Pewnego letniego wieczoru w 335 roku p.n.e. Aleksander Wielki
odpoczywał nad Dunajem po walkach ze Scytami,
kiedy do jego obozu zbliżyła się grupa nieznajomych.
Aleksander nigdy nie widział tak wysokich, groźnie wyglądających wojowników
z ogromnymi złotymi obręczami na szyjach i w kolorowych płaszczach,
więc zaprosił ich na wspólną ucztę.
Goście z dumą wyznali, że są Keltoi, czyli Celtami z dalekich Alp.
Aleksander zapytał, czego boją się najbardziej,
mając nadzieję, że wymienią jego imię.
Roześmiali się i powiedzieli, że nie boją się niczego.
To jedna z najwcześniejszych historii o starożytnych Celtach.
Pochodzenie Celtów jest nieznane,
ale w czasach Aleksandra zajmowali już całą Europę
od Azji Mniejszej na wschodzie
po Hiszpanię i wyspy Brytanii i Irlandii na zachodzie.
Nigdy nie byli zjednoczonym imperium i nie budowali miast ani pomników.
Zamiast tego stworzyli setki niezależnych plemion mówiących tym samym językiem.
Każde plemię miało własnego króla-wojownika i centrum religijne.
Plemiona walczyły ze sobą
z takim samym zapałem, jak z wrogami.
Niewiele armii mogło się z nimi równać.
Nietypowo jak na tamte czasy Celtowie wierzyli w reinkarnację,
że odrodzą się na Ziemi, żeby znów żyć, ucztować i walczyć,
co mogło dodawać im odwagi.
Niektórzy walczyli nago, szydząc ze zbroi wrogów.
Największym trofeum celtyckiego wojownika
była odcięta głowa wroga.
Celtowie trzymali głowy w słoikach z olejem cedrowym
i pokazywali gościom.
Celtyckich wojowników ceniono tak wysoko,
że obcy królowie często zatrudniali ich jako najemników,
żeby walczyli w ich armiach.
Ale Celtowie byli kimś znacznie więcej niż wojownikami.
Wśród nich byli utalentowani rzemieślnicy, artyści i poeci zwani bardami.
Bardowie śpiewali o wielkich czynach przodków,
chwalili osiągnięcia królów-wojowników
i tworzyli kąśliwe satyry o tchórzliwych czy samolubnych przywódcach.
Celtowie czcili wielu bogów,
a kult nadzorowali kapłani zwani druidami.
Druidem mógł zostać każdy,
ale szkolenie wymagało wielu lat nauki i doskonałej pamięci,
bo druidzi nie mogli niczego zapisywać.
Druidzi nadzorowali praktyki religijne i składanie ofiar bogom,
ale byli też nauczycielami, uzdrowicielami, sędziami i naukowcami.
Szanowano ich tak bardzo, że mogli wkroczyć między walczące plemiona
i w samym środku bitwy zakończyć walkę.
Żaden Celt nie odważył się skrzywdzić druida czy zakwestionować jego decyzji.
W II wieku p.n.e. na terytorium Celtów wkroczyli Rzymianie
i podbili plemiona północnych Włoch.
Zamiast zjednoczyć się przeciw Rzymowi,
Celtowie utrzymali plemienne podziały.
Wkrótce potem padły plemiona z Hiszpanii.
W I wieku p.n.e. przez Francję przemaszerował z armią Juliusz Cezar,
który przy pomocy przekupstw, gróźb i kłamstw skłócał ze sobą plemiona.
Dopiero pod koniec wielkiej wojny
Celtowie zjednoczyli się przeciw wspólnemu wrogowi
pod przewodnictwem króla Wercyngetoryksa,
ale było za późno.
Niezliczeni wojownicy i ich rodziny zginęli albo trafili do niewoli
podczas rzymskiego podboju Francji.
Chronione przez otaczające wody
plemiona z Wielkiej Brytanii i Irlandii były ostatnim bastionem Celtów.
Kiedy Rzymianie najechali Brytanię,
królowa Budyka po śmierci męża zbuntowała plemię.
Prawie udało jej się wyrzucić Rzymian z Brytanii,
ale zginęła w ostatniej bitwie.
Pod koniec I wieku n.e. daleko na morzu
jedyną niezdobytą przez Rzymian wyspą pozostała Irlandia.
Tam świat starożytnych Celtów przetrwał nietknięty
długo po tym, jak sam Rzym legł w gruzach.