Turkish 字幕

← Verileriniz için niçin size ödeme yapılmalı

埋め込みコードを取得する
27言語

Showing Revision 11 created 03/11/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Ben 70'li yılların sonunda
  2. ülkemin özgürlük pahasına mutlak
    eşitliğin arayışının son yıllarında
  3. kırsal Çin'de büyüdüm.
  4. O zaman herkesin bir işi vardı
  5. ama herkes mücadele içindeydi.
  6. 80'lerin başında babam elektrikçiydi
  7. ve annem hastanede
    iki vardiya çalışıyordu.
  8. Ama yine de yeteri kadar yemeğimiz yoktu
  9. ve yaşam şartları berbattı.
  10. Hepimiz şüphesiz eşittik --
  11. eşit şekilde yoksulduk.
  12. Devlet her şeye sahipti.
  13. Biz ise hiçbir şeye.
  14. Sizinle paylaşmak istediğim hikâye
  15. esnek, metanetli ve şeffaf kararlarla
  16. bu zorlukların üstesinden gelmek için
    yaptığım mücadeleyle ilgili.
  17. Hayır, şaka yapıyorum,
    bunu size yapmayacağım.
  18. (Gülme sesleri)

  19. Yerine bugün size söyleyeceğim şey,

  20. anlatacağım şey,
    yeni bir kolektif yoksulluk modeli;
  21. pek çoğumuz bunu bilmiyor
  22. ve bunun derhal anlaşılması gerek.
  23. Eminim ki onu son 20 yılda

  24. bu varlığın ortaya çıkışını
    fark etmişsinizdir.
  25. Çok büyük bir hızla zenginlik yaratıyor.
  26. Bir araç gibi firmalara
    çok derin tüketici görüşleri,
  27. operasyonel verimlilik
  28. ve muazzam gelir artışı getirmekte.
  29. Bazıları için de
  30. demokratik seçimleri
    manipule etmek için bir yol oldu
  31. veya kâr ya da politik amaçlar için
    gözetleme olanağı sağladı.
  32. Bu mucizevi şey ne?
  33. Tahmin etmişsnizidr; bu veri.
  34. Dünyadaki en değerli 10 şirketin 7'si
    teknoloji şirketleri,

  35. ya verilerden doğrudan kâr elde ediyorlar
  36. ya da temelden
    veri sayesinde güçleniyorlar.
  37. Birçok araştırma,
  38. işletmelerde karar vericilerin
    büyük kısmının
  39. veriyi başarı için önemli bir varlık
    olarak gördüğünü gösteriyor.
  40. Verilerin kişisel, ekonomik
    ve politik yaşamlarımız için
  41. bu büyük paradigma kaymasını
    nasıl değiştirdiğini hepimiz gördük.
  42. Veriye sahip olan geleceğe sahiptir.
  43. Peki veriyi kim üretiyor?

  44. Bahse girerim ki
    burada herkesin akıllı telefonu,
  45. birkaç sosyal medya hesabı var
  46. ve geçen hafta Google’da
    bir şeyler aratmıştır.
  47. Biz veri üretiyoruz. Evet.
  48. Hesaplara göre 2030'da,
    10 yıl sonra

  49. dünyada 125 milyar
    internete bağlı cihaz olacak.
  50. Bu kişi başına
    ortalama 15 cihaz demek.
  51. Zaten her gün veri üretiyoruz.
  52. Çok daha fazlasını üreteceğiz.
  53. Google, Facebook ve Tencent'in
    2018'deki toplam geliri
  54. 236 milyar dolardı.
  55. Peki kaçınıza onlardan
    ürettiğiniz veriye göre
  56. ödeme yapıldı?
  57. Hiç, değil mi?
  58. Veri çok büyük bir değer ama merkezi
    olarak kontrol ediliyor ve sahipleniliyor.
  59. Bu büyük veri şirketleri için
    ham madde üretiyorsunuz
  60. ama kimseye ödeme yapılmıyor.
  61. Sadece bu değil,

  62. bu gelir denkleminin bir parçası
    olarak bile değerlendirilmiyorsunuz.
  63. Bir kez daha,
  64. hepimiz şüphesiz eşitiz --
  65. eşit şekilde yoksuluz.
  66. Başka birinin her şeyi var,
    bizim ise hiçbir şeyimiz yok.
  67. Kulağa tanıdık geliyor, değil mi?
  68. Peki ne yapmalıyız?

