Return to Video

Anksiyete ile nasıl başa çıkılır | Olivia Remes | TEDxUHasselt

  • 0:16 - 0:20
    Bir partiye gitmek için
    hazırlandığınızı hayal edin.
  • 0:20 - 0:23
    Heyecanlı ama aynı zamanda gerginsiniz
  • 0:23 - 0:28
    ve midenizde adeta
    başka bir kalp atışı gibi bir his var.
  • 0:29 - 0:34
    Sizi engelleyen, çok mutlu olmaktan
    alıkoyan bir şey var.
  • 0:35 - 0:36
    "Hayır, çok mutlu olmamalısın.
  • 0:36 - 0:42
    Dikkatli olsan iyi edersin
    yoksa kötü bir şey olabilir."
  • 0:42 - 0:46
    Düşünmeye başlarsınız,
    "Oraya gittiğimde kiminle konuşmalıyım?
  • 0:46 - 0:52
    Ya kimse benimle konuşmak istemezse?
    Ya garip olduğumu düşünürlerse?"
  • 0:53 - 0:58
    Partiye vardığınızda biri yanınıza gelip
    sizinle konuşmaya başlıyor
  • 0:59 - 1:05
    ve bu olurken kafanızda düşünceler
    yarışmaya, kalbiniz çarpmaya başlıyor,
  • 1:05 - 1:07
    terlemeye başlıyorsunuz
  • 1:07 - 1:11
    ve tıpkı bilinçsiz ya da baygınken
    olduğu gibi adeta kendinizden
  • 1:11 - 1:15
    kopuyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz,
    kendinizi konuşurken izliyorsunuz.
  • 1:16 - 1:21
    "Topla kendini." diyorsunuz
    ama yapamıyorsunuz.
  • 1:21 - 1:23
    Durum daha da kötüleşiyor.
  • 1:24 - 1:29
    Birkaç dakikalık konuşmadan sonra
    konuştuğunuz kişi yanınızdan ayrılıyor
  • 1:29 - 1:32
    ve tamamen mağlup hissediyorsunuz.
  • 1:33 - 1:38
    Bu, uzun zamandır
    sosyal ilişkilerde size oluyor.
  • 1:39 - 1:43
    Ya da ne zaman dışarı çıksanız
    ve kalabalık yerlerde olsanız
  • 1:43 - 1:46
    bu paniğin ortaya çıkmaya
    başladığını hayal edin.
  • 1:46 - 1:49
    Etrafınız bir sürü insanla çevriliyken
  • 1:49 - 1:52
    örneğin otobüste olduğu gibi
    sıcaklamaya, mide bulantısı yaşamaya,
  • 1:52 - 1:55
    rahatsız hissetmeye başlarsınız
    ve bunu önlemek için
  • 1:55 - 2:03
    sizi yalnız ve izole hissettiren
    birçok yerden kaçınmaya başlarsınız.
  • 2:04 - 2:10
    Sizin veya bu iki senaryodaki kişinin
    anksiyete bozukluğu var
  • 2:11 - 2:16
    ve anksiyetenin insanların düşündüğünden
    çok daha yaygın olduğunu söyleyebilirim.
  • 2:17 - 2:23
    Şu anda dünyada her on dört kişiden
    birinde anksiyete bozukluğu var
  • 2:24 - 2:28
    ve her yıl bu ruhsal bozukluğu
    tedavi etmek için
  • 2:28 - 2:32
    42 milyar doların üzerinde
    para harcanıyor.
  • 2:33 - 2:36
    Anksiyetenin birinin hayatı üzerindeki
    etkisini göstermek için
  • 2:36 - 2:42
    anksiyetenin depresyona, okulu bırakmaya
  • 2:42 - 2:44
    ve intihara yol
    açabileceğinden bahsedeceğim.
  • 2:45 - 2:49
    Odaklanmayı ve çalışmayı
    sürdürmeyi zorlaştırır
  • 2:50 - 2:53
    ve ilişkilerin bozulmasına yol açabilir.
