužuju.
A ja sam govorio bivšem učeniku
da kad su u pitanju upisi na fakultet,
naprosto nije istina da ljudi dobiju što zaslužuju.
Neki dobiju što zaslužuju, a neki ne,
i to je naprosto tako.
Kad podignete standarde kao što su to učinili fakulteti,
zapravo stvarate nemilosrdno natjecanje
među srednjoškolcima,
jer nije dovoljno biti dobar,
nije dovoljno biti dovoljno dobar,
morate biti bolji od svih ostalih koji se također prijavljuju.
A to je stvorilo,
ili je doprinijelo
nekoj vrsti epidemije anksioznosti i depresije
koja slama naše tinejdžere.
Uništavamo čitavu generaciju ovim nemilosrdnim natjecanjem.
Dok sam razmišljao o tome,
sinulo mi je da postoji način kako riješiti problem.
Evo što bismo mogli učiniti.
Kad se ljudi prijave na fakultet,
odvajamo one koji su dovoljno dobri da budu uspješni
od onih koji to nisu,
i odbijamo one koji nisu dovoljno dobri da budu uspješni,
a onda uzmemo sve ostale, stavimo njihova imena u šešir,
nasumično izaberemo neke od njih
i odobrimo im upis.
Drugim riječima, vodimo upis na fakultet kao lutriju,
a možda vodimo i zapošljavanje u tech tvrtkama kao lutriju,
I - ne dao Bog -
možda čak i odlučujemo koga pozvati na TED
lutrijom.
Nemojte me krivo shvatiti,
lutrija neće eliminirati nepravdu.
Još uvijek će biti mnogo ljudi koji neće dobiti što zaslužuju.
Ali bar ćemo biti iskreni.
Razotkrit ćemo nepravdu umjesto da je pokušavamo sakriti,
a to će i probušiti balon nevjerojatnog pritiska
u kojem sada žive naši školarci.
Zašto se onda o ovom savršeno razumnom prijedlogu,
ako to mogu reći,
uopće ozbiljno ne razgovara?
Mislim da znam zašto.
Mislim da je to zato što mrzimo ideju
da stvarno važne stvari u životu mogu biti rezultat sreće ili slučajnosti,
da stvarno važne stvari u životu nisu pod našom kontrolom.
I ja mrzim tu ideju.
Ne iznenađuje da ljudi mrze tu ideju,
ali to je naprosto kako stvari stoje.
Prvo, upisi na fakultet već jesu lutrija.
Samo se oni zaduženi za upise prave da nije tako.
Budimo iskreni.
Drugo,
mislim da ako bismo prihvatili da to jest lutrija,
to bi nam omogućilo da priznamo važnost sreće
u životu svakoga od nas.
Uzmite mene.
Gotovo svi najznačajniji događaji u mom životu bili su
u velikom dijelu
rezultat čiste sreće.
Kad sam bio u sedmom razredu, moja je obitelj napustila New York
i preselila se u Westchester County.
Baš na početku školske godine,
sreo sam predivnu djevojčicu koja je postala moja prijateljica,
pa najbolja prijateljica,
pa moja djevojka
i naposljetku moja žena.
Nasreću, moja je žena
već 52 godine.
Ja nisam imao ništa s time. To je bila sretna slučajnost.
Otišao sam na fakultet
i na prvom semestru upisao uvod u psihologiju.
Nisam znao ni što je psihologija,
ali uklapalo mi se u raspored i ispunjavalo sve uvjete
pa sam to upisao.
Nasreću, kolegij je predavao
fenomenalan profesor psihologije, legenda.
Zbog toga sam upisao psihologiju.
Otišao na diplomski.
Završavao sam studij
kad je prijatelj koji je predavao na Swarthmoreu odlučio
da više ne želi biti profesor,
pa je dao otkaz i otišao u medicinsku školu.
Njegovo radno mjesto se ispraznilo,
ja sam se prijavio, dobio ga
i to je bio jedini posao na koji sam se ikad prijavio.
Proveo sam 45 godina poučavajući na Swarthmoreu,
instituciji koja je imala nevjerojatan utjecaj na moju karijeru.
I samo još jedan primjer,
držao sam izlaganje o svom radu u New Yorku,
i netko iz publike mi je došao nakon toga.
Predstavio se.
Rekao je, "Zovem se Chris.
Biste li željeli održati izlaganje za TED?"
Moj odgovor je bio, "Što je TED?"
Pa, mislim, rekao mi je,
TED tada još nije bio ono što je danas.
Ali narednih godina,
izlaganja koja sam održao na TED-u pogledalo je
više od 20 milijuna ljudi.
Dakle, zaključak je da sam veliki srećković.
Imao sam sreće u braku.
Imao sam sreće u obrazovanju.
Imao sam sreće u karijeri.
I imao sam sreće što sam dobio platformu i priliku na nečem poput TED-a.
Jesam li zaslužio toliki uspjeh?
Naravno da jesam,
kao što i vi vjerojatno zaslužujete svoj uspjeh.
Ali mnogo ljudi zaslužuje jednaki uspjeh,
ali ga nisu dobili.
Dakle, dobiju li ljudi ono što zaslužuju?
Je li društvo pravedno?
Naravno da nije.
Marljivost i igranje po pravilima vam ne garantiraju ništa.
Ako priznamo neizbježnost ove vrste nepravde
i središnju važnost sreće,
mogli bismo se zapitati
kakvu odgovornost imamo
prema onima koje sada slavimo kao heroje u doba pandemije
kad ozbiljna bolest zadesi članove njihove obitelji
kako bismo se pobrinuli da ostanu cijeli i da im život ne uništi
nošenje s bolešću?
Što dugujemo ljudima koji se muče,
teško rade i nisu toliko sretni kao mi?
Prije otprilike pola stoljeća,
filozof John Rawls napisao je knjigu "Teorija pravde"
u kojoj je uveo koncept koji je nazvao "velom neznanja."
Postavio je pitanje:
da ne znate koji ćete položaj imati u društvu,
kakvo biste društvo željeli stvoriti?
Predložio je
da kad nismo sigurni hoćemo li ući u društvo
na vrhu ili na dnu,
onda želimo društvo koje je dobrano ravnopravno,
kako bi čak i najveći pehisti
mogli živjeti pristojne, smislene i zadovoljavajuće živote.
Pa proširite ovo, svi vi sretni, uspješni ljudi, vašim zajednicama.
Učinite što možete da se uvjerite da poštujemo i brinemo se
za ljude koji zaslužuju uspjeh jednako koliko i mi,
ali naprosto nemaju sreće.
Hvala vam.
Üdv mindenkinek!
Megtiszteltetés, hogy önök előtt beszélhetek.
A szerencséről és az igazságosságról fogok beszélni,
és a kettő közti kapcsolatról.
Néhány évvel ezelőtt
felhívott egy volt tanítványom;
a lányáról akart beszélni.
Mint kiderült, lánya végzős volt a középiskolában,
és komolyan érdeklődött a Swarthmore Főiskola iránt,
ahol én is tanítottam.
A volt tanítványom szerette volna tudni, szerintem van-e esélye a lányának.
Swarthmore-ba rendkívül nehéz bekerülni.
Úgyhogy azt mondtam: "Mesélj egy kicsit a lányodról!"
Az illető mesélt róla,
a jegyeiről, felvételi pontszámairól,
az iskolán kívüli tevékenységeiről.
A lány szupersztárnak tűnt,
fantasztikus, elképesztő gyereknek.
Úgyhogy azt mondtam: "Csodás lánynak tűnik!
Pont olyan diák,
akit boldogan fogadna a Swarthmore."
Erre megkérdezte: "Akkor ez azt jelenti, hogy be fog jutni?"
Mire én: "Nem.
Egyszerűen nincs elég hely a Swarthmore-ban,
hogy mindenki bejusson, aki jó.
Nincs elég hely a Harvardon, a Yale-en, a Princetonon vagy a Stanfordon sem.
Nincs elég hely a Google-nél, az Amazonnál vagy az Apple-nél.
Nincs elég hely egy TED-konferencián.
Rengeteg kiváló jelölt van,
és nem mindenkinek jut hely."
Mire megkérdezte: "Akkor hát mit tegyünk?"
Mire én: "Ez egy nagyon jó kérdés."
Mégis mit tegyünk?
Tudom, mit tesznek a főiskolák és egyetemek.
A méltányosság jegyében
folyton emelik a lécet,
mert nem tűnik jogosnak felvenni kevésbé alkalmas jelentkezőket,
és elutasítani a jobbakat,
úgyhogy addig emelik a lécet,
amíg elég magas ahhoz,
hogy csak annyi diák ugorja meg, ahánynak jut is hely.
Ez sérti sok ember elgondolását arról, mi igazságos, és mi méltányos.
Az amerikai társadalomban megoszlanak a nézetek arról,
mit jelent, hogy egy folyamat igazságos,
de abban szerintem mindenki egyetért,
hogy egy igazságos, méltányos rendszerben
az emberek azt kapják, amit érdemelnek.
Azt mondtam volt diákomnak,
hogy ami az egyetemi felvételit illeti,
egyszerűen nem igaz, hogy az ember azt kapja, amit megérdemel.
Egyesek azt kapják, mások pedig nem,
és ezzel nincs mit tenni.
Ha folyton emeljük a lécet, ahogy az egyetemek teszik,
őrült versenyhelyzetet teremtünk
a középiskolás diákok körében,
mert nem elég jónak lenni,
nem elég egyszerűen jónak lenni –
minden más jelentkezőnél jobbnak kell lenni.
Ez azzal járt,
vagy legalábbis hozzájárult ahhoz,
hogy a szorongás és depresszió járványa
sújtja kamaszainkat.
Egy egész nemzedéket nyomorítunk meg ezzel a fajta versengéssel.
Ahogy ezen gondolkodtam,
eszembe jutott, hogyan lehetne megoldani a problémát.
A következőt tehetnénk:
amikor a diákok jelentkeznek az egyetemre,
két csoportra osztjuk őket: azokra, akik elég jók, hogy sikeresek lehessenek,
és azokra, akik nem elég jók.
A nem elég jók jelentkezését elutasítjuk,
az elég jók nevét pedig bedobjuk egy kalapba,
véletlenszerűen húzunk belőle,
és a nyerteseket felvesszük.
Más szóval: sorsolással döntünk az egyetemi felvételikről,
s talán sorsolással döntünk arról, ki kerüljön be egy nagy tech céghez,
vagy – Isten őrizz –
akár arról is sorsolással döntünk,
kit hívnak meg TED-előadónak.
Félreértés ne essék:
egy efféle sorsolás nem szünteti meg az igazságtalanságot.
Továbbra is sokan lesznek, akik nem azt kapják, amit érdemelnek.
Ám ez a rendszer legalább őszinte.
Feltárja az alapvető igazságtalanságot, ahelyett hogy tagadná a létét,
s véget vet az elképesztő nyomásnak,
amely alatt ma középiskolás kamaszaink élnek.
Miért van az, hogy ezt a teljesen logikus javaslatot –
szerintem teljesen logikus –
sehol nem veszik komolyan?
Azt hiszem, tudom, miért.
Azért, mert gyűlöljük a gondolatot,
hogy az élet legfontosabb dolgai a szerencsén vagy véletlenen múlnak,
hogy életünk legfontosabb dolgait nem mi irányítjuk.
Én is gyűlölöm a gondolatot.
Nem meglepő, hogy az emberek gyűlölik a gondolatot,
de egyszerűen ez a dolgok rendje.
Először is, az egyetemi felvételi már most is lutri.
Csak arról van szó, hogy a felvételiztetők tagadják ezt.
Legyünk őszinték.
Másodszor:
ha elismernénk, hogy a felvételi lényegében lutri,
azzal elismernénk a szerencse fontos szerepét
gyakorlatilag mindannyiunk életében.
Vegyük az én példámat.
Életem legnagyobb eseményei szinte kivétel nélkül
nagymértékben
a szerencsén múltak.
Amikor hetedikes voltam, elköltöztünk New Yorkból
Westchester megyébe.
Rögtön a tanév elején
megismertem egy bájos lányt, aki a barátom lett,
majd később a legjobb barátom,
majd a barátnőm,
majd pedig a feleségem.
Örömmel mondom,
hogy már 52 éve a feleségem.
Nem sok beleszólásom volt ebbe. Szerencsés véletlen volt.
Amikor egyetemre mentem,
az első félévben felvettem a Bevezetés a pszichológiába kurzust.
Azt sem tudtam, mi fán terem a pszichológia,
de passzolt az órarendembe, és kaptam érte kreditet,
úgyhogy felvettem.
Tiszta szerencse volt, hogy a kurzust
a bevezető pszichológiai kurzusok legendás tanára tartotta.
Emiatt végül pszichológia szakra mentem.
Aztán doktori iskolába mentem.
Már végzős voltam.
Egy barátom, aki a Swarthmore-on tanított,
úgy döntött, nem akar tovább tanítani,
felmondott, és orvosi egyetemre ment.
Megüresedett az állása,
én jelentkeztem rá, és megkaptam.
Az egyetlen állás, amire valaha jelentkeztem.
45 évig tanítottam a Swarthmore-on,
abban az intézményben, amely óriási hatással volt pályám alakulására.
S még egy utolsó példa:
New Yorkban tartottam előadást a munkámról,
s a közönség egy tagja megkeresett az előadás után.
Bemutatkozott.
Azt mondta: "Chris vagyok.
Volna kedve előadást tartani a TED-en?"
Mire én: "Mi az a TED?"
Mire ő elmondta,
és a TED akkor még nem volt olyan ismert, mint most.
Az azóta eltelt években
a TED-előadásaimat
több mint 20 millióan látták.
Lényeg a lényeg: szerencsés ember vagyok.
Szerencsés a házasságomban.
Szerencsés a tanulmányaimban.
Szerencsés a pályámon.
És szerencsés abban is, hogy kiállhattam egy olyan fórumra, mint a TED.
Megérdemeltem mindezt a sikert?
Persze, hogy megérdemeltem,
ahogy bizonyára önök is megérdemlik a sikereiket.
Ám rengetegen vannak, akik hasonló sikert érdemelnének,
ám nem kapják meg.
Azt kapják az emberek, amit érdemelnek?
Igazságos a társadalom?
Természetesen nem az.
A kemény munka és a szabálykövetés nem garancia semmire.
Ha elfogadjuk, hogy az efféle igazságtalanság elkerülhetetlen,
s hogy milyen fontos a szerencse,
talán feltehetjük a kérdést,
milyen felelősséggel tartozunk azok iránt,
akiket a járvány idején hősként ünneplünk,
ha súlyos betegség éri családjukat,
hogy biztosítsuk, hogy épek maradnak, és életük nem omlik össze
a betegséggel való küzdelemben?
Mivel tartozunk azoknak, akik küzdenek,
keményen dolgoznak, ám nálunk kevésbé szerencsések?
Félszáz évvel ezelőtt
a filozófus John Rawls könyvet írt Az igazságosság elmélete címmel,
amelyben bevezette a "tudatlanság fátyla" fogalmat.
A következő kérdést tette fel:
Ha nem tudnánk, milyen szerepbe fogunk kerülni egy társadalomban,
milyen társadalmat akarnánk építeni?
Meglátása szerint
ha nem tudjuk, a társadalmi létra alján vagy tetején
fogunk-e elhelyezkedni,
olyan társadalmat akarunk, ami nagyon is az egyenlőségre épül,
hogy még a kevésbé szerencsések is
élhető, értelmes és kielégítő életet élhessenek.
Vigyék magukkal ezt az üzenetet, önök, szerencsések és sikeresek,
és tegyenek meg mindent azért, hogy megbecsüljük és segítsük azokat,
akik épp annyira megérdemlik a sikert, mint mi,
csak kevésbé szerencsések.
Köszönöm.
Halo semuanya,
Sebuah kehormatan bagi saya untuk bicara di depan anda.
Hari ini saya akan membicarakan tentang keberuntungan dan keadilan
dan hubungan antara keduanya.
Beberapa tahun lalu,
mantan murid saya menghubungi saya untuk membicarakan putrinya.
Ternyata, putrinya sudah SMA, dan ingin mendaftar di Swarthmore,
tempat saya mengajar,
dan dia ingin pendapat saya apakah anaknya akan diterima.
Swarthmore adalah sekolah yang sangat sulit dimasuki.
Jadi, saya berkata, "Ceritakan tentang anakmu."
Lalu dia menceritakannya,
bagaimana nilai-nilainya, aktivitas ekstrakurikulernya.
Dan dia kedengarannya seperti seorang superstar, anak hebat
Jadi saya bilang,
"Dia terdengar hebat, dia seperti anak yang diinginkan Swarthmore."
