Vietnamese 字幕

← 10 cách để có cuộc đối thoại thú vị hơn|Celeste Headlee | TEDxCreativeCoast

埋め込みコードを取得する
26言語

Showing Revision 180 created 11/16/2020 by Thu Ha Tran.

  1. Nào, tôi muốn thấy cánh tay của các bạn:
  2. bao nhiêu người đã hủy kết bạn
    facebook với ai đó
  3. vì họ đã nói những điều xúc phạm
    về chính trị hay tôn giáo,
  4. việc chăm sóc trẻ hoặc đồ ăn?
  5. (Tiếng cười)
  6. Và bao nhiêu người biết ít nhất một người
    mà bạn tránh gặp mặt
  7. chỉ bởi không muốn nói chuyện với họ?
  8. (Tiếng cười)
  9. Bạn biết đấy, trước đây,
    để có một cuộc nói chuyện lịch sự,
  10. ta chỉ cần làm theo lời khuyên của
    Henry Higgins trong phim "My Fair Lady":
  11. chỉ nói về thời tiết và sức khỏe.
  12. Nhưng ngày nay, với biến đổi khí hậu,
    phản đối vắc-xin, những chủ đề đó --
  13. (Tiếng cười)
  14. không còn an toàn nữa.
  15. Vâng, thế giới mà chúng ta đang sống,
  16. một thế giới mà trong mỗi cuộc chuyện trò
  17. đều tiềm ẩn nguy cơ
    biến thành cuộc tranh cãi,
  18. nơi các chính khách
    không thể nói chuyện với nhau
  19. và thậm chí những vấn đề
    bình thường nhất
  20. cũng có người nhiệt tình tranh đấu bảo vệ
    lẫn chống lại, điều đó không bình thường.
  21. Trung Tâm Nghiên Cứu Pew nghiên cứu
    10.000 người Mỹ trưởng thành
  22. và nhận ra ở thời điểm này,
    chúng ta xung đột mạnh mẽ hơn,
  23. chia rẽ gay gắt
  24. hơn bao giờ hết trong lịch sử
    từ trước đến giờ.
  25. Chúng ta khó thỏa hiệp,
  26. điều đó nghĩa là ta không hề
    lắng nghe nhau.
  27. Chúng ta quyết định mình sống ở đâu,
  28. kết hôn với ai và thậm chí bạn bè ta là ai
  29. dựa trên những gì chúng ta đã tin tưởng.
  30. Lần nữa, điều đó nghĩa là
    ta không hề lắng nghe nhau.
  31. Một cuộc đối thoại đòi hỏi
    sự cân bằng giữa nghe và nói,
  32. và một lúc nào đó giữa chừng,
    ta đánh mất đi sự cân bằng ấy.
  33. Ngày nay, nguyên nhân một phần
    là công nghệ.
  34. Điện thoại thông minh
    hoặc luôn nằm trong tay bạn
  35. hoặc đủ gần để bạn có thể chộp lấy
    cực kì nhanh chóng.
  36. Theo Trung Tâm Nghiên Cứu Pew,
  37. khoảng 1/3 số thanh thiếu niên ở Mỹ
    gửi hơn 100 tin nhắn/ngày.
  38. Và rất nhiều trong số đó, gần như hầu hết
    là nhắn tin cho bạn bè
  39. nhiều hơn việc gặp mặt
    trò chuyện trực tiếp.
  40. Đây là câu chuyện lý thú ở Đại Tây Dương
  41. được một giáo viên trung học
    tên Paul Barnwell viết.
  42. Anh đưa cho bọn trẻ một dự án giao tiếp.
  43. Anh muốn dạy trẻ nói về một chủ đề
    cụ thể mà không cần dùng note.
  44. Và anh ấy bày tỏ: "Tôi đã nhận ra..."
  45. (Tiếng cười)
  46. "Tôi đã nhận ra rằng khả năng đối thoại
  47. có lẽ là kỹ năng duy nhất hầu hết chúng ta
    không giảng dạy thành công.
