Return to Video

William Ury: Odchodząc od "nie", dochodząc do "tak"

  • 0:00 - 0:03
    Kwestia trudnych negocjacji przypomina mi
  • 0:03 - 0:05
    jedną z moich ulubionych baśni
  • 0:05 - 0:07
    Bliskiego Wschodu,
  • 0:07 - 0:10
    o człowieku, który zostawił 17 wielbłądów dla swoich trzech synów.
  • 0:10 - 0:13
    Pierwszy syn miał dostać połowę wielbłądów,
  • 0:13 - 0:15
    drugi syn - jedną trzecią,
  • 0:15 - 0:17
    zaś najmłodszy syn - jedną dziewiątą.
  • 0:17 - 0:19
    Synowie przystąpili do negocjacji.
  • 0:19 - 0:21
    17 nie dzieli się przez 2.
  • 0:21 - 0:23
    Nie dzieli się przez 3.
  • 0:23 - 0:25
    Nie dzieli się przez 9.
  • 0:25 - 0:27
    Między braćmi zaczęło iskrzyć.
  • 0:27 - 0:29
    Zrozpaczeni, poszli w końcu
  • 0:29 - 0:32
    po radę do starej mądrej kobiety.
  • 0:32 - 0:34
    Staruszka przez długi czas rozważała ich problem,
  • 0:34 - 0:36
    po czym wróciła i orzekła:
  • 0:36 - 0:38
    "Nie wiem, czy to wam pomoże,
  • 0:38 - 0:40
    ale jeśli chcecie, możecie wziąć mojego wielbłąda".
  • 0:40 - 0:42
    Mieli zatem 18 wielbłądów.
  • 0:42 - 0:45
    Pierwszy syn wziął połowę - połowa z 18 to 9.
  • 0:45 - 0:48
    Drugi syn wziął trzecią część - jedna trzecia z 18 to 6.
  • 0:48 - 0:50
    Najmłodszy syn wziął dziewiątą część -
  • 0:50 - 0:52
    - jedna dziewiąta z 18 to 2.
  • 0:52 - 0:54
    Łącznie 17.
  • 0:54 - 0:56
    Został im jeden wielbłąd,
  • 0:56 - 0:58
    którego oddali staruszce.
  • 0:58 - 1:00
    (Śmiech)
  • 1:00 - 1:02
    Jeśli zastanowić się nad tą historią,
  • 1:02 - 1:04
    to podobna jest ona
  • 1:04 - 1:07
    do wielu trudnych negocjacji, jakie podejmujemy.
  • 1:07 - 1:09
    Zaczyna się od 17 wielbłądów i nie ma rozwiązania.
  • 1:09 - 1:11
    Potrzeba nam
  • 1:11 - 1:14
    zrobić krok wstecz, wyjść z tej sytuacji, by mieć świeże spojrzenie,
  • 1:14 - 1:16
    jak tamta stara mądra kobieta,
  • 1:16 - 1:19
    i znaleźć osiemnastego wielbłąda.
  • 1:20 - 1:22
    Znajdowanie 18. wielbłąda
  • 1:22 - 1:25
    w konfliktach na całym świecie jest moją pasją.
  • 1:25 - 1:28
    Postrzegam ludzkość trochę jak tych trzech braci:
  • 1:28 - 1:30
    wszyscy jesteśmy jedną rodziną.
  • 1:30 - 1:32
    Z naukowego punktu widzenia,
  • 1:32 - 1:34
    dzięki rewolucji w komunikacji,
  • 1:34 - 1:37
    wszystkie plemiona na Ziemi, wszystkie 15000 plemion,
  • 1:37 - 1:40
    jest w kontakcie ze sobą.
  • 1:40 - 1:42
    To niczym duży zjazd rodzinny.
  • 1:42 - 1:44
    Jednak, jak na wielu zjazdach rodzinnych,
  • 1:44 - 1:46
    nie jest miło i przyjemnie.
  • 1:46 - 1:48
    Jest wiele zatargów.
  • 1:48 - 1:50
    Pytanie brzmi:
  • 1:50 - 1:52
    jak radzimy sobie z tym, co nas różni?
  • 1:52 - 1:54
    Jak radzimy sobie z najgłębszymi sporami,
  • 1:54 - 1:56
    wziąwszy pod uwagę ludzką skłonność
  • 1:56 - 1:58
    do walki i człowieczy talent
  • 1:58 - 2:01
    do wymyślania broni masowego zniszczenia?
