Çocukken pek çok korkum vardı.
Şimşeklerden, böceklerden,
gürültüden ve kostümlü karakterlerden korkardım.
Ayrıca doktorlar ve iğneler
çok büyük fobilerimdi.
Aile doktorumuzdan kaçma çabalarım esnasında
o kadar çok hırçınlaşmıştım ki
doktor beni sakinleştirmek için yüzüme tokat atmıştı.
Altı yaşındaydım.
O zamanlar savaş ya da kaç modundaydım
ve basit bir aşı için bile beni ailem dahil
üç-dört yetişkinin tutması gerekiyordu.
Sonrasında, ailem tam liseye başlayacağım sırada
New York'tan Florida'ya taşındı
ve kilise okulundaki yeni çocuktum,
kimseyi tanımıyordum.
Okulun ilk gününden
ortama alışma konusunda endişeleniyordum ki,
bir öğretmen yoklama alırken "Anne Marie Albano" ismini söyledi
ve [Staten Adası aksanıyla] "Burada!" diye cevapladım.
Öğretmen güldü ve "Ayağa kalk canım." dedi.
"K-Ö-P-E-K de bakalım."
[Staten Adası aksanıyla] "Köpek?" dedim.
Öğretmenle birlikte tüm sınıf kahkahaya boğuldu.
Sonra bu böyle devam etti,
beni küçümsemek için daha ne sözcükler biliyordu.
Hıçkırıklarla eve gittim,
kendimden geçmiştim
ve New York'a veya bir rahibe manastırına
gönderilmek için yalvarıyordum.
O okula bir daha asla dönmek istemiyordum.
Ailem beni dinledikten sonra
New York'taki rahip ile bu konuyu görüşeceğini
ama dokuzuncu sınıfta Staten Adası'na transfer olabilmek için
katılım bilgilerim gerektiğinden her gün okula devam etmem gerektiğini söylediler.
Tüm bunlar e-posta ve telefonlardan önceydi.
Sonraki birkaç hafta boyunca
sözde Manhattan Piskoposu, Miami ve Vatikan arasında
mektuplar gidip geliyordu.
Her gün okula ağlayarak gider, eve ağlayarak dönerdim
ki bu sayede din adamları anneme "Ona bir yer bulana kadar
her gün okula gitmesini sağla." diyecek ve bana bir yer verecekti.
Saf mıydım neydim?
(Gülüşmeler)
Birkaç hafta sonra, bir gün okul otobüsünü beklerken
Debbie adında bir kızla tanıştım
ve beni kendi arkadaşlarıyla tanıştırdı.
Böylece benim arkadaşım oldular.
Papa benden kurtulmuş gibiydi.
(Gülüşmeler)
Sakinleşmeye ve oraya yerleşmeye başladım.
Çocuklarda kaygı üzerine çalıştığım otuz senem, bir bakıma
kendini anlama adına yaptığım çalışmalarımdan kaynaklanıyor.
Çok şey öğrendim.
Gençler için kaygı, en yaygın çocukluk psikolojisi.
Bu bozuklukluklar dört yaş gibi erken bir yaşta başlar
ve yetişkinliğe kadar devam eder. Her 12 gençten biri
ev ve okulda yaşıtlarıyla olan aktivitelerinde ciddi güçlük çekiyor.
Bu çocuklar çok korkuyor, endişeleniyor
tam anlamıyla kaygılarından dolayı fiziksel olarak rahatsızlık hissediyorlar.
Okulda dikkatlerini toplamak, rahat olmak,
eğlenmek, arkadaş edinmek
ve çocukların yapması gereken
her türlü şeyi yapmak onlar için zor.
Kaygı, çocuklarda mutsuzluğa yol açabilir
ve ebeveynler, çocuklarının üzüntüsüne tanık olmakta ön safhadalar.
İşim dolayısıyla kaygılı çocuklarla tanıştıkça
annem ve babama gidip bazı sorular sormak zorunda kalıyordum.
"Ben iğneden o kadar korkarken
neden bana zorla baskı yaptınız?
Tekrar rezil olmaktan o denli endişelenirken
neden okula gitmem için bana o uzun hikayeleri anlattınız?"
Bana dedikleri: "Her seferinde senin için kalbimiz kırılıyordu,
fakat bunlar senin yapman gereken şeylerdi.
Senin zamanla ve daha çok tecrübeyle
bu duruma alışmanı beklerken
üzülmeyi göze aldık.
Aşı olman gerekiyordu.
Okula gitmen gerekiyordu." dediler.
Ailemin bildikleri belki azdı
ama yaptıkları, beni kızamıktan korumaktan çok daha fazlasıydı.
Ayrıca beni hayat boyu kaygı bozukluğu ile yaşamaktan koruyorlardı.
Küçük çocuklarda aşırı kaygı, bulaşıcı, hatta çoğalan
dirençli bir bakteri gibi.
Öyle ki, gördüğüm birçok genç
birden fazla kaygı durumunu bir arada yaşıyor.
Örneğin belirli bir fobileri var,
bunun üzerine ayrılık kaygısı ve sosyal kaygı da yükleniyor.
