Return to Video

Neuronauka wyobraźni - Andrey Vyshedskiy

  • 0:08 - 0:12
    Wyobraźcie sobie przez sekundę
    kaczkę uczącą francuskiego,
  • 0:12 - 0:15
    mecz ping-ponga na orbicie
    dookoła czarnej dziury,
  • 0:15 - 0:18
    delfina balansującego ananasem.
  • 0:18 - 0:21
    Pewnie nigdy nie widzieliście
    żadnej z tych rzeczy,
  • 0:21 - 0:24
    ale wyobrażenie ich sobie
    przyszło wam bez trudu.
  • 0:24 - 0:28
    W jaki sposób mózg wytwarza obraz czegoś,
    czego się nigdy przedtem nie widziało?
  • 0:28 - 0:29
    Nie wydaje się to trudne,
  • 0:29 - 0:32
    ale to tylko dlatego,
    że jesteśmy do tego przyzwyczajeni.
  • 0:32 - 0:35
    Okazuje się jednak,
    że to bardzo złożony problem,
  • 0:35 - 0:39
    który wymaga wyrafinowanej
    koordynacji wewnątrz mózgu.
  • 0:39 - 0:42
    Dzieje się tak, bo do tworzenia
    nowych, dziwnych obrazów
  • 0:42 - 0:47
    mózg używa znanych już elementów,
    i składa je na nowe sposoby,
  • 0:47 - 0:50
    niczym kolaż zrobiony z fragmentów zdjęć.
  • 0:50 - 0:53
    Mózg musi manipulować setkami
    tysięcy elektrycznych sygnałów,
  • 0:53 - 0:58
    kierując je do celu w odpowiednim czasie.
  • 0:58 - 1:00
    Na widok przedmiotu
  • 1:00 - 1:04
    tysiące neuronów
    aktywują się w tylnej korze.
  • 1:04 - 1:07
    Te neurony kodują
    różne właściwości obiektu:
  • 1:07 - 1:11
    spiczasty, owoc, brązowy, zielony, żółty.
  • 1:11 - 1:16
    Zsynchronizowana aktywacja wzmacnia
    połączenia między zbiorem neuronów,
  • 1:16 - 1:20
    łącząc je w to, co nazywamy
    zespołem neuronowym,
  • 1:20 - 1:22
    w tym przypadku ten dotyczący ananasa.
  • 1:22 - 1:25
    W neuronauce nazywa się to regułą Hebba:
  • 1:25 - 1:29
    neurony, które działają
    jednocześnie, łączą się.
  • 1:29 - 1:31
    Jeśli spróbujesz później
    wyobrazić sobie ananasa,
  • 1:31 - 1:36
    cały zespół zacznie działać,
    układając kompletny pamięciowy obraz.
  • 1:36 - 1:39
    Delfiny są zakodowane
    przez inny zespół neuronowy.
  • 1:39 - 1:41
    Tak naprawdę każda napotkana rzecz
  • 1:41 - 1:45
    jest zakodowana przez zespół
    neuronowy z nią związany,
  • 1:45 - 1:49
    neurony, które połączyła
    zsynchronizowana aktywacja.
  • 1:49 - 1:53
    Jednak ta zasada nie tłumaczy
    nieskończonej liczby rzeczy,
  • 1:53 - 1:57
    które możemy sobie wyobrazić,
    nigdy ich wcześniej nie widząc.
  • 1:57 - 2:02
    Zespół neuronowy o delfinie
    z ananasem nie istnieje.
  • 2:02 - 2:05
    Więc jak możesz go sobie wyobrazić?
  • 2:05 - 2:08
    Jedna z hipotez, teoria syntezy myślowej,
  • 2:08 - 2:11
    mówi, że znów liczy się czas.
  • 2:11 - 2:14
    Jeśli zespoły neuronowe
    dotyczące delfina i ananasa
  • 2:14 - 2:16
    są aktywowane w tym samym momencie,
  • 2:16 - 2:21
    dwie osobne rzeczy
    zlewają się w jeden obraz.
  • 2:21 - 2:24
    Ale coś w mózgu musi
    koordynować tę aktywację.
  • 2:24 - 2:28
    Sensownym kandydatem
    jest kora przedczołowa,
  • 2:28 - 2:31
    która angażuje się we wszystkie
    złożone funkcje poznawcze.
  • 2:31 - 2:35
    Neurony kory przedczołowej
    są przyłączone do kory tylnej
  • 2:35 - 2:38
    przez długie, patykowate
    przedłużenia komórkowe,
  • 2:38 - 2:40
    zwane włóknami nerwowymi.
  • 2:40 - 2:44
    Teoria syntezy myślowej proponuje,
    że tak jak lalkarz pociąga za sznurki,
  • 2:44 - 2:48
    neurony kory przedczołowej
    wysyłają sygnały elektryczne
  • 2:48 - 2:50
    wzdłuż włókien neuronowych
  • 2:50 - 2:53
    do wielu zespołów w korze tylnej.
  • 2:53 - 2:56
    To aktywuje je wszystkie jednocześnie.
  • 2:56 - 3:01
    Tak pobudzone zespoły neuronowe
    dają złożony obraz,
  • 3:01 - 3:04
    jakbyś rzeczywiście to zobaczył.
  • 3:04 - 3:07
    Ta świadoma celowa synchronizacja
  • 3:07 - 3:10
    różnych zespołów neuronowych
    przez korę przedczołową
  • 3:10 - 3:12
    nazywa się syntezą myślową.
  • 3:12 - 3:14
    Aby synteza myślowa działała,
  • 3:14 - 3:19
    sygnały muszą dotrzeć do obu
    zespołów neuronowych równocześnie.
  • 3:19 - 3:21
    Sęk w tym, że nie wszystkie neurony
  • 3:21 - 3:25
    są tak samo oddalone
    od kory przedczołowej.
  • 3:25 - 3:28
    Gdyby sygnał biegł wzdłuż obu włókien
    w tym samym tempie,
  • 3:28 - 3:31
    dotarłyby do celu w różnym czasie.
  • 3:31 - 3:34
    Nie da się zmienić długości połączeń,
  • 3:34 - 3:37
    ale mózg, zwłaszcza podczas
    rozwoju w dzieciństwie,
  • 3:37 - 3:41
    umie zmienić prędkość przewodzenia.
  • 3:41 - 3:46
    Włókna neuronowe owija
    tłuszczowa substancja, zwana mieliną.
  • 3:46 - 3:47
    Mielina jest izolatorem
  • 3:47 - 3:52
    i przyspiesza impulsy elektryczne
    płynące po włóknie nerwowym.
  • 3:52 - 3:56
    Niektóre włókna neuronowe
    mają aż 100 warstw mieliny.
  • 3:56 - 3:58
    Inne mają tylko kilka.
  • 3:58 - 4:00
    Włókna z grubszymi warstwami mieliny
  • 4:00 - 4:04
    mogą przewodzić impulsy
    100 razy szybciej albo i więcej,
  • 4:04 - 4:07
    niż te z cieńszymi.
  • 4:07 - 4:10
    Niektórzy naukowcy myślą obecnie,
    że różnica w mielinizacji
  • 4:10 - 4:14
    może być kluczem do uniwersalnego
    czasu przewodzenia w mózgu
  • 4:14 - 4:17
    i w konsekwencji do umiejętności
    syntezy umysłowej.
  • 4:17 - 4:20
    Mielinizacja w dużym stopniu
    odbywa się w dzieciństwie,
  • 4:20 - 4:22
    więc od młodego wieku
  • 4:22 - 4:26
    bujna wyobraźnia może znacznie
    przyczyniać się do rozbudowy mózgu,
  • 4:26 - 4:28
    którego starannie
    zmielinizowane połączenia
  • 4:28 - 4:32
    umieją wykreować w życiu twórcze symfonie.
Title:
Neuronauka wyobraźni - Andrey Vyshedskiy
Speaker:
Andrey Vyshedskiy
Description:

Obejrzyj pełną lekcję na: http://ed.ted.com/lessons/the-neuroscience-of-imagination-andrey-vyshedskiy

Wyobraźcie sobie przez sekundę kaczkę, uczącą francuskiego. Mecz ping-ponga na orbicie dookoła czarnej dziury. Delfina balansującego ananasem. Prawdopodobnie nigdy nie widzieliście żadnej z tych rzeczy. Ale mogłeś je sobie natychmiast wyobrazić. W jaki sposób mózg wytwarza obraz czegoś, czego nigdy nie widzieliście? Andrey Vyshedskiy omawia neuronaukę wyobraźni.

Lekcja: Andrey Vyshedskiy, animacje: Tomás Pichardo-Espaillat.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TED-Ed
Duration:
04:49
Rysia Wand approved poola subtitles for The neuroscience of imagination
Rysia Wand accepted poola subtitles for The neuroscience of imagination
Rysia Wand edited poola subtitles for The neuroscience of imagination
Aleksandra Kaźmierska edited poola subtitles for The neuroscience of imagination
Aleksandra Kaźmierska edited poola subtitles for The neuroscience of imagination
Aleksandra Karabula edited poola subtitles for The neuroscience of imagination
Aleksandra Karabula edited poola subtitles for The neuroscience of imagination
Aleksandra Karabula edited poola subtitles for The neuroscience of imagination
Näita kõiki

Polish subtitles

Revisions