Turkish subtitrai

← Emma Goldman'ın Devrimci Yaşamı #OrdinaryWomen

Get Embed Code
9 Languages

Showing Revision 3 created 08/31/2020 by yasemin.

  1. Eleştirmenleri onun
    ABD'deki en tehlikeli
  2. insanlardan olduğunu söylemeden çok önce
  3. Emma Goldman isimli genç kadın
  4. kendisini bir dansta buldu.
  5. Organizasyona destek toplamak için katılan
  6. siyasi aktivist olmasına rağmen,
  7. dans etmeyi de çok seviyordu --
  8. öyle ki, yoldaşlarından biri
    onu kenara çekip
  9. uçarı ve saygın olmamakla eleştirdi.
  10. Ne de olsa, ciddi bir aktivist
  11. bu kadar eğlenirken görülebilir miydi?
  12. Goldman kendisini durduran
  13. genç adama sinirlendi
  14. ve kendi işine bakmasını söyledi,
  15. çünkü uğruna mücadele verdiği özgürlük
  16. "hayatın ve zevkin reddi" değildi.
  17. Aksine,
  18. "Özgürlük, ifade hakkı,
  19. ve herkesin güzel, ışıltılı şeylere
  20. sahip olma hakkını istiyorum" dedi.
  21. Goldman için, dans edemeyeceği bir devrim,
  22. devrim değildi.
  23. 1869'da Rusya İmparatorluğu'nda
  24. Yahudi bir ailede doğdu.
  25. Uzak bir anne ve kendisini
    15 yaşında evlenmeye zorlayan
  26. istismarcı bir babayla büyüdü.
  27. Evlenmeyi reddettiğinde babası,
  28. Fransızca dilbilgisi kitabını ateşe atıp,
  29. "Kızların bu kadar öğrenmesine gerek yok!
  30. Yahudi bir kızın bilmesi gereken tek şey,
  31. balık dolmasının nasıl hazırlandığı,
  32. eriştenin nasıl kesildiği, ve kocasına
  33. bir sürü çocuk doğurmaktır." dedi.
  34. O çağda, bu kadınlık fikrine
  35. Emma Golman kadar karşı çıkacak
  36. kadın sayısı azdı.
  37. 16 yaşında babasından kaçıp
  38. ABD'ye göç etti
  39. ve gerçek hayat amacını keşfetti:
  40. hayatı boyunca devrim için mücadele eden
  41. bir asi ve ateşli bir konuşmacı olacaktı.
  42. Chicago'da idam edilen işçi aktivistleri
  43. duyduğunda dehşete düştü
  44. ve kendini önce işçi hareketinde
  45. sonra da anarşizmde buldu.
  46. Bu kelimenin düşündürdüklerinin aksine,
  47. Goldman'ın felsefesi
  48. düzensizlik ve kaostan ibaret değil.
  49. Daha ziyade, kişisel özgürlükler
  50. ve hükümet, din, savaş,
  51. ticaret ve hatta evlilik gibi
  52. baskıcı olduğunu düşündüğü
  53. kurumları redetmek
  54. üzerine kurulu.
  55. Vatandaşlık ve yaşam kolaylığı için
  56. birkaç kez evlense de,
  57. geleneksel evlilik fikrini reddetti
  58. ve asla çocuk sahibi olmamayı seçti.
  59. Kısa bir sürede ABD'deki en meşhur
  60. radikal isimlerden biri haline geldi
  61. ve konuşurkenki gücüne
  62. bazen "balyoz" deniyordu.
  63. Bütün ülkeyi gezdi,
  64. konuşurken o kadar tutkuluydu ki,
  65. meşhur gazeteci Nellie Bly
  66. ona "küçük Jeanne d'Arc" lakabını taktı.
  67. Yıllar içinde Goldman fikirleri yüzünden
  68. birçok kez hapse atıldı;
  69. bir kez doğum kontrolünü savunduğu için,
  70. bir kez erkeklere askere gitmemelerini
  71. söylediği için,
  72. bir kez de işsizlere
  73. iş veya ekmek bulamazlarsa,
    ekmeklerini zenginlerden
  74. "almalarını" söylediği için.
  75. Kadın bağımsızlığını savunmasına rağmen,
  76. Süfrajet hareketiyle anlaşamadı
  77. çünkü baskıcı bir sistemin içinde oy hakkı
  78. sistemin kendisini yıkmaktan
  79. daha önemsizdi ona göre.
  80. Emma, "Oy hakkı ya da eşit sivil haklar,
  81. iyi talepler olsa da, gerçek kurtuluş
  82. sandıkta ya da mahkemede başlamaz." dedi,
  83. "Bir kadının ruhunda başlar."
  84. Kadınların, toplumun ve devletin
  85. cinsiyetçi kurallarını reddetmesi
  86. ve kendi hayatları ve bedenleri üzerinde
  87. karar verebilme hakkını savunuyordu.
