Return to Video

Hiểm họa từ khai thác san ủi đồi núi -- tại sao phải dừng việc này lại

  • 0:01 - 0:04
    Giả sử bạn tiến hành một thí nghiệm.
  • 0:05 - 0:06
    Và trong thí nghiệm này
  • 0:06 - 0:10
    bạn chọn ngẫu nhiên vài người
    sống trong những khu vực dễ cháy nổ
  • 0:10 - 0:15
    hoặc sống trong khu vực có kiểm soát
    không có chất nổ bay qua đầu họ.
  • 0:16 - 0:18
    Họ đã sống trong cộng đồng từ rất lâu
  • 0:18 - 0:20
    xuôi theo hướng gió và dòng nước
  • 0:20 - 0:24
    từ cái nơi mà người ta sử dụng
    hàng tấn thuốc nổ mỗi ngày
  • 0:24 - 0:27
    và hàng triệu lít nước bị nhiễm độc.
  • 0:27 - 0:31
    Bằng sự chỉ định ngẫu nhiên này,
    bạn có thể nghiên cứu cặn kẽ
  • 0:31 - 0:35
    những ảnh hưởng sức khỏe dai dẳng
    mà những khu vực cháy nổ này gây ra
  • 0:35 - 0:38
    không xét tới các biến số và tham số
    phiền toái.
  • 0:39 - 0:41
    Sự chỉ định ngẫu nhiên
    mang lại nhiều lợi ích.
  • 0:43 - 0:47
    Nó sẽ là một công trình khoa học
    khắt khe và có tầm ảnh hưởng
  • 0:47 - 0:49
    về những tác động
    của sự phơi nhiễm môi trường.
  • 0:50 - 0:52
    Thực ra, không thể thực hiện
    một nghiên cứu như vậy.
  • 0:53 - 0:56
    Hầu hết các nhà khoa học
    đều không muốn làm việc này.
  • 0:56 - 0:58
    Hội đồng sẽ không bao giờ
    đồng ý phê duyệt.
  • 0:59 - 1:01
    Và cũng không ai tán thành việc làm này
  • 1:01 - 1:03
    bởi vì nó phi đạo đức.
  • 1:04 - 1:07
    Nhưng có hiệu lực,
    nó đang xảy ra ngay đây.
  • 1:09 - 1:11
    Vấn đề này làm nảy sinh
    vài thắc mắc trong tôi
  • 1:11 - 1:12
    cái gì là nghĩa vụ đạo đức
  • 1:12 - 1:16
    của các nhà khoa học tin rằng
    người dân đang gặp nguy hiểm?
  • 1:17 - 1:21
    Bao nhiêu bằng chứng là đủ
    để chứng minh kết luận của chúng ta?
  • 1:21 - 1:26
    Đâu là ranh giới giữa sự chắc chắn
    của khoa học và nhu cầu hành động?
  • 1:27 - 1:30
    cuộc thí nghiệm đó
    đang diễn ra ngay đây
  • 1:30 - 1:32
    được gọi là sự loại bỏ đỉnh núi
  • 1:32 - 1:34
    viết tắt là MTR.
  • 1:34 - 1:36
    Đây là một hình thức khai thác bề mặt
  • 1:36 - 1:40
    diễn ra ở Appalachia, Mỹ.
  • 1:40 - 1:45
    MRT diễn ra ở bốn bang: Virginia,
    West Virginia, Kentucky and Tennessee.
  • 1:46 - 1:50
    Hơn 1,2 triệu mẫu đất
    đang bị khai thác theo cách này
  • 1:50 - 1:53
    kích thước của khu vực này xấp xỉ Delaware
  • 1:53 - 1:55
    nhưng nó trải rộng trên một bước chân
  • 1:55 - 1:58
    bằng Vermont và New Hampshire cộng lại
  • 1:59 - 2:04
    khu rừng Appalachian cổ đại
    phải bị đốn hạ toàn bộ
  • 2:04 - 2:06
    nơi có đa dạng sinh học
    phong phú nhất hành tinh.
  • 2:07 - 2:11
    Cây cối bị thiêu trụi
    hay vứt xuống các thung lũng gần đó.
  • 2:11 - 2:15
    Sau đó, để tiếp cận được lớp than ngầm
  • 2:15 - 2:20
    người ta sẽ dùng thuốc nổ
    để làm sập khoảng 250 mét núi đá.