  48. Bọn trẻ dành hàng giờ mỗi ngày làm việc
    với ý tưởng và với nhau thông qua màn hình
  49. nhưng hiếm khi chúng có cơ hội
  50. trau dồi kỹ năng giao tiếp cá nhân.
  51. Nghe có vẻ là một câu hỏi khôi hài,
    nhưng ta phải tự hỏi mình:
  52. Có kỹ năng nào trong thế kỉ 21
  53. quan trọng hơn khả năng duy trì
    cuộc trò chuyện mạch lạc, tự tin?"
  54. Tôi kiếm sống bằng việc
    nói chuyện với mọi người:
  55. người đạt giải Nobel, tài xế taxi,
  56. triệu phú, giáo viên mầm non,
  57. nguyên thủ quốc gia, thợ sửa ống nước.
  58. Tôi nói chuyện với những người tôi thích,
    người tôi không thích.
  59. Tôi trò chuyện với nhiều người mà tôi
    bất đồng sâu sắc trên góc độ cá nhân.
  60. Nhưng tôi vẫn có những cuộc đối thoại
    tuyệt vời với họ.
  61. Do đó, tôi muốn dành khoảng mười phút
    tiếp theo để chỉ bạn cách thức nói chuyện
  62. và lắng nghe.
  63. Nhiều người trong các bạn đã nghe
    vô số lời khuyên về điều này,
  64. như nhìn vào mắt người đối thoại,
  65. suy nghĩ trước về
    những chủ đề thú vị để thảo luận,

  66. nhìn, gật đầu và mỉm cười để thể hiện
    rằng bạn đang chú tâm,
  67. lặp lại những gì bạn được nghe
    và tóm tắt nó.
  68. Nhưng tôi muốn bạn quên hết chúng.
  69. Thật tào lao.
  70. (Tiếng cười)
  71. Chẳng việc gì phải học cách thể hiện
    rằng bạn đang chú ý
  72. nếu bạn đang thật sự chú ý.
  73. (Tiếng cười)
  74. (Tiếng vỗ tay)
  75. Giờ, tôi sử dụng kỹ năng y hệt
    một người phỏng vấn chuyên nghiệp
  76. trong cuộc sống hàng ngày của mình.
  77. Tôi sẽ chỉ bạn làm thế nào
    để phỏng vấn người khác,
  78. và kỹ năng đó thực tế sẽ giúp bạn học cách
    trở thành người nói chuyện khéo léo hơn.
  79. Học cách xây dựng cuộc đối thoại
  80. mà không lãng phí thời gian của bạn,
    không nhàm chán,
  81. và, lạy Chúa, không xúc phạm bất kì ai.
  82. Chúng ta đều đã có
    những cuộc hội thoại tuyệt vời.
  83. Chúng ta đã trải qua.
    Chúng ta biết chúng ra sao.
  84. Là cuộc trò chuyện khiến bạn cảm thấy
    được tham gia, được truyền cảm hứng
  85. hoặc cảm giác như đã tạo được
    kết nối thật sự
  86. hay bạn cực kì được thấu hiểu.
  87. Không có lí do nào
  88. giải thích tại sao hầu hết tương tác
    của bạn không được vậy.
  89. Tôi có mười nguyên tắc cơ bản
    và sẽ nói cho bạn về chúng,
  90. nhưng thực tình là, nếu bạn chỉ chọn
    một nguyên tắc và nắm vững nó,
  91. bạn sẽ thực sự có được
    cuộc trò chuyện thú vị hơn.
  92. Nguyên tắc 1: Đừng đa nhiệm.
  93. Tôi không có ý nói rằng
    chỉ cần đặt điện thoại,
  94. máy tính bảng, chìa khóa xe,
    hay bất cứ thứ gì trong tay bạn xuống.
  95. Tôi muốn nói rằng, hãy tập trung.
  96. Tập trung trong khoảnh khắc ấy.
  97. Đừng nghĩ về cuộc cãi vã của bạn với sếp.
