Turkish 字幕

← Kafein ve alkol uykunuzu nasıl etkiler

Kafein sizi uyandırır ve alkol sizi uyutur, değil mi? O kadar basit değil. Uyku bilimci Matt Walker bizi bu içeceklerin uykumuzun miktarını ve kalitesini etkilediği göz alıcı yollara götürüyor.

埋め込みコードを取得する
32言語

Showing Revision 5 created 07/29/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Birçoğumuz güne bir fincan kahve
    ile başlamayı
  2. ve belki de günü bir kadeh şarap
    ya da bir çeşit alkollü içecekle
  3. bitirmeyi severiz.
  4. Ancak bu iki maddenin, alkol ve kafeinin,
  5. uykumuz üzerinde şaşırtıcı etkileri
    olabileceği ortaya çıktı.
  6. [Bilim ile Uyumak]

  7. [Hafif müzik]

  8. Kafein ile başlayalım.

  9. Kafein, psikoaktif uyarıcılar olarak
  10. adlandırdığımız bir ilaç sınıfındadır.
  11. Herkes kafeinin insanı daha uyanık
    yaptığını bilir.
  12. Onları uyandırabilir.
  13. Ancak bazı insanların
  14. farkında olmayabileceği
  15. en az iki ek, gizli kafein
    özelliği vardır.
  16. Birincisi, kafeinin etki süresidir.

  17. Ortalama bir yetişkin için kafein,
  18. yaklaşık beş ile altı saatlik
  19. yarı ömür dediğimiz şeye sahip olacaktır.
  20. Bunun anlamı, yaklaşık
    beş ile altı saat sonra
  21. aldığınız kafeinin
  22. yüzde 50'sinin hala sisteminizde
    dolaştığıdır.
  23. Bunun anlamı, kafeinin
    yaklaşık 10 ile 12 saatlik
  24. bir çeyrek ömre sahip olmasıdır.
  25. Başka bir deyişle, öğlen saat 2'de
  26. bir fincan kahve içtiğinizi varsayalım.
  27. Bu kafeinin neredeyse dörtte biri hala
  28. gece yarısı beyninizde dönüyor olabilir.
  29. Sonuç olarak, bir bireyin
    gece boyunca uykuya dalmasını
  30. veya hatta uykuda kalmasını
    zorlaştırabilir.
  31. Bu kafeinin ilk özelliği.
  32. Kafeinle ilgili ikinci sorun,

  33. uykunuzun kalitesini değiştirebilmesidir.
  34. Şimdi bazı insanlar bana
  35. akşam yemeğiyle birlikte
  36. espresso içebilen kişilerden biri olduğunu
  37. ve uykuya kolay dalabildiklerini
    ve uykuda kalabildiklerini söyleyecekler.
  38. Ancak bu doğru olsa bile,
  39. kafeinin sahip olduğumuz
    REM olmayan uykunun
  40. üç ve dördüncü aşamalarını, derin,
    hızlı olmayan göz hareketi
  41. uykusu miktarını gerçekten
    azaltabileceği ortaya çıkıyor.
  42. İşte bu, bir tür onarıcı derin uykudur.
  43. Sonuç olarak, ertesi sabah uyanır
  44. ve yenilenmiş hissetmezsiniz,
  45. uykunuzun sizi yenilediğini
    hissetmezsiniz.
  46. Ama uyandığınızı hatırlamaz,
  47. uykuya dalmakta zorlandığınızı
    hatırlamazsınız,
  48. bu yüzden bağlantıyı kurmazsınız,
  49. ancak yine de kendinizi sabahları
  50. bir yerine iki fincan kahveyi
    alırken bulabilirsiniz.
  51. Bu kafeindi, şimdi alkole geçelim

  52. çünkü alkol belki de en yanlış anlaşılan
  53. uyku yardımcılarından biridir.
  54. Aslında, bir uyku yardımcısı kesinlikle değil.
  55. Uykunuz için en az üç farklı şekilde
  56. sorun olabilir.
  57. İlk olarak alkol, sakinleştirici dediğimiz

  58. bir ilaç sınıfında.
  59. Ama sedasyon uyku değildir.
  60. Araştırmalar bu iki şeyin
  61. aslında çok farklı olduğunu gösteriyor.
  62. Sedasyon, beyin hücrelerinin,
  63. özellikle kortekste ateşlenmesini
  64. basitçe kapattığımız bir durum.
  65. Ayrıca doğal uyku değil.
  66. Aslında, derin hızlı olmayan
    göz hareketi uykusu sırasında,
  67. örneğin, beyin, birlikte ateşlenen
  68. bu yüz binlerce hücrenin
  69. olağanüstü koordinasyonuna sahiptir
  70. ve sonra hepsi sessizleşir
  71. ve sonra hepsi birlikte ateşlenir
    ve daha sonra sessiz kalır
  72. ve derin REM olmayan uykunun büyük,
  73. güçlü beyin dalgalarını üretir.
  74. Böylece alkolün sorun olabileceği
  75. ilk yol budur.
  76. Sedasyonu derin uyku ile karıştırıyoruz.
  77. Alkolle ilgili ikinci sorun,

  78. aslında uykunuzu parçalayabilmesidir.
  79. Alkol uyku sırasında
    sinir sisteminin savaş
  80. veya uçuş dalı dediğimiz şeyi
    tetikleyebilir
  81. ve aktive edebilir,
  82. bu da sizi gece boyunca
  83. daha sık uyandıracaktır.
  84. Ayrıca alkol uykunuzu parçalayarak
  85. beyin tarafından salınan uyarıcı
    kimyasalların miktarını bile artırabilir.
  86. Alkol ve uyku ile ilgili üçüncü
    ve son konu,

  87. alkolün hızlı göz hareketi uykunuzu
  88. yani rüya uykunuzu gerçekten
    engelleyebilmesi.
  89. Sonraki bölümlerde öğreneceğimiz gibi,
  90. REM uykusu, hızlı göz hareketi uykusu,
    rüya uykusu,
  91. duygusal ve zihinsel sağlık,
  92. hatta yaratıcılık gibi
  93. bir dizi fayda sağlar.
  94. Kimseye nasıl yaşayacağını
    söylemek için burada değilim.

  95. Püriten olmak istemiyorum.
  96. Ben sadece bilim insanıyım.
  97. Denemek ve yapmak istediğim şey,
  98. uykunuzda kafein ve alkol arasındaki
  99. ilişki hakkında bilgi sağlamak,
  100. böylece uyku sağlığınıza
    öncelik vermeye çalışırken
  101. hayatınızı en iyi nasıl yaşamak
    istediğinize dair
  102. bilinçli bir seçim yapabilirsiniz.