Dan dia berkata, "Jadi, apa ini berarti dia akan diterima?"
Dan saya jawab,
"Tidak.
Tidak ada cukup tempat di Swarthmore untuk semua orang pintar.
Tidak ada cukup tempat di Harvard, Yale, Princeton, Stanford.
Tidak ada cukup tempat di Google, Amazon, Apple.
Tidak ada cukup tempat di Konferensi TED.
Ada banyak sekali orang pintar, dan tidak semuanya akan berhasil."
Lalu, dia berkata, "Jadi, apa yang harus kami lakukan?"
Dan saya jawab, "Itu pertanyaan yang bagus."
Apa yang harus kita lakukan?
Saya tahu apa yang telah dilakukan perguruan tinggi dan universitas.
Agar adil, mereka terus meningkatkan standarnya
karena tidak adil untuk menerima orang yang kurang berkualifikasi,
dan menolak orang yang lebih berkualifikasi.
Jadi, mereka makin meningkatkan standarnya semakin tinggi
sampai cukup tinggi hingga hanya sedikit siswa yang masuk.
Ini melanggar pandangan banyak orang tentang arti keadilan yang sesungguhnya.
Orang-orang di Amerika punya pemahaman berbeda
tentang pengertian proses yang adil
tapi saya kira ada satu hal yang semua orang setuju,
bahwa di sistem yang adil, orang menerima apa yang pantas diterima.
Dan saya bilang pada mantan murid saya, dalam hal penerimaan perguruan tinggi
tidak benar bahwa tiap orang mendapatkan apa yang pantas diterima.
Sebagian orang mendapatkan apa yang pantas dan sebagian tidak.
Dan memang begitulah adanya.
Ketika syarat dinaikkan oleh perguruan tinggi,
ini membuat kompetisi besar di antara anak-anak SMA,
karena menjadi pintar saja tidak cukup, menjadi cukup pintar saja tidak cukup,
Anda harus menjadi lebih baik dari semua yang juga mendaftar.
Dan ini mengakibatkan, atau berkontribusi kepada
epidemi kegelisahan dan depresi yang meremukkan para remaja kita.
Kita merusak sebuah generasi dengan kompetisi seperti ini.
Seraya saya berpikir,
saya punya cara untuk mengatasi masalah ini,
dan inilah yang bisa kita lakukan:
ketika orang-orang daftar ke perguruan tinggi,
kita pisahkan antara mereka yang cukup pintar untuk berhasil
dan mereka yang tidak,
dan kita menolak mereka yang tidak cukup pintar,
dan lalu kita ambil sisanya, menaruh nama mereka di dalam topi,
dan mengambilnya secara acak dan menerima mereka.
Dalam kata lain, kita menerima mahasiswa dengan bertaruh,
dan mungkin juga memberi pekerjaan di perusahaan teknologi dengan bertaruh.
Dan amit-amit,
mungkin kita juga memilih siapa yang berceramah di TED dengan bertaruh.
Jangan keliru memahami saya,
Bertaruh seperti ini tidak akan menghapus ketidakadilan.
Akan masih ada banyak orang yang tak mendapatkan apa yang pantas.
Tapi, setidaknya, ini jujur.
Ini menunjukkan ketidakadilannya, daripada berpura-pura,
dan ini melepaskan tekanan besar dari anak-anak SMA kita saat ini.
Lalu mengapa proposal yang menurut saya masuk akal ini,
tidak serius dibahas?
Saya tahu mengapa.
Saya kira karena kita benci akan ide
bahwa hal penting dalam hidup bisa terjadi karena keberuntungan,
bahwa hal tersebut tidak di bawah kendali kita.
Saya benci ide itu.
Tidak mengagetkan bahwa orang-orang juga membencinya,
tapi itulah kenyataannya.
Pertama, penerimaan perguruan tinggi itu saja sudah sebuah taruhan.
Hanya saja, kantor penerimaan berpura-pura sebaliknya.
Jadi, marilah jujur akan hal ini.
Dan kedua,
saya kira jika kita menerima bahwa ini adalah taruhan,
kita juga akan mengakui pentingnya keberuntungan dalam hidup.
Contohnya saya.
Hampir semua kejadian signifikan yang terjadi dalam hidup saya,
adalah hasil dari keberuntungan.
Saat saya kelas 7, keluarga saya pindah dari New York ke Westchester County.
Tepat saat sekolah mulai,
saya bertemu gadis cantik yang menjadi teman saya,
lalu menjadi teman baik saya,
lalu menjadi pacar saya,
dan lalu menjadi istri saya.
Bahagianya, kami sudah bersama selama 52 tahun.
Saya tidak berperan besar di sini. Ini kebetulan yang menguntungkan.
Saat saya kuliah, dan di semester pertama,
saya mendaftar di kelas "Pengantar Psikologi."
Saya tidak tahu apa itu psikologi, tapi jadwalnya cocok dan memenuhi syarat,
maka saya ambil.
Beruntungnya,
kelasnya diajarkan oleh guru psikologi yang legendaris.
Karena itu, saya masuk ke jurusan psikologi.
Lanjut ke pascasarjana.
Saya mulai menyelesaikannya.
Teman saya yang mengajar di Swarthmore tidak ingin menjadi profesor lagi,
jadi dia berhenti untuk kuliah kedokteran.
Posisi dia yang dulu menjadi lowong,
saya melamar pekerjaan itu dan diterima, satu-satunya pekerjaan yang saya lamar.
Saya mengajar di Swarthmore selama 45 tahun,
sebuah institusi yang berdampak besar dalam membentuk karier saya.
Dan satu contoh terakhir,
saya sedang memberi ceramah tentang karya saya di New York,
dan ada seorang hadirin yang mendatangi saya setelah ceramah.
Dia memperkenalkan dirinya.
"Nama saya Chris. Apa Anda ingin memberi ceramah di TED?"
Dan respon saya saat itu, "Apa itu TED?"
Lalu dia memberi tahu saya, dan TED dulunya berbeda dari sekarang.
Beberapa tahun kemudian,
Ceramah yang saya berikan di TED sudah ditonton lebih dari 20 juta orang.
Jadi, kesimpulannya, saya orang beruntung.
Saya beruntung di pernikahan.
Saya beruntung di pendidikan.
Saya beruntung di karier.
Dan saya beruntung untuk bisa memiliki suara di TED.
Apa saya pantas mendapat kesuksesan ini?
Tentu, saya pantas,
seperti Anda juga pantas menerima kesuksesan Anda.
Tapi banyak orang juga pantas mendapat kesuksesan seperti kita,
tapi belum mendapatkannya.
Jadi apakah orang-orang menerima apa yang pantas diterima?
Apakah masyarakat adil?
Tentu tidak.
Bekerja keras dan menaati peraturan tidak menjamin apa pun.
Jika kita menerima keniscayaan akan ketidakadilan ini
dan pentingnya keberuntungan, kita harus bertanya,
apa kewajiban kita pada mereka yang kita anggap pahlawan saat pandemi ini
yang keluarganya sakit parah
untuk memastikan bahwa hidup mereka tidak hancur akibat penyakitnya?
Apa utang kita kepada mereka yang berjuang,
bekerja keras, dan kurang beruntung dari kita?
Sekitar setengah abad lalu,
filsuf John Rawls menulis buku berjudul "Teori Keadilan,"
dan dalam buku itu, dia memperkenalkan konsep bernama "kabut ketidaktahuan."
Ia mengatakan:
jika Anda tidak tahu posisi Anda nantinya dalam masyarakat,
masyarakat seperti apa yang ingin Anda ciptakan?
Dan dia menyatakan,
kalau kita tidak tahu apakah kita akan memasuki masyarakat
dari atas atau bawah,
yang kita inginkan adalah masyarakat yang seimbang,
agar orang yang tidak beruntung pun
bisa punya kehidupan yang layak, berarti, dan memuaskan.
Jadi Anda yang beruntung dan sukses, sampaikan ini pada komunitas Anda,
dan lakukan yang Anda bisa untuk menghargai dan merawat
mereka yang juga pantas mendapatkan kesuksesan seperti kita,
hanya saja tidak beruntung.
Terima kasih.
Salve a tutti.
Sono onorato di essere qui a parlare con voi.
Oggi vorrei parlare con voi di fortuna e di giustizia
e del rapporto che c'è tra loro.
Qualche anno fa,
un mio ex studente mi telefonò per parlarmi di sua figlia.
Lei era all'ultimo anno delle superiori
ed era davvero interessata a fare domanda per lo Swarthmore College,
dove io insegnavo.
Voleva sapere se, secondo me, l'avrebbero ammessa.
Lo Swarthmore è una scuola in cui è molto difficile entrare.
Quindi gli dissi: "Parlami di lei".
E lui mi parlò di lei, dei suoi voti, della sua pagella,
delle sue attività extracurriculari.
E sembrava essere davvero grandiosa,
una ragazza assolutamente formidabile.
Quindi gli dissi:
"Sembra fantastica, sembra uno dei profili che lo Swarthmore vorrebbe avere"
E lui mi rispose: "Significa che sarà ammessa?"
Ed io risposi: "No".
Allo Swarthmore non ci sono abbastanza posti
per tutti gli studenti meritevoli.
Non ci sono abbastanza posti a Harvard, Yale, Princeton o Stanford.
E non ce ne sono abbastanza in Google, Amazon o Apple.
Nemmeno alle conferenze TED ci sono abbastanza posti.
Ci sono tantissime persone meritevoli,
e alcune di loro non ce la faranno.
Quindi lui mi chiese: "Cosa dovremmo fare allora?"
E io risposi: "Questa è un'ottima domanda".
Cosa dovremmo fare?
Io so cosa hanno fatto i college e le università.
Per garantire una selezione equa,
continuano ad imporre standard sempre più elevati
perché non sarebbe giusto ammettere persone... meno qualificate,
a discapito di altre che lo sono di più.
Quindi continuano ad alzare il livello sempre di più
finché non consente loro di ammettere solo il numero di studenti per cui hanno posto.
E questo si scontra con quello che molte persone ritengono sia giusto.
Nella società americana le persone hanno opinioni diverse
su cosa significhi dire che un certo procedimento sia giusto,
ma secondo me c'è una cosa sulla quale siamo tutti d'accordo:
in un sistema giusto e imparziale ognuno ottiene ciò che si merita.
Volevo spiegare al mio ex studente che nelle ammissioni al college
è semplicemente falso che tutti ottengono ciò che meritano.
Alcuni ottengono quello che meritano e altri no,
funziona semplicemente così.
Se i requisiti minimi diventano rigorosi, come succede adesso nei college,
si genera una competizione serrata tra gli studenti delle scuole superiori,
perché non basta solo essere bravi,
non basta essere molto bravi,
devi essere il migliore tra gli studenti che si sono candidati.
Quello che questa politica ha creato,
o ha quanto meno contribuito a creare,
è un'epidemia di ansia e depressione che sta soffocando i nostri adolescenti.
Stiamo distruggendo una generazione con questo genere di competizione.
E pensandoci bene,
ho pensato a una soluzione per risolvere questo problema.
Ecco cosa potremmo fare:
dopo aver ricevuto le candidature,
dovremmo individuare quei candidati che hanno i requisiti per l'ammissione
e separarli da quelli che non li hanno.
Dovremmo quindi rifiutare chi non ha i requisiti per l'ammissione
e tra i candidati che hanno quei requisiti
scegliere in modo casuale gli studenti da ammettere.
In altre parole, le ammissioni al college avverrebbero per sorteggio.
E magari anche le aziende informatiche dovrebbero sorteggiare tra gli aspiranti
e, anche se non oso pensarci,
potremmo anche decidere chi viene invitato a parlare per TED
tramite un sorteggio.
Non voglio essere frainteso,
un sorteggio di questo tipo non eliminerà le ingiustizie.
Ci saranno ancora tantissime persone che non otterranno ciò che meritano,
ma almeno sarebbe un sistema equo.
Rivelerebbe l’ingiustizia per quello che è
invece di fingere che non esista,
e diminuirebbe l'enorme pressione psicologica
che i nostri adolescenti devono sopportare in questo momento.
Ma allora per quale motivo un sistema così ragionevole,
se posso dirlo,
non è mai stato realmente considerato?
Penso di sapere il perché.
Secondo me odiamo l'idea
che le cose veramente importanti nella vita
possano accadere per caso o per fortuna,
che le cose davvero importanti nella nostra vita
non siano sotto il nostro controllo.
Nemmeno a me piace l'idea.
Non mi sorprende che ad altri non piaccia questa idea,
ma è semplicemente la realtà dei fatti.
Prima di tutto,
l'ammissione al college è già un sorteggio,
ma gli addetti alle ammissioni fanno finta che non sia così.
Quindi smettiamola di prenderci in giro.
In secondo luogo,
riconoscendo che si tratta di un sorteggio
potremmo finalmente comprendere quanto sia importante la buona sorte
nella vita di ognuno di noi.
Pensate a me, per esempio.
Quasi tutti gli eventi più significativi della mia vita,
in buona parte, sono dovuti alla fortuna.
Quando ero in seconda media, la mia famiglia lasciò New York
e si trasferì nella contea di Westchester.
Subito dopo l'inizio della scuola incontrai una giovane ragazza
che divenne mia amica, poi la mia migliore amica,
col tempo divenne la mia fidanzata e infine mia moglie.
Oggi siamo felicemente sposati da 52 anni.
Questa non fu farina del mio sacco, fu solo una fortunata coincidenza.
Quando iniziai il college, per il mio primo semestre
mi iscrissi a un corso di introduzione alla psicologia.
Non sapevo nemmeno cosa fosse la psicologia,
ma si integrava con i miei orari e aveva i requisiti, così la scelsi.
E, per fortuna,
il professore del corso era fantastico, un'assoluta leggenda della psicologia.
E grazie a lui mi laureai in psicologia.
Quando stavo per completare la mia laurea magistrale
un amico che insegnava allo Swarthmore
decise di non fare più il professore e lasciò la sua cattedra
per andare a studiare medicina.
Iniziarono le selezioni per sostituirlo,
decisi di candidarmi e ottenni il lavoro.
L'unico curriculum inviato in vita mia.
Ho insegnato allo Swarthmore per 45 anni.
L'impatto di questo incarico è stato enorme per la mia carriera.
E voglio farvi un ultimo esempio.
Stavo tenendo una conferenza sul mio lavoro a New York,
uno spettatore chiese di parlarmi alla fine del mio discorso.
Si presentò dicendomi: "Mi chiamo Chris".
"Le piacerebbe tenere una conferenza per TED?"
E io risposi: "Cos'è TED?"
Lui mi spiegò di cosa si trattava
e TED non era ancora quello che è oggi.
Eppure negli anni seguenti le conferenze che ho tenuto per TED
sono state visualizzate da oltre 20 milioni di persone.
Quello che voglio dire è che sono un uomo fortunato.
Sono fortunato per il mio matrimonio,
sono fortunato per la mia istruzione, sono fortunato per la mia carriera
e sono stato fortunato ad aver avuto l'opportunità di parlare per TED.
Mi sono meritato il successo che ho avuto?
Certo che me lo sono meritato!
Proprio come ve lo siete meritato voi.
Ma ci sono tante altre persone che meriterebbero lo stesso successo
e non l'hanno avuto.
Quindi, le persone ottengono sempre quello che meritano?
Viviamo in una società equa?
Ovviamente no.
Lavorare sodo e rispettare le regole non garantisce proprio nulla.
Se riconoscessimo che qualche ingiustizia è inevitabile
e che la fortuna è fondamentale,
potremmo domandarci:
quali responsabilità avremmo
nei confronti di chi stiamo celebrando come eroi in questi mesi di pandemia,
nel momento in cui una malattia grave colpisse la loro famiglia,
per aiutarli ad andare avanti
e ad affrontare il costo della malattia senza che le loro vite siano rovinate?
Cosa dobbiamo a tutte le persone che lottano,
lavorano duramente e sono meno fortunate di noi?
Circa mezzo secolo fa,
il filosofo John Rawls scrisse un libro intitolato "Una teoria della giustizia"
in cui per la prima volta si parla del concetto del "velo di ignoranza".
La sua domanda era:
se tu non conoscessi la tua futura posizione nella società,
che tipo di società vorresti creare?
E suggerì che non potendo sapere
se il nostro posto nella società sarà in alto o in basso,
sceglieremmo di vivere in una società che sia maledettamente equa.
In questo modo anche i meno fortunati
avrebbero una vita dignitosa, significativa e soddisfacente.
Pensateci bene voi che siete fortunati e di successo,
parlatene nelle vostre comunità,
e fate tutto il possibile
per essere sicuri di onorare e di prendervi sempre cura
di tutte le persone che meriterebbero il nostro stesso successo
ma che non sono altrettanto fortunate.