  • 2:21 - 2:24
    Hơn 1500 tấn thuốc nổ
  • 2:24 - 2:27
    được sử dụng chỉ tính riêng mỏ than
    ở Tây Virginia
  • 2:27 - 2:29
    mỗi ngày.
  • 2:30 - 2:33
    Sỏi đá bị đổ xuống sườn thung lũng
  • 2:33 - 2:35
    vùi lấp mãi mãi
    những mạch nước đầu nguồn
  • 2:35 - 2:40
    Hơn thế, hơn 500 ngọn núi
    đã bị phá hủy.
  • 2:41 - 2:45
    Khoảng 2000 dặm suối
    đã bị chôn vùi vĩnh viễn
  • 2:45 - 2:48
    Nguồn nước từ dưới đáy thung lũng
    bị ô nhiễm nặng nề
  • 2:48 - 2:51
    và sẽ còn ô nhiễm trong vài thập kỷ tới.
  • 2:51 - 2:53
    Chưa hết, than phải được xử lý hóa học,
  • 2:54 - 2:58
    nghiền và rửa trước khi tới nhà máy.
  • 2:58 - 3:00
    Việc làm sạch được thực hiện ngay tại chỗ
  • 3:01 - 3:04
    càng gây ô nhiễm không khí nặng hơn
  • 3:04 - 3:08
    và thải kim loại vào hàng triệu lít nước
  • 3:08 - 3:11
    sunfats - hóa chất làm sạch
    và các tạp chất khác.
  • 3:12 - 3:18
    Tất cả việc này chỉ để đáp ứng 3%
    nhu cầu sử dụng điện ở Mỹ
  • 3:18 - 3:21
    chỉ 3% nhu cầu của Mỹ mà thôi.
  • 3:23 - 3:26
    Và nó dẫn đến hàng loạt các câu hỏi khác.
  • 3:26 - 3:29
    San ủi đồi núi gây ra
    những ảnh hưởng sức khỏe gì?
  • 3:29 - 3:34
    Hơn một triệu người sinh sống
    ở những khu vực khai thác này
  • 3:34 - 3:37
    và hàng triệu người khác sống ở hạ nguồn.
  • 3:38 - 3:41
    Ngành công nghiệp và chính phủ
    sẽ phản ứng thế nào
  • 3:41 - 3:43
    khi những vấn đề này được đặt ra?
  • 3:43 - 3:47
    Một lần nữa, đâu là nghĩa vụ đạo đức
    của khoa học
  • 3:47 - 3:49
    khi phải đối mặt với tình huống
    đáng lo ngại này?
  • 3:51 - 3:54
    Tôi bắt đầu nghiên cứu vấn đề này
    từ năm 2006
  • 3:54 - 3:56
    khi tôi vừa nhận việc
    ở Đại học Tây Virginia.
  • 3:56 - 4:00
    Trước đó, tôi chưa làm
    bất kì nghiên cứu nào về than.
  • 4:01 - 4:03
    Nhưng tôi bắt đầu nghe những câu chuyện
  • 4:03 - 4:06
    từ những người sống ở các
    khu vực mỏ than.
  • 4:06 - 4:09
    Họ nói rằng nước họ uống
    không được sạch
  • 4:09 - 4:12
    và bầu không khí họ hít thở
    bị ô nhiễm.
  • 4:12 - 4:14
    Họ kể với tôi
    về những căn bệnh họ mắc phải
  • 4:14 - 4:16
    hay bệnh của người thân trong gia đình.
  • 4:16 - 4:20
    Họ rất lo vì nhiều người gần đó
    bị ung thư.
  • 4:20 - 4:23
    Tôi đã gặp nhiều người ở
    phía nam West Virginia
  • 4:23 - 4:24
    và phía đông Kentucky
  • 4:24 - 4:27
    và nghe họ kể về nỗi băn khoăn
    của họ.
  • 4:27 - 4:29
    Tôi đã tìm kiếm tài liệu khoa học
  • 4:29 - 4:32
    và rất ngạc nhiên khi biết rằng
    không có tài liệu nào được công bố
  • 4:32 - 4:36
    về ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng
    mà khai thác than ở Mĩ gây ra.
  • 4:36 - 4:37
    Tôi xin lặp lại lần nữa
  • 4:37 - 4:40
    chưa hề có tài liệu nào được công bố
  • 4:40 - 4:41
    về ảnh hưởng của khai thác than.