  98. Đừng phân tâm nghĩ bữa tối bạn sẽ ăn gì.
  99. Nếu bạn muốn ngừng cuộc trò chuyện,
  100. thì hãy rút khỏi nó,
  101. chứ đừng có "chân trong chân ngoài".
  102. Nguyên tắc 2: Đừng "nói như đúng rồi"
  103. Nếu bạn muốn phát biểu quan điểm của mình
  104. mà không cho ai cơ hội phản hồi,
    tranh luận, phản đối hay phát triển,
  105. hãy viết blog.
  106. (Tiếng cười)
  107. Có lý giải hợp lý cho việc tôi không
    dành chỗ cho học giả trong chương trình:
  108. Vì họ thực sự rất nhàm chán.
  109. Nếu theo phe bảo thủ, họ sẽ ghét Obama,
    phiếu đổi thực phẩm và nạo phá thai.
  110. Nếu theo phe tự do, họ có xu hướng ghét
  111. những ngân hàng lớn, tập đoàn dầu mỏ
    và Dick Cheney.
  112. Cực kỳ dễ đoán.
  113. Và bạn không muốn như vậy.
  114. Bạn cần tham gia vào mọi cuộc đối thoại
    với tâm thế bạn sẽ học hỏi điều gì đó.
  115. Nhà trị liệu lừng danh M. Scott Peck nói
  116. việc lắng nghe thật lòng đòi hỏi phải
    gác lại cái tôi của mình sang một bên.
  117. Và đôi khi có nghĩa là gác lại
    quan điểm cá nhân của bạn.
  118. Ông nói rằng
    khi thấu hiểu sự chấp nhận này,
  119. người nói sẽ càng ngày càng khó
    bị tổn thương
  120. và càng rộng mở những ngóc ngách thầm kín
  121. trong tâm hồn để đón nhận người nghe.
  122. Xin nhắc lại, hãy sẵn sàng tâm thế
    bạn sẽ học hỏi điều gì đó.
  123. Bil Nye đã nói: "Mỗi người bạn gặp sẽ biết
    điều gì đó mà bạn không biết".
  124. Tôi diễn đạt theo cách này:
  125. Mỗi người đều là chuyên gia
    trong một lĩnh vực nào đó.
  126. Nguyên tắc 3: Sử dụng câu hỏi mở.
  127. Ở trường hợp này,
    hãy làm theo gợi ý từ các ký giả.
  128. Bắt đầu câu hỏi bằng ai, cái gì,
    khi nào, ở đâu, tại sao hay như thế nào.
  129. Nếu bạn đặt một câu hỏi phức tạp,
    bạn sẽ nhận được một câu trả lời đơn giản.
  130. Nếu tôi hỏi bạn: "Bạn có sợ hãi không?"
  131. Bạn sẽ phản hồi lại với từ ngữ
    mạnh mẽ nhất trong câu hỏi ấy,
  132. đó là "sợ hãi", và câu trả lời
    sẽ là "Có" hoặc "Không".
  133. "Bạn có tức giận không?"
    "Có, rất tức giận."
  134. Hãy để họ mô tả điều đó.
    Họ là những người biết rõ.
  135. Thử hỏi họ những câu như,
    "Chuyện đó như thế nào?"
  136. "Cảm giác ra sao?"
  137. Vì sau đó có lẽ họ sẽ dừng lại một chút
    và suy nghĩ về nó,
  138. và bạn sẽ nhận được phản hồi
    thú vị hơn rất nhiều.
  139. Nguyên tắc 4: Đi theo mạch chuyện trò.
  140. Nghĩa là những suy nghĩ
    sẽ xuất hiện trong tâm trí bạn
  141. và bạn cần khai thông nó ra khỏi đầu.
  142. Chúng tôi đã từng nghe
    những cuộc phỏng vấn
  143. trong đó khách mời thường
    nói được vài phút
  144. thì MC quay lại xen vào đặt một câu hỏi
  145. mà dường như lạc đề
    hoặc đã được trả lời rồi.