Grazie.
こんにちは 皆さん
こうしてお話しできて光栄です
今日は「運」と「公正」そして
この二つの関係についてお話します
何年か前に
元教え子から電話がありました
要件は彼の娘のことでした
彼の娘は高校の最上級生で
私が教えていたスワースモア大学への出願を 真剣に考えているとのことで
娘が入学できそうかどうかという感触を 私から得たかったようです
スワースモア大学は超難関校です
そこで「娘さんのことを教えてよ」と言い
彼は話してくれました
成績や共通学力テストのスコア
課外活動についてなどです
まさに超優等生と言ってもいいような
非常に素晴らしい子に聞こえました
だから私は「素晴らしい子のようだね
まさにスワースモアが望むような 生徒のようだ」
すると彼は言いました 「つまり娘は入学できるということですか？」
私は「いいや」と答えました
「スワースモアのクラスには すべての優秀な生徒に対しての
十分な枠はないというだけだ
ハーバードやイェール プリンストンやスタンフォードでも同じ
GoogleやAmazon Appleでも同じ
TEDカンファレンスでも同じ
優秀な人は恐ろしく大勢いて
その中には望み通りにならない人が いるということだ」
すると彼は言います 「では どうすればいいんでしょうか？」
私は「答えに窮する質問だな」と言いました
どうすればいいと思いますか？
私は大学機関がどんなことをしてきたかを 知っています
公平を期すために
大学機関がしてきたこととは 基準を徐々に吊り上げることでした
なぜなら より能力の高い人を不合格にして より能力の低い人を合格にすることは
公平でないと思われるからです
そこで 基準をどんどん上げていきます
最終的には 枠に収まるだけの人数しか 合格できない高さまで上げるのです
これは多くの人々にすれば 公正と公平に反しています
アメリカ社会に住む人々は ある種のプロセスが公正であるとは
どういう意味なのかについて 意見がそれぞれ異なりますが
ほとんどの人の意見が一致することが ひとつあると思います
それは 公正なシステム 公平なシステムにおいては
人は相応のものを得る ということです
私が元教え子に言いたかったのは
つまり 大学入試に関しては
誰もが相応のものを得る というわけにはいかないということです
相応のものを得る人もいれば 得ない人もいる
そういうものなんだ と
大学機関がしてきたように 募集条件を上げると
高校生同士の間に 激しい競争を
作り出すことになります
「優秀」では足りず
「十分優秀」でも足りず
他の志願者の誰よりも 優秀でなければなりません
このせいで何が起こったのか
何が助長されたのかというと
不安や抑うつが蔓延するようになり
アメリカの若者を 押しつぶしているわけです
この手の競争が 一世代をダメにしているのです
このことを考えているうちに
ある解決法を思いつきました
我々にもできることです
大学受験では
志願者の中で 成功できるくらい十分に優秀な人と
そうでない人とを区別し
そうでない人を不合格にして
残ったすべての人の名前を 帽子の中に入れ
そこから無作為に選んで
合格にするのです
要するに 大学受験を 抽選にするということです
テック企業の採用を抽選にしたり
ありえないでしょうが
TEDトークの登壇者を決めるときさえも
抽選にするのです
誤解しないでほしいのですが
このような抽選をしても 不公平は解消されません
相応のものを得られない人が まだたくさんいることでしょう
でも少なくとも正直な方法です
不公平でないフリをするのではなく 不公平を暴き
現代の高校生が置かれている
途方もなく張り詰めた風船のような状況に 一石を投じるのです
では 自分で言うのもなんですが この完璧なまでに合理的な提案が
真面目に議論されないのは なぜなんでしょうか？
多分こういうことでしょう
私が思うに 人生で本当に大切なことが 運や偶然で起こるかもしれないとか
人生で本当に大切なことを 自分でコントロールできないなんて
嫌だからでしょう
私なら嫌ですよ
人がこの考えを嫌うのは 不思議ではありませんが
ただ 物事はこういうものなのです
まず第一に 大学入試はすでに 宝くじと変わりません
入学事務局の人たちが そうでないフリをしているだけです
正直にいきましょう
二つ目に
宝くじと同じだということを 私たちが正しく理解すれば
各々の人生における 幸運の重要性も
認めるようになるのではないでしょうか
例えば 私は
自分の人生において 最も重要な出来事は ほぼすべて
大部分が
幸運の結果として起きています
中学１年生の頃 私の家族はニューヨークを離れ
ウェストチェスター郡に引っ越しました
学校が始まってすぐ
可愛い女の子に出会い 友達になりました
それからその子は私の親友になり
それからガールフレンドになり
それから妻になりました
幸せなことに 彼女が私の妻になって
52年になります
私はほとんど何もしていません たまたま 幸運だっただけなのです
大学に行って
最初の学期に 心理学入門の授業を履修しました
心理学が何なのかさえ 知りませんでしたが
自分のスケジュールに合っていたし 条件も満たしていました
だから選んだのです
偶然 その授業を教えていたのは
心理学入門のスーパースター教師 伝説の人物だったのです
そのおかげで 私は 心理学専攻になりました
大学院へ進み
卒業間近になって
スワースモアで教えていた友人が
もう教授はやりたくないと
辞めて 医学部に行きました
彼のいたポストが空いたので
私は応募し 採用されました
今までに私が応募した唯一の仕事です
スワースモア大学で45年教え
これが私自身のキャリア形成に 多大な影響を与えました
そして最後の例になりますが
私はニューヨークで自分の研究について 講演をしていました
講演が終わると 観客の中のある人が 私のところにやってきて
こう自己紹介してきました
「私はクリスです
TEDで話してもらえませんか？」
私の返答は「TEDって何だい？」
それで彼は教えてくれました
当時のTEDは今とは違いました
しかし その数年間で
TEDで私が行ったトークは
これまでに２千万人以上もの人が 視聴しました
つまり結論は 私は運の良い男だ ということです
結婚に関して運が良く
学業に関して運が良く
仕事に関して運が良く
そして運良くTEDのような場で 発言する機会を得られたわけです
私はこれまでの成功に ふさわしかったのでしょうか？
もちろん 私はその成功に値します
皆さんが自分の成功に値するのと同じです
しかし多くの人はまた 我々と同様に成功に値していても
成功を手にしていません
さて 人は相応のものを得るのでしょうか？
社会は公正なのでしょうか？
もちろん違います
懸命に働いても 規則を守っても とにかく何の保証もありません
この種の不公平の必然性と 幸運の重要性について
正しく理解すれば
我々はこう自問するかもしれません
このパンデミックの時代に
英雄として賞賛されている人々に対する 我々の責任は何なのか？
深刻な病気が 彼らの家族に降りかかったときに
彼らが無事でいられるよう そして その病気に対処するために
彼らの人生が台無しにならないようにするには 我々はどうすべきなのか？
苦労して 一生懸命働いて
私たちよりも運のない人々に対して 我々は何を負っているのでしょうか？
半世紀ほど前に
哲学者のジョン・ロールズが 『正義論』という本を書き
本の中で「無知のヴェール」という 概念を紹介しました
彼が投げかけた問いはこうです
「もし社会の中における自分の境遇が 分からないとすれば
どんな社会を作りたいか？」
彼の説によれば
自分が 社会の 上層部に入るか下層部に入るか
分からないとき
我々が望む社会というのは
不運な人であっても まともで有意義で 満足のいく人生を送れるような
とてつもなく平等な社会なのです
ですから 幸運な成功者の皆さん この話をご自分のコミュニティに持ち帰り
我々と同様に成功に値するのに 幸運でない人々を
確実に 尊重し大切にするために
自分に出来ることをしてください
ありがとうございました
Hallo iedereen.
Ik ben vereerd met jullie te kunnen praten
en vandaag wil ik het graag hebben over geluk en rechtvaardigheid
en de relatie tussen die twee.
Een paar jaar geleden werd ik opgebeld door een oud-student
die het over zijn dochter wou hebben.
Haar middelbare school zat er bijna op
en ze overwoog een aanvraag in te dienen bij Swarthmore, waar ik lesgaf.
En hij wou polsen bij mij of ze kans maakte op een toelating.
Swarthmore is een extreem moeilijke school om binnen te geraken.
Dus ik zei: "Vertel me eens wat meer over haar."
En hij vertelde me over haar,
over haar cijfers, haar referenties,
haar buitenschoolse activiteiten.
En ze klonk als een superster, een fantastisch kind.
Dus zei ik: "Ze klinkt geweldig.
Ze klinkt als het soort student dat Swarthmore graag wil hebben."
En hij vroeg: "Betekent dat dat ze zal worden toegelaten?"
En ik zei: "Nee.
Er zijn gewoon niet genoeg plekken op Swarthmore
voor iedereen die goed is.
Er zijn niet genoeg plekken op Harvard, Yale, Princeton of Stanford.
Er zijn niet genoeg plekken bij Google, Amazon of Apple.
Er zijn niet genoeg plekken op de TED-conferenties.
Er zijn ontzettend veel goede mensen
en sommigen van hen zullen het niet halen."
Dus zei hij: "Wat moeten we dan doen?"
En ik zei: "Dat is een heel goede vraag."
Wat moeten we doen?
En ik weet wat hogescholen en universiteiten hebben gedaan.
In het belang van eerlijkheid zijn ze de normen blijven opdrijven,
omdat het niet eerlijk lijkt minder gekwalificeerde mensen toe te laten
en beter gekwalificeerde mensen af te wijzen,
dus leg je de normen steeds hoger en hoger
tot je enkel die studenten kan toelaten waar plaats voor is.
En dit schendt veel mensen hun gevoel van rechtvaardigheid en eerlijkheid.
Amerikaanse burgers hebben verschillende meningen
over wat een eerlijk proces precies inhoudt,
maar over één iets is bijna iedereen het eens:
in een rechtvaardig en eerlijk systeem
krijgen mensen wat ze verdienen.
En wat ik mijn oud-student vertelde
is dat als het gaat om de toelating tot een universiteit,
het gewoon niet zo is dat je krijgt wat je verdient.
Sommige mensen krijgen wat ze verdienen en anderen niet
en zo is het nu eenmaal.
Als je de vereisten opdrijft, zoals de universiteiten hebben gedaan,
creëer je een waanzinnige concurrentie onder middelbare scholieren,
want het volstaat niet om goed te zijn,
het volstaat niet om goed genoeg te zijn,
je moet beter zijn dan alle anderen die zich ook aanmelden.
En wat dit heeft gedaan,
of waaraan het heeft bijgedragen,
is een soort epidemie van angst en depressie
die verpletterend is voor onze tieners.
We vernielen een hele generatie met dit soort concurrentie.
Terwijl ik hierover nadacht,
bedacht ik dat er een manier is om dit probleem op te lossen.
Dit is wat we zouden kunnen doen:
als mensen een aanvraag indienen bij een universiteit
maken we een onderscheid tussen zij die goed genoeg zijn om succesvol te zijn
en zij die dat niet zijn
en we weigeren degenen die niet goed genoeg zijn
en van alle anderen steken we hun namen in een hoed,
we trekken er willekeurige namen uit en laten die mensen toe.
Met andere woorden:
we laten studenten toe via een loterijsysteem
en misschien doen we hetzelfde bij technologiebedrijven
en -- misschien ga ik nu te ver --
maar misschien beslissen we zelfs wie een TED Talk mag geven
via een loterijsysteem.
Begrijp me niet verkeerd,
een loterij als deze zal het onrecht niet elimineren.
Er zullen nog altijd genoeg mensen zijn die niet krijgen wat ze verdienen.
Maar het is tenminste eerlijk.
Het onthult het onrecht voor wat het is, in plaats van te doen alsof het niet zo is
en het doorprikt de enorme druk
waaronder onze middelbare scholieren momenteel leven.
Dus hoe komt het dat dit perfect redelijke voorstel, al zeg ik het zelf,
niet serieus wordt overwogen?
Ik denk dat ik weet waarom.
Ik denk dat we het idee haten
dat echt belangrijke dingen in ons leven door geluk of toeval kunnen gebeuren,
dat we echt belangrijke dingen in ons leven niet onder controle hebben.
Ik haat dat idee.
Het is geen wonder dat mensen dat idee haten,
maar het is gewoon de realiteit.
Ten eerste is de toelating tot universiteiten nu al een loterij.
Alleen doen zij die de aanvragen goedkeuren
alsof het niet zo is.
Dus laten we er eerlijk over zijn.
En ten tweede denk ik dat als we toegeven dat het een loterij is,
het ons ook zou doen inzien hoe belangrijk geluk is
in het leven van elk van ons.
Neem mij.
Bijna alle belangrijke gebeurtenissen in mijn leven
heb ik grotendeels te danken aan geluk.
Toen ik in de brugklas zat, verliet mijn familie New York
en ging naar Westchester County.
Op school leerde ik meteen een leuk jong meisje kennen
dat een vriendin werd,
toen werd ze mijn beste vriendin,
toen werd ze mijn partner
en uiteindelijk werd ze mijn vrouw.
Gelukkig is ze nu al 52 jaar mijn vrouw.
Ik had hier weinig mee te maken. Het was gelukkig toeval.
Ik ging naar de universiteit
en in het eerste semester schreef ik me in voor een inleiding in de psychologie.
Ik wist niet eens wat psychologie was,
maar het paste in mijn schema en voldeed aan de vereisten,
dus schreef ik me in.
En toevallig werd de les gegeven
door een vermaard docent in inleidende psychologie, een legende.
Daardoor werd psychologie mijn hoofdvak.
Ik studeerde af en zat in het laatste jaar
toen een vriend die lesgaf op Swarthmore besloot
dat hij geen professor meer wou zijn.
Dus stopte hij ermee en ging geneeskunde studeren.
Zijn baan kwam vrij, ik solliciteerde en kreeg de baan,
de enige baan waar ik ooit voor heb gesolliciteerd.
Ik heb 45 jaar lesgegeven op Swarthmore,
een instelling die een enorme impact had op mijn carrière.
En om nog een laatste voorbeeld te geven,
toen ik een talk gaf over mijn werk in New York,
kwam achteraf iemand uit het publiek naar me toe.
Hij stelde zich voor en zei: "Mijn naam is Chris.
Zou je een TED Talk willen geven?"
Ik antwoordde: "Wat is TED?"
Hij gaf me uitleg en TED was toen nog niet wat het nu is.
Maar sinds dat moment werden de TED Talks die ik heb gegeven
door meer dan 20 miljoen mensen bekeken.
Dus de conclusie is dat ik geluk heb gehad.
Ik heb geluk met mijn huwelijk.
Ik heb geluk met mijn opleiding.
Ik heb geluk met mijn carrière.
En ik heb het geluk dat ik een platform en een stem heb gekregen op iets als TED.
Verdien ik het succes dat ik heb gekend?
Natuurlijk verdien ik dat succes,
net zoals jij waarschijnlijk ook je succes verdient.
Maar veel mensen verdienen ook zo'n succes
en hebben het niet gekregen.
Krijgen de mensen dan wat ze verdienen?
Is de maatschappij rechtvaardig?
Natuurlijk niet.
Hard werken en je aan de regels houden biedt geen enkele garantie.
Als we aanvaarden dat dit soort onrechtvaardigheid onvermijdelijk is
en geluk ook een grote rol speelt,
kunnen we ons afvragen welke verantwoordelijkheid we hebben
tegenover de mensen die we nu als helden van de pandemie bejubelen
wanneer hun familie wordt getroffen door een ernstige ziekte.
Hoe zorgen we ervoor dat hun leven niet wordt verwoest
door de kosten van een ziektebehandeling?
Wat zijn we verschuldigd aan mensen die worstelen,
hard werken
en minder geluk hebben dan wij?
Ongeveer een halve eeuw geleden
schreef de filosoof John Rawls een boek genaamd 'A Theory of Justice'.
En in dat boek introduceerde hij het concept 'de sluier van onwetendheid'.
De vraag die hij stelde was:
stel dat je niet weet welke positie je in de maatschappij zal innemen,
welk type samenleving zou je dan willen creëren?
En wat hij vermoedde
is dat als we niet weten of we de samenleving binnengaan
aan de top of aan de onderkant,
dat we dan een samenleving willen die gebaseerd is op gelijkheid,
zodat zelfs de minder gefortuneerden
een fatsoenlijk, zinvol en bevredigend leven kunnen leiden.
Dus neem dit als succesvolle mensen mee naar jullie gemeenschap
en doe wat je kunt
om die mensen te eren en te verzorgen
die dit succes evenveel verdienen als wij, maar minder geluk hebben gehad.
Bedankt.
Olá a todos.
É uma honra estar aqui, a falar convosco,
hoje vou falar da sorte e da justiça
e da relação entre estes dois conceitos.