  • 4:42 - 4:45
    Nên tôi cho rằng tôi có thể góp sức
  • 4:45 - 4:47
    không cần biết tôi tìm ra gì
  • 4:48 - 4:51
    để xác thực
    hay xoa dịu những ảnh hưởng.
  • 4:52 - 4:54
    Tôi không có lịch trình
    cá nhân hoặc tổ chức.
  • 4:56 - 4:58
    Rất nhiều đồng nghiệp của tôi
    ban đầu rất hoài nghi
  • 4:58 - 5:01
    về mối liên quan
    giữa sức khỏe và khai thác than.
  • 5:01 - 5:05
    Họ đoán rằng vấn đề sức khỏe
    xuất phát từ sự nghèo đói
  • 5:05 - 5:08
    hoặc do lối sống không lành mạnh,
    như hút thuốc hay béo phì.
  • 5:09 - 5:12
    Và khi mới bắt đầu, tôi cũng nghĩ
    có lẽ họ đúng
  • 5:13 - 5:16
    Chúng tôi bắt đầu phân tích
    các dữ liệu hiện có
  • 5:16 - 5:19
    để kết nối sức khỏe người dân
    với hoạt động khai thác
  • 5:20 - 5:25
    và kiểm soát độ tuổi, giới tính,
    chủng tộc, hút thuốc, béo phì, nghèo đói,
  • 5:25 - 5:29
    giáo dục, bảo hiểm sức khỏe
    và các vấn đề khác.
  • 5:30 - 5:33
    Chúng tôi đã tìm ra bằng chứng xác thực
    nỗi lo âu của người dân
  • 5:33 - 5:35
    và đã bắt đầu công bố
    những khám phá này.
  • 5:37 - 5:38
    Nói tóm tắt,
  • 5:38 - 5:42
    chúng tôi nhận thấy những người
    sống ở khu vực khai thác đỉnh núi
  • 5:42 - 5:46
    có tỉ lệ mắc bệnh tim mạch, bệnh thận
    và bệnh phổi mãn tính như COPD
  • 5:46 - 5:50
    cao hơn đáng kể.
  • 5:50 - 5:53
    Tỉ lệ tử vong do ung thư
    gia tăng nhanh chóng
  • 5:53 - 5:55
    đặc biệt là ung thư phổi.
  • 5:56 - 5:58
    Chúng tôi có bằng chứng cho thấy tỷ lệ
  • 5:58 - 6:01
    dị tật bẩm sinh và trẻ sơ sinh thiếu cân
    có tỉ lệ cao.
  • 6:01 - 6:06
    Tổng số ca tử vong
    nhiều hơn khoảng 1200 ca
  • 6:06 - 6:10
    mỗi năm ở khu vực MTR.
  • 6:10 - 6:13
    Nhiều hơn 1200 ca tử vong
    so với các nguy cơ khác.
  • 6:14 - 6:15
    Tỉ lệ tử vong không chỉ cao,
  • 6:15 - 6:18
    mà còn gia tăng do
    khai thác ngày càng đẩy mạnh
  • 6:18 - 6:19
    với hàm lượng chất độc cao.
  • 6:20 - 6:23
    Sau đó, chúng tôi đến tận nhà
  • 6:23 - 6:27
    khảo sát sức khỏe những người
    sống trong vòng vài dặm tại khu vực MTR
  • 6:27 - 6:29
    so với người ở khu vực nông thôn
    không có mỏ than.
  • 6:30 - 6:34
    Kết quả cho thấy mức độ mắc bệnh cao hơn
  • 6:34 - 6:36
    tình trạng sức khỏe kém hơn
  • 6:36 - 6:40
    các triệu chứng bệnh nhìn chung
    phổ biến hơn.
  • 6:41 - 6:43
    Những nghiên cứu này chỉ có tính tham khảo
  • 6:44 - 6:48
    do sự tương quan chưa kết luận
    được đâu là nguyên nhân.
  • 6:48 - 6:50
    Những nghiên cứu này không bao gồm
  • 6:50 - 6:53
    dữ liệu về điều kiện môi trường cụ thể
    tại khu vực mỏ than.
  • 6:53 - 6:56
    Vì thế chúng tôi thu thập số liệu về nó
    và báo cáo.
