Tôi muốn nói về cách thức xây dựng và xây dựng lại niềm tin
vì tôi tin rằng
niềm tin là nền tảng cho mọi việc ta làm,
và nếu ta có thể học cách tin tưởng nhau hơn,
ta có thể đạt những tiến bộ nhân loại chưa từng có.
Nhưng nếu lỡ niềm tin tan vỡ thì sao?
Nếu lỡ CEO của quý vị bị quay video cảnh gièm pha nhân viên?
Nếu lỡ nhân viên của quý vị phải làm việc trong văn hóa thiên vị, bài trừ và tệ hơn?
Nếu lỡ có sự vi phạm dữ liệu,
và thay vì giải quyết nghiêm túc người ta có vẻ ưa che đậy hơn?
Và bi thảm nhất là,
nếu lỡ một lỗi công nghệ nào đó khiến ai đó phải mất mạng?
Nếu diễn thuyết bài này diễn ra sáu tháng trước,
các bạn sẽ thấy tôi đang mặc áo thun Uber.
Tôi là giáo sư Trường Kinh doanh Harvard,
nhưng tôi lại cực kỳ bị lôi cuốn với việc đi đến những tổ chức
mà nói theo cách ẩn dụ, đúng là đang rực cháy.
Tôi đã đọc tất tần tật mọi thứ trên báo,
và đó chính là điều đã kéo tôi đến tổ chức này.
Đây là tổ chức đã đánh mất lòng tin
với mọi thành phần quan trọng của nó.
Nhưng có một thứ về tôi quý vị nên biết.
Điều tôi yêu thích nhất chính là sự cứu rỗi.
Tôi tin rằng chúng ta luôn có một phiên bản tốt hơn của mình đâu đó,
và tôi đã chứng kiến tận mắt
cách mà các tổ chức, cộng đồng,
và các cá nhân thay đổi với tốc độ chóng mặt.
Tôi tới Uber với hy vọng rằng một cú lật ngược tình thế ở đó
có thể sẽ bật đèn xanh cho chúng ta,
những người cũng gặp các thử thách phiên bản thu nhỏ như họ.
Nhưng khi tới Uber, tôi đã mắc một sai lầm rất lớn.
Tôi công khai quyết tâm mặc áo thun Uber mỗi ngày
cho tới khi tất cả nhân viên khác đều mang áo Uber mới thôi.
Tôi rõ ràng đã không sáng suốt cho lắm.
(Cười)
250 ngày mặc áo thun Uber.
Giờ thì tôi đã được giải thoát khỏi cam kết đó,
vì tôi đã quay lại trường Havard,
và cái tôi muốn làm là cho quý vị thấy
cách tôi tận hưởng cái tự do đó,
à thì, từng bước một,
(Cười)
nhưng nói chung là tôi đang trên đà.
(Cười)
Lòng tin, nếu muốn xây dựng lại nó,
ta cần phải hiểu những thành phần tạo nên nó.
Các thành phần tạo nên niềm tin cực kỳ dễ hiểu.
Có ba điều trong niềm tin:
Nếu bạn cảm thấy tôi chân thật,
bạn chắc sẽ tin tôi hơn.
Nếu bạn cảm thấy lý luận của tôi chặt chẽ,
bạn chắc sẽ tin tôi hơn.
Và nếu bạn tin rằng sự thấu cảm của tôi hướng về bạn,
bạn chắc sẽ tin tôi hơn.
Khi cả ba cái điều này đứng vững,
ta có một niềm tin mạnh mẽ.
Nhưng nếu một trong ba điều này dao động,
nếu một trong ba điều này lung lay,
niềm tin bị đe dọa.
Đây là điều tôi muốn làm.
Tôi muốn mỗi chúng ta ngày mai có thể sản sinh thêm nhiều niềm tin
hơn ngày hôm nay.
Và để làm được thế, ta phải biết được niềm tin đang bị lung lay ở đâu
và kê sẵn phương thuốc để vượt qua nó.
Đó chính là điều tôi muốn chúng ta cùng làm.
Quý vị cho tôi chút dấu hiệu gì đó là quý vị tự nguyện đến đây được chứ?
(Cười)
Vâng. Vâng. Rồi. Tuyệt vời.
Rồi. Vậy là...
(Cười)
Một dấu hiệu rất có ích.
(Cười)
Phần dễ lung lay nhất là sự thấu cảm.
Phần dễ lung lay nhất
là khi người khác không tin ta thật sự thấu hiểu họ,
và họ tin rằng ta quá phân tâm.
Điều này không có gì lạ.
Ai cũng bận rộn tranh thủ thời gian của mình để lo toan hàng đống thứ,
rất khó mà chừa chỗ và thời gian
cần thiết cho sự thấu cảm.