Há uns anos,
um antigo aluno meu ligou-me
para falar da sua filha,
que estava a terminar o secundário
e estava interessada em candidatar-se para a Swarthmore
onde eu lecionava.
Ele queria saber a minha opinião quanto a ela ser admitida.
É muito difícil ser aceite na escola de Swarthmore.
Então eu disse-lhe: "Fala-me um pouco dela."
E ele disse-me
como eram as notas dela
e as suas atividades extracurriculares.
E ela pareceu-me cinco estrelas,
uma miúda exemplar.
Então disse-lhe: "Ela parece-me fabulosa.
"Parece-me o tipo de estudante
"que a Swarthmore adoraria ter."
Então ele disse: "Bem, isso significa que ela vai entrar?"
E eu disse: "Não,
"não há vagas suficientes numa turma da Swarthmore
"para toda a gente que sobressai.
"Tal como não há vagas suficientes em Harvard, Yale, Princeton ou Stanford.
"Não há vagas suficientes na Google, na Amazon ou na Apple.
"Não há vagas suficientes numa conferência da TED.
"Há um número enorme de pessoas que se destacam
"e algumas delas não vão conseguir lá entrar."
Então ele disse-me: "Então o que devemos fazer?"
E eu disse: "Essa é uma questão pertinente."
O que devemos fazer?
Eu sei o que é que as faculdades têm feito.
No interesse da imparcialidade,
o que têm feito é continuar a aumentar a qualidade
porque não parece justo admitir pessoas menos qualificadas
e rejeitar pessoas mais bem qualificadas.
Assim, o nível da qualidade continua a aumentar,
até ser tão alto que só se admite
o número de estudantes para as vagas que há.
Isto contraria a ideia que a maioria das pessoas têm sobre o que é justo.
As pessoas na sociedade norte-americana têm diferentes opiniões
sobre o que significa dizer que um certo tipo de procedimento é justo,
mas eu penso que há uma coisa com que quase toda a gente concorda,
ou seja, que num sistema justo, num sistema bom,
as pessoas conseguem o que merecem.
O que eu expliquei ao meu antigo aluno
é que, em termos de acesso às faculdades,
não é verdade que as pessoas conseguem o que merecem.
Umas pessoas conseguem, mas outras não,
e é assim a vida.
Quando se aumentam os requisitos, como fazem as faculdades,
o que acontece é que cria-se uma competição absurda
entre os miúdos do secundário,
porque não basta ser bom,
não basta ser suficientemente bom,
têm que ser melhores do que os restantes candidatos.
O resultado disso,
ou seja, o que isso provoca,
é uma forma de epidemia da ansiedade e depressão
que está a devastar os adolescentes.
Estamos a destruir uma geração com este tipo de competição.
Enquanto pensava nisto,
ocorreu-me que há uma maneira de corrigir este problema.
Isto é o que podemos fazer:
quando alguém se candidata à faculdade,
nós distinguimos os candidatos que são bons para serem bem sucedidos
dos que não são.
Rejeitamos os que não são suficientemente bons para terem êxito,
pegamos em todos os outros, e colocamos os nomes deles num chapéu,
escolhemos ao acaso
e admitimos esses.
Por outras palavras, a admitissão nas faculdades é uma lotaria,
as ofertas de emprego em empresas de tecnologia talvez sejam uma lotaria
e — deus me livre —
talvez até venhamos a decidir quem é convidado da TED
numa lotaria.
Mas, não me entendam mal,
uma lotaria como esta não vai eliminar a injustiça.
Vai haver muita gente que não vai conseguir o que merece.
Mas pelo menos, é honesto.
Revela a injustiça que existe, em vez de pretender o contrário,
e rebenta o balão de ar que exerce uma pressão enorme
sobre os alunos do secundário.
Então, porque é que esta proposta perfeitamente razoável
— é o que eu digo para mim mesmo —
não merece uma análise séria?
Eu acho que sei porquê.
Eu penso que nós detestamos a ideia
de os eventos muito importantes na vida acontecerem por sorte ou por acaso,
de os eventos importantes na nossa vida não estarem sob o nosso controlo.
Eu detesto essa ideia.
Não é surpreendente que as pessoas não gostem desta ideia,
mas é assim que as coisas são
Primeiro que tudo, as admissões na faculdade já são como uma lotaria.
Só que os responsáveis pelas admissões pretendem que não é assim.
Então vamos ser honestos quanto a isto.
E segundo,
eu penso que, se aceitarmos que é uma lotaria,
também reconheceremos a importância da boa sorte
para a vida de toda a gente que conhecemos.
Vejam o meu caso.
Quase todos os acontecimentos mais significativos da minha vida,
ocorreram, em grande parte,
em resultado da boa sorte.
Quando eu estava no sétimo ano a minha família saiu de Nova Iorque
e fomos para o Westchester County
Logo no início da escola,
eu conheci uma rapariga amorosa que se tornou minha amiga,
mais tarde a minha melhor amiga,
depois mais tarde tornou-se a minha namorada
e por fim casámos.
Felizmente, tem sido a minha mulher
desde há 52 anos.
Eu tive pouco que ver com isto. Foi um acaso da sorte.
Mais tarde entrei na faculdade
e no primeiro semestre, inscrevi-me na cadeira de Introdução à Psicologia.
Eu nem sequer sabia o que era Psicologia,
mas adequava-se ao meu horário e satisfazia os requisitos,
por isso, fiz essa cadeira.
Por sorte, a cadeira era lecionada
por um professor fantástico, uma lenda.
Por causa disso, especializei-me em Psicologia.
Tirei uma pós-graduação
Quando estava a terminar,
um amigo meu que lecionava na Swarthmore
decidiu que não queria continuar a ser professor,
e despediu-se para estudar medicina.
O lugar que ele ocupava abriu uma vaga,
eu candidatei-me, e consegui o lugar,
o único a que me candidatei na minha vida.
Passei 45 anos a lecionar em Swarthmore,
uma instituição que teve um enorme impacto no rumo que teve a minha carreira.
Para dar um último exemplo,
eu estava a fazer uma palestra em Nova Iorque, sobre o meu trabalho,
e houve alguém na plateia que veio falar comigo depois da palestra.
Ele apresentou-se e disse:
"Chamo-me Chris.
"Gostaria de fazer uma palestra na TED?"
E eu respondi: "O que é a TED?"
Ele explicou-me o que era,
na altura a TED não era o que é agora.
Mas com o decorrer do tempo,
as palestras que eu fiz para a TED,
já foram vistas por mais de 20 milhões de pessoas.
Então a conclusão é que sou um homem com sorte.
Tive sorte no casamento.
Tive sorte nos meus estudos.
Tive sorte na minha carreira.
E tenho sorte por ter uma voz importante numa coisa da dimensão da TED.
Mereci o sucesso que tive?
Sim, de certeza que o mereço,
tanto como vocês provavelmente merecem o vosso sucesso.
Mas há muitas mais pessoas que merecem tanto sucesso como nós
mas que não o tiveram.
Então, as pessoas conseguem o que merecem?
A sociedade é justa?
Claro que não.
O trabalho árduo e o cumprimento das regras
não é garantia de nada .
Se apreciarmos a inevitabilidade deste tipo de injustiça
e a importância da boa sorte,
podemos perguntar-nos
que responsabilidades é que temos
para com as pessoas que são celebradas como heróis nestes tempos de pandemia,
quando uma doença grave incide na família
para ter a certeza que continuam unidas e que as suas vidas não sejam arruinadas
pelo custo de lidar com a doença?
O que devemos às pessoas com dificuldades,
que trabalham arduamente e têm menos sorte do que nós?
Há cerca de meio século,
o filósofo John Rawls escreveu um livro que se chama "Uma Teoria da Justiça,"
e no livro, ele introduziu um conceito a que chamou "o véu da ignorância".
A questão que ele propôs foi:
"Se não soubesses qual viria a ser a tua posição na sociedade,
"que espécie de sociedade é que gostarias de criar?"
O que ele sugeriu
é que, quando não sabemos se vamos entrar na sociedade
por cima ou por baixo,
queremos uma sociedade que seja igualitária,
para que até os desafortunados
estejam aptos a viver decentemente uma vida com sentido e satisfação.
Então, gente bem sucedida, levem isto para as vossas comunidades
e façam o que puderem para terem a certeza que honramos e cuidamos
das pessoas que merecem o sucesso tanto quanto nós merecemos
mas que não tiveram tanta sorte.
Obrigado.
Olá, pessoal.
É uma honra estar aqui para falar com vocês,
e vou falar hoje sobre sorte e justiça
e a relação entre elas.
Há alguns anos,
um ex-aluno me ligou
para falar sobre a filha dele.
Ela estava no último ano do ensino médio,
estava seriamente interessada em se inscrever em Swarthmore,
onde eu lecionava,
e ele queria saber se ela entraria.
Swarthmore é uma escola extremamente difícil para se ingressar.
Então eu disse: "Bem, fale-me sobre ela".
Ele me falou sobre ela,
como eram as notas, a pontuação geral e as atividades extracurriculares dela.
Ela parecia brilhante,
uma garota maravilhosa.
Eu disse: "Ela parece sensacional.
Parece exatamente o tipo de aluna
que Swarthmore adoraria ter".
Então ele me perguntou: "Isso significa que ela será aceita?"
Respondi: "Não.
Simplesmente não há vagas suficientes nas classes de Swarthmore
para todos que são bons.
Não há vagas suficientes em Harvard, Yale, Princeton ou Stanford.
Não há vagas suficientes no Google, na Amazon ou na Apple.
Não há vagas suficientes na conferência do TED.
Há muitas pessoas boas,
e algumas delas não vão conseguir".
Ele me perguntou: "O que devemos fazer?"
Respondi: "Essa é uma pergunta muito boa".
O que devemos fazer?
Sei o que faculdades e universidades têm feito
no interesse da justiça.
Elas continuam a aumentar os padrões
porque não parece justo admitir pessoas menos qualificadas
e rejeitar pessoas mais qualificadas.
Continuamos simplesmente elevando cada vez mais os padrões
até estarem altos o bastante
para admitirmos apenas o número de alunos que podemos comportar.
Isso viola a percepção de muitas pessoas sobre o que é justiça e imparcialidade.
As pessoas na sociedade norte-americana têm opiniões diferentes
sobre o que significa dizer que certo tipo de processo é justo,
mas acho que há uma coisa com a qual quase todos concordam:
em um sistema justo,
as pessoas recebem o que merecem.
Eu estava dizendo a meu ex-aluno
que, quando se trata de ingresso na faculdade,
simplesmente não é verdade que as pessoas recebem o que merecem.
Algumas pessoas recebem o que merecem, outras não,
e é assim que as coisas são.
Quando se aumenta os requisitos, como fizeram as faculdades,
cria-se uma competição maluca
entre alunos do ensino médio,
porque não é adequado ser bom,
não é adequado ser bom o suficiente,
é preciso ser melhor do que todos que também se inscrevem.
E o que isso fez,
ou com o que contribuiu,
é uma espécie de epidemia de ansiedade e depressão
que está acabando com nossos adolescentes.
Estamos destruindo uma geração com esse tipo de competição.
Enquanto eu pensava nisso,
me ocorreu que há uma maneira de resolver esse problema.
Eis o que poderíamos fazer:
quando as pessoas se inscrevem na faculdade,
distinguimos entre os candidatos que são bons o suficiente para ter sucesso
e os que não são.
Rejeitamos aqueles que não são bons o suficiente para ter sucesso,
e depois pegamos todos os outros, colocamos o nome deles em um chapéu,
simplesmente os escolhemos ao acaso
e os admitimos.
Em outras palavras, fazemos admissões em faculdades por sorteio
e talvez façamos ofertas de emprego em empresas de tecnologia por sorteio
e, nem pensar,
talvez até tomemos decisões sobre quem será convidado a falar no TED
por sorteio.
Agora, não me entendam mal,
um sorteio como esse não vai acabar com a injustiça.
Ainda haverá muitas pessoas que não receberão o que merecem.
Mas, pelo menos, é honesto.
Revela a injustiça pelo que é, em vez de fingir o contrário,
e perfura o incrível balão de pressão
sob o qual nossos alunos do ensino médio estão vivendo agora.
Então, por que essa proposta perfeitamente razoável,
modéstia à parte,
não recebe nenhuma discussão séria?
Acho que sei por quê.
Acho que odiamos a ideia
de que coisas muito importantes na vida possam acontecer por sorte ou por acaso,
que coisas muito importantes em nossa vida não estão sob nosso controle.
Eu odeio essa ideia.
Não é surpresa que as pessoas odeiem essa ideia,
mas é simplesmente assim que as coisas são.
Em primeiro lugar, a admissão na faculdade já é um sorteio.
Só que os funcionários da admissão fingem que não é.
Vamos ser honestos sobre isso.
Em segundo lugar,
acho que se valorizássemos o fato de ser um sorteio,
isso também nos faria reconhecer a importância da boa sorte
em quase toda a nossa vida.
Considerem o meu exemplo.
Quase todos os eventos mais significativos da minha vida ocorreram,
em grande parte,
como resultado de boa sorte.
Quando eu estava no sétimo ano escolar,
minha família saiu de Nova York e foi para o Condado de Westchester.
Logo no início da escola,
conheci uma linda jovem que se tornou minha amiga,
depois ela se tornou minha melhor amiga,
então ela se tornou minha namorada,
e depois ela se tornou minha esposa.
Felizmente, ela é minha esposa
há 52 anos.
Tive muito pouco a ver com isso.
Foi um acidente de sorte.
Fui para a faculdade
e, no primeiro semestre, eu me inscrevi para uma aula de introdução à psicologia.
Eu nem sabia o que era psicologia,
mas cabia na minha agenda e atendia aos requisitos.
Então aceitei.
E, por sorte, a aula foi ministrada
por um famoso professor de introdução à psicologia, uma lenda.
Por causa disso, eu me formei em psicologia.
Fui para a pós-graduação.
Eu estava concluindo.
Um amigo meu que lecionava em Swarthmore decidiu que não queria mais ser professor
e então desistiu para entrar na faculdade de medicina.
A vaga que ele ocupava estava aberta,
eu me candidatei, consegui,
o único emprego para o qual me candidatei.
Passei 45 anos lecionando em Swarthmore,
uma instituição que teve um impacto enorme na forma que minha carreira tomou.
E, só para dar um último exemplo,
eu estava dando uma palestra sobre alguns de meus trabalhos em Nova York,
e uma pessoa da plateia veio falar comigo depois de minha palestra.
Ele se apresentou.
Ele disse: "Meu nome é Chris.
Você gostaria de dar uma palestra no TED?"
Minha resposta foi: "O que é TED?"
Bem, ele me explicou,
e o TED não era o que é agora.
Mas, no decorrer dos anos,
as palestras que dei no TED foram vistas por mais de 20 milhões de pessoas.
Portanto, a conclusão é que sou um homem de sorte.
Tenho sorte com meu casamento,
com minha educação,
com minha carreira,
e tenho sorte de ter uma plataforma e uma voz em algo como o TED.
Eu mereço o sucesso que tive?
Claro que mereço,
assim como você provavelmente merece o seu sucesso.
Mas muitas pessoas também merecem sucessos como os nossos,
e não os tiveram.
Então, as pessoas recebem o que merecem?
A sociedade é justa?
Claro que não.
Trabalhar muito e seguir as regras não é garantia de nada.
Se compreendermos a inevitabilidade desse tipo de injustiça
e a centralidade da boa sorte,
podemos nos perguntar
quais são as responsabilidades que temos
para com as pessoas que agora comemoramos como heróis nesta época de pandemia,
quando uma doença grave atinge a família delas
para garantir que permaneçam inteiras e que a vida delas não seja arruinada
pelo custo de lidar com a doença?
O que devemos às pessoas que lutam,
trabalham muito e têm menos sorte do que nós?
Cerca de meio século atrás,
o filósofo John Rawls escreveu um livro chamado "Uma Teoria da Justiça".
Nesse livro, ele introduziu um conceito que chamou de "o véu da ignorância".
A pergunta que ele fez foi:
se você não soubesse qual seria sua posição na sociedade,
que tipo de sociedade você gostaria de criar?
Ele sugeriu
que, quando não sabemos se vamos entrar na sociedade
por cima ou por baixo,
o que queremos é uma sociedade que seja bem igual,
para que mesmo quem não tenha sorte
possa ter uma vida decente, significativa e satisfatória.
Portanto, resgatem isso, todos vocês, pessoas de sorte e sucesso,
para suas comunidades,
e façam o que puderem
para garantir que honremos e cuidemos
de pessoas que merecem tanto sucesso quanto nós,
mas que não tenham tanta sorte.