  • 6:58 - 7:00
    Chúng tôi nhận thấy sự vi phạm
    các tiêu chuẩn về nước uống
  • 7:00 - 7:05
    ở khu vực này cao hơn gấp bảy lần so với
    khu vực không khai thác than.
  • 7:05 - 7:07
    Chúng tôi thu thập mẫu không khí ở đó
  • 7:07 - 7:10
    và nhận thấy hạt vật chất ở ngưỡng cao
  • 7:10 - 7:12
    đặc biệt là số hạt có kích thước nano.
  • 7:13 - 7:17
    Bụi tại khu vực mỏ than là một phức hợp
  • 7:17 - 7:21
    với tỉ lệ silicat cao,
    và đây là chất gây ung thư phổi
  • 7:21 - 7:24
    cũng như các hợp chất hữu cơ độc hại khác.
  • 7:24 - 7:25
    Chúng tôi thí nghiệm loại bụi này
  • 7:26 - 7:30
    và thấy nó làm rối loạn
    chức năng tim mạch ở chuột.
  • 7:30 - 7:32
    Loại bụi này làm tăng
    sự phát triển
  • 7:32 - 7:36
    của ung thư phổi
    trong tế bào ống nghiệm ở người.
  • 7:37 - 7:40
    Đây chỉ phần tóm tắt nhanh mà thôi.
  • 7:41 - 7:45
    Ngành than không giống như những gì
    chúng ta hay nhắc tới.
  • 7:46 - 7:49
    Chính phủ cũng vậy.
  • 7:49 - 7:52
    Cũng giống như ngành thuốc lá
    chi tiền cho các nghiên cứu
  • 7:52 - 7:54
    để biện hộ cho sự an toàn của thuốc lá
  • 7:54 - 7:57
    ngành than cũng đang
    làm điều tương tự bằng cách
  • 7:57 - 8:00
    mua chuộc nhà báo
    để họ nói rằng MTR an toàn.
  • 8:01 - 8:05
    Các luật sư đã gửi tôi các yêu sách
    theo Đạo luật Tự do Thông tin
  • 8:05 - 8:07
    bị từ chối bởi tòa án.
  • 8:08 - 8:11
    Tôi đã bị công kích tại buổi lấy lời khai
    tại Phiên điều trần Quốc hội
  • 8:11 - 8:14
    bởi một nghị sĩ có quan hệ với
    ngành năng lượng.
  • 8:15 - 8:19
    Một thống đốc đã tuyên bố công khai
    rằng ông từ chối đọc các nghiên cứu.
  • 8:20 - 8:24
    Và sau cuộc họp
    với một thành viên của Quốc hội
  • 8:24 - 8:26
    khi tôi chia sẻ nghiên cứu của mình
  • 8:26 - 8:30
    người đại diện bảo rằng
    họ không biết gì về chuyện đó.
  • 8:31 - 8:33
    Tôi hợp tác với người
    ở Viện khảo sát địa chất Mỹ
  • 8:33 - 8:36
    về việc lấy mẫu môi trường
    trong hơn hai năm.
  • 8:36 - 8:39
    Và ngay khi bắt đầu
    công bố các phát hiện của mình,
  • 8:39 - 8:41
    họ đột nhiên bị các cấp trên chỉ định
  • 8:41 - 8:43
    phải dừng tiến hành dự án này.
  • 8:44 - 8:48
    Vào tháng tám năm nay, Học viện
    Khoa học Quốc gia
  • 8:48 - 8:50
    đột nhiên bị chính quyền liên bang
  • 8:50 - 8:53
    buộc phải dừng
    các nghiên cứu độc lập của họ
  • 8:53 - 8:56
    về hậu quả sức khỏe của khai thác mỏ.
  • 8:56 - 8:59
    Những hành vi này được chính trị tiếp tay
    tôi nghĩ vậy.
  • 9:00 - 9:03
    Nhưng nhiều nhà nghiên cứu cũng
    bày tỏ sự phản đối.
  • 9:04 - 9:07
    Ở các hội thảo,
    họ đều thể hiện sự nghi ngờ.
  • 9:08 - 9:11
    Chúng tôi luôn được dạy rằng,
    làm khoa học thì phải biết nghi ngờ.
  • 9:12 - 9:15
    Câu hỏi đặt ra là
    "Còn lời giải thích này thì sao?"