  69. O zor başlangıç sonrasında
    hayatımın dönüşümünde
  70. bazı ipuçları olabilir.
  71. 80'lerde işler ailem için
    gelişmeye başladı.
  72. Sistem gelişti
  73. ve insanlara bizim yarattığımız şeyin
    bir parçasına sahip olma izni verildi.
  74. “Okyanusa dalan insanlar”
  75. veya “xia hai”, Çin terimi,
  76. iktisadî teşebbüs işlerini
    terk eden ve kendi işlerini kuranları
  77. bu şekilde tasvir etti.
  78. Bir işletmeye ait özel mülkiyet
  79. kişisel araba, mülk, yemek, giysi
  80. ve diğer şeylerin sahibi olmak oldu.
  81. Ekonomi mekanizması dönmeye
  82. ve insanların hayatı gelişmeye başladı.
  83. İlk defa
  84. zengin olmak muhteşemdi.
  85. 90'larda, Chengdu’da,
    batı Çin'de okumaya gittiğimde
  86. benim gibi birçok genç
  87. yeni sistemde avantaj kapmak için
    iyi yerleştirilmişti.
  88. Üniversiteden mezun olduktan sonra,
  89. ortaklaşa bir iş kurdum
    ve eskiden balıkçı köyü olan
  90. yeni meşhur ekonomi bölgesine,
    Shenzhen’e taşındım.
  91. 20 yıl sonra,
  92. Shenzhen global innovasyon
    güç merkezi oldu.
  93. Özel müşliyet sahip
    olmadığımız özgürlüğün bir şekliydi.

  94. Bizim jenerasyonumuz için
    hiç bilinmeyen fırsatlar yarattı
  95. ve bizi çok çalışmaya
    ve okumaya motive etti.
  96. Sonuçta 850 milyondan fazla
    insan yoksulluktan kurtuldu.
  97. Dünya Bankası'na göre
  98. Çin'in en düşük yoksulluk derecesi
    1991’de, ben çoçukken, %81'di.
  99. 2015’e gelindiğinde %0,7.
  100. Ben bu başarının ürünüyüm
  101. ve bugün kendi AI şirketim olduğunu
    sizinle paylaşmaktan çok mutluyum.
  102. Batı Çin'de küçük bir çoçukken
  103. hayal edemeyeceğim dünyevi
    ve dinamik bir hayat sürüyorum.
  104. Tabii ki bu zenginlik
    bana bir alışverişle geldi;

  105. eşitlikle, çevreyle ve özgürlükle geldi.
  106. Belli ki Çin'in her şeyi başardığını
    söylemek için burada değilim.
  107. Biz yapamadık.
  108. Veri gerçek varlıklarla kıyaslanamıyor da.
  109. Hayır.
  110. Ama benim hayat tecrübem görünürde
    saklanan şeyleri görmeye izin verdi.
  111. Şu anda komuoyu
  112. konu, veri mülkiyeti olduğunda
  113. kontrol ve gizliliğe odaklanıyor.
  114. Şunu sormak istiyorum:
  115. Veri mülkiyetine tamamen
    farklı yönlerden baksak ne olur?
  116. Ya veri mülkiyeti gerçekten de
  117. kişisel, bireysel ve ekonomik bir sorunsa?
  118. Ya yeni dijital ekonomide
  119. yarattığımız şeyin bir kısmına sahip olma
  120. ve özel veri mülkiyeti özgürlüğü
    insanlara verme hakkımız olsa?
  121. Yasal mülkiyet kavramı;
    sahip olabilirsiniz,

  122. kullanabilir, hediye edebilir,
    devredebilir,
  123. varlığınızı imha veya takas edebilirsiniz
    anlamına geliyor,
  124. sizin kabul ettiğiniz değerden.
  125. Ya aynı tanımı bireylerin
    verilerine de versek
  126. böylece onlar bizim verimizi
    kullanabilse veya imha edebilse
  127. veya biz onu seçtiğimiz fiyata satsak?
  128. Şimdi bazılarınız şunu söyleyebilir;