  146. Điều đó nghĩa là người dẫn dường như
    đã dừng lắng nghe từ hai phút trước
  147. vì anh ấy nghĩ rằng
    đây thực sự là câu hỏi thông minh,
  148. chỉ chực chờ và nhất định đặt câu hỏi đó.
  149. Chúng ta cũng làm y như vậy.
  150. Chúng ta đang ngồi đây,
    trò chuyện với ai đó.
  151. rồi chợt nhớ rằng ta đã gặp Hugh Jackman
    trong quán cafe.
  152. (Tiếng cười)
  153. Và chúng ta dừng lắng nghe.
  154. Chúng ta chỉ chờ một lúc nào đó
    để đưa câu chuyện
  155. về Hugh Jackman và cafe của mình xen vào.
  156. Những câu chuyện và ý tưởng
    sẽ đến với bạn.
  157. Bạn cần để chúng tự đến rồi tự đi.
  158. Nguyên tắc 5: Nếu không biết,
    hãy nói rằng bạn không biết.
  159. Những người ở đài phát thanh,
    đặc biệt trên NPR,
  160. càng nhận thức rõ hơn
    rằng họ sẽ phát biểu công khai,
  161. vì thế họ thận trọng hơn về những gì
    họ tuyên bố mình là chuyên gia
  162. và những điều họ khẳng định
    là biết chắc chắn.
  163. Hãy làm như thế.
    Cẩn thận tốt hơn là mạo hiểm.
  164. Việc trò chuyện không nên bị coi nhẹ.
  165. Nguyên tắc 6: Chớ đánh đồng trải nghiệm
    của bạn với của họ.
  166. Nếu họ đang nói về việc
    mất đi một thành viên trong gia đình,
  167. đừng bắt đầu kể về khoảng thời gian
    bạn cũng mất đi người thân.
  168. Nếu người kia đang nói về khó khăn
    họ gặp trong công việc,
  169. đừng than thở
    bạn ghét công việc của mình thế nào.
  170. Chúng không tương tự.
    Không bao giờ giống.
  171. Tất cả trải nghiệm đều riêng biệt.
  172. Và, quan trọng hơn,
    câu chuyện không phải là về bạn.
  173. Bạn không cần dùng thời khắc đó
    để chứng tỏ mình tuyệt vời ra sao
  174. hay đau khổ như thế nào.
  175. Có người đã hỏi Stephen Hawking
    IQ ông ấy là bao nhiêu, và ông đáp:
  176. "Tôi không biết. Ai khoe khoang
    về IQ là kẻ thua cuộc."
  177. (Tiếng cười)
  178. Đối thoại không phải cơ hội để quảng bá.
  179. [Đối thoại trong thế kỉ 21]
  180. [Hôm nay bạn có khỏe không?
    Đọc trang blog của tôi ấy!]
  181. Nguyên tắc 7:
  182. Cố gắng đừng nhắc lại lời mình.
  183. Điều đó rất trịch thượng,
    và thực sự tẻ nhạt,
  184. ta có xu hướng hay làm vậy.
  185. Đặc biệt trong lúc trò chuyện công việc
    hay với con cái của mình,
  186. chúng ta chỉ giữ mãi một ý,
  187. nên ta cứ nhắc đi nhắc lại.
  188. Đừng làm vậy.
  189. Nguyên tắc 8: Đừng nói
    thứ không cần thiết.
  190. Thẳng thắn thì mọi người không quan tâm
  191. về tuổi tác, tên họ,
  192. ngày tháng, tất cả tiểu tiết
  193. bạn đang vất vả nghĩ ra trong đầu.
  194. Họ lại không quan tâm.
  195. Họ quan tâm bạn như thế nào,
  196. bạn có điểm chung gì với họ.
  197. Bởi thế, hãy quên đi những tiểu tiết.
    Bỏ chúng đi.