Obrigado.
Salutare!
Sunt onorat să fiu aici și să vă vorbesc,
iar azi voi vorbi despre noroc și echitate
și relația dintre acestea.
Acum câțiva ani
un fost student m-a sunat
să vorbim despre fiica sa.
Am aflat că aceasta era în clasa a 12-a
și dorea să se înscrie la Swarthmore,
unde am predat,
și el voia să afle ce șanse cred că are.
Este dificil să fii admis la Swarthmore.
I-am zis: „Povestește-mi despre ea.”
Iar el mi-a povestit despre ea,
despre notele și mediile ei generale,
activitățile extracurriculare.
Părea un superstar,
un copil minunat.
Așa că am spus: „Pare remarcabilă.”
„Pare a fi exact studentul
pe care Swarthmore l-ar dori.”
Atunci el a spus: „Deci, asta înseamnă că va intra?”
Am răspuns: „Nu”.
Nu sunt destule locuri la Swarthmore
pentru toți cei are sunt buni.
Nu sunt destule locuri la Harvard, Yale, Princeton sau Stanford.
Nici la Google, Amazon sau Apple.
Nu sunt destule locuri la Conferința TED.
Sunt foarte mulți oameni buni,
iar unii dintre ei nu vor reuși.”
Așa că el a spus: „Deci, ce ar trebui să facem?”
Am răspuns: „E o întrebare foarte bună”.
Ce ar trebui să facem?
Știu ce au făcut facultățile și universitățile.
În interesul corectitudinii,
nu au făcut decât să crească standardele
deoarece nu e corect să admită persoane mai puțin calificate
și să le respingă pe cele mai calificate,
deci cresc standardele tot mai sus
până sunt destul de ridicate încât să admiți
doar numărul disponibil de studenți.
Asta contrazice sensul de dreptate și corectitudine a oamenilor.
Societatea americană are păreri diferite
despre care metodă e corectă,
dar cred că există un lucru cu care aproape toată lumea e de acord,
și anume că într-un sistem obiectiv, într-un sistem corect,
fiecare primește ce merită.
Și ce spuneam fostului meu student
e că atunci când vine vorba de admiterea la facultate,
pur și simplu nu primești ceea ce meriți.
Unii primesc, alții nu,
și așa stau lucrurile.
Când ridici cerințele așa cum au făcut facultățile,
creezi o competiție acerbă
printre copii de la liceu,
pentru că nu e de ajuns să fii bun,
nu e de ajuns să fii destul de bun,
trebuie să fii mai bun decât ceilalți care s-au înscris.
Ce a făcut
sau la ce a contribuit acest lucru,
e o epidemie de anxietate și depresie
care ne zdrobește adolescenții.
Distrugem o generație cu acest gen de competiție.
În timp ce mă gândeam la asta,
am realizat că există o metodă pentru a rezolva această problemă.
Iată ce am putea face:
când oamenii se înscriu la facultate
putem face diferența între candidații destul de buni pentru a avea succes
și pe cei care nu sunt,
și îi respingem pe cei care nu sunt destul de buni pentru avea succes
și îi luăm pe ceilalți, le punem numele într-o pălărie,
îi alegem la întâmplare
și îi acceptăm.
Cu alte cuvinte, putem trata admiterea la facultate ca o loterie,
la fel și ofertele de joburi la companiile de tehnologie,
și – cine știe –
poate chiar luăm decizii despre cine e invitat să vorbească la TED
prin tragere la sorți.
Acum, nu mă înțelegeți greșit,
o loterie ca aceasta nu va elimina nedreptatea.
Vor fi mulți oameni care nu primesc ceea ce merită.
Dar cel puțin e cinstit.
Dezvăluie nedreptatea prin ceea ce e în loc să pretindă contrariul,
și sparge balonul presiunii
sub care trăiesc liceenii azi.
De ce această propunere rezonabilă,
dacă o numesc așa,
nu e dezbătută mai serios?
Cred că știu de ce.
Cred că e din cauză că urâm ideea
că evenimentele importante din viață se pot întâmpla datorită norocului,
că nu putem controla evenimentele importante din viața noastră.
Urăsc această idee.
Nu e surprinzător că oamenii urăsc această ideea,
dar așa stau lucrurile.
În primul rând, admiterea la facultate e deja o loterie.
Doar responsabilii cu admiterea pretind că nu e.
Hai să fim cinstiți!
În al doilea rând,
dacă am considera-o o loterie,
ne-ar face să apreciem importanța norocului
în viața fiecăruia.
De exemplu, eu.
Aproape toate evenimentele importante din viața mea s-au întâmplat,
într-o mare măsură,
din noroc.
Când eram în clasa a șaptea familia mea s-a mutat din New York
în Westchester County.
Chiar la începutul școlii
am cunoscut o tânără care mi-a devenit prietenă,
apoi cea mai bună prietenă,
apoi partenera mea,
apoi soția mea.
Din fericire, e soția mea
de 52 de ani.
Meritul meu e mic. A fost o întâmplare norocoasă.
Am plecat la facultate,
iar în primul semestru m-am înscris la cursul de psihologie pentru începători.
Nici măcar nu știam ce e psihologia,
dar se potrivea cu programul meu și îndeplinea cerințele,
așa că m-am înscris.
Din fericire, cursul era predat
de un faimos profesor de psihologie, o legendă.
Datorită lui am urmat specializarea în psihologie.
Am urmat-o,
am terminat-o.
Un prieten care preda la Swarthmore a decis
că nu mai vrea să fie profesor,
așa că a demisionat că să urmeze Facultatea de Medicină.
Postul pe care el l-a ocupat era vacant,
m-am înscris și l-am primit,
singurul post pentru care m-am înscris.
Am predat timp de 45 de ani la Swarthmore,
o instituție care a avut un impact enorm în evoluția carierei mele.
Și ca ultim exemplu,
țineam o prelegere în New York despre o parte din munca mea,
și cineva din public a venit la mine la sfârșitul prelegerii.
S-a prezentat.
„Numele meu e Chris.
Vreți să țineți o prelegere la TED?”
Iar răspunsul meu a fost: „Ce e TED ?”
Mi-a povestit,
iar pe atunci TED nu era ce e azi.
Dar în anii care au urmat,
prelegerile ținute la TED au fost urmărite
de mai bine de 20 milioane de oameni.
Deci în concluzie, sunt un om norocos.
Sunt norocos în privința căsniciei.
Sunt norocos în educația primită.
Sunt norocos în carieră.
Și sunt norocos că am avut o platformă și o voce la ceva ca TED.
Am meritat tot succesul avut?
Sunt sigur că l-am meritat
la fel de mult cât îl meritați și voi.
Dar mulți alți oameni merită un succes ca al nostru,
dar nu l-au avut.
Deci, primesc oamenii ceea ce merită?
E societatea e corectă?
Bineînțeles că nu.
Să muncești din greu și să urmezi regulile nu îți garantează nimic.
Dacă apreciem iminența unei astfel de nedreptăți
și importanța norocului,
am putea să ne întrebăm
care sunt responsabilitățile noastre
față de cei pe care îi celebrăm ca eroi în acest timp de pandemie,
când o boală gravă se abate asupra familiei lor,
pentru a ne asigura că rămân sănătoși iar viețile lor nu sunt distruse
de costul tratamentului?
Ce datorăm oamenilor care se luptă,
muncesc din greu și sunt mai puțin norocoși decât noi?
Acum jumătate de secol,
filozoful John Rawls a scris o carte intitulată „O teorie a dreptății”,
iar în acea carte el a introdus conceptul „vălul ignoranței”.
Întrebarea pusă de el era:
dacă nu știi care va fi locul tău în societate,
ce fel de societate ai vrea să creezi?
Ceea ce el a sugerat
e că dacă nu știm dacă vom intra în societate
pe sus sau pe jos,
vrem o societate egală,
astfel încât chiar dacă nu avem noroc
să putem trăi o viață decentă, relevantă și împlinită.
Deci, duceți asta în comunitățile voastre, voi cei norocoși și cu succes,
și faceți tot ce puteți pentru a vă asigura că onorăm și avem grijă
de oamenii care merită la fel de mult succes ca noi,
dar nu sunt la fel de norocoși.
Vă mulțumesc!
Всем привет.
Быть здесь и выступать перед вами для меня большая честь,
и сегодня я хочу поговорить об удаче, справедливости
и о том, что их связывает.
Несколько лет назад
мне позвонил мой бывший студент.
Он хотел поговорить насчёт своей дочери.
Оказалось, что его старшеклассница-дочь
очень хотела подать заявление в Суортмор-колледж,
где я тогда преподавал.
Он хотел знать моё мнение на этот счёт.
В Суортмор поступить очень нелегко.
«Ну расскажи мне о ней», — предложил я ему.
И он рассказал,
какие у неё оценки,
в каких внеклассных мероприятиях она принимает участие.
И мне показалось, что она суперзвезда —
удивительная, удивительная девочка.
И я на это среагировал: «Это невероятно.
Похоже на то, что Суортмор
хотел бы заполучить такую студентку».
Он спросил меня: «Означает ли это, что она туда поступит?»
И я ответил: «Нет.
В Суорморе просто не хватает мест
для всех «хороших» кандидатов.
Не хватает мест ни в Гарварде, ни в Йеле, ни в Принстоне, ни в Стэнфорде,
а также в Google, Amazon или Apple.
Даже на конференции TED.
Слишком много хороших людей,
и все не могут туда попасть».
«Но как же нам быть?» — спросил он.
«Это очень хороший вопрос», — сказал я в ответ.
Как же нам быть?
И я знаю, что сделали университеты и колледжи.
Единственное, что они делают в интересах справедливости, —
это непрерывно повышают стандарты,
так как для них принимать менее подходящих и отметать
более подготовленных людей — несправедливо.
Остаётся только всё повышать и повышать стандарты
до тех пор, пока не добьётесь
соответствия количества мест количеству будущих студентов.
И это отрицательно влияет на представления людей об их правах и справедливости.
Люди в Америке имеют разные мнения о том,
справедливо ли то или иное действие, и каковы критерии этой справедливости,
но я думаю, что единственное, с чем согласятся многие:
в правильной, справедливой системе
люди получают то, чего они заслуживают.
И вот тогда я сказал своему бывшему студенту,
что как только дело доходит до приёма в колледж,
это правило не срабатывает.
Некоторые получают, а некоторые — нет.
Так обстоят дела.
Когда вы завышаете требования, — что колледжи и делают, —
остаётся одно — сумасшедшая конкуренция
среди учеников старших классов школ.
Ведь быть просто хорошим,
очень хорошим — недостаточно.
Ты должен быть лучше всех абитуриентов.
И в результате
мы имеем то, чему способствовали, —
что-то вроде эпидемии тревожности и депрессии,
которая подавляет и уничтожает наших подростков.
Такого рода конкурсами мы разрушаем целое поколение наших детей.
Когда я думал об этом,
я понял, что способ решения этой проблемы есть.
И вот что можно было бы сделать:
когда люди подают заявление в колледж,
кандидатов мы разделяем на тех, у кого в будущем есть все шансы быть успешным,
и тех, у кого их нет.
Соответственно, мы отказываем тем, кто явно «не дотягивает».
И затем мы берём всех остальных, кладём их имена в шапку
и лишь вытягиваем бумажки, как в лотерее,
и так этих кандидатов принимаем.
Другими словами, при приёме в колледж мы действуем по принципу лотереи.
Возможно, то же самое происходит в высокотехнологичных компаниях
и — страшно подумать —
может быть, именно так мы решаем, кто выступит на TED-конференции, —
по принципу лотереи.
Поймите меня правильно:
такая лотерея не ставит целью устранить несправедливость.
Все ещё будет много людей, которые не получат того, что заслужили.
Но, во всяком случае, это честно.
В этом проявится несправедливость, какая она есть, без ложных причин.
И мы будто прокалываем сильно надутый шар: мы выпускаем стресс,
в котором живут наши старшеклассники.
Так почему же это вполне разумное предложение —
я бы так сказал —
не выносится на серьёзное обсуждение?
Кажется, я знаю почему.
Я думаю, что мы не приемлем идею,
что по-настоящему важные вещи — дело удачи или случая,
и, по большому счёту, нам неподвластны.
Мне эта мысль ненавистна.
Неудивительно, что другие реагируют так же,
но именно так и бывает в жизни.
Во-первых, приём в колледж — это уже лотерея.
Приёмная комиссия только делает вид, что это не так.
Так что будем честны перед собой.
Во-вторых,
думаю, если мы осознаем, что это лотерея,
это также заставит нас признать важность везения
в жизни почти каждого человека.
Возьмите меня, например.
Почти все самые важные события в моей жизни происходили
в значительной степени
благодаря везению.
Когда я учился в седьмом классе, моя семья уехала из Нью Йорка
в округ Уэстчестер.
Когда я начал учиться в школе,
я встретил милую девочку, с которой подружился,
затем она стала моим лучшим другом,
потом мы полюбили друг друга,
ну а потом она стала моей женой.
С счастью, мы женаты
вот уже 52 года.
Я ничего не для этого не сделал, мне просто повезло.
Я поступил в колледж
и в первом семестре записался на курс «Введение в психологию».
Я понятия не имел, что такое психология,
но сам предмет мне подходил и вписывался в моё расписание.
Поэтому я и согласился.
И по счастливой случайности этот класс вёл
блестящий, легендарный преподаватель психологии.
Благодаря этому я и стал психологом.
Пошёл в магистратуру.
Когда я её заканчивал, получилось так,
что мой друг, профессор, преподававший в Суортморе,
решил, что он не хочет больше преподавать,
и ушёл в медицинский колледж.
Его место освободилось,
Я подал заявление, и меня приняли на первую и единственную
в моей жизни должность, где я был соискателем.
Я преподавал в Суортморе 45 лет.
Это учебное заведение оказало громадное влияние на развитие моей карьеры.
И последний пример.
Когда я рассказывал о моей работе в Нью-Йорке,
в аудитории был некто, он подошёл ко мне после выступления
и затем представился:
«Меня зовут Крис.
Не хотели бы вы выступить на TED?»
В ответ я спросил: «Что такое TED?»
Ну, он сказал мне,
что TED тогда не был тем, что представляет из себя сейчас.
За прошедшие годы
мои выступления на TED
посмотрели более 20 миллионов человек.
Мой вывод такой: я везучий человек.
Мне повезло в семейной жизни.
Мне повезло с образованием.
Мне повезло с карьерой.
И мне повезло, что я обрёл платформу для моих выступлений, такую как TED.
Заслужил ли я свой успех?
Этот мой успех — заслуженный,
возможно так же, как и ваш.
Но есть ещё много достойных людей, таких как мы, которые достойны успеха,
но его не имеют.
Получают ли люди то, чего они заслуживают?
Справедливо ли общество?
Конечно нет.
Одни лишь усилия и игра по правилам не являются гарантией чего-либо.
Если мы осознаем неизбежность такой несправедливости
и решающую роль удачи,
возможно, мы зададим себе вопрос:
«Какую ответственность мы несём
перед людьми, которых мы признаём героями эпохи пандемии,
когда серьёзная болезнь поразила их семьи,
делаем ли мы всё возможное, чтобы они были целы и их жизнь не была разрушена
борьбой с болезнью, обрушившейся на нас?
Чем обязаны мы людям, которые борются,
упорно трудятся, но менее удачливы?
Около полувека назад
философ Джон Ролз написал книгу «Теория справедливости».
В этой книге он ввёл концепцию, которую назвал «вуалью неведения»
Он задал вопрос:
«Если бы вы не знали, какое положение вы займёте в обществе,
какое общество вы хотели бы создать?»
И предположил,
что когда мы не знаем, собираемся ли мы занять там место —
наверху или внизу, —
нам чертовски хочется жить в обществе, где есть равноправие:
даже невезучие
смогут жить там достойно, полноценно, быть довольными жизнью.
Так что счастливые и успешные люди, донесите это до тех, кто рядом с вами,
и делайте всё от вас зависящее, чтобы все знали, что мы почитаем
и заботимся о людях, которые так же, как и мы, заслуживают успеха,
но кому не так везёт, как нам.
Спасибо.