  88. Goldman'a göre yalnızca bu
  89. kadınları özgür kılabilirdi.
  90. Kendisi heteroseksüel olmasına rağmen,
  91. Goldman gay haklarının,
  92. doğum kontrolünün
  93. ve kadınların cinsel özgürlüğün
  94. ABD'deki ilk savunucularından biriydi.
  95. "Kadınlar için bağımsızlık talep ediyorum;
  96. geçinebilme hakkını,
  97. kendi için yaşayabilmesini,
  98. kimi isterse sevebilmesini ve
  99. kaç kişiyi isterse sevebilmesini." dedi.
  100. "İki cinsiyet için özgürlük talep ediyorum
  101. eylem özgürlüğü, aşk özgürlüğü,
  102. ve annelikte de özgürlük."
  103. Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyet
  104. ve cinsel yönelim hakkındaki fikirleri
  105. bugün bile tartışmalara yol açıyor --
  106. 1800lerin sonunda ise sarsıcıydılar.
  107. Goldman yıllar boyunca
  108. ABD yönetimine batan bir diken oldu.
  109. En sonunda 1919 yılında
  110. vatandaşlığı iptal edildi
  111. ve daha yeni
  112. kendi halk devrimini geçirmiş olan
  113. Rusya'ya geri gönderildi.
  114. Ama devrimden sonra bulduğu
  115. hayalindeki ütopya değil,
  116. vatandaşlarının haklarını ezmek isteyen
  117. başka bir baskıcı rejimdi.
  118. Bizzat Lenin'le tanıştıktan sonra da
  119. yeni komünist hükümete dair
  120. umutları iyice kırıldı.
  121. Böylelikle dünyayı dolaşıp,
  122. Sovyet'lerin baskısını anlatmaya başladı.
  123. Ama bu bir sürü dostundan uzaklaşmasına
  124. ve İsviçre ve Almanya'dan
  125. atılmasına yol açtı.
  126. Sonunda 1934'de
  127. (Roosevelt hükümetinin izniyle)
  128. ABD'ye geri döndüğünde
  129. Goldman artık 60larına gelmiş
  130. ama hala her zamanki gibi inatçı ve dobra
  131. bir nine figürüydü.
  132. ABD'deki son turunda,
  133. Hitler Almanya'sının faşizminine
  134. ve Stalin Rusya'sının
    komünizminine
  135. karşı konuşmalarıyla
  136. hem sağın hem de solun öfkesini çekti.
  137. Yaşı bile
  138. devrimci ruhunu söndüremedi;
  139. 67 yaşında Barcelona'ya gidip
  140. İspanya İç Savaşı'ndaki faşizme
  141. karşı çıkan işçi ve anarşistleri
  142. destekledi.
  143. Onların dünyanın kalanına
  144. "parlak bir örnek" olduğunu söyledi
  145. ve 10 bin kişilik bir topluluğa
  146. "Sizin idealleriniz,
    45 yıldır benim de ideallerim,
  147. ve son nefesime kadar öyle olacak." dedi.
  148. Ömrünün sonuna geldiğinde de,
  149. amaçlarının daha da az destek görmesine,
  150. gerçekleşmekten daha da
    uzak olmasına rağmen
  151. Goldman inançlarından hiç vazgetçmedi,
  152. ödediği bedel
  153. sınır dışı edilmek,
  154. şiddet tehditleri ve hapis de olsa.
  155. Gelecek nesillere ışık olacak
  156. bir örnek olabilmeyi umut etti.
  157. Ölümünden birkaç yıl önce,
  158. arkadaşı ve eski aşığına mektubunda
  159. "Bir gün, biz öldükten çok sonra,
  160. özgürlük tekrar onurlu başını kaldıracak.
  161. Bize düşen onun yolunu aydınlatmak,
  162. meşalemiz ne kadar sönük de olsa
  163. hala yanıyor." diye yazdı.
  164. Goldman hayatı boyunca
  165. hem arkadaşlarını
    hem de düşmanlarını sinirlendirdi,
  166. ancak kimse için inançlarından
  167. ya da yaşam biçiminden ödün vermedi.
  168. Bir tarihçi, "Goldman'ın hayattaki yolu
  169. ateşlerle döşelidir" diye yazar
  170. ve gerçekten de,
  171. Goldman doğruları adına
  172. her köprüyü yakmaya hazırdı.
  173. Ve dans etmesini eleştiren adama
  174. söylediği gibi,
  175. asla özgürlüğün her insanın
  176. doğuştan hakkı olduğu
  177. ve bir kadının istediği gibi
  178. özgürce yaşadığı, sevdiği
  179. ve dans ettiği
  180. bir dünya için
    savaşmayı bırakmayacaktı.