Turkish feliratok

← Dedikodular, güven ve aşılar

Beágyazókód kérése
37 Languages

Showing Revision 41 created 08/23/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Dedikodular üzerine çalışıyorum.
  2. Sansasyonel dedikodular
  3. ya da stok marketlerini
    iflas ettiren veya yükselten
  4. türde dedikodular değil,
  5. kendi sağlığınızı ve dünyanın
    sağlığını etkileyen
  6. türde dedikodular üzerine çalışıyorum.
  7. Bir sürü sarımsak yemenin
  8. ya da çok su içmenin
  9. bizi koronavirüsten korumaya yardım
    edeceği gibi.
  10. Keşke etse.
  11. Dedikoduların kötü bir ünü var.
  12. Bir gerçek olarak değil,
  13. yanlış ya da sadece "bir dedikodu"
  14. olarak görülüyorlar.
  15. Ama yıllardır dedikodular
    üzerine çalışıyorum
  16. ve öğrendiğim tek bir şey varsa
    o da hepsinin bir hikayesi olduğu.
  17. Genellikle önemli bir hikaye.
  18. Araştırdığım en etkili ve korkutucu
    dedikodu vakalarından bir tanesi

  19. Kuzey Nijerya'daydı.
  20. UNICEF'in Küresel Bağışıklık programı
    ile çalışıyordum.
  21. Çok korkutucu bulduğum şey
    dedikoduların kendisi değil
  22. bu dedikoduların üzerindeki
    evrensel etkiydi.
  23. Dedikodular polyo aşısının
  24. aslında gebelik önleyici olduğunu,
  25. nüfusları kontrol ettiğini
  26. ya da AIDS'e neden olabileceğini
    söylüyordu.
  27. Hayır, hayır belki de CIA onları
    gözetliyor ya da onlara güveniyordu.
  28. Demek istediğim neden aynı
    polyo aşısıyla insanların kapısını
  29. tekrar tekrar çalsınlar ki?
  30. Çocuklar kızamıktan ölürken
  31. kimse kızamık aşısıyla çıkagelmedi.
  32. Bu, gerçeklerin hatasız
    olmasıyla ilgili değildi.

  33. Güvenle ilgiliydi.
  34. Yıkılmış güvenle ilgiliydi.
  35. Niye bu kadar güvensizlik var?
  36. Aslında özellikle güvenmeyen
    anneler değildi.
  37. Yerel liderlerdi,
  38. dini liderlerdi,
  39. yerel politik liderlerdi.
  40. 11 ay boyunca o bölgedeki
  41. polyoyu yok etme çabalarını
  42. boykot etmeye karar veren
  43. Kano bölgesinin valisiydi.
  44. Bu kadar güvensizlik niye?

  45. 2003 yılıydı.
  46. 11 Eylül'den 2 yıl sonraydı.
  47. Batı'nın, özellikle de Amerika
    Birleşik Devletleri'nin
  48. Müslümanlarla savaşta
    olduğuna inanmışlardı.
  49. Batı'nın, özellikle de ABD'nin
  50. polyoyu yok etme evrensel girişiminin
  51. büyük bir destekçisi
  52. ve fon sağlayıcısı
  53. olduğunu biliyorlardı.
  54. Kendi sebepleri vardı.
  55. O güven yetersizliği,
  56. o "sadece bir ya da iki dedikodu"
  57. saati sıfırlamaları
  58. ve 11 ay boyunca ve sonrasında
  59. kaybettikleri gelişmeyi kazanmak
    için polyoyu yok etme programına
  60. 500 milyon dolara mal oldu.
  61. Polyo virüsünün Nijerya soyu
    Endonezya'ya kadar
  62. 20 ülkeye seyahat etti.
  63. Bir dedikodunun bedeli.
  64. Nijerya vakası UNICEF'le
    çalışırken araştırdığım

  65. birçok vakadan bir tanesiydi.
  66. "UNICEF'in itfaiye yöneticisi"
    unvanını aldım.
  67. (Güler)

  68. O noktada hiç yeterli zamanımın
    olmadığını fark ettim.

  69. Yangınları söndürmekle çok meşguldüm
  70. ve sadece bireysel vakalara
    neyin sebep olduğunu değil
  71. neden dünyada böyle bir salgın olduğunu
    anlamaya da zamanım yoktu.
  72. UNICEF'den ayrıldım ve araştırmaya,

  73. uygulamalı araştırmalara geri döndüm.
  74. 2010'da Londra Hijyen ve Tropik
    Tıp Okulu'nda
  75. Aşı Güvenliği Projesi adını
    verdiğim bir proje kurdum.
  76. Antropologları, epidemiyolojistleri
  77. psikologları,
  78. dijital medya uzmanlarını
  79. ve matematiksel modelleyicileri topladım.
  80. Kendimize dedikoduların
  81. tarihi vakalarını
  82. ve etkilerini araştırma görevini alıyoruz.
  83. Erken işaretlerin ne olduğunu,
  84. bunları kuvvetlendiren faktörlerin
  85. ve etkilerinin ne olduğunu,
  86. nasıl ilgi çektiklerini
    bulmaya çalışıyoruz.
  87. Böylece ne aramamız gerektiğini,
  88. devletlere ve bağışıklık programlarına
  89. problemlerin erken işaretlerine
    daha tetikte ve duyarlı olmalarında
  90. nasıl yardım edebileceğimizi
    anlayabiliriz.
  91. Bu, bir erken uyarı sistemiydi.
  92. 2015'te bir aşı güven indeksi geliştirdik.

  93. İnsanların hangi ölçüde
    aşıların önemli olduğuna,
  94. güvenli, etkili olduklarına,
  95. işe yaradıklarına
  96. ve bir şekilde dini inançlarına
  97. uygun olduğuna katılıp katılmadıklarını
    ölçmeye çalışan bir anket.
  98. Bu anketi dünya çapında
    binlerce insana sorduk.
  99. Güven ve inançla ilgili her şeyden
    haberdar olmaya çalıştık.
  100. Ama aynı zamanda daha da önemlisi o
    güvenin artmasına ya da azalmasına baktık
  101. çünkü ne zaman azalmaya
    başladığını görmek istedik
  102. işte o zaman dört elle sarılma zamanıydı,
  103. Nijerya'da olduğu gibi bir kriz olmadan
    önce oraya ulaşma zamanıydı.
  104. Aynı zamanda birçok dilde dünya çapında
    7/24 medya ve sosyal medya
  105. gözetimi kurduk.
  106. Aşı sohbetlerinde neler
    olduğunu dinledik,
  107. düşüncelerdeki dikkat etmemiz
    gereken erken endişeleri
  108. ve değişimleri toplamaya çalıştık.
  109. Halkın ne düşündüğünü ve nasıl
    etkileşim kurabileceğimizi

  110. anlamak için
  111. farklı türdeki bilgilerle
    bir ekosistem yarattık.
  112. Erken işaretleri arıyoruz.
  113. Bir tanesini bulduğumuzda
  114. bu işaretin yanlış bilgi olup olmadığını
  115. ya da bilmemiz gereken bir şeylerin
    dönüp dönmediğini
  116. anlamaya çalışan
  117. o ortamdaki yerel zihne sahip
  118. birkaç ülkedeki işbirlikçilerle
    evrensel ağlarımız var.
  119. Londra'da daha büyük
    bir resme sahibiz.

  120. Dedikodu sürülerinin sadece yerel
    olarak seyahat etmesini değil
  121. ülkeden ülkeye sıçramasını izliyoruz.
  122. Japonya'dan Kolombiya'ya,
    Avrupa üzerinden çevresine
  123. sıçradıklarını gördük.
  124. Hareket halindeler.
  125. Aşırı bağlı bir çevrede yaşıyoruz.
  126. Bu, büyüleyici bulduğumuz
    şeylerden biri

  127. ve 10 yılda çok şey öğrendik.
  128. Bu bizim 10. yıldönümümüz.
  129. Bu dedikodu problemi dün
    başlayan bir şey değildi.
  130. Evrensel gözetimimizde
  131. öğrendiğimiz şeylerden bir tanesi
  132. Avrupa'nın dünyadaki en şüpheci
    bölge olduğuydu.
  133. Aslında ödülü Fransa kazandı.
  134. (Gülüşmeler)

  135. Açık ara.

  136. Aslında bu dedikodulardan bazıları
    dünyanın diğer bölgelerine seyahat etti.
  137. Ama biz Avrupa'yı anlamaya çalışıyorduk.
  138. Neden Avrupa?
  139. En şüpheci tavrın
  140. Amerika'da olduğunu sanmıştım
  141. ama oldukça yanılmışım.
  142. Birlikte çalıştığımız bir
    iş arkadaşımız, siyaset bilimci

  143. Jon Kennedy
  144. 28 Avrupa ülkesinden
    topladığımız veriyi aldı,
  145. inceledi
  146. ve politik görüş
    oylamasıyla ilişkilendirdi.
  147. Peki ne buldu?
  148. Yüksek ihtimalle popülist bir partiye
    oy verecek olanların
  149. aynı zamanda aşıların önemli,
    güvenli ve etkili olduğu görüşüne
  150. katılmayanlar olduğunu buldu.
  151. Ne öğrendik?
  152. Aşılar bizi saran politik ve sosyal
  153. türbülanstan kaçamıyorlar.
  154. Bilim insanları bu şüphe,
    soru ve güvensizlik tsunamisine
  155. hazırlıklı değillerdi.
  156. Neden aşılar dayanıklılık
    için bu kadar uygun?

  157. Birkaç şey tanımladık,
  158. biri hariç:
  159. Talep eden, düzenleyen
    ve bazen aşıları öneren
  160. ya da sıklıkla öneren ve bazen talep eden
  161. çoğunlukla devlet
    tarafından sağlanıyorlar.
  162. Büyük işletmeler aşıları yapıyor
  163. ve ne kuruluşlar ne devlet
    ne de büyük işletmeler
  164. bu günlerde güven sıralamasında
    üst sıralarda.
  165. Bir de aşıları bulan ve geliştiren
    bilim insanları var.
  166. Oldukça seçkin kişiler
  167. ve kamuya ulaşamıyorlar,
  168. en azından konuştukları dil ulaşamıyor.
  169. Üçüncüsü, bu günlerde sosyal medyayla
    aşırı bağlı bir çevredeyiz.
  170. İnsanlar kendi özgür görüşlerini,
  171. endişelerini, kuruntularını,
    kaygılarını paylaşabiliyor,
  172. kendileri gibi düşünen ve kaygılarının
  173. dikkate değer olduğu görüşünde
    bir sürü insan buluyorlar.
  174. Sonunda,
  175. aşılar gezegendeki her
    canlının hayatına dokunuyor.
  176. Suyun dışında
  177. her hayata dokunan başka hangi
  178. sağlık girişimi var?
  179. Eğer engellemek için bir şey arıyorsanız
  180. bu mükemmel bir evre.
  181. Belki de bu daha çok dikkat etmemiz
    ve olaylara karşı olan

  182. güvenimizi tekrar inşa etmemiz gereken
    nedenlerden bir tanesi.
  183. İnsanlar her türde soruyu soruyor.
  184. Neden aşılar var?
  185. Bunlar sosyal medyada
  186. duyduğumuz türde şeyler,
  187. neden çocuğum kişisel bir aşılama
    programına sahip olamıyor?
  188. Bu kadar çok aşının hikmeti ne?
  189. Diğer tüm içeriklere ve
    koruyuculara ne demeli?
  190. Onlar deli insanlar değiller,
  191. eğitimsiz değiller,
  192. aslında hepsi endişeli anneler.
  193. Ama bazıları bana geldi ve "göz ardı
    edilmiş hissediyoruz,
  194. bir soru sorduğumuzda
    yargılanmış hissediyoruz,
  195. hatta şeytan gibi gösterilmiş hissediyoruz
  196. belki aşı karşıtı bir
    grubun parçasıyızdır." dedi.
  197. Yani dinlememiz gereken bazı şeyler var.

  198. Belki de bu, neden geçen yıl
  199. bir araştırmanın
  200. 2019'da 6 ayda,
  201. online olarak
  202. yüzlerce kişiyle
  203. sosyal medyadaki 100 milyon farklı
    kullanıcıyla yapıldığının,
  204. birçok bireyin kendilerini
    sosyal medya gruplarında
  205. pozitif görüşte ifade
    etmesine rağmen
  206. grup olarak
  207. en negatif görüşe sahip olanların
  208. aşı olup olmamak konusunda
    kararsız olduklarına
  209. sohbetleri ikna ettiklerini
    bulmasının sebebidir.
  210. Aşı karşıtı olarak tanımladığımız
  211. bir hayli negatif görüş,
  212. kararsızlığı aşı yanlısı gruplardan
  213. %500 daha hızlı
  214. kuvvetlendiriyorlardı.
  215. %500 daha hızlı.
  216. Daha atik ve duyarlılardı
  217. ve dinliyorlardı.
  218. Birçok insan aşıların iyi olduğuna

  219. ve önemine inanıyor.
  220. Ama bu inanç saldırı altında.
  221. Sohbet için daha çok
    fırsat oluşturmalıyız.
  222. Bunu yapmanın yolları var.
  223. Sağlık uzmanları için
    yetkilerinin sorgulandığı

  224. sohbetlerde bulunmak kolay değil.
  225. Rahatsız edici.
  226. Bütün bu soruları dinlemek
    için de çok meşguller.
  227. Ama bunun için bir şey yapmalıyız
  228. çünkü sadece bir sohbet isteyen
  229. birçok endişeli aileyi kaybediyoruz.
  230. Bekleme odalarında oturmaları,
  231. yardım hattında,
    online sohbet forumlarında,
  232. sohbet kutularında olmaları için
  233. eğitilmiş gönüllüler bulmalıyız.
  234. Okuldaki küçük çocuklara
  235. bağışıklılık sistemini öğretmeli
  236. ve aslında onlara,
  237. "Küçük kardeşinin olduğu
    aşıyı biliyor musun,
  238. o sadece senin doğal bağışıklık
    sistemini canlandırdı." demeliyiz.
  239. Bu müthiş ve nedeni de bu.
  240. O güveni inşa etmeliyiz,
  241. dinlemeliyiz.
  242. Bütün o sorgulamalara rağmen

  243. ki bir sürü var.
  244. Birçok insandan duyuyorum,
  245. ben iyimser biriyim.
  246. Benim iyimserliğim genç nesille.
  247. Sosyal medyanın, yanlış haberlerin
  248. yanlış kimliklerin
  249. risklerinin farkında olan
  250. genç nesille.
  251. Bilimi kucaklamaya başlıyorlar.
  252. Bazıları, anneleri aşı yapılmasını
    reddeden bir grup çocuk.
  253. 2019'un geçen baharında

  254. 18 yaşındaki Ethan Lindenberger
  255. Reddit'e girdi ve bir paylaşım yaptı.
  256. "Annem aşılara inanmıyor.
  257. Otizme neden olduklarını
    düşündüğünden çok endişeli.
  258. Aslında buna çok inanıyor.
  259. Ama ben 18 yaşındayım.
  260. Lise son sınıf öğrencisiyim.
  261. Araba kullanabiliyorum, oy verebiliyorum
  262. ve gidip kendi aşımı kendim olabilirdim.
  263. Nerede olmam gerektiğini
    söyleyebilecek birisi var mı?"
  264. Bu paylaşım çok yayıldı.
  265. Genç bir hareket başlattı.
  266. Ethan'ı geçen sonbaharda AB'deki bir

  267. Küresel Aşı Zirvesi
    konferansında gördüm.
  268. Bütün bir oturumun önünde
  269. etkileyici bir şekilde konuştu,
  270. çok etkilendim.
  271. Kendi hikayesini anlattı
  272. ve gruba
  273. "Herkes yanlış bilgi hakkında konuşuyor
  274. ama size farklı türdeki bir
    yanlış bilgiyi söylemek istiyorum
  275. ve bu yanlış bilgi annem gibi insanların,
  276. ki kendisi sevgi dolu bir anne,
  277. bana aşı yaptırmadığı için kötü
    insanlar olduğunu söylüyor.
  278. Hepinize söylemek istiyorum
    ki bana aşı yaptırmadı
  279. çünkü beni seviyor
  280. çünkü bunun benim için en
    iyi şey olduğuna inanmıştı.
  281. Ben farklı düşünüyorum
  282. ve onun düşüncelerini asla değiştiremem
  283. ama o kötü bir insan değil." dedi.
  284. Bu bir gençten gelen mesajdı.
  285. Empati, nezaket ve anlayış.
  286. Sahte dedikoduları çürütmek için

  287. bilimsel bilgi bolluğuna sahibiz.
  288. Bu bizim problemimiz değil.
  289. Bizim ilişki sorunumuz var,
  290. yanlış bilgi sorunumuz yok.
  291. Yanlış bilgi semptomdur,
  292. sebep değildir.
  293. Eğer insanlar güvenirse
  294. daha büyüğünün önüne geçmek
    için küçük bir riske katlanacaklardır.
  295. İstediğim ve umduğum tek şey

  296. tıp ve sağlık topluluğu olarak bizlerin
  297. bizim görüşümüze katılmayan insanlarla
  298. verimli bir şekilde etkileşim kurmak için
  299. medeni cesaret ve tevazuya
    sahip olmamız.
  300. Tıpkı Ethan'ın yaptığı gibi.
  301. Umarım öyle olur.
  302. Teşekkür ederim.

  303. (Alkış ve tezahürat)