  • 9:15 - 9:18
    "Đã bao giờ các ông nghĩ tới
    một lời giải thích khác?"
  • 9:19 - 9:22
    Họ tự hỏi, "Một vài yếu tố gây nhiễu
    có lẽ đã bị bỏ qua,
  • 9:22 - 9:25
    chưa tính đến các biến số khác."
  • 9:26 - 9:28
    "Thí nghiệm trong ống nghiệm, chứng minh
    được gì?"
  • 9:28 - 9:33
    "Một thí nghiệm trên chuột - làm sao biết
    được kết quả sẽ tương tự trên người?"
  • 9:34 - 9:36
    Có lẽ vậy.
  • 9:36 - 9:39
    Bạn phải thừa nhận rằng họ có thể đúng
  • 9:39 - 9:43
    nhưng, có thể những vấn đề sức khỏe này
  • 9:43 - 9:46
    không phải là kết quả
    của các biến chưa xác định.
  • 9:47 - 9:49
    Có thể chúng là kết quả
    của việc cho nổ núi
  • 9:49 - 9:51
    trên đầu của người dân.
  • 9:51 - 9:53
    (Tiếng cười)
  • 9:53 - 10:00
    (Vỗ tay)
  • 10:00 - 10:04
    Nghi ngờ luôn tồn tại
    nếu đó là thứ bạn tìm kiếm.
  • 10:04 - 10:06
    Vì chúng tôi không thể nào thực hiện
    cuộc thí nghiệm đó.
  • 10:06 - 10:10
    Bất cứ nghiên cứu nào sau đó
    cũng sẽ luôn có tính tham khảo.
  • 10:11 - 10:14
    Nên có lẽ bạn có thể hiểu
    tại sao tôi bắt đầu tự hỏi
  • 10:14 - 10:16
    có bao nhiêu bằng chứng là đủ?
  • 10:16 - 10:19
    Đến nay, tôi đã công bố hơn 30 bài báo
    về chủ đề này.
  • 10:20 - 10:23
    Cùng các đồng tác giả, các nhà nghiên cứu
    đã bổ sung thêm chứng cứ
  • 10:23 - 10:25

    nhưng chính phủ không muốn lắng nghe
  • 10:25 - 10:28
    và ngành công nghiệp nói
    nó chỉ mang tính tương quan.
  • 10:28 - 10:31
    Họ nói người Appalachian
    có vấn đề về cách sống.
  • 10:31 - 10:33
    Như thể chúng tôi chưa từng nghiên cứu
  • 10:33 - 10:35
    việc hút thuốc hay béo phì
    đói nghèo và giáo dục.
  • 10:35 - 10:37
    hoặc bảo hiểm y tế
  • 10:37 - 10:40
    Chúng ta kiểm soát chúng
    và nhiều hơn thế nữa.
  • 10:41 - 10:44
    Có một điểm chúng tôi
    không cần nghiên cứu thêm
  • 10:45 - 10:48
    không thể yêu cầu mọi người
    làm đối tượng thí nghiệm
  • 10:48 - 10:51
    để có thể thực hiện nghiên cứu tiếp theo.
  • 10:53 - 10:55
    Là nhà khoa học, chúng tôi
    theo dấu các dữ liệu
  • 10:55 - 10:57
    nhưng đôi lúc dữ liệu
    đưa tôi đi quá xa
  • 10:57 - 11:00
    và chúng tôi phải quyết định
  • 11:00 - 11:03
    ý nghĩa của nó là gì và khi nào hành động.
  • 11:04 - 11:07
    Tôi nghĩ điều này đúng, không chỉ cho MTR
    mà cả các tình huống khác
  • 11:07 - 11:11
    khi chứng cứ rõ ràng
    nhưng không hoàn hảo
  • 11:12 - 11:16
    và không thực thi được nếu bạn sai
    có ý nghĩa to lớn tới cuộc sống con người.
  • 11:18 - 11:21
    Sẽ rất lạ nếu như có sự tranh luận
  • 11:21 - 11:24
    về ảnh hưởng sức khỏe mà khai thác
    đỉnh núi gây ra.
  • 11:24 - 11:26
    Nhưng chủ đề này đã trở nên nổi cộm
  • 11:26 - 11:29
    ở một góc nhìn chính trị và kinh tế
  • 11:29 - 11:31
    ngoài cuộc tranh luận về biến đổi khí hậu
  • 11:31 - 11:32
    hay những tranh cãi về việc
  • 11:32 - 11:35
    liệu hút thuốc lá có thực sự gây ung thư.