สวัสดีทุกคน
ผมรู้สึกเป็นเกียรติที่ได้มาคุยกับคุณที่นี่
และที่ผมจะพูดวันนี้คือเรื่องโชค และความยุติธรรม
และความสัมพันธ์ของสองสิ่งนี้
หลายปีที่แล้ว
นักเรียนเก่าของผมโทรมาหา
เพื่อคุยเรื่องลูกสาวของเขา
ลูกสาวของเขาอยู่มัธยมปลาย
และสนใจอยากสมัครเข้าเรียนที่สวาร์ทมอร์
ที่ผมสอนอยู่
และเขาอยากจะได้ความเห็นของผมว่า ลูกสาวของเขาน่าจะได้เข้าเรียนหรือไม่
สวาร์ทมอร์นั้นเป็นโรงเรียนที่เข้ายากมาก
ผมจึงพูดว่า "เล่าเรื่องลูกสาวของคุณให้ผมฟังหน่อย"
และเขาก็เล่าให้ผมฟัง
ว่าเธอได้เกรดอะไรบ้าง คะแนนโดยรวมเป็นอย่างไร
กิจกรรมพิเศษนอกห้องเรียนที่เธอทำ
และฟังดูเหมือนเธอเป็นดาวเด่นทีเดียว
เป็นเด็กเก่ง ยอดเยี่ยมมาก
ผมจึงพูดขึ้นว่า "เธอฟังดูยอดเยี่ยม
น่าจะเป็นนักเรียนแบบที่
สวาร์ทมอร์อยากได้มาเรียนที่นี่"
เขาจึงถามขึ้นว่า "แล้วนั่นหมายความว่า เธอจะได้เข้าเรียนใช่ไหม?"
ผมตอบว่า "ไม่ใช่
ห้องเรียนที่สวาร์ทมอร์ไม่มีที่พอสำหรับ
เด็กที่ดีทุกคนหรอก
ไม่มีที่พอที่ฮาร์วาร์ด หรือเยล หรือพรินซ์ตัน หรือสแตนฟอร์ด
ไม่มีที่พอที่กูเกิ้ล หรืออเมซอน หรือแอปเปิ้ล
ไม่มีที่พอที่ TED Conference ด้วย
มีคนดี ๆ เก่ง ๆ มากมายเหลือเกิน
และบางคนก็ไม่ได้ที่นั่งในที่เหล่านี้"
เขาจึงกล่าวว่า "แล้วเราจะต้องทำอย่างไร?"
และผมก็พูดว่า "นั่นเป็นคำถามที่ดี"
แล้วเราจะต้องทำอย่างไร?
และผมก็รู้ว่าวิทยาลัยและ มหาวิทยาลัยเหล่านั้นทำอย่างไร
เพื่อให้เกิดความยุติธรรม
พวกเขาจึงยกระดับมาตรฐานให้สูงขึ้นเรื่อย ๆ
เพราะมันดูไม่ยุติธรรม ที่จะรับคนที่คุณสมบัติด้อยกว่า
และปฏิเสธผู้ที่มีคุณสมบัติเด่นกว่า
คุณจึงต้องยกมาตรฐานให้สูงขึ้นและสูงขึ้น
จนสูงพอที่คุณจะสามารถรับ
นักเรียนในจำนวนที่คุณ ให้ที่นั่งเขาได้เท่านั้น
และนี่ก็ขัดกับความรู้สึกเรื่องความยุติธรรม และความเท่าเทียมของหลาย ๆ คน
คนในสังคมอเมริกันมีทัศนคติต่าง ๆ กันไป
ในเรื่องที่ว่ากระบวนการเช่นใดจึงจะยุติธรรม
แต่ผมคิดว่าสิ่งหนึ่งที่แทบทุกคนเห็นด้วยคือ
ระบบที่มีเหตุผล ระบบที่เป็นธรรม
คือผู้คนได้ในสิ่งที่สมควรได้
และสิ่งที่ผมบอกกับนักเรียนเก่าของผม
คือเมื่อพูดถึง การรับนักเรียนเข้าเรียน
มันไม่จริงหรอกที่ ผู้คนจะได้ในสิ่งที่สมควรได้
บางคนได้ในสิ่งที่สมควรได้ แต่บางคนก็ไม่
มันก็เป็นอย่างนั้นเอง
เมื่อคุณยกระดับมาตรฐานจนสูง เหมือนกับที่มหาวิทยาลัยได้ทำ
คุณทำให้เกิดการแข่งขันกันอย่างบ้าคลั่ง
ในหมู่เด็กมัธยมปลาย
เพราะแค่เก่งนั้นไม่เพียงพอเสียแล้ว
ไม่เพียงพอที่จะแค่เป็นคนเก่งพอ
แต่คุณต้องเก่งกว่า คนอื่น ๆ ที่สมัครทุกคนด้วย
และมันทำให้เกิด
หรือมีส่วนทำให้เกิด
การระบาดของโรควิตกกังวลและโรคซึมเศร้า
ที่กำลังทำร้ายเด็กวัยรุ่นของเรา
เรากำลังทำลายคนรุ่นหนึ่ง ด้วยการแข่งขันอย่างนี้
ขณะที่ผมครุ่นคิดเรื่องนี้
ผมก็คิดได้ว่ามีทางแก้ไขปัญหานี้
และนี่คือสิ่งที่เราน่าจะทำ:
เมื่อนักเรียนส่งใบสมัครเข้าวิทยาลัย
เราแยกผู้สมัครที่เก่งพอ ที่จะประสบความสำเร็จออกมา
และผู้ที่ไม่เก่งพอ
เราคัดคนที่ไม่เก่งพอออก
เอาคนชื่อคนที่เก่งพอมาใส่ลงในกระป๋อง
แล้วจับฉลากเอาแบบสุ่ม
และรับคนที่ได้รับการจับฉลากเข้าเรียน
พูดอีกอย่างคือ เราคัดคนเข้าเรียนด้วยวิธีลอตเตอรี่
และเราอาจจะรับคนเข้าทำงานใน บริษัทเทคโนโลยีด้วยวิธีนี้ด้วย
และ --ดับความคิดนั้น--
เราอาจจะตัดสินว่า ใครจะได้รับเชิญมาพูดที่ TED
ด้วยวิธีนี้เช่นกัน
อย่าเข้าใจผมผิดไป
วิธีลอตเตอรี่เช่นนี้ ไม่ได้เป็นการขจัดความอยุติธรรม
จะยังมีคนอีกมาก ที่ไม่ได้ในสิ่งที่เขาสมควรได้รับ
แต่อย่างน้อยมันก็เป็นวิธีที่ซื่อสัตย์
มันเผยให้เห็นความอยุติธรรม ในอย่างที่มัน เป็นแทนที่จะเสแสร้งว่าไม่มี
และมันเจาะบอลลูนความดันสูง
ที่กดดันเด็กมัธยมปลายของเราอยู่ให้แตกออก
มันจึงเป็นข้อเสนอที่เหมาะสมอย่างที่สุด
แม้ว่าผมจะพูดเองเออเองก็ตาม
แต่ทำไมไม่มีใครนำไปถกกันต่อ?
ผมคิดว่าผมรู้เหตุผลนะ
ผมคิดว่ามันเป็นเพราะ เราไม่ชอบความคิดเช่นนี้
ที่ว่าสิ่งที่สำคัญในชีวิต เกิดขึ้นจากโชคหรือความบังเอิญ
ว่าสิ่งที่สำคัญในชีวิตนั้น อยู่นอกการควบคุมของเรา
ผมเกลียดความคิดเช่นนั้น
มันจึงไม่น่าแปลกใจ ที่ผู้คนเกลียดความคิดนั้น
แต่เอาง่าย ๆ มันก็เป็นอย่างนั้นเอง
ประการแรกคือ การคัดเลือกนักเรียนเข้าเรียน ในวิทยาลัยเป็นแบบลอตเตอรี่อยู่แล้ว
แค่เจ้าหน้าที่คัดเลือก แกล้งทำเป็นว่าไม่ใช่ก็เท่านั้น
มาทำให้มันตรงไปตรงมากันเถอะ
และอย่างที่สอง
ผมว่าหากเรายอมรับว่ามันเป็นลอตเตอรรี่
มันจะทำให้เรายอมรับความสำคัญของโชคดี
ในชีวิตของพวกเราทุกคน
ดูอย่างผม
เหตุการณ์สำคัญแทบทุกเหตุการณ์ ในชีวิตของผม
โดยมาก
เป็นผลมาจากความโชคดี
ตอนผมอยู่มัธยมหนึ่ง ครอบครัวของผมย้ายออกจากนิวยอร์ค
ไปอยู่ที่เวสต์เชสเตอร์
ตอนที่ผมเริ่มเข้าโรงเรียน
ผมพบเด็กผู้หญิงน่ารักคนหนึ่ง ซึ่งต่อมากลายเป็นเพื่อนของผม
แล้วกลายมาเป็นเพื่อนซี้ของผม
และกลายมาเป็นแฟนของผม
และต่อมาเป็นภรรยาของผม
ถึงตอนนี้เธอเป็นภรรยาของผม อย่างมีความสุข
มา 52 ปีแล้ว
ผมไม่ได้ทำอะไรมากเลย มันเป็นความบังเอิญที่โชคดี
ผมเข้าวิทยาลัย
ในเทอมแรกผมลงชื่อเรียน วิชาจิตวิทยาเบื้องต้น
ผมไม่รู้ด้วยซ้ำว่าจิตวิทยาคืออะไรในตอนนั้น
แต่มันลงตัวกับตารางเวลาของผม และเป็นไปตามข้อกำหนด
ผมจึงลงเรียน
และด้วยโชคพาไป ครูที่สอน
เป็นครูจิตวิทยาเบื้องต้นระดับซูเปอร์สตาร์ ผู้เป็นตำนาน
เพราะเช่นนั้น ผมจึงเลือกวิชาเอกจิตวิทยา
และเรียนต่อบัณฑิตวิทยาลัย
ขณะที่ผมกำลังจะจบ
เพื่อนของผมซึ่งสอนที่สวาร์ทมอร์ตัดสินใจว่า
เขาไม่อยากเป็นอาจารย์แล้ว
เขาจึงลาออกไปเข้าวิทยาลัยแพทย์
ตำแหน่งของเขาจึงว่างลง
ผมจึงสมัครเข้าทำงานในตำแหน่งของเขา
ซึ่งเป็นงานเดียวที่ผมเคยสมัครทำ
ผมทำงานที่สวาร์ทมอร์มาแล้ว 45 ปี
เป็นสถาบันที่ส่งผลและปั้นอาชีพของผม
และอีกตัวอย่างสุดท้าย
ขณะที่ผมกำลังบรรยาย เกี่ยวกับงานของผมในนิวยอร์ค
มีผู้ฟังคนหนึ่งมาพบผมหลังการบรรยายจบลง
เขาแนะนำตัวเอง
เขากล่าวว่า "ผมชื่อคริสครับ
คุณสนใจมาพูดที่ TED ไหมครับ?"
คำตอบของผมคือ "TED คืออะไร?"
เขาจึงเล่าให้ผมฟัง
เมื่อก่อน TED ไม่ได้เป็นอย่างทุกวันนี้
แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
ทอล์คหลาย ๆ ทอล์คที่ผมพูดที่ TED นั้น มีคนเข้าชม
มากกว่า 20 ล้านคน
สรุปก็คือผมเป็นคนโชคดี
ผมโชคดีเรื่องคู่ชีวิต
ผมโชคดีเรื่องการศึกษา
ผมโชคดีเรื่องอาชีพการงาน
และผมก็โชคดีที่มีพื้นที่อย่าง TED ให้ได้ถ่ายทอดความคิด
ผมควรได้รับความสำเร็จเหล่านี้หรือไม่?
แน่นอนว่าผมควรได้รับ
เช่นเดียวกับพวกคุณ ที่น่าจะคู่ควรกับความสำเร็จของคุณ
แต่ก็มีอีกมากมายหลายคน ที่ควรได้รับความสำเร็จเช่นเดียวกับพวกเรา
แต่พวกเขากลับไม่ได้
แล้วผู้คนได้รับ ในสิ่งที่เขาสมควรได้รับกันไหม?
สังคมยุติธรรมไหม?
แนนอนว่าไม่
การทำงานหนักและเล่นตามกติกานั้น ไม่ได้การันตีอะไรเลย
หากเรายอมรับว่าความอยุติธรรมเช่นนี้ ว่าเป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้
รวมถึงการให้ความสำคัญ กับความโชคดี
เราอาจย้อนถามตัวเองว่า
เรามีความรับผิดชอบอะไรบ้าง
ต่อคนที่เรายกย่องให้เป็นฮีโร่ ในช่วงเวลาแห่งโรคระบาดใหญ่นี้
เมื่อโรคร้ายกล้ำกรายครอบครัวของพวกเขา
เพื่อให้แน่ใจว่าพวกเขายังอยู่เป็นครอบครัว และชีวิตไม่พังพินาศ
จากผลของการที่ต้องเผชิญโรคร้ายนี้
เราติดค้างอะไรกับผู้คนที่ต้องดิ้นรน
ทำงานหนักและโชคดีน้อยกว่าเรา
ครึ่งศตวรรษที่แล้ว
นักปรัชญา จอห์น รอลส์ เขียนหนังสือชื่อ "ทฤษฎีแห่งความยุติธรรม"
และในหนังสือเล่มนั้นเขาได้แนะนำแนวคิด ที่เขาเรียกว่า "ม่านแห่งความเขลา"
คำถามที่เขาตั้งไว้คือ:
ถ้าคุณไม่รู้จุดยืน ของคุณในสังคม
แล้วคุณจะสร้างสังคม นั้นขึ้นมาได้อย่างไร?
เขาจึงแนะว่า
นั่นคือตอนที่เราไม่รู้ว่า เราจะเข้าสู่สังคม
จากข้างบน หรือจากข้างล่าง
สิ่งที่เราต้องการคือสังคม ที่มีความเท่าเทียมจริง ๆ
เพื่อที่ว่า แม้แต่คนที่โชคไม่ดี
ก็จะสามารถมีชีวิตที่ดี มีความหมาย และน่าพอใจได้
ดังนั้นขอให้พวกคุณทุกคนที่โชคดี ประสบความสำเร็จ ย้อนดูชุมชนของคุณ
และทำในสิ่งที่ทำได้ เพื่อให้เกียรติและดูแล
ผู้คนที่สมควรได้รับความสำเร็จ เช่นเดียวกับเรา
แต่ไม่ได้โชคดีเท่าเรา
ขอบคุณครับ
Herkese merhaba.
Burada olmaktan ve sizinle konuşmaktan onur duyuyorum.
Bugün size şans, adalet
ve aralarındaki ilişkiden bahsedeceğim.
Birkaç yıl önce,
eski bir öğrencim kızı hakkında konuşmak için beni aradı.
Kızı lise son sınıf öğrencisiymiş
ve benim ders verdiğim Swarthmore Üniversitesine
ciddi şekilde başvurmak istiyormuş.
Kızının okula girip giremeyeceği hakkındaki düşüncelerimi öğrenmek istedi.
Swarthmore, kazanması aşırı derecede zor bir okul.
Bu yüzden "Bana ondan bahset." dedim.
Kızından bahsetti,
notlarının nasıl olduğunu, puan tablolarını
müfredat dışında yaptığı aktiviteleri anlattı.
Kızı kulağa bir süperstar, çok müthiş bir çocuk gibi geliyordu.
"Kulağa çok güzel geliyor,
tam da Swarthmore'un sahip olmak isteyeceği
türden bir öğrenci gibi." dedim.
O da "Peki bu, okulu kazanabilir mi demek oluyor?" dedi.
Ben de "Hayır,
Swarthmore'un sınıflarında iyi olan herkese yetecek kadar yer yok.
Harvard'da, Yale'de, Princeton'da ya da Stanford'da yeteri kadar yer yok.
Google'da, Amazon'da ya da Apple'da yeteri kadar yer yok.
TED Konferansı'nda yeteri kadar yer yok.
Aşırı miktarda iyi insan var
ve bazıları başaramayacak." dedim.
O da "Peki ne yapmamız gerekiyor?" dedi.
"Bu çok güzel bir soru." dedim.
Ne yapmamız gerekiyor?
Yüksekokulların ve üniversitelerin ne yaptığını biliyorum.
Adil olmak adına yaptıkları şey
standartları yükseltmeye devam etmekti
çünkü az nitelikli insanları kabul edip daha iyi nitelikteki insanları reddetmek
adil görünmüyor
bu yüzden standartları giderek yükseltiyorsunuz,
ta ki yerleştirebileceğiniz sayıda insanı
kabul edebileceğiniz bir çıtaya yükselene kadar.
Bu da birçok insanın hakkaniyetin ve adaletin ne olduğu algısını bozuyor.
Amerikan toplumundaki insanların,
bir sürecin adil olduğuna ilişkin farklı düşünceleri var.
Ama hemen hemen herkesin hemfikir olduğu bir şey var;
o da dürüst bir sistemde, adil bir sistemde
insanların hak ettikleri şeyleri elde ettikleri.
Eski öğrencime dediğim şey,
konu üniversiteye kabul edilme olduğunda
insanların hak ettikleri şeyleri elde ettikleri düşüncesinin doğru olmadığı.