  • 2:53 - 2:56
    Ancak birçok insan bunu bilmez
    bu yüzden çoğu zaman
  • 2:56 - 3:03
    anksiyeteyi üstesinden gelinmesi gereken
    sinir hali, bir zayıflık gibi düşünür
  • 3:03 - 3:07
    ve görmezden gelirler ancak anksiyete
    bundan çok daha fazlası.
  • 3:09 - 3:12
    Bu kadar çok insanın anksiyetenin önemli
    olduğunu düşünmemesinin bir nedeni de
  • 3:12 - 3:14
    anksiyetenin ne olduğunu bilmemeleri.
  • 3:14 - 3:22
    Bu sizin kişiliğiniz mi? Bir hastalık mı?
    Normal bir his mi? Nedir bu?
  • 3:23 - 3:26
    Bu yüzden normal kaygıyı
  • 3:26 - 3:30
    anksiyete bozukluğundan
    ayırt etmek çok önemlidir.
  • 3:32 - 3:38
    Normal kaygı, stresli durumlarda
    hepimizin sahip olduğu bir duygu.
  • 3:38 - 3:45
    Örneğin, diyelim ki bir ormandasınız
    ve bir ayıyla karşı karşıya geldiniz.
  • 3:47 - 3:50
    Muhtemelen bu endişelenmenize neden olacak
  • 3:50 - 3:54
    ve deli gibi koşmaya
    başlamak isteyeceksiniz.
  • 3:54 - 4:00
    Hissettiğiniz bu endişe iyi
    çünkü sizi korur, kurtarır
  • 4:00 - 4:04
    ve oradan hemen uzaklaşmanızı sağlar.
  • 4:04 - 4:08
    Yine de bir ayı gördüğünüzde koşmaya
    başlamak iyi bir fikir olmayabilir.
  • 4:09 - 4:11
    Bir ayıdan daha hızlı
    koşabileceğinizi hiç sanmıyorum.
  • 4:14 - 4:17
    Kaygı, işlerimizi
    zamanında yetiştirmemize
  • 4:17 - 4:20
    ve hayattaki acil durumlarla
    başa çıkmamıza yardımcı olur
  • 4:20 - 4:24
    ancak bu kaygı aşırı hissediliyorsa
  • 4:25 - 4:29
    ve gerçek bir tehdit oluşturmayan
    durumlarda ortaya çıkıyorsa
  • 4:29 - 4:33
    anksiyete bozukluğunuz olabilir.
  • 4:33 - 4:36
    Örneğin,
    yaygın anksiyete bozukluğu olan kişiler
  • 4:36 - 4:42
    hayatlarında olup biten her şey hakkında
    aşırı ve sürekli endişe duyarlar
  • 4:42 - 4:47
    ve bu endişeyi kontrol etmek
    onlar için çok zordur.
  • 4:48 - 4:52
    Huzursuzluk ve korku gibi
    belirtiler gösterirler,
  • 4:53 - 4:58
    geceleri uykuya dalmakta zorlanırlar
    ve işlerine odaklanamazlar.
  • 5:00 - 5:06
    Ne çeşit bir anksiyeteniz olursa olsun
  • 5:06 - 5:10
    onu azaltmak için
    yapabileceğiniz bir şey var.
  • 5:10 - 5:14
    İşe yarıyor
    ve düşündüğünüzden daha basit.
  • 5:15 - 5:18
    Çoğu zaman ruhsal bozukluklar
    için bize ilaç verilir
  • 5:19 - 5:21
    ancak uzun vadede her zaman işe yaramaz.
  • 5:21 - 5:25
    Belirtiler sık sık geri gelir
    ve başladığınız yere geri dönersiniz.
  • 5:26 - 5:28
    Göz önünde bulundurulması
    gereken başka bir şey daha var.