  • 11:36 - 11:39
    Hầu hết các dữ liệu đều đưa tới
    cùng một kết luận.
  • 11:39 - 11:43
    Nhưng kinh tế hay chính trị hay
    một quan điểm nổi trội
  • 11:43 - 11:45
    khăng khăng đưa ra một kết luận đối lập.
  • 11:46 - 11:49
    Khi bạn là một nhà khoa học
    và bạn nghĩ bạn có cái nhìn có giá trị
  • 11:49 - 11:51
    nơi sức khỏe của mọi người bị đe dọa
  • 11:52 - 11:54
    nhưng bản thân bạn lại bị mắc kẹt
  • 11:54 - 11:57
    ở một nơi đầy rẫy sự phủ nhận và bất tin
  • 11:57 - 12:00
    đâu là nghĩa vụ đạo đức của bạn?
  • 12:02 - 12:06
    Rõ ràng là, các nhà khoa học
    có trách nhiệm nói lên sự thật
  • 12:06 - 12:07
    dựa trên bằng chứng.
  • 12:07 - 12:10
    Nói một cách đơn giản, chúng ta
    có nghĩa vụ bảo vệ dữ liệu.
  • 12:12 - 12:15
    Phải nói là bực bội vô cùng
    khi phải chờ đợi công chúng
  • 12:15 - 12:18
    hay chính trị đồng tình với
    những hiếu biết khoa học.
  • 12:18 - 12:22
    Nhưng chủ đề càng gây tranh cãi
    thì cuộc thảo luận càng phiền toái
  • 12:22 - 12:26
    và các nhà khoa học
    càng phải bảo vệ tính khách quan
  • 12:26 - 12:28
    và sự chính trực của mình.
  • 12:29 - 12:31
    Bởi sự chính trực chính là điều cốt lõi
  • 12:31 - 12:34
    trong các cuộc thảo luận
    chính sách công và khoa học.
  • 12:34 - 12:35
    Trong tương lai,
  • 12:35 - 12:39
    sự liêm chính sẽ là công cụ hữu hiệu nhất
  • 12:39 - 12:42
    còn hữu hiệu hơn cả dữ liệu nữa.
  • 12:43 - 12:45
    Nếu tính liêm chính không được công nhận
    ở góc độ khoa học
  • 12:45 - 12:47
    dữ liệu
    sẽ không thuyết phục được mọi người
  • 12:48 - 12:50
    tin vào những sự thật đáng buồn.
  • 12:51 - 12:56
    Nhưng nếu ta nuôi dưỡng sự chính trực
  • 12:56 - 12:59
    khi chúng ta kiên nhẫn đấu tranh
  • 12:59 - 13:02
    và cho công chúng thấy được kết quả
  • 13:02 - 13:04
    đó là lúc ta có tầm ảnh hưởng lớn nhất.
  • 13:06 - 13:12
    Dần dần, sự thật sẽ chiến thắng.
  • 13:13 - 13:16
    Bao nhiêu người sẽ mất mạng
    nếu ta chờ đợi?
  • 13:16 - 13:18
    Đã có quá nhiều trường hợp như vậy.
  • 13:18 - 13:20
    Nhưng chúng ta sẽ chiến thắng.
  • 13:21 - 13:22
    Xin cảm ơn.
  • 13:22 - 13:29
    (Vỗ tay)
タイトル:
Hiểm họa từ khai thác san ủi đồi núi -- tại sao phải dừng việc này lại
話者:
Michael Hendryx
概説:

Điều tra viên nghiên cứu Michael Hendryx nghiên cứu việc san ủi đồi núi, một cách khai thác than bề mặt được sử dụng ở Appalachia đi kèm với các mối nguy hiểm không mong muốn cho sức khỏe. Trong bài diễn thuyết với các dữ liệu đầy thuyết phục này, Hendryx trình bày nghiên cứu của mình và kể câu chuyện về sự chống đối mà anh ta nhận được từ ngành than, sự ủng hộ các nhà khoa học có đạo đức và trách nhiệm phải nói lên sự thật.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
プロジェクト:
TEDTalks
Duration:
13:44

Vietnamese subtitles

改訂