  129. “Ben hiçbir zaman verilerimi
    para için satmam.”
  130. Ama şu an, size hatırlatayım,
    siz tam da bunu yapıyorsunuz,
  131. sadece bedava olarak.
  132. Ve bir de gizlilik çok kişisel
    ve detaylı bir mesele.
  133. Gizliliğinizi paranın önünde tutma
    ayrıcalığına sahip olabilirsiniz
  134. ama Çin'deki kolay kredi alamayan
  135. milyonlarca küçük işletme sahibi için
  136. verilerini kullanarak AI destekli
    bankalardan hızlı onay almak
  137. onların acil ihtiyaçlarına
    cevap olabiliyor.
  138. Sizin için özel olan
  139. başkaları için özel olandan farklı.
  140. Sizin için şimdi özel olan
  141. okulda size özel olan şeyden daha farklı.
  142. En azından öyle umuyorum.
  143. (Gülme sesleri)

  144. Her zaman, sıklıkla bilinçaltımızda
    olmasına rağmen,

  145. farklı kişisel inançlarımızı
  146. ve hayati önceliklerimizi baz alarak
    böyle pazarlıklar yapıyoruz.
  147. Bu yüzden de veri mülkiyeti
  148. bir fiyatlandırma olmadan yarım kalıyor.
  149. Fiyatlandırma gücünü bireylere atayarak

  150. kişisel ve detaylı ihtiyaçlarımızı
    yansıtmak için araç kazanıyoruz.
  151. Mesela özel bir tıbbi
    araştırma için katkı koymak
  152. size anlamlı geliyorsa
  153. verilerinizi bağışlayabilirsiniz.
  154. Davranışlarımızı gösteren bir veri setini
  155. 100.000 dolara satabileceğimiz
    araçlarımız olsa
  156. bir politik grubun
    sizi hedef alabileceğinden
  157. veya etkileyebileceğinden şüphe duyarım.
  158. Siz kontrol ediyorsunuz.
    Siz karar veriyorsunuz.
  159. Şimdi bu kulağa imkânsız gibi geliyor

  160. ama trendler büyüyen
  161. ve çok güçlü olan kişisel veri sahipliği
    hareketini hedefliyor.
  162. İlk olarak start-up’lar
  163. bazı kontrolleri geri almayı sağlayacak
    araçlar yapıyorlar.
  164. Brave denen yeni bir tarayıcı
  165. cesur kalkan anlamına gelen
    ''Brave Shields''le bize güç veriyor,
  166. bu uygulama, veri toplayıcı reklamları
    ve izleyicileri sürekli bloke ediyor
  167. ve diğer tarayıcılar gibi
    veri sızmasından kaçınıyor.
  168. Buna karşılık, kullanıcılar bazı pazarlık
    ve fiyatlandırma gücünü geri alabilir.
  169. Kullanıcı reklamları kabul ettiğinde
  170. Brave, yayıncı sitenin
    ödemeli içerikleriyle karşılık vererek
  171. kullanıcıları ''temel dikkat
    ödülleri''yle ödüllendiriyor.
  172. Ve ben Brave’ı birkaç aydır kullanıyorum.
  173. O şimdiden 200.000’den fazla
    reklam ve izleyiciyi engelledi
  174. ve bana çok zaman kazandırdı.
  175. Şimdi, birçoğunuzun partnerinden çok
  176. tarayıcısıyla etkileşimde
    olduğunu biliyorum,
  177. (Gülme sesleri)

  178. bu yüzden en azından vaktinizi çalmayan
    ve tuhaf olmayan bir tane bulmalısınız.
  179. (Gülme sesleri)

  180. Google’ın vazgeçilmez
    olduğunu mu düşünüyorsunuz?

  181. Bir daha düşünün.
  182. Arama motoru vazgeçilmezdir.
  183. Google monopoli kurmuş --
  184. şimdilik.
  185. DuckDuckGo arama motoru
    sizin verilerinizi depolamıyor
  186. veya reklamlarla sizi izlemiyor
  187. veya kişisel tarayıcı
    geçmişinizi izlemiyor.
  188. Yerine, tüm kullanıcılara
    aynı sonuçları gösteriyor,
  189. sizin kişisel tarama kayıtlarınıza
    uygun sonuçları değil.
  190. Londra’da digi.me diye bir şirket

  191. size Fitbit, Spotify
    ve sosyal medya gibi ortamlarda
  192. kendi verilerinizi aktarıp
    derlemeye yardım eden
  193. ve akıllı telefonunuza indirebileceğiniz
  194. bir uygulama teklif ediyor.
  195. Ve siz veriyi kaydedeceğiniz
    yeri seçebiliyorsunuz
  196. ve digi.me, eskiden yalnızca büyük veri
    şirketleri tarafından erişilebilir olan
  197. bilgiler sağlayarak verilerinizin
    işinize yaramasına
  198. yardımcı olacaktır.
  199. DC’de yeni girişim olan UBDI,