Tedavi edilmediği takdirde
çocukluk döneminde kaygı, yetişkinliğe kadar süren depresyona yol açabilir.
Ayrıca madde kullanımı ve intihar eğilimine de sebep olabilir.
Benim ailem terapist değildi.
Hiç psikolog da tanımıyorlardı.
Tek bildikleri, bu durum benim için rahatsız edici olabilirdi
ama zararlı da değildi.
Ailem bu durumlardan kaçmama izin verseydi eğer, aşırı kaygım
uzun dönemde bana daha çok zarar verirdi
ve ara sıra olan sıkıntılarımla nasıl başa çıkacağımı öğrenemezdim.
Esas itibarıyla, annem ve babam bana kendilerinin de yetiştikleri
maruz kalma terapisini uyguluyorlardı,
ki bu da kaygının bilişsel davranışsal tedavisinin merkezi
ve anahtar bileşeni.
Meslektaşlarım ve ben yedi ile 17 yaş arası çocuklardaki kaygının tedavisi
üzerine en kapsamlı rastgele seçilen kontrollü araştırmayı yaptık.
Çocuk merkezli bilişsel davranışsal maruz kalma terapisinin
veya serotonin geri alım tesirini önleyen ilaçların
tedavi edilen gençlerde yüzde 60 oranında etkili olduğunu gördük.
Ayrıca bunların toplamı, çocukların yüzde 80'ini üç ayda iyileştiriyor.
Bunlar iyi haberler.
İlaçlara devam ederler
veya çalışma süresince yaptığımız gibi aylık maruz kalma terapilerini
tamamlarlarsa, bir yıl boyunca sağlıklı kalabilirler.
Fakat bu çalışma bittikten sonra
geri dönüp bunu takip eden bir katılımcı çalışması yaptık
ve bu çocukların birçoğunun durumunun zamanla daha kötüye gittiğini gördük.
Ayrıca kanıta dayalı en iyi tedavilere rağmen,
kaygılı çocukların yaklaşık yüzde 40'ının
geçen zaman süresince hasta olduklarını öğrendik.
Bu sonuçlar hakkında çok düşündük.
Neyi kaçırıyorduk?
Böyle bir hipotez kurduk
çünkü yalnızca çocuk merkezli müdahale üzerine odaklanmıştık,
belki ailelere de hitap edip onları tedaviye dahil etmek
önemli olabilirdi.
Kendi laboratuvarımdan ve tüm dünyadaki meslektaşlarımdan çalışmalar
tutarlı bir eğilim gösterdi:
İyi niyetli aileler genelde kasıtsız olarak
kaygı döngüsüne sürükleniyorlar.
Pes ediyorlar ve çocuklarına çok fazla konfor sunuyorlar,
böylece çocuklarının zorlu koşullardan kaçmasına izin vermiş oluyorlar.
Bunu şu şekilde düşünmenizi istiyorum:
Çocuğunuz eve ağlayarak gözyaşları içinde geliyor.
Beş altı yaşındalar.
"Okulda kimse beni sevmiyor! Bu çocuklar acımasız.
Kimse benimle oynamaz."
Çocuğunuzu bu denli üzgün görünce ne hissedersiniz?
Ne yaparsınız?
Doğal olarak ebeveyn içgüdüsü çocuğu rahatlatmak, yatıştırmak, korumak
ve durumu düzeltmek ister.
Öğretmeni arayıp duruma müdahale etmek veya oyun buluşması için aileleri aramak
beş yaşında işe yarayabilir.
Peki ya çocuğunuz her gün eve gözyaşları içinde gelmeye devam ederse?
Sekiz, 10, 14 yaşlarında hala onlar için durumu düzeltmeye mi çalışacaksınız?
Çocuklar gelişirken
devamlı zor durumlarla karşılaşacaklar:
yatıya kalmalar, sözlü bildiriler,
pat diye gelen zor bir sınav,
okuldaki bir spor takımı veya sahne için hazırlanmak,
arkadaşlarla çatışma...
Tüm bu durumlar risk barındırır:
iyi yapamama, onların istediklerini elde edememe riski,
belki hata yapma
veya utanma riski.
Risk almayan ve birbirleriyle kaynaşmayan
kaygılı çocuklar
daha sonra bu tür durumları nasıl halledeceğini öğrenmiyorlar.
Çünkü beceriler zaman içinde baskıyla gelişir,
çocukların her gün maruz kaldığı durumlar:
kendi kendini yatıştırma becerileri
ya da üzgünken kendini sakinleştirme yeteneği;
problem çözme becerileri,
başkalarıyla olan çatışmaları çözme yeteneği de buna dahil;
ertelenmiş tatmini
veya çabalarınızı devam ettirme yeteneği,
üstelik sonucu görmek için çok fazla beklemek zorunda olmanıza rağmen.
Bunlar ve diğer birçok beceri,
risk alan çoğu çocukta gelişmekte.
Öz yeterlilik biçimlenir,
basitçe söylemek gerekirse
bu zorlu şartlarla başa çıkabileceğine inanmak.