  198. Nguyên tắc 9:
  199. Đây không phải là điều cuối cùng,
    nhưng là điều quan trọng nhất.
  200. Lắng nghe.
  201. Tôi không thể đếm xuể
    bao nhiêu nhân vật quan trọng đã nói
  202. lắng nghe có lẽ là kỹ năng quan trọng nhất
  203. mà bạn có thể phát triển.
  204. Buddha nói, tôi xin diễn đạt lại,
  205. "Nếu mở miệng thì bạn đang không học hỏi."
  206. Calvin Coolidge nói: "Chưa có ai
    bị mất việc vì lắng nghe cả."
  207. (Tiếng cười)
  208. Tại sao chúng ta không lắng nghe nhau?
  209. Thứ nhất, chúng ta thích nói hơn.
  210. Khi nói, tôi nắm quyền kiểm soát.
  211. Tôi không phải nghe bất cứ thứ gì
    mình không hứng thú.
  212. Tôi là trung tâm của sự chú ý.
  213. Tôi có thể phát huy
    bản sắc riêng của mình.
  214. Nhưng có một lí do khác:
  215. chúng ta bị xao nhãng.
  216. Một người bình thường nói khoảng
    225 từ/phút,
  217. nhưng ta có thể nghe đến 500 từ/phút.
  218. Vậy là tâm trí ta bị 275 từ khác lấp đầy.
  219. Và tôi biết, cần nhiều sự cố gắng
    và năng lượng
  220. để thật sự tập trung chú ý ai đó,
  221. nếu không làm được như thế,
    bạn đang không đối thoại.
  222. Đó chỉ là hai người đang hét ra
    những câu nói có liên quan
  223. ở cùng một địa điểm.
  224. (Tiếng cười)
  225. Bạn phải lắng nghe người kia.
  226. Stenphen Covey nói
    lắng nghe là điều vô cùng đẹp đẽ.
  227. Ông nói: "Hầu hết chúng ta không lắng nghe
    với thiện chí để thấu hiểu.
  228. Chúng ta lắng nghe chỉ để phản hồi."
  229. Một nguyên tắc nữa,
    nguyên tắc 10: Hãy ngắn gọn.
  230. [Cuộc đối thoại thú vị như chiếc váy ngắn,
    đủ ngắn để khơi gợi sự thích thú,
  231. nhưng đủ dài để bao trùm được chủ thể
    - chị tôi nói]
  232. (Tiếng cười)
  233. (Tiếng vỗ tay)
  234. Tất cả những điều này đều quy về
    cùng một ý tưởng căn bản, và đó là:
  235. hãy quan tâm đến người khác.
  236. Tôi lớn lên với người ông rất nổi tiếng,
  237. và có một nghi thức trong nhà tôi.
  238. Mọi người đến nói chuyện với ông bà tôi,
  239. sau khi họ rời khỏi,
    mẹ tôi sẽ đến chỗ chúng tôi
  240. và hỏi: "Các con có biết đó là ai không?"
  241. Bà ấy là Á hậu Mỹ.
  242. Ông ấy là Thị trưởng Sacramento.
  243. Bà ấy từng đạt giải Pulitzer.
    Ông ấy là vũ công ballet Nga."
  244. Và tôi lớn lên với tâm niệm rằng
  245. mỗi người đều có những điều bí ẩn,
    đáng ngạc nhiên về họ.
  246. Thật lòng, tôi nghĩ đó là điều khiến tôi
    trở thành người dẫn tốt hơn.
  247. Tôi giữ im lặng thường xuyên nhất có thể,
  248. giữ cho tâm trí rộng mở,
  249. luôn sẵn sàng để đón nhận bất ngờ,
  250. và chưa bao giờ thất vọng.
  251. Bạn hãy làm điều tương tự.
  252. Ra ngoài, trò chuyện với mọi người,
  253. lắng nghe họ,
  254. và quan trọng nhất là
    sẵn sàng để đón nhận bất ngờ.
  255. Xin cảm ơn.
  256. (Tiếng vỗ tay)