  200. Evrensel Temel Veri Geliri,
  201. insanlara verilerini anonim olarak
  202. pazar araştırmasında kullanabilecek
    şirketlerle paylaşarak
  203. para kazanmakta yardımcı oluyor.
  204. Şirket bir araştırmayı satın aldığında
  205. kullanıcılar para
    ve paylaştıklarını takip etmek için
  206. UBDI puanları kazanıyor,
    hesaplara göre neredeyse
  207. kişi başına yıllık 1000 dolar.
  208. UBDI evrensel temel gelir için
    yapay zeka ekonomisinde
  209. uygun bir yol olabilir.
  210. Dahası, gizlilik ve veri mülkiyetinin
    bireysel olarak bilinmesinin

  211. hızla artmasıyla
  212. hepimiz cebimizden çıkardığı
    bu canavardan haberdar oluyoruz.
  213. Ben iki ergen kız annesiyim
  214. ve bana güvenin,
  215. ebeveyn olarak stresin
    ve endişenin en büyük kaynağı,
  216. benim için, çoçuklarımın
    teknolojiyle olan ilişkisi.
  217. Bu, kızlarım ilk telefonlarını
    almadan önce
  218. eşimle onlara imzalattığımız
    3 sayfalık bir sözleşme.
  219. (Gülme sesleri)

  220. Dijital vatandaş olmalarına
    yardım ediyoruz

  221. ama yalnızca biz
  222. onları akıllı ve sorumlu
    bir fert yapabiliriz.
  223. Ben onlara ne tür bir verinin
    asla paylaşılamayacağını anlatıyorum.
  224. Eğer beni Google'da aratsanız
  225. -aslında, affedersiniz-
    DuckDuckGo’da arasanız
  226. işim ve benim hakkımda
    çok şey bulursunuz
  227. ama kızlarım hakkında hiçbir şey.
  228. Onlar büyüdüklerinde
  229. kendilerini açığa çıkarmak isterlerse
    bu onların seçimi, benim değil,
  230. buna rağmen hala onların en güzel, akıllı
  231. ve muhteşem olduklarına dair ısrar ederim.
  232. Ve çoğu insanın böyle
    konuşmalar yaptığını,
  233. benzer kararlar verdiğini biliyorum,
  234. bu da bana gerçekten
  235. bol akıllı verili geleceğin
    yakın olduğunu gösteriyor.
  236. Ama bu sözleşmenin 6’ncı maddesini
    vurgulamak istiyorum.

  237. “Ben hiçbir zaman
    Dawnie nine gördüğünde
  238. utanç duyacağım hiçbir şeyi
    internette aratmayacağım”.
  239. (Gülme sesleri)

  240. Deneyin, bu çok kullanışlı.

  241. (Gülme sesleri)

  242. Tarih boyunca

  243. refah arayışında
    özgürlük ve eşitlik arasında
  244. hep pazarlık olmuştur.
  245. Dünya servetin birikmesinden
    yeniden dağıtılmasına giden
  246. sürekli bir döngüde.
  247. Sahip olmak ve olmamak
    arasındaki gerginlik
  248. birçok ülkeyi mahvediyor,
  249. bu yeni eşitsizliğin önlemek de
  250. herkesin yararına,
  251. büyük veri şirketleri de buna dahil.
  252. Tabii ki bireysel veri mülkiyeti dijital
    bir toplumu neyin oluşturduğuna dair

  253. son derece karmaşık bir soruya
  254. kusursuz ya da tamamlanmış
    bir cevap değil.
  255. McKinsey'ye göre yapay zeka,
  256. gelecek 10 yılda ekonomik veriye
    13 trilyon dolar ilave edecek.
  257. Bireyler tarafından oluşturulan veriler
    bu inanılmaz büyümeye
  258. şüphesiz katkı sağlayacak.
  259. En azından halkı güçlendiren
    ekonomik bir model
  260. düşünmemeli miyiz?
  261. Eğer özel mülkiyet
    850 milyondanfazla insanı
  262. yoksulluktan çıkardıysa
  263. bu bizim görevimiz
  264. ve işletmelere ek olarak
    insanları güçlendirecek
  265. daha kapsayıcı bir yapay zeka
    ekonomisi yaratmayı
  266. gelecek nesillere borçluyuz.
  267. Teşekkürler.

  268. (Alkış)