Để Dylan là chính Dylan cần rất nhiều thời gian.
Với chúng ta, nếu có quá nhiều việc để làm thì ta sẽ không có giờ cho việc đó.
Nhưng điều đó lại đặt ta vào một vòng luẩn quẩn,
vì nếu không thể hiện sự thấu cảm,
mọi thứ càng tệ hơn.
Nếu nghi ngờ niềm tin, mọi thứ càng tệ hơn,
và rồi ta càng lúc càng có ít thời gian cho sự thấu cảm, và vòng tròn tiếp tục.
Thế nên đây là phương thuốc:
xác định thời gian, nơi chốn và đối tượng
bạn hay bị phân tâm.
Nó sẽ giúp bạn lần ra
thời gian, nơi chốn và đối tượng bạn hay kiềm chế sự thấu cảm.
Và nếu có khi nào
ta nghĩ ra được điều gì đó khiến ta ngẩng lên,
nhìn vào người đối diện,
lắng nghe họ,
đắm mình sâu sắc vào thế giới quan của họ,
thì ta mới có cơ hội để xây dựng chân trụ chắc chắn cho sự thấu cảm.
Còn nếu bạn không làm gì khác,
làm ơn, cất điện thoại đi.
Nó là cái nam châm phân tâm lớn nhất trong lịch sử
và cực kỳ khó để tạo dựng sự thấu cảm và niềm tin khi có mặt nó.
Vấn đề thấu cảm vậy là giải quyết xong.
Vấn đề về tính lý luận có hai dạng.
Hoặc là chất lượng của lý luận
hoặc là khả năng truyền đạt lý luận.
Nếu chất lượng lý luận của quý vị đang có vấn đề,
tôi không thể giúp gì được.
(Cười)
Không thể trong vài phút thế này.
(Cười)
Nhưng may thay, đa số trường hợp lý luận rất chặt chẽ,
nhưng khả năng truyền đạt lý luận đó lại có vấn đề.
May nữa là, có một cách giải quyết cực kỳ đơn giản cho nó.
Cứ cho rằng có hai cách truyền đạt trên thế giới,
và giảng viên trường Kinh tế Harvard nổi tiếng với ma trận 2x2,
tầm bậy, chính tam giác mới là cái ấn tượng.
(Cười)
Nếu ta cho rằng có hai cách để truyền đạt trên thế giới,
thì cách thứ nhất là cách dẫn dắt chúng ta theo một hành trình,
một chuyến đi tuyệt diệu đầy những khúc cua và bẻ lái,
đầy bí ấn và kịch tính,
cho tới khi bạn đến chủ đề.
và một số nhà truyền đạt giỏi nhất thế giới
sử dụng cách này.
Nhưng nếu lý luận của bạn đang lung lay,
cách này sẽ vô cùng nguy hiểm.
Vậy thay vào đó, tôi khẩn nài bạn,
hãy bắt đầu bằng chủ đề với một câu ngắn gọn,
rồi sau đó đưa ra dẫn chứng diễn giải.
Cách này cho phép người nghe có thể tiếp cận
những ý kiến tuyệt vời của chúng ta,
và quan trọng không kém,
là nếu có bị cắt ngang khi chưa trình bày xong...
thưa quý vị...
(Cười)
(Vỗ tay)
Nếu bị cắt ngang khi chưa trình bày xong,
thì bạn vẫn được ghi nhận cho ý tưởng đó,
phòng khi có người nhảy vào cướp công của bạn.
(Vỗ tay)
Quý vị làm tôi nổi da gà.
(Cười)
Vấn đề thứ ba là tính chân thật, và tôi nghĩ nó là vấn đề đau đầu nhất.
Loài người chúng ta có thể đánh hơi thấy trong tích tắc,
đúng là trong tích tắc,
là biết ai đó có phải là người chân thật hay không.
Vậy nên nhìn chung, phương thuốc đã rõ.
Bạn không muốn có vấn đề với tính chân thực? Hãy là chính mình.
Tuyệt.
Chuyện đó cực kỳ dễ làm
khi bạn ở cùng những người giống như bạn.
Nhưng nếu bạn đại diện cho bất cứ khác biệt nào,
đơn thuốc "hãy là chính mình" có thể sẽ cực kỳ gian nan.
Trong từng chặng đường sự nghiệp, tôi bị thuyết phục,
bị bản thân thuyết phục và bị công việc đào tạo thuyết phục,
phải giấu đi con người thật của mình.
Tôi là phụ nữ của những quan điểm mạnh mẽ,
với niềm tin chắc nịch,
và phát ngôn thẳng thắn.
Tôi có một người vợ tuyệt vời,
và cùng nhau chúng tôi có những tham vọng đầy điên rồ.