Bazı insanlar hak ettiklerini alıyor bazıları da alamıyor
ve durum bundan ibaret.
Üniversitelerin yaptığı gibi gereklilikleri artırdığınızda
aslında liseli çocuklar arasında çılgın bir rekabet yaratıyorsunuz.
Çünkü iyi olmak yeterli değil,
yeterince iyi olmak yeterli değil.
Başvuran herkesten daha iyi olmalısınız.
Bu durumun yaptığı şey
ya da katkıda bulunduğu şey
gençlerimizi ezip geçen bir tür anksiyete ve depresyon salgını.
Bu tarz bir rekabetle bir nesli yok ediyoruz.
Bunun hakkında düşünürken
bu problemi düzeltmek için bir yol aklıma geldi.
İşte yapabileceğimiz şeyler:
İnsanlar üniversiteye başvurduğunda
adayları başarılı olacak kadar iyi olanlar ve başarılı olacak kadar
iyi olmayanlar olarak ayırıyoruz.
Başarılı olacak kadar iyi olmayanları reddediyoruz
ve sonra diğerlerinin adını bir şapkanın içine koyuyoruz.
Şapkadan rastgele seçiyoruz
ve onları kabul ediyoruz.
Başka bir deyişle üniversiteye kabul etmeyi piyangoyla belirliyoruz.
Belki de teknoloji şirketlerindeki iş tekliflerini de piyangoyla belirliyoruz
ve -ağzınızdan yel alsın-
belki TED'e konuşmak için kimin davet edileceği kararını bile
piyangoyla belirliyoruz.
Beni yanlış anlamayın,
bunun gibi bir piyango adaletsizliği ortadan kaldırmayacak.
Hak ettiklerini elde edemeyen birçok insan olacak
ama en azından bu dürüst bir yöntem.
Başka türlü davranmak yerine adaletsizliği olduğu gibi ortaya çıkarıyor
ve liseli çocuklarımızın şu an altında yaşadığı
inanılmaz baskı balonunu patlatıyor.
Peki bu mükemmel biçimdeki makul öneri,
eğer kendim söylersem,
neden ciddi bir şekilde tartışılmıyor?
Bence bunun sebebini biliyorum.
Hayattaki önemli şeylerin şans eseri ya da tesadüfen olabileceği,
hayatımızdaki önemli şeylerin kendi kontrolümüzde olmadığı
düşüncesinden nefret etmemizden kaynaklanıyor.
Bu düşünceden nefret ediyorum.
İnsanların da bu düşünceden nefret etmesi şaşırtıcı değil
ama basitçe gidişat bu şekilde.
Öncelikle üniversiteye kabul edilmek zaten bir piyango.
Sadece kabul prosedürü memurları öyle değilmiş gibi davranıyor.
Bu yüzden bu konuda dürüst olalım.
İkinci olarak,
bence eğer bir piyango olduğu için bunu takdir etseydik
neredeyse her birimizin hayatında olan şansın önemini
kabul etmemizi sağlardı.
Örnek olarak beni ele alalım.
Neredeyse hayatımda ortaya çıkan en önemli olaylar,
büyük bir ölçüde,
şans sonucunda oldu.
Ben 7. sınıftayken ailem New York'tan ayrıldı
ve Westchester County'ye taşındı.
Okulun başlangıç zamanında
önce arkadaşım olan,
sonra en yakın arkadaşım olan
sonra kız arkadaşım olan
ve sonra eşim olan güzel bir genç kızla tanıştım.
Ne mutlu bize ki şu an 52 yıldır evliyiz.
Bu olayla çok az alakam var. Sadece şanslı bir tesadüftü.
Üniversiteye gittim
ve ilk dönemimde psikolojiye giriş dersi aldım.
Psikolojinin ne olduğunu bile bilmiyordum
ama programıma uyduğu ve gereklilikleri karşıladığı için
dersi aldım.
Şans eseri, bu dersi
süper star, efsane bir psikoloji öğretmeni veriyordu.
Bunun sayesinde psikoloji öğrencisi oldum.
Lisansüstü eğitime başladım,
bitirmek üzereydim.
Swarthmore'da ders veren bir arkadaşım
artık öğretim üyesi olmak istemediğine karar verdi
ve tıp fakültesine gitmek için Swarthmore'dan ayrıldı.
Onun yaptığı iş için kadro açıldı,
başvurdum ve işi aldım.
O zamana kadar başvurduğum tek iş buydu.
Kariyerimin şekillenmesinde büyük bir etkisi olan bir kurumda,
Swartmore'da ders vererek 45 yılımı geçirdim.
Son bir örnek vereyim,
New York'ta birkaç çalışmam hakkında konuşma yapıyordum
ve dinleyicilerden biri konuşmamdan sonra yanıma geldi.
Kendini tanıttı,
"Benim ismim Chris,
TED'de bir konuşma yapmak ister miydiniz?" diye sordu.
"TED ne?" diye cevapladım.
Bana anlattı
ve TED o zamanlar şu an olduğu gibi bir şey değildi.
Ama aradan geçen yıllar içinde
TED'de yaptığım konuşmalar 20 milyonu aşkın kişi tarafından izlendi.
Sonuç olarak ben şanslı bir adamım.
Evliliğim konusunda şanslıyım,
eğitimim konusunda şanslıyım,
kariyerim konusunda şanslıyım.
TED gibi bir platformda söz sahibi olduğum için şanslıyım.
Sahip olduğum başarıyı hak ettim mi?
Tabii ki bu başarıyı hak ettim
tıpkı sizin de başarılarınızı hak ettiğiniz gibi.
Ama buna sahip olmayan birçok insan da
bizimkiler gibi başarıları hak ediyor.
Peki insanlar hak ettiklerini elde edebiliyor mu?
Toplum adil mi?
Tabii ki hayır.
Çok çalışmak ve kurallara göre oynamak hiçbir şeyin garantisi değil.
Bu tarz bir adaletsizliğin çaresizliğini
ve şansın merkeziyetini takdir edersek
kendimize pandeminin bu zamanında
kahraman olarak övdüğümüz kişilere karşı
nasıl sorumluluklarımız olduğunu,
ailelerinin başına ciddi bir hastalık geldiğinde
sağlıklarının yerinde olduğuna ve hayatlarının hastalıkla mücadelenin
bedellerinden dolayı mahvolmadığına nasıl emin olabiliriz diye sorabiliriz.
Mücadele eden, çok çalışan
ve bizden daha az şanslı insanlara ne borçluyuz?
Yaklaşık yarım asır önce,
filozof John Rawls "Bir Adalet Teorisi" adında bir kitap yazdı
ve o kitapta "cehalet örtüsü" adını verdiği bir kavram tanıttı.
Sorduğu soru şuydu:
"Eğer bir toplumda pozisyonunuzun ne olacağını bilmeseydiniz
nasıl bir toplum yaratmak isterdiniz?"
Önerdiği şey ise şuydu:
Topluma en aşağıda mı yoksa en yukarıda mı
katılacağımızı bilmediğimizde
istediğimiz şey oldukça eşit bir toplum olur.
Böylece şanssızlar bile
düzgün, anlamlı ve tatmin edici bir hayat yaşayabilirler.
Bu yüzden bütün şanslı, başarılı insanlar, bunu toplumunuza geri getirin
ve başarıyı bizim kadar hak eden ama bizim kadar şanslı olmayan
insanları onurlandırdığımızdan ve onlarla ilgilendiğimizden
emin olmak için ne yapabiliyorsanız yapın.
Teşekkür ederim.
Hammaga salom.
Siz bilan suhatlashish men uchun sharaf,
va bugun men omad va adolat hamda
ularning aloqadorligini gapirmoqchiman.
Bir necha yil oldin
mening sobiq talabam qizi haqida gaplashish uchun
menga qo'ng'iroq qildi.
Uning litseyning yuqori sinfida o'qiydigan qizi
men ta'lim beradigan Svartmor kollejiga hujjat topshirishni
jin dildan istar ekan,
u qizi o'qishga kira olish yo kirmasligi haqida mening fikrimni bilmoqchi edi.
Svatmorga o'qishga kirish juda ham qiyin.
Shu sababdan "Menga u haqida gapirib berchi?" dedim.
Va u qizi haqida,
uning baholari, imtihonda to'plagan ballari haqida,
darsdan tashqari mashg'ulotlari haqida gapirib berdi.
U shunchaki super yulduzligi ayon edi,
ajoyib, juda ham ajoyib qiz.
Shuda men "U misli ko'rilmagan ajoyib qiz.
U Svartmor ega bo'lishni istaydigan
talabaning aynan o'zi ekanligi ko'rinib turibdi" dedim.
Shunda u "Demak, bu u o'qishga kira oladi deganimi?" deb so'radi.
Men esa "Yo'q" deb javob berdim.
"Svartmor sinfida yaxshi odamlar uchun
yetarlicha joy yo'q.
Garvardda ham, Yelda ham, Prinstonda ham, Stendfordda ham joylar yetarli emas.
Google, Amazon yoki Appleda ham joylar yetarli emas.
Hattoki, TED konferensiyasida ham joylar yetarli emas.
Yaxshi insonlar juda ham ko'p,
lekin ba'zilari buni uddalay olmaydi".
U esa "Xo'sh, unda biz nima qilishimiz kerak?" dedi.
Va men "Bu juda ham yaxshi savol" dedim.
Biz nima qilishimiz kerak?
Men kollej va universitetlar yo'l tutganini bilaman.
Adolatli bo'lishi uchun
ular me'zonlarni oshirishni davom ettirgan,
chunki malakasi kam odamlarni qabul qilish va
yuqori malakalilarni rad etish adolatsizlik bo'lardi,
shuning uchun standartlar o'zingiz mos bo'lgan talabalar safidan joy olishingiz
uchun yetarli darajada yuqori bo'lmagunicha
siz ularni yanada yuqoriroq darajada ko'tarishda davom etaverasiz.
Bu esa ko'p odamlarning adolat va xolislik haqidagi fikrini butunlay o'zgartiradi.
Amerika jamiyatida odamlar biror-bir jarayonni adolatli deyish
qanday ma'noni anglatishi haqida turlicha fikrga ega,
lekin menimcha, deyarli barcha insonlar aynan bitta fikrga qo'shilishadi,
qonuniylik tizimida, adolat tizimida
odamlar o'zi loyiq narsagagina erishadi.
Men sobiq talabamga o'qishga kirish haqida gap ketganda
odamlar o'zlari munosib bo'lgan narsaga erishishlari
shunchaki haqiqat emasligi haqida aytdim.
Ba'zi insonlari o'zlari munosib bo'lgan narsalarga erishishadi,
ba'zilari esa yo'q, hayot o'zi shunday.
Agar siz kollej talablarini qondirsangiz
siz o'rta maktab o'quvchilari o'rtasida
juda kuchli raqobatni yaratasiz,
chunki yaxshi bo'lishning o'zi yetarli emas,
talablarni qondirish ham yetarli emas,
siz boshqa hujjat topshirgan barcha talabalardan yaxshiroq bo'lishingiz kerak.
Xo'sh, bu nimaga olib keldi,
yoki nimaga hissa qo'shdi,
bu shunchaki o'smirlarimizni ezib kelayotgan
xavotir va depressiya epidemiyasi edi xolos.
Biz bunday raqobat bilan butun avlodni barbod qilyabmiz.
Men bu haqida o'ylar ekanman
bu muammoni hal qilishning bir usuli borligi xayolimga keldi.
Xo'sh, biz nima qilishimiz mumkin:
insonlar kollejga hujjat topshirgan paytda
biz abituriyentlarni muvaffaqiyatga erisha oladigan va
erisha olmaydiganlarga ajiratib olamiz,
va muvaffaqiyatga erisha olmaydiganlarni rad etamiz,
keyin boshqalarning barchasini olib ularning ismlarini ko'rib chiqamiz,
biz o'ylab o'tirmasdan ularni tanlab olamiz
va ularni o'qishga qabul qilamiz.
Boshqacha qilib aytganda, kollejga qabulni lotereya orqali amalga oshiramiz,
balki biz texnologik kompaniyalarda ish takliflarini ham lotereya orqali berarmiz,
bu ahmoqona fikrni unutamiz,
ehtimol TED da nutq so'zlash uchun kimni taklif qilishimizni ham
lotereyadan aniqlarmiz.
Hozir meni noto'g'ri tushunmang,
bunday lotereya adolatsizlikni bartaraf eta olmaydi.
Shunda ham o'zlari munosib narsaga erisha olmaydigan odamlar ko'p bo'laveradi.
Lekin bu oz bo'lsa ham adolatdan bo'lardi.
Boshqacha ko'rsatish o'rniga u nima uchun adolatsizlik bo'lganini ochib berardi,
va u hozir bizning o'rta maktab o'quvchilarimiz yashayotgan
juda katta bosim pufagini yorib yuboradi.
Xo'sh, nima sababdan bu juda ham o'rinli taklif,
agar men o'zimga shunday desam,
bu jiddiy munozaraga sabab bo'lmaydimi?
Buning sababini bilaman.
O'ylaymanki, biz mana bunday fikrni yomon ko'ramiz:
hayotdagi eng muhim narsalar omad yoki tasodifan sodir bo'lishi mumkin,
hayotimizdagi chindan ham muhim voqealar bizning nazoratimiz ostida emas.
Men bu fikrni yomon ko'raman.
Insonlar bu fikrni yoqtirmasliklari ajablanarli hol emas,
lekin bu shunchaki oddiy haqiqat.
Birinchidan kollejga kirish allaqachon lotereya orqali amalga oshiriladi.
Shunchaki qabul komissiyasi aslida unday bo'lmaganday qilib ko'rsatishadi.
Keling bu narsaga vijdonan yondashaylik.
Va ikkinchidan,
o'ylaymanki, agar biz buni lotereya ekanligini tushunib yetsak,
bu hayotimizning deyarli har bir qismida omad juda ham muhimligini
anglab yetishimizga yordam beradi.
Misol uchun meni olaylik.
Hayotimdagi deyarli barcha eng muhim voqealar
asosan
omad tufayli sodir bo'lgan.
Men yettinchi sinfligimda oilam bilan Nyu-Yorkdan ketib,
Vestchester okrugiga ko'chib o'tdik.
O'quv yilining boshida
men juda yoqimtoy qiz bilan tanishdim, u mening do'stim bo'ldi,
keyin u mening eng yaqin do'stimga aylandi,
undan so'ng esa sevgilim bo'ldi,
va nihoyat u mening turmush o'rtog'imga aylandi.
Baxtimga, 52 yildan buyon
u mening umr yo'ldoshim, hozir ham.
Bu voqeaga hech qanday aloqam yo'q edi. Bu shunchaki omadli tasodif edi.
Men kollejga o'qishga kirdim,
va birinchi semestrda, psixologiyaga kirish kursiga yozildim.
Men hatto psixologiya nimaligini bilmasdim,
lekin u mening jadvalimga va talablarimga mos tushdi,
va shu kursni tanladim.
Omadni qarangki, darsni
mashhur afsonaviy psixologiya o'qituvchisi o'tar edi.
Shu sababli men psixologiya fani mutaxassisi bo'lib yetishdim.
Magistraturaga o'qishga kirdim.
Men o'qishni tamomlash arafasida edim.
Svartmorda dars beradigan do'stim bundan buyog'iga
professor bo'lib ishlamaslikka qaror qildi,
va tibbiyot maktabiga borish uchun ishdan bo'shadi.
U egallab turgan ish o'rni bo'shadi,
men unga ariza topshirib ishga kirdim,
u umrim davomida ariza topshirgan yagona ishim edi.
45 yil Svartmorda dars berdim,
u karyeram shakllanishiga juda katta ta'sir ko'rsatgan institut edi.
Eng so'nggi misolni aytadigan bo'lsam,
men Nyu-Yorkda ba'zi ishlarim haqida ma'ruza o'qiyotgan edim,
ma'ruzadan so'ng tinglovchilarimdan biri meni oldimga keldi.
U o'zini tanishtirdi.
U "Mening ismim Kris.
Siz TEDda ma'ruza o'qishni istaysizmi?" dedi.
Men esa "TED nima?" deya javob qaytardim.
Aytmoqchimanki, u menga bu haqida aytib berdi,
va o'sha paytda TED hozirgidek emas edi.
Ammo yillar davomida,
mening TEDda qilgan ma'ruzalarimni
20 milliondan ortiq odam tomosha qildi.
Demak, xulosa shuki, men omadli insonman.
Oila qurish borasida omadliman.
Ta'lim olish borasida omadliman.
Men kasb tanlash borasida omadliman.
Va TEDda o'z o'rnim va ovozimga ega bo'lish borasida ham omadliman.