Bu tür durumlardan kaçan
ve başkalarının yardımını bekleyen kaygılı çocuklar
zamanla daha da kaygılı hale gelirler,
üstelik kendilerine olan güvenleri de azalır.
Kaygı sorunu yaşamayan akranlarına kıyasla
bu durumların içinden çıkamayacaklarına inanırlar.
Bunların üstesinden gelmek için başkalarına, aileleri gibi birilerine
ihtiyaçları olduğunu düşünürler.
Doğal ebeveyn içgüdüsü çocuğu rahatlatmak, onu korumak
güvende hissettirmek
fakat 1930'da psikiyatrist Alfred Adler
ebeveynleri şu şekilde uyarmış:
Bir çocuğu istediğimiz kadar sevebiliriz
ama o çocuğu bağımlı hale getirmemeliyiz.
Çocukları eğitmeye çok erken; kendi başlarına yürümeye başladıklarında
başlamamız gerektiğini tavsiye etmiş.
Ayrıca şuna da dikkat çekmiş: Çocuklar, anne babalarının
çocuklarına kul köle olmaktan daha önemli işleri olmadığı izlenimini edinirlerse
sevgiyi yanlış anlayacaklar.
Bu zamanda kaygılı çocuklar
daima ailelerini arıyor
ya da günün her saatinde yardım çağrıları atıyorlar.
Peki ya kaygılı çocuklar küçükken savunma mekanizmalarını geliştiremezse,
büyüdüklerinde onları ne bekler?
Kaygı bozukluğu yaşayan genç yetişkinlerin ailelerinden oluşan bir grubu yönetiyorum.
Bu gençler 18 ile 28 yaşları arasında.
Çoğunlukla evlerinde,
ailelerine bağımlı bir şekilde yaşıyorlar.
Birçoğu okula ve üniversiteye gitmiş.
Bazıları mezun oldu.
Neredeyse hiçbiri çalışmıyor,
yalnızca evde kalıyor ve hiçbir şey yapmıyorlar.
Başkalarıyla anlamlı ilişkileri yok,
ailelerine her türlü işlerini yapmaları açısından
çok ama çok bağımlılar.
Hala doktor randevularını aileleri alıyor.
Çocukların eski arkadaşlarını arayıp ziyarete gelmeleri için yalvarıyorlar.
Çamaşırlarını yıkayıp yemeklerini yapıyorlar.
Üstelik çocuklarıyla müthiş bir çatışma içerisindeler
çünkü kaygıları gelişip artıyor fakat çocuklar hiç gelişmiyor.
Bu aileler çok büyük suçluluk hissediyor,
daha sonra kırgınlık,
sonra daha büyük bir suçluluk...
Peki ya iyi haberler neler?
Eğer çocuğun ailesi ve hayatındaki anahtar figürler
ona yardım edebilir, onu korkularıyla yüzleştirirse
ve çocuk, sorunları çözmeyi öğrenebilirse
o zaman kaygıları ile başa çıkmak için kendi savunma mekanizmasını
geliştirmesi daha büyük bir olasılık.
Ailelere, o an anlayışlı olmalarını
ve çocuklarının kaygılarına karşı tavırlarını düşünmelerini öğretiyoruz.
Onlara şu soruları soruyoruz:
"Nedir bu durum?
Çocuğum için ne kadar endişe verici?
Son olarak çocuklarımın bu durumdan ne öğrenmelerini istiyorum?"
Ebeveynlerin çok dikkatli dinlemesini istiyoruz tabii ki
çünkü çocuklar ciddi bir şekilde zorbalığa veya tehlikeye maruz kaldığında
mutlaka ailelerin mudahale etmelerini istiyoruz.
Ama tipik olarak, her gün kaygı veren durumlarda
aileler sakin kalıp
gerçekçi ve ılımlı olurlar,
çocuğun duygularını desteklerlerse
sonrasında çocuğa yardım edip
durumu yönetmesini sağlarlarsa daha çok destek olurlar.
Asıl önemli nokta
bu durumlarla çocuğun başa çıkmasını sağlamak.
Çocuğun sıkıntı çektiğini görmek tabii ki de büyük acı verecek,
tıpkı ailemin bana yıllar sonra söylediği gibi.
Çocuğunuzu o halde görünce
olaya müdahale edip onu o acıdan kurtarabilirsiniz,
hepsi bu kadar, değil mi?
Yapmak istediğimiz şey bu.
Ama genç ya da yaşlı olalım,
aşırı kaygı, durumun üstesinden gelebilme yeteneğimizi hafife almamıza,
riski ve sıkıntıyı ise gözümüzde büyütmemize neden olur.
Korktuğumuz şeye devamlı maruz kalmanın kuvveti ve direnci arttırırken
kaygıyı zayıflattığını biliyoruz.
Ailemin bildiği bir şeyler vardı.
Günümüzün aşırı kaygılı gençlerine fazla muhafazakar ailelerin
bir yardımı dokunmuyor.
Sakinlik ve güven yalnızca duygu değil.
Ailelerin ve çocukların öğrenebileceği baş etme becerileri.
Teşekkürler.
(Alkışlar)