Tôi thích mặc đồ nam
và mang giày thoải mái.
Cảm ơn công ty Allbirds.
(Cười)
Trong một số ngữ cảnh, điều này khiến tôi khác biệt.
Tôi mong rằng từng người tại đây
đều có được niềm vui sướng đẹp đẽ khi được thể hiện sự khác biệt
trong một số ngữ cảnh cuộc sống.
Nhưng đi kèm với đặc quyền đó
là một sức hút mạnh mẽ bắt ta phải giấu đi con người thật của mình,
và nếu giấu đi con người thật của mình,
ta càng ít được tin tưởng hơn.
Và nếu ta càng ít được tin tưởng hơn,
ta càng ít được giao những nhiệm vụ thử thách.
Mà không có những nhiệm vụ thử thách, ta càng ít được đề bạt,
và cứ thế tiếp tục cho đến khi ta cực kỳ chán nản
với khuynh hướng nhân khẩu học của ban lãnh đạo cấp cao.
(Cười)
Và rồi tất cả lại quay về với việc sống với con người thật của mình,
nên đây là lời khuyên của tôi.
Cứ mặc bất cứ gì khiến bạn thấy tuyệt vời.
Bớt để ý đến những gì bạn nghĩ người khác muốn nghe từ bạn,
mà hãy quan tâm nhiều hơn đến điều mà con người thật của bạn muốn nói.
Và với những lãnh đạo đang ngồi đây,
nghĩa vụ của các vị
là tạo ra những môi trường không chỉ an toàn cho con người thật của chúng ta
mà còn chào đón nó,
tôn vinh nó,
trân trọng nó bởi nó là chính nó,
đó chính là chìa khóa để chúng ta đạt được những thành tựu vĩ đại
lớn hơn những gì chúng ta tưởng.
Hãy quay lại câu chuyện Uber. Chuyện gì đã xảy ra tại Uber?
Khi tôi tới đó, Uber đang chao đảo trên mọi mặt.
Thấu cảm, lý luận, chân thật đều đang lung lay điên cuồng.
Nhưng chúng tôi đã tìm ra được giải pháp cực nhanh hiệu quả cho hai vấn đề.
Tôi sẽ đưa ra một minh họa về sự thấu cảm.
Trong các cuộc họp tại Uber,
rất dễ bắt gặp cảnh người này nhắn tin cho người kia...
...về cuộc họp.
(Cười)
Tôi chưa từng thấy cảnh nào như vậy.
(Cười)
Có thể công nghệ rất có ích
nhưng nó không tạo ra môi trường an toàn và thấu cảm.
Nhưng giải pháp thì quá rõ ràng:
tắt và cất hết đồ công nghệ.
Nó buộc người ta phải ngẩng mặt lên,
để nhìn người đối diện,
để lắng nghe họ,
để đắm chìm sâu sắc vào thế giới quan của họ
và để hợp tác theo cách chưa từng có.
Tín lý luận cũng bị lung lay tương tự,
và đó là do sự tăng trưởng đi lên của tổ chức
nghĩa là nhân viên, quản lý cứ được thăng cấp
hết lần này đến lần khác.
Rồi sớm muộn họ sẽ được đẩy vào vị trí họ không liên quan.
Vị trí đó vượt quá khả năng của họ
và đó không phải lỗi của họ.
Giải pháp: tăng cường giáo dục quản lý điều hành
tập trung đặc biệt vào lý luận,
chiến lược và năng lực lãnh đạo.
Nó tăng tính chặt chẽ trong lý luận của họ,
và quay ngược tam giác hướng lên trên,
để mọi người có thể truyền đạt với nhau hiệu quả hơn.
Vấn đề cuối cùng là sự chân thật, theo tôi vẫn còn lung lay dữ dội,
nhưng nói thật nó không làm Uber khác biệt với
tất cả các công ty khác tôi thấy ở Thung lũng Silicon và hơn thế.
Rất dễ dạy người khác hòa nhập.
Rất dễ khen người khác
khi họ nói đúng những gì bạn định nói,
dễ hơn so với việc khen người khác khi họ nói
hoàn toàn khác những điều bạn định nói.
Nhưng khi chúng ta khám phá ra điều này,
khi chúng ta tìm ra cách để tôn vinh sự khác biệt
và cách để giúp mọi người trưng ra phiên bản tốt nhất của họ,
thật tuyệt vời, đó là thế giới tôi muốn con cái mình được lớn lên.
Và với toàn thể mọi người có mặt tại đây,
tôi sẽ rất vinh dự được đan tay cùng các bạn
để tiến về phía trước, xây dựng lại niềm tin trên khắp địa cầu này.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)