  • 5:28 - 5:33
    Olaylarla başa çıkma ya da idare etme
    şeklinizin yaşadığınız anksiyete üzerinde
  • 5:33 - 5:40
    doğrudan etkisi var
    ve başa çıkma şeklinizi değiştirirseniz
  • 5:40 - 5:43
    anksiyetenizi azaltabilirsiniz.
  • 5:46 - 5:48
    Cambridge Üniversitesinde
    yaptığımız çalışmada
  • 5:48 - 5:52
    yoksul bölgelerde yaşayan kadınların
    zengin bölgelerde yaşayan kadınlara göre
  • 5:52 - 5:55
    anksiyete risklerinin daha
    yüksek olduğunu gördük.
  • 5:55 - 5:59
    Bu sonuçlar bizi şaşırtmadı
    ama daha yakından baktığımızda
  • 5:59 - 6:06
    yoksul bölgelerde yaşayan kadınların
    belirli başa çıkma yöntemleri varsa
  • 6:06 - 6:08
    anksiyetelerinin olmadığını gördük.
  • 6:08 - 6:12
    Ancak yine yoksul bölgelerde yaşayan
  • 6:12 - 6:15
    ve belirli başa çıkma yöntemleri
    olmayan kadınlarda anksiyete vardı.
  • 6:16 - 6:20
    Diğer çalışmalarda ekstrem koşullarla
    karşı karşıya kalan insanların,
  • 6:20 - 6:25
    sıkıntılar çekenlerin, savaşlar
    ve doğal afetler yaşayanların
  • 6:25 - 6:28
    eğer başa çıkma yöntemleri varsa
  • 6:28 - 6:31
    sağlıklı kaldıkları
    ve ruhsal bozuklukları olmadığı görülürken
  • 6:31 - 6:37
    aynı zorluklarla karşı karşıya kalan
    ama başa çıkma becerileri olmayanların
  • 6:37 - 6:41
    oldukça kötüleştikleri
    ve ruhsal bozukluklar yaşadıkları görüldü.
  • 6:42 - 6:48
    Peki bu başa çıkma
    yöntemlerinden bazıları nelerdir
  • 6:48 - 6:52
    ve bunları anksiyetemizi
    azaltmak için nasıl kullanabiliriz?
  • 6:53 - 6:56
    Ne olduklarını anlatmaya başlamadan önce
  • 6:56 - 7:01
    şunu belirtmek isterim ki
    başa çıkma yöntem ve becerilerini
  • 7:01 - 7:06
    yaptığınız şeyler sayesinde
    kendi kendinize geliştirebilirsiniz
  • 7:06 - 7:08
    ve bence bu çok ilginç.
  • 7:09 - 7:12
    Anksiyetenize hükmedebilir
    ve azaltabilirsiniz,
  • 7:12 - 7:14
    bunun çok güçlendirici
    olduğunu düşünüyorum.
  • 7:17 - 7:20
    Bugün üç başa çıkma
    yönteminden bahsedeceğim.
  • 7:20 - 7:25
    Birincisi, hayatınızı
    kontrol ediyormuş gibi hissetmek.
  • 7:27 - 7:31
    Hayatlarının kontrolünün
    ellerinde olduğunu hisseden insanlar
  • 7:31 - 7:33
    daha iyi bir ruh sağlığına sahiptirler.
  • 7:34 - 7:37
    Eğer hayatınızın kontrolünün
    daha az elinizde olduğunu hissediyorsanız
  • 7:37 - 7:40
    araştırmalar size daha fazla
    kontrol sağlayan şeylerle
  • 7:40 - 7:42
    uğraşmanız gerektiğini gösteriyor.
  • 7:43 - 7:45
    Demek istediğim şu:
  • 7:46 - 7:49
    Bazen yeterince hazır hissetmediğiniz için
  • 7:49 - 7:52
    bir şeye başlamayı ertelediğinizi
    fark ediyor musunuz?