Men erishgan muvaffaqiyatiga loyiqmidim?
Albatta, siz loyiq bo'lganingiz kabi,
men ham bu muvaffaqiyatga munosibman.
Ammo bunday yutuqlarga ega bo'lmagan ko'plab insonlar ham
biznikidek muvaffaqiyatlarga munosibdir.
Xo'sh, ular o'zi loyiq bo'lgan narsaga erishishadimi?
Jamiyat adolatlimi?
Albatta, yo'q.
Qattiq mehnat qilish va qoidalarga muvofiq ish tutish hech narsani kafolatlamaydi.
Agar biz bunday adolatsizlikning muqarrarligi va
omadning markaziyligini tushinib yetsak,
o'zimizga bunday savol berishimiz mumkin:
biz qahramon sifatida hurmat qilayotgan
insonlarimizning oilasi hozirgi pandemiya sharoitida o'gir kasallikka duchor bo'lsa,
ularning sog'lig'ini saqlab qolish va
ularning hayoti kasallik bilan kurashish evaziga barbod bo'lmasligi uchun
biz qanday choralar ko'ra olamiz?
Kurashuvchan, qattiq mehnat qiladigan va
bizdan omadsizroq insonlardan qanday qarzimiz bor?
Taxminan yarim asr ilgari
faylasuf Jon Rols "Adolat nazariyasi" deb nomlangan kitob yozib,
unda "jaholat pardasi" degan tushunchani taqdim etadi.
U bir savolni o'rtaga tashlaydi:
Agar siz jamiyatdagi mavqeyingiz qanday bo'lishini bilmasangiz,
o'zingiz qanday jamiyat yaratishni istardingiz?
Va u shunday taklif bildiradi:
biz jamiyatda yuqori yoki quyi o'rinni egallashimizni
bilmay turgan paytimizda,
jamiyatning shu qadar teng huquqli, adolatli bo'lishini istaymizki,
natijada hattoki, omadsiz insonlar ham
tartibli, mazmunli va shod hayot kechira olsinlar.
Bu narsani jamiyatingizga qaytaring, siz barchangiz omadli,muvaffaqiyatli insonsiz,
va biz kabi muvaffaqiyatga loyiq, ammo omadli bo'lmagan insonlarni
hurmat qilishimiz va ularga g'amxo'rlik qilishimiz uchun
barcha imkoniyatlarni ishga soling.
Rahmat.
大家好。
我非常荣幸能跟大家 进行这次谈话。
我今天要谈论的主题是 幸运和公正，
还有两者之间的联系。
若干年前，
我曾经的一个学生给我打来电话，
聊起了他的女儿。
他的女儿是一名高三学生，
她对于申请我所任教的
斯沃斯莫尔学院很感兴趣，
所以他想要从我这里了解 他的女儿是否能进入这所学院。
因为斯沃斯莫尔学院 是一所非常难进的学校。
所以我说: “好啊， 那简单介绍一下她的情况吧。”
于是他跟我说了 他女儿的一些情况，
比如她的成绩如何， 标化考试成绩如何，
还有她的课外活动。
她听起来就像一个超级明星，
一个非常、非常优秀的孩子。
所以我说：“听起来她很好，
她就像是斯沃斯莫尔学院 非常想要的
那一类学生。”
接下来他说：“那就意味着 她可以进入这所学院吗？“
我说：“不是。
即使申请的人都很优秀，
斯沃斯莫尔学院 也没有足够的名额给他们。
就像哈佛大学、耶鲁大学、普林斯顿大学 或是斯坦福大学录取的名额有限，
在谷歌或亚马逊 或苹果公司的工作岗位有限，
TED 会议的参会名额也很有限。
这个世界上有 太多太多优秀的人了，
所以一些人肯定 无法得偿所愿。”
于是他问：“那我们该怎么办呢？”
我答道：“这是个很好的问题。”
我们该怎么办呢？
我很清楚很多大学和学院 为此所做出的努力。
为了公平，
大学一直在提高录取要求，
因为录取不够资质的人 而拒绝更优秀的人
是不公平的。
所以对申请者的标准会越来越高，
直到这个标准足够高，
只有一定数量的学生 才符合标准。
但这却违反了大多数人 对于正义和公平的理解。
对于某种过程是公正的意义，
美国人民有不同的理解，
但我认为有一个观念 是差不多人人都会同意的，
那就是在一个正义和公平的体制下，
人们会得到他们应得的。
就像我对我的这名学生所说的一样，
当人们面对大学入学申请时，
人们并不一定会美梦成真。
的确有一些人会得偿所愿， 但另一些人则不会，
现实往往就是这样。
当那些大学抬高录取标准时，
就会创造一种面对高中学生的
疯狂的竞争机制，
因为成为优秀的学生还不够，
成为足够优秀的学生也不够，
你必须比其他所有申请者都要优秀。
这种竞争所带来的，
或者说它所导致的，
是一种焦虑和抑郁的泛滥，
而这些正在摧毁我们的青少年。
这种竞争机制正在摧毁 我们下一代的身心健康。
在我思考这个问题时，
我想到了一种解决的方法。
我们可以尝试这样做：
当人们申请大学时，
我们可以将足够优秀、 值得取得成功的学生
与不够优秀的学生进行区分，
我们拒绝那些不够优秀的学生，
接下来我们将所有 其他学生放到一个候选池中，
从中随机选择
并录取他们。
换句话说，我们通过类似彩票的方式 来进行入学筛选，
或许科技公司也可以 通过这种彩票方式来雇佣人员，
甚至，
或许我们可以用彩票的方式来决定
被邀请到 TED 演讲的人选。
请不要误解我的观点，
这种彩票的方式并不会消灭不公平，
仍然会有很多人 得不到他们应得的。
但至少这个过程是透明的。
它能够揭露不公平本身， 而不是去伪装公平，
同时也戳破了
悬在我们的高中生头顶的压力气球。
那么为什么这个 看似完美的合理提议——
至少我认为很合理，——
却没有人对其进行认真的讨论？
我想我知道原因。
我想是因为， 我们都讨厌这个主意，
那就是生活中真正重要的事 是通过运气来随机决定的，
这些事情并不在我们的控制范围内。
我个人就很讨厌这个主意，
如果其他人也讨厌这个主意， 我一点也不惊讶，
但事情原本就是这样。
首先，大学录取系统 本身已经相当于买彩票了。
只是录取委员会 在假装这不是靠运气。
不如我们都坦诚一些吧。
其次，
我认为如果我们都能 意识到这靠的是运气，
也能帮我们认识到
好运对于我们每一个人的重要性。
拿我自己来举例。
几乎每一件 在我身上发生的重大事情，
在很大程度上来说，
都是好运气带来的。
当我在七年级时， 我的家庭离开了纽约
搬去了威彻斯特县。
就在刚开学时，
我遇见了一个可爱的女生， 我们成为了朋友，
随后她成为了我最好的朋友，
然后她成为了我的女朋友，
最后又成为了我的妻子。
令人开心的是， 她现在还是我的妻子，
我们在一起 52 年了。
对此，我并没做什么， 这只是一个幸运的巧合。
我上了大学，
在第一学期，我报了 一门心理学入门的课程。
那时的我甚至不知道 心理学是什么，
但这门课程适合我的日程安排， 也满足了我的学位要求，
所以我就选了这门课。
然后非常幸运的，
这门课程是由一名教授 心理学入门课程的传奇老师授课。
正因为如此， 我成为了一名心理学专业的学生。
我后来还去了研究生院。
在研究生快毕业时，
我的一个在斯沃斯莫尔学院 任教的朋友
决定不再当教授，
所以他辞职并去了医学院。
他的职位就空缺了，
于是我就申请 并得到了这个职位，
这也是我唯一申请过的工作。
我在斯沃斯莫尔学院学院 任教了 45 年，
这所机构对我职业生涯 产生了巨大的影响。
最后再举一个例子，
我曾经在纽约发表过 一些关于我个人研究的演讲，
在演讲结束后， 观众席中的一个人找到了我。
他介绍了他自己。
他说：“我叫克里斯。
你愿意来 TED 做一个演讲吗？”
而我的回答是：“TED是什么？”
然后他向我解释了 TED 是什么，
那时 TED 的知名度 还远不像现在这样高。
但在随后几年里，
我在 TED 所发表的演讲
已经被超过 2000 万人观看。
所以结论就是， 我是一个幸运的男人。
我为自己的婚姻感到幸运。
我为自己所接受的教育感到幸运。
我为自己的职业生涯感到幸运。
我也为有 TED 这样的平台， 为能在此发声感到幸运。
我值得我现在所拥有的成功吗？
我当然值得获得这些成功，
就像你或许也值得 你所拥有的成功一样。
但同时也有很多人 本应获得像我们一样的成功，
然而他们却与其失之交臂。
所以，人们会得到 他们应得的吗？
这个社会是公平的吗？
当然不是。
努力工作，按照规则生活 并不能保证任何事情。
如果我们能意识到这种 不可避免的不公平的存在，
了解到好运所占有的重要地位，
我们或许可以问自己，
在这场疫情大肆传播的时候，
我们对于被我们视作英雄的人们 负有什么样的责任——
当严重的疾病 降临到他们的家庭时，
我们能否保证他们的身心健康，
他们的正常生活不会被 高昂的医疗费用击垮吗？
我们亏欠那些正在挣扎的人什么？
我们亏欠努力工作 却没有我们幸运的人什么？
大约在半个世纪前，
哲学家约翰·罗尔斯（John Rawls） 写过一本书，名为《正义理论》。
在那本书中，他引出了一个概念， 并将其命名为“无知的面纱”。
他提出的问题是：
如果你不知道将来在社会中 会处于什么样的地位，
你会想要创造什么样的社会？
他所建议的是：
当我们不知道 我们在社会上的地位会是在
上层或是下层时，
我们想要的是 一个非常平等的社会，
所以即使那些不幸运的人
也可以过着体面、 有意义且美满的生活。
所以回归原题， 在座的所有幸运、成功的各位，
请力所能及的去确保 我们能够尊重并关爱
那些本应和我们一样成功的人，
他们只是没我们那么幸运而已。
谢谢大家。
大家好。
很榮幸能在這裡對您說話，
我今天要談論的是運氣和正義，
以及它們之間的關係。
幾年前，
我以前的一個學生打電話給我
談他的女兒。
原來他的女兒是高三學生，
非常想申請斯沃斯莫爾學院（Swarthmore），
我任教的學院，
他想知道我是否覺得她會被錄取。
斯沃斯莫爾是一所難進的學校。
因此我說：「好， 告訴我關於她的事。」
他告訴我她的學業成績、 美國大學理事會標準測試的分數、
課外活動。
聽起來她超級亮眼，
是個很棒，很棒的孩子。
然後我說：「她聽起來很棒。
她聽起來像是那種 斯沃斯莫爾想收的學生。
於是他說：「好， 這表示她會被錄取嗎？」
我說：「不。
斯沃斯莫爾沒有足夠的名額 錄取每一位優秀的學生。
哈佛、耶魯、普林斯頓 或史丹佛沒有足夠的名額。
Google、亞馬遜或蘋果也沒有。
TED 會議沒有足夠的名額。
有許許多多優秀的人，
當中有一些無法被錄取。」
然後他說：「好吧， 那麼我們應該怎麼做？」
我說：「這是一個好問題。」
我們該怎麼做？
而我知道學院和大學是怎麼做的。
為了公平起見，
他們不斷提高標準，
因為這做法似乎不公平：
錄取稍微遜色的人才 而拒絕更為出色的人才。
因此他們就不斷提高標準，
提高到符合錄取標準的人數恰好。
這違背了許多人對正義與公平的理解。
美國社會的人
對公正程序的意涵看法不同，
但我認為幾乎人人都同意：
在公正、公平的制度裡，
人會得其所應得。
我告訴我以前的學生，
在大學錄取這事上
人得其所應得這事並不成立。
有些人得其應得，有些人沒有，
就這樣。
提高大學入學的門檻，
就會造成高中生間的瘋狂競爭，
因為好還不夠，
夠好是不足夠的，
必須比其他的申請人更好才行。
而這造成、促成了
焦慮和抑鬱的流行，
簡直壓垮了我們的青少年。
我們用這競爭毀了一代人。
在思考之際，
我想到一種能解決此問題的方法。
我們能這樣做：
收到大學入學申請時，
我們區分出
達到錄取水平 和低於錄取水平的申請人，
我們拒絕那些低於錄取水平 不會被錄取的人，
然後把所有其他人的名字放在帽裡，
隨機挑選，
挑到的就錄取。
換句話說，我們經由抽籤的方式 來決定誰被大學錄取，
也許透過抽籤的方式 提供在科技公司工作的機會，
還有——假裝我沒說——
甚至決定邀請誰到 TED 演講 也可以用抽籤方式。
別會錯意，
抽籤方式並不能消除不公正的現象，
仍然會有很多人未能得其所應得，
但至少此過程誠實。
它揭示了不公正之處， 而不是假裝公正，
它還刺破了我們的高中生
目前所處的超高壓力氣球。
那麼為什麼我自己聲稱 是完全合理的此一建議
沒被認真討論呢？
我想我知道原因。
我認為我們討厭此一想法是因為
生活中真正重要的事情 可能因運氣或偶然而發生，
換言之，生活中真正重要的事 不受我們的控制。
我討厭那樣，
人們也討厭就不足為奇了，
但情況就是這樣。
首先，大學錄取過程已是碰運氣，
只是招生人員假裝並非如此。
因此，讓我們誠實面對吧。
其次，
我想，如果我們承認是碰運氣，
也會使我們認識到好運的重要性。
我們一生中幾乎事事如此。
以我為例。
我生命中幾乎所有重要的事
在很大程度上
都是因為好運氣。
我七年級時，我和家人搬離紐約，
去了威徹斯特縣。
就在開學之初，
我遇到了一個可愛的年輕女孩， 她成為了我的朋友，
然後成為了我最好的朋友，
然後成為我的女朋友，
然後成為我的妻子。
我和妻子快樂結褵了 52 年。
我的所作所為幾乎無關。
只是好運氣。
我去上大學，
在第一學期選了心理學概論課。
我甚至不知道心理學是什麼，
但它符合我的課表和修課所需，
所以我修了。
幸運的是，這堂課由一位 傳奇的心理學超級巨星教授授課。
因此，我以心理系為主修，
上了研究所。
在我快完成學業時，
一個在斯沃斯莫爾教書的朋友
決定不再當教授了，
他辭了教職去讀醫學院。
他的職位成了職缺，
我申請，得到了，
它成了我唯一曾經申請過的工作。
我在斯沃斯莫爾教了 45 年書，
這學院對我的職涯影響巨大。
最後再舉一個例子，
我曾在紐約演講，談我在做的研究。
演講結束後，聽眾中有個人來找我。
他自我介紹，
說：「我叫克里斯。 您想在 TED 上演講嗎？」
我問：「什麼是 TED？」
他告訴了我，
當時的 TED 和現在不同。
但是在隨後的幾年裡，
我在 TED 的演講被二千多萬人看過。
因此結論是，我是個幸運的人。
我慶幸自己的婚姻，
慶幸自己的學業，
慶幸自己的職業，
還慶幸在 TED 之類的平台上有發言權。
我值得獲取這些成功嗎？
當然我值得，
就像您值得獲取成功一樣。
但很多像我們一樣也值得獲取成功的人
卻還沒有成功。
那麼，人們會得其所應得嗎？
社會是公正的嗎？
當然不是。
努力工作和遵守規則 並不能給予任何保證。
如果我們認知這種不公正的必然性
和好運的中心地位，
我們可能會問自己，
我們肩負了什麼責任，
在這疫情大流行時期， 我們對稱頌的英雄肩負什麼責任呢？
正當他們的家人面臨嚴重的疾病，
如何確保他們的家庭保持完整， 人生不因療病的花費而崩壞呢？
我們欠那些處於掙扎中的人什麼？
他們努力工作，卻沒有我們那麼好運。
大約半個世紀前，
哲學家約翰·羅爾斯（John Rawls） 寫了一本叫做《正義論》的書。
書中介紹一個概念， 他稱之為「無知的面紗」。
他提出的問題是：
如果你不知道自己 將會在社會中立足何處，
又怎麼會知道你想要建立 什麼樣的社會呢？
他的建議
就是在我們不知道會進入 社會的頂部或底部的情況下，
我們將會想要一個極其平等的社會，
這樣就算倒霉的人
仍能夠過體面、有意義 和令人滿意的日子。
因此，讓所有這些 有幸、成功的人回到社區，
盡力確保我們尊重並照顧到
那些和我們一樣值得成功， 卻沒那麼幸運的人。
謝謝。