Polish 字幕

← Jak kofeina i alkohol wpływają na sen

Kofeina pobudza, a alkohol usypia, prawda? To nie takie proste. Badacz snu Matt Walker wyjaśnia, jak te dwie substancje wpływają na ilość i jakość snu.

埋め込みコードを取得する
32言語

Showing Revision 8 created 12/17/2020 by Marta Grochowalska.

  1. Wiele osób lubi zaczynać dzień
    od filiżanki kawy,
  2. a kończyć go kieliszkiem wina
    albo innego alkoholu.
  3. Okazuje się jednak, że te dwie substancje,
  4. alkohol i kofeina,
  5. mogą w zaskakujący sposób
    wpływać na nasz sen.
  6. [Nauka na dobranoc]

  7. (Muzyka)

  8. Zacznijmy od kofeiny.

  9. Kofeina należy do środków,
  10. które nazywamy pobudzającymi
    substancjami psychoaktywnymi.
  11. Wiemy, że kofeina może zwiększać czujność,
  12. że nas rozbudza.
  13. Ma jednak jeszcze dwie inne ukryte cechy,
  14. o których nie wszyscy wiedzą.
  15. Pierwsza dotyczy czasu jej działania.

  16. U przeciętnej osoby dorosłej
  17. okres półtrwania kofeiny
    wynosi około 5-6 godzin.
  18. Oznacza to, że po około 5-6 godzinach
  19. 50 procent przyjętej kofeiny
    wciąż krąży w organizmie.
  20. Oznacza to też, że po 10-12 godzinach
    pozostaje 25 procent kofeiny.
  21. Powiedzmy, że wypijemy
    filiżankę kawy o 14.00.
  22. Prawie jedna czwarta kofeiny
  23. wciąż może zalewać nasz mózg o północy.
  24. W efekcie możemy
    mieć trudności z zaśnięciem
  25. i niespokojnie spać w nocy.
  26. To pierwsza cecha kofeiny.
  27. Druga wiąże się z tym,

  28. że kofeina może zmieniać jakość snu.
  29. Niektórzy pewnie powiedzą,
  30. że mogą wypić espresso do kolacji,
  31. a potem bez problemu
    zasnąć i spokojnie spać.
  32. Nawet jeśli to prawda, okazuje się,
  33. że kofeina może zmniejszać
    ilość snu głębokiego,
  34. o wolnych ruchach gałek ocznych,
  35. czyli fazy trzeciej i czwartej NREM.
  36. To regenerujący sen głęboki.
  37. W efekcie rano nie obudzimy się wypoczęci.
  38. Nie będziemy mieć poczucia,
    że sen dodał nam energii.
  39. Ale nie będziemy pamiętać budzenia się
  40. czy problemów z zaśnięciem,
  41. więc nie dostrzeżemy związku.
  42. A jednak rano możemy sięgnąć
    po dwie filiżanki kawy, żeby się obudzić,
  43. zamiast jednej.
  44. Tak działa kofeina,
    więc przejdźmy teraz do alkoholu.

  45. Alkohol jest błędnie traktowany
    jako substancja wspomagająca sen.
  46. W rzeczywistości
    jest mu do tego bardzo daleko.
  47. Może negatywnie wpływać na sen
    na co najmniej trzy sposoby.
  48. Po pierwsze, alkohol jest
    substancją o działaniu uspokajającym.

  49. Takie uspokojenie nie jest jednak snem.
  50. Badania pokazują, że są to różne stany.
  51. Uspokojenie po zażyciu środka to stan,
  52. w którym wyłączamy aktywność
    komórek mózgowych, zwłaszcza w korze.
  53. To nie jest naturalny sen.
  54. Na przykład podczas snu głębokiego NREM
  55. setki tysięcy komórek
  56. w skoordynowany sposób
    pobudzają się, a potem wyciszają,
  57. znów pobudzają się,
    a potem znów wyciszają,
  58. tworząc potężne fale mózgowe
  59. typowe dla snu głębokiego NREM.
  60. To pierwszy problem związany z alkoholem.
  61. Mylimy uspokojenie ze snem głębokim.
  62. Drugi problem to sen przerywany.

  63. Alkohol może włączać w czasie snu
    mechanizm walki lub ucieczki
  64. w układzie nerwowym.
  65. W efekcie będziemy
    częściej się budzić w nocy.
  66. Alkohol może nawet sprawić,
  67. że mózg będzie wydzielać więcej
    substancji zwiększających czujność,
  68. co też spowoduje sen przerywany.
  69. Trzeci problem wiąże się z tym,

  70. że alkohol może blokować
    sen o szybkich ruchach gałek ocznych,
  71. czyli sen, w którym śnimy.
  72. A jak wyjaśnią kolejne odcinki,
  73. sen REM, czyli sen, w którym
    występują marzenia senne,
  74. przynosi nam wiele korzyści,
  75. na przykład wpływa pozytywnie
    na zdrowie psychiczne i emocjonalne,
  76. a nawet kreatywność.
  77. Nie chcę nikomu mówić, jak ma żyć.

  78. Nie chcę prawić kazań.
  79. Jestem po prostu naukowcem.
  80. Staram się dostarczyć
    wam informacji o tym,
  81. jaki jest związek między
    kofeiną i alkoholem a snem,
  82. tak byście na tej podstawie
    mogli sami zdecydować,
  83. jak najlepiej dbać o zdrowy sen.