  • 7:54 - 7:58
    Ne giyeceğiniz,
    ne yiyeceğiniz, kiminle çıkacağınız,
  • 7:58 - 8:02
    hangi işi alacağınız gibi kararlar
    vermekte zorlanıyor musunuz?
  • 8:03 - 8:07
    Hiçbir şey yapmayıp
    ne yapacağınıza karar vermek için
  • 8:07 - 8:10
    çok zaman harcıyor musunuz?
  • 8:12 - 8:17
    Kararsızlığın ve hayattaki bu kontrol
    eksikliğinin üstesinden gelmenin bir yolu,
  • 8:17 - 8:19
    bunu kötü bir şekilde yapmak.
  • 8:21 - 8:25
    Yazar ve şair GK Chesterton'dan
    alıntı bir söz,
  • 8:25 - 8:30
    "Eğer bir şey yapılmaya değerse
    ilk seferinde kötü yapılmaya da değerdir."
  • 8:32 - 8:35
    Bunun oldukça işe yaramasının nedeni
  • 8:35 - 8:40
    karar verme sürecinizi hızlandırması
    ve sizi doğrudan eyleme sokması,
  • 8:40 - 8:42
    aksi takdirde bir şeyi nasıl yapacağınıza
  • 8:42 - 8:47
    veya ne yapmanız gerektiğine karar vermek
    için saatler harcayabilirsiniz.
  • 8:48 - 8:53
    Bu felç edici olabilir
    ve sizi başlamaktan bile korkutabilir.
  • 8:54 - 8:59
    Çoğu zaman mükemmelliği hedefleriz
    ancak hiçbir zaman bir şey yapmayız
  • 8:59 - 9:03
    çünkü kendimiz için
    belirlediğimiz standartlar çok yüksek
  • 9:03 - 9:06
    ve korkutucu olur
    bu da bizi strese sokar.
  • 9:06 - 9:09
    Bu yüzden bir şeye başlamayı erteleriz,
  • 9:09 - 9:13
    hatta her şeyden tamamen vazgeçebiliriz.
  • 9:15 - 9:17
    Kötü yapmak, harekete geçmenizi sağlar.
  • 9:18 - 9:20
    Nasıl olduğunu bilirsiniz.
  • 9:20 - 9:23
    Çoğu zaman bir şeyi
    mükemmel bir şekilde yapmak isteriz.
  • 9:23 - 9:29
    Mükemmel zaman gelene kadar, tüm
    becerilere sahip olana kadar başlayamayız
  • 9:29 - 9:33
    ancak bu, göz korkutucu
    ve stresli olabilir.
  • 9:34 - 9:37
    Öyleyse neden iyi ya da kötü
    olup olmadığı konusunda endişelenmeden
  • 9:37 - 9:40
    sadece içine atlamayasınız ki?
  • 9:40 - 9:44
    Bu, bir şeye başlamayı
    çok daha kolay hale getirecek
  • 9:44 - 9:49
    ve siz onu bitirmek için kötü yaptıkça
    geriye dönüp baktığınızda
  • 9:49 - 9:54
    çoğu zaman aslında o kadar da
    kötü olmadığını fark edeceksiniz.
  • 9:56 - 10:02
    Anksiyetesi olan yakın bir arkadaşım
    bu sloganı kullanmaya başladı ve dedi ki,
  • 10:03 - 10:08
    "Bu sloganı kullanmaya
    başladığımda hayatım değişti.
  • 10:08 - 10:13
    İşleri eskisinden çok daha
    kısa sürede bitirebildiğimi fark ettim.
  • 10:14 - 10:20
    Kötü yapmak, risk almamı,
    farklı bir şeyler denememi
  • 10:21 - 10:25
    ve tüm süreç boyunca
    çok daha fazla eğlenmemi sağladı.
  • 10:27 - 10:32
    Anksiyete yerini heyecana bıraktı."
  • 10:34 - 10:41
    Öyleyse kötü yapın ve ilerledikçe gelişin.
  • 10:43 - 10:45
    Sizden şunu düşünmenizi rica ediyorum:
  • 10:46 - 10:54
    Bu sloganı bugün kullanmaya
    başlarsanız hayatınız nasıl değişir?
  • 10:58 - 11:02
    İkinci başa çıkma stratejisi
    ise kendinizi affetmek
  • 11:02 - 11:05
    ve eğer kullanırsanız
    bu çok güçlü bir şey.
  • 11:06 - 11:11
    Anksiyetesi olan insanlar
    neyi yanlış yaptıkları,
  • 11:11 - 11:16
    kaygıları ve ne kadar kötü
    hissettikleri hakkında çok düşünürler.
  • 11:17 - 11:22
    Yanlış yaptığınız her şeyi
    ve hayatınızda yanlış olan her şeyi
  • 11:22 - 11:28
    sürekli olarak belirten
    bir arkadaşınız olduğunu hayal edin.
  • 11:29 - 11:33
    Muhtemelen bu kişiden
    hemen kurtulmak isterdiniz, değil mi?
  • 11:35 - 11:40
    Anksiyetesi olan kişiler bunu
    kendilerine gün boyu yaparlar.
  • 11:41 - 11:43
    Kendilerine nazik davranmazlar.
  • 11:43 - 11:47
    Bu yüzden belki de kendimize karşı daha
    nazik olmaya başlamanın zamanı gelmiştir,
  • 11:47 - 11:50
    kendimizi desteklemeye
    başlamanın zamanıdır
  • 11:51 - 11:52
    ve bunu yapmanın bir yolu da
  • 11:52 - 11:58
    birkaç dakika önce yapmış olabileceğinizi
    düşündüğünüz herhangi bir hata
  • 11:58 - 12:01
    ve geçmişte yapılan hatalar
    için kendinizi affetmek.
  • 12:02 - 12:07
    Panik atak geçiriyor
    ve bundan utanıyorsanız kendinizi affedin.
  • 12:07 - 12:11
    Biriyle konuşmak istiyorsanız
  • 12:11 - 12:14
    ama bunu yapacak cesaretiniz yoksa
    endişelenmeyin, boşverin.
  • 12:15 - 12:21
    Kendinizi her şey için affedin
    ve bu, kendinize daha fazla
  • 12:21 - 12:23
    merhamet göstermenizi sağlayacak.
  • 12:24 - 12:27
    Bunu yapana kadar
    iyileşmeye başlayamazsınız.
  • 12:28 - 12:31
    Sonuncusu ama en önemlisi,
  • 12:32 - 12:38
    hayatta bir amaç ve anlama sahip olmak,
    çok önemli bir baş etme mekanizması.
  • 12:39 - 12:43
    Hayatta ne yaparsak yapalım,
    ne iş yaparsak yapalım,
  • 12:43 - 12:46
    ne kadar para kazanırsak kazanalım,
  • 12:46 - 12:48
    başka birinin bize ihtiyacı olduğunu,
  • 12:48 - 12:51
    başka birinin
    başarılarımıza bağlı olduğunu
  • 12:51 - 12:55
    veya paylaşmamız gereken
    sevgiye bağlı olduğunu
  • 12:55 - 12:58
    öğrenene kadar tam olarak mutlu olamayız.
  • 13:00 - 13:04
    Hayata devam etmek için başkalarının
    iyi sözlerine ihtiyacımız olduğundan değil
  • 13:05 - 13:08
    ama başka birini
    düşünerek bir şey yapmazsak
  • 13:08 - 13:12
    kötü bir ruh sağlığına
    sahip olma riskimiz çok daha yüksek olur.
  • 13:14 - 13:17
    Ünlü nörolog Dr. Viktor Frankl
    şöyle diyor,
  • 13:18 - 13:24
    "Yaşamak için hiçbir sebep olmadığını
    ve hayattan beklenecek
  • 13:24 - 13:28
    başka bir şey olmadığını düşünen
    insanlar için asıl konu bu insanların
  • 13:28 - 13:32
    hayatın hâlâ onlardan bir şeyler
    beklediğini anlamalarını sağlamaktır."
  • 13:36 - 13:41
    Bir başkası için bir şeyler yapmak
    en zor zamanları atlatmanızı sağlar.
  • 13:41 - 13:44
    Var oluşunuzun nedenini bileceksiniz
  • 13:44 - 13:51
    ve neredeyse
    her duruma dayanabileceksiniz.
  • 13:53 - 14:00
    Öyleyse asıl soru, başkalarını düşünerek
    en az bir şey yapıyor musunuz?
  • 14:01 - 14:04
    Bu gönüllülük işi olabilir
  • 14:04 - 14:09
    veya bugün edindiğiniz
    bilgiyi diğer insanlarla,
  • 14:09 - 14:12
    özellikle de buna en çok ihtiyacı
    olan insanlarla paylaşmak olabilir,
  • 14:12 - 14:15
    bu insanlar genellikle terapi için
    parası olmayan insanlar
  • 14:15 - 14:20
    ve genellikle en yüksek anksiyete
    bozukluğu oranlarına sahip olanlar.
  • 14:20 - 14:23
    Bu bilgileri onlara verin,
    onlarla paylaşın
  • 14:23 - 14:27
    çünkü bu gerçekten
    ruh sağlığınızı iyileştirebilir.
  • 14:30 - 14:33
    Konuşmamı şununla bitirmek istiyorum:
  • 14:35 - 14:39
    Başkası için bir şeyler
    yapmanın diğer bir yolu da
  • 14:39 - 14:45
    gelecek nesillere fayda
    sağlayabilecek bir işi bitirmek.
  • 14:46 - 14:51
    Bu insanlar onlar için yaptıklarınızı
    asla fark etmeyecek olsalar bile
  • 14:51 - 14:54
    bu önemli değil çünkü siz bileceksiniz
  • 14:54 - 15:02
    ve bu, hayatınızın benzersizliğini
    ve önemini anlamanızı sağlayacak.
  • 15:03 - 15:04
    Teşekkürler.
  • 15:04 - 15:06
    (Alkış)
タイトル:
Anksiyete ile nasıl başa çıkılır | Olivia Remes | TEDxUHasselt
概説:

Bu konuşma, TED konferans formatı kullanılarak yerel bir topluluk tarafından bağımsız olarak düzenlenen bir TEDx etkinliğinde yapıldı. https://www.ted.com/tedx adresinden daha fazla bilgi edinin.

Anksiyete, en yaygın ruh sağlığı bozukluklarından birisi ve dünyadaki her on dört kişiden birinde görülmekte. Depresyon, yüksek intihar riski, engellilik ve yüksek sağlık hizmeti gereksinimi gibi durumlara yol açıyor ve gerçekten tedaviye ihtiyaç duyan kişilerin çok azı genellikle tedavi görüyor.
Cambridge Üniversitesinden Olivia Remes, "Anksiyete ile nasıl başa çıkılır" başlıklı konuşmasında anksiyete hakkındaki vizyonunu paylaşıyor ve bu sağlık sorununu tedavi etmenin ve yönetmenin yollarını ortaya çıkarıyor. Psikoterapi ve ilaç tedavisi gibi tedavilerin var olduğunu ancak kötü ve yüksek nüksetme oranlarıyla sonuçlandığını savunarak sorunla başa çıkma mekanizmalarımızı değiştirirken kendimizdeki gücü kullanmanın önemini vurguluyor. Olivia, hayatta olanların kapsamlı, anlamlı ve yönetilebilir olduğuna kendimizi inandırmamızı sağlayarak anksiyete bozukluğu yaşama riskimizi önemli ölçüde azaltabileceğimizi vurguluyor.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
プロジェクト:
TEDxTalks
Duration:
15:16

Turkish subtitles

改訂