  • 2:01 - 2:03
    Oto jest pytanie.
  • 2:03 - 2:06
    Jako że większość ostatnich trzydziestu -
  • 2:06 - 2:08
    - prawie czterdziestu -
  • 2:08 - 2:10
    - lat spędziłem podróżując
  • 2:10 - 2:13
    po świecie, pracując, angażując się w konflikty
  • 2:13 - 2:16
    od Jugosławii do Bliskiego Wschodu,
  • 2:16 - 2:18
    od Czeczenii do Wenezueli,
  • 2:18 - 2:21
    w niektóre z najtrudniejszych konfliktów na świecie,
  • 2:21 - 2:23
    zadawałem sobie to pytanie.
  • 2:23 - 2:25
    I chyba odkryłem,
  • 2:25 - 2:27
    co jest sekretem pokoju.
  • 2:27 - 2:30
    To zaskakująco proste.
  • 2:30 - 2:33
    Nie łatwe do wykonania, ale zasadniczo proste.
  • 2:33 - 2:35
    Pomysł nie jest nawet nowy.
  • 2:35 - 2:37
    Może to scheda po naszych praprzodkach.
  • 2:37 - 2:40
    Sekretem pokoju jesteśmy my.
  • 2:40 - 2:42
    My -
  • 2:42 - 2:44
    - jako społeczność wokół konfliktu
  • 2:44 - 2:46
    możemy odegrać w nim
  • 2:46 - 2:48
    konstruktywną rolę.
  • 2:48 - 2:51
    Podam wam jako przykład pewną historię.
  • 2:52 - 2:54
    Około 20 lat temu byłem w RPA
  • 2:54 - 2:56
    pracując ze stronami tamtejszego konfliktu.
  • 2:56 - 2:58
    Miałem dodatkowy miesiąc,
  • 2:58 - 3:00
    więc spędziłem jakiś czas
  • 3:00 - 3:02
    żyjąc z kilkoma grupami Buszmenów San.
  • 3:02 - 3:05
    Byłem ciekaw ich oraz ich sposobów rozwiązywania konfliktów.
  • 3:06 - 3:08
    Jak daleko sięga pamięć,
  • 3:08 - 3:10
    byli oni myśliwymi i zbieraczami,
  • 3:10 - 3:12
    żyjąc niemal dokładnie tak,
  • 3:12 - 3:15
    jak nasi przodkowie żyli przez 99% historii ludzkości.
  • 3:15 - 3:18
    A mężczyźni używają do polowania zatrutych strzał -
  • 3:18 - 3:20
    - są one śmiertelne.
  • 3:20 - 3:22
    Jak więc sobie radzą z konfliktami?
  • 3:22 - 3:24
    Odkryłem,
  • 3:24 - 3:27
    że gdy nastroje w społeczności się psują,
  • 3:27 - 3:30
    jedna z osób idzie schować zatrute strzały gdzieś w gęstwinie
  • 3:30 - 3:34
    a potem wszyscy siadają w kręgu
  • 3:34 - 3:37
    aby rozmawiać.
  • 3:37 - 3:39
    To może trwać dwa, trzy, cztery dni,
  • 3:39 - 3:41
    ale oni nie udadzą się na spoczynek,
  • 3:41 - 3:43
    póki nie znajdą rozwiązania,
  • 3:43 - 3:45
    albo jeszcze lepiej - zgody.
  • 3:45 - 3:47
    A jeśli napięcie nie opadnie,
  • 3:47 - 3:49
    wysyła się człowieka w odwiedziny do krewnych,
  • 3:49 - 3:51
    żeby ochłonął.
  • 3:51 - 3:53
    Zważywszy na nasze skłonności,
  • 3:53 - 3:56
    to chyba taki system pozwolił nam przetrwać do tej pory.
  • 3:56 - 3:58
    Nazywam tę metodę
  • 3:58 - 4:01
    "trzecią stroną".
  • 4:01 - 4:03
    Pomyślcie o tym:
  • 4:03 - 4:06
    kiedy myślimy o konflikcie,
  • 4:06 - 4:08
    opisujemy jego dwie strony.
  • 4:08 - 4:10
    Są Arabowie przeciw Izraelczykom,
  • 4:10 - 4:13
    robotnicy przeciw kierownikom, mąż przeciw żonie,
  • 4:13 - 4:15
    Republikanie przeciw Demokratom,
  • 4:15 - 4:17
    ale nie dostrzegamy, że zawsze jest
  • 4:17 - 4:19
    trzecia strona. Trzecia strona konfliktu
  • 4:19 - 4:21
    to my, społeczność, przyjaciele,
  • 4:21 - 4:23
    sprzymierzeńcy,
  • 4:23 - 4:25
    członkowie rodziny, sąsiedzi.
  • 4:25 - 4:28
    I możemy odegrać nieprawdopodobnie konstruktywną rolę.
  • 4:28 - 4:30
    Być może najbardziej istotny sposób,
  • 4:30 - 4:33
    w jaki trzecia strona może pomóc,
  • 4:33 - 4:36
    to przypomnieć stronom, co jest na szali.
  • 4:36 - 4:38
    W imię dzieci, w imię rodziny,
  • 4:38 - 4:41
    w imię wspólnoty, w imię przyszłości
  • 4:41 - 4:44
    przestańmy na chwilę walczyć i porozmawiajmy.
  • 4:44 - 4:46
    Ponieważ,
  • 4:46 - 4:48
    gdy jesteśmy w konflikcie,
  • 4:48 - 4:50
    bardzo łatwo jest stracić perspektywę.
  • 4:50 - 4:52
    Najłatwiej przeprowadzić kontratak.
  • 4:52 - 4:55
    Ludzie są maszynami zaprogramowanymi na działanie.
  • 4:55 - 4:57
    Jest takie powiedzenie:
  • 4:57 - 4:59
    w gniewie wygłosisz najlepszą mowę
  • 4:59 - 5:02
    spośród tych, których będziesz żałować.
  • 5:02 - 5:05
    O tym przypomina nam trzecia strona.
  • 5:05 - 5:07
    Pomaga nam wejść na balkon,
  • 5:07 - 5:10
    który jest metaforą szerszej perspektywy,
  • 5:10 - 5:13
    by nie stracić z oczu nagrody.
  • 5:13 - 5:16
    Pozwólcie, że przytoczę historię z mojego doświadczenia
  • 5:16 - 5:19
    jako negocjatora. Parę lat temu byłem rozjemcą
  • 5:19 - 5:21
    w kilku bardzo trudnych
  • 5:21 - 5:23
    rozmowach między przywódcami
  • 5:23 - 5:25
    Rosji i Czeczenii.
  • 5:25 - 5:27
    Jak wiecie, trwała wojna.
  • 5:27 - 5:29
    Spotkaliśmy się w Hadze,
  • 5:29 - 5:31
    w Pałacu Pokoju,
  • 5:31 - 5:34
    w tym samym miejscu, w którym obradował trybunał do spraw
  • 5:34 - 5:36
    zbrodni wojennych w byłej Jugosławii.
  • 5:36 - 5:38
    Zaczęły się tarcia,
  • 5:38 - 5:40
    gdy wiceprezydent Czeczenii
  • 5:40 - 5:43
    zwrócił się do Rosjan, mówiąc:
  • 5:43 - 5:45
    "Możecie już nie wstawać z siedzeń,
  • 5:45 - 5:47
    bo będziecie odpowiadać przed trybunałem
  • 5:47 - 5:49
    do spraw zbrodni wojennych".
  • 5:49 - 5:51
    Potem obrócił się do mnie i rzekł:
  • 5:51 - 5:54
    "Jesteś Amerykaninem. Patrz, co Amerykanie robią w Puerto Rico".
  • 5:54 - 5:57
    Moje myśli wystartowały: "Puerto Rico? Co ja wiem o Puerto Rico?".
  • 5:57 - 5:59
    Już miałem zareagować,
  • 5:59 - 6:02
    ale przypomniałem sobie o wejściu na balkon.
  • 6:02 - 6:04
    Kiedy on zrobił przerwę,
  • 6:04 - 6:06
    a inni spojrzeli na mnie
  • 6:06 - 6:09
    oczekując odpowiedzi, z perspektywy balkonu mogłem podziękować mu
  • 6:09 - 6:12
    za jego uwagę i powiedzieć: "Uznaję krytykę mojego kraju
  • 6:12 - 6:14
    i biorę ją za znak tego, że jesteśmy
  • 6:14 - 6:17
    wśród przyjaciół i możemy mówić szczerze.
  • 6:17 - 6:20
    Ale nie jesteśmy tu, by mówić o Puerto Rico albo o przeszłości.
  • 6:20 - 6:23
    Mamy zastanowić się, jak ukrócić cierpienia
  • 6:23 - 6:26
    i rozlew krwi w Czeczenii".
  • 6:26 - 6:29
    Rozmowa wróciła na właściwe tory.
  • 6:29 - 6:31
    To jest rola trzeciej strony:
  • 6:31 - 6:33
    pomóc stronom konfliktu stanąć na balkonie.
  • 6:33 - 6:36
    A teraz zabiorę was na chwilę do -
  • 6:36 - 6:38
    - jak się uważa - centrum najgorętszego,
  • 6:38 - 6:40
    najtrudniejszego do rozwiązania
  • 6:40 - 6:42
    konfliktu na świecie: na Bliski Wschód.
  • 6:42 - 6:45
    Zapytajmy: gdzie jest trzecia strona?
  • 6:45 - 6:47
    Czy można stanąć na balkonie?
  • 6:47 - 6:49
    Nie będę udawać, że znam
  • 6:49 - 6:51
    rozwiązanie dla konfliktu
  • 6:51 - 6:53
    na Bliskim Wschodzie;
  • 6:53 - 6:55
    znam pierwszy ku niemu krok,
  • 6:55 - 6:58
    coś, co możemy uczynić jako trzecia strona.
  • 6:58 - 7:00
    Lecz najpierw zadam wam jedno pytanie.
  • 7:00 - 7:02
    Ilu z was
  • 7:02 - 7:04
    martwiło się w ostatnich latach
  • 7:04 - 7:07
    konfliktem na Bliskim Wschodzie i zastanawiało,
  • 7:07 - 7:09
    co moglibyście zrobić?
  • 7:09 - 7:11
    Pytam z ciekawości: ilu?
  • 7:11 - 7:14
    Dobrze, zatem większość.
  • 7:14 - 7:16
    A przecież to tak daleko.
  • 7:16 - 7:19
    Czemu poświęcamy tyle uwagi temu konfliktowi?
  • 7:19 - 7:21
    Chodzi o liczbę zgonów?
  • 7:21 - 7:23
    Setki razy więcej ludzi ginie w konfliktach
  • 7:23 - 7:25
    w Afryce niż na Bliskim Wschodzie.
  • 7:25 - 7:27
    Nie, powodem jest historia,
  • 7:27 - 7:29
    ponieważ czujemy się
  • 7:29 - 7:31
    osobiście zaangażowani.
  • 7:31 - 7:33
    Chrześcijanie, muzułmanie czy Żydzi,
  • 7:33 - 7:35
    religijni czy bezwyznaniowi,
  • 7:35 - 7:37
    czujemy, że mamy w tym osobisty udział.
  • 7:37 - 7:40
    Historie mają znaczenie. Wiem to jako antropolog.
  • 7:40 - 7:43
    Używamy historii, by przekazywać wiedzę.
  • 7:43 - 7:45
    Nadają znaczenie naszemu życiu.
  • 7:45 - 7:47
    To robimy w ramach TED - opowiadamy historie.
  • 7:47 - 7:49
    Historie to klucz.
  • 7:49 - 7:52
    Powiadam więc:
  • 7:52 - 7:54
    tak, spróbujmy rozwiązać problemy polityczne
  • 7:54 - 7:56
    na Bliskim Wschodzie
  • 7:56 - 7:59
    ale przyjrzyjmy się też historii.
  • 7:59 - 8:01
    Spróbujmy sięgnąć do najgłębszych przyczyn.
  • 8:01 - 8:03
    Zobaczmy, czy można zastosować zasadę
  • 8:03 - 8:06
    trzeciej strony. Co by to zmieniło? Jaka jest tamtejsza historia?
  • 8:06 - 8:08
    Antropolodzy wiedzą, że
  • 8:08 - 8:11
    każda kultura ma historię swojego początku.
  • 8:11 - 8:13
    Co jest historią początku Bliskiego Wschodu?
  • 8:13 - 8:15
    W skrócie:
  • 8:15 - 8:18
    4000 lat temu pewien człowiek przewędrował
  • 8:18 - 8:20
    ze swoją rodziną przez Bliski Wschód
  • 8:20 - 8:23
    i odmienił świat na zawsze.
  • 8:23 - 8:25
    Ten człowiek
  • 8:25 - 8:27
    to oczywiście Abraham.
  • 8:27 - 8:29
    Symbolizował on
  • 8:29 - 8:31
    jedność rodziny.
  • 8:31 - 8:33
    Jest ojcem nas wszystkich.
  • 8:33 - 8:35
    Nie tylko to symbolizował, ale również taką ideę krzewił.
  • 8:35 - 8:38
    Jego podstawowym przesłaniem była jedność,
  • 8:38 - 8:41
    wzajemna zależność i jedność wszystkich.
  • 8:41 - 8:44
    Podstawową wartością - uszanowanie
  • 8:44 - 8:46
    okazywane obcym.
  • 8:46 - 8:49
    Z tego właśnie jest znany, ze swej gościnności.
  • 8:49 - 8:51
    Tak to ujmując,
  • 8:51 - 8:53
    staje się on symboliczną trzecią
  • 8:53 - 8:55
    stroną dla Bliskiego Wschodu.
  • 8:55 - 8:58
    To on przypomina nam, że jesteśmy
  • 8:58 - 9:00
    częścią czegoś większego.
  • 9:00 - 9:02
    Jak byście zatem...
  • 9:02 - 9:04
    Pomyślcie o tym.
  • 9:04 - 9:07
    Dzisiaj nęka nas terroryzm.
  • 9:07 - 9:09
    Czym on jest?
  • 9:09 - 9:12
    Terroryzm jest wtedy, gdy niewinnego obcego człowieka
  • 9:12 - 9:15
    traktuje się jak wroga i zabija go,
  • 9:15 - 9:17
    by wywołać strach.
  • 9:17 - 9:19
    Co jest przeciwieństwem terroryzmu?
  • 9:19 - 9:21
    Potraktować niewinnego obcego człowieka
  • 9:21 - 9:23
    jak przyjaciela,
  • 9:23 - 9:26
    którego zapraszasz do swojego domu
  • 9:26 - 9:28
    by siać i stwarzać zrozumienie,
  • 9:28 - 9:31
    szacunek, miłość.
  • 9:31 - 9:33
    Gdybyśmy wzięli teraz
  • 9:33 - 9:36
    historię Abrahama,
  • 9:36 - 9:38
    historię trzeciej strony,
  • 9:38 - 9:40
    to co, gdyby okazała się ona -
  • 9:40 - 9:43
    - ponieważ Abraham symbolizuje gościnność -
  • 9:43 - 9:46
    - co gdyby okazała się antidotum na terroryzm?
  • 9:46 - 9:48
    Szczepionką przeciw
  • 9:48 - 9:50
    religijnej nietolerancji?
  • 9:50 - 9:53
    Jak można by wskrzesić tamtą opowieść?
  • 9:53 - 9:55
    Nie wystarczy ją opowiedzieć -
  • 9:55 - 9:57
    - ma to siłę,
  • 9:57 - 9:59
    ale ludzie potrzebują tej historii
  • 9:59 - 10:02
    doświadczyć. Muszą móc nią żyć. Jak tego dokonać?
  • 10:02 - 10:05
    Rozmyślałem nad tym.
  • 10:05 - 10:07
    Dochodzimy do pierwszego kroku.
  • 10:07 - 10:09
    Najprostszym sposobem
  • 10:09 - 10:12
    jest ruszyć w drogę
  • 10:12 - 10:15
    śladami Abrahama.
  • 10:15 - 10:18
    Odtworzyć przeszłość jego kroków.
  • 10:18 - 10:21
    Podróż ma realną moc.
  • 10:21 - 10:24
    Z punktu widzenia antropologa, chodzenie uczyniło nas ludźmi.
  • 10:24 - 10:26
    To zabawne, gdy idziecie,
  • 10:26 - 10:28
    poruszacie się ramię w ramię
  • 10:28 - 10:31
    we wspólnym kierunku.
  • 10:31 - 10:33
    Gdybym stanął z wami twarzą w twarz
  • 10:33 - 10:36
    i podszedł blisko,
  • 10:36 - 10:39
    czulibyście się zagrożeni.
  • 10:39 - 10:41
    Ale gdy idę ramię w ramię,
  • 10:41 - 10:43
    nawet dotykając,
  • 10:43 - 10:45
    nikomu to nie przeszkadza.
  • 10:45 - 10:47
    Kto by walczył podczas wspólnej wędrówki?
  • 10:47 - 10:50
    Dlatego często w negocjacjach, gdy sprawy się nie układają,
  • 10:50 - 10:52
    ludzie muszą pochodzić z problemem.
  • 10:52 - 10:54
    Naszedł mnie więc pomysł,
  • 10:54 - 10:56
    by ożywić ten szlak -
  • 10:56 - 10:58
    - niczym jedwabny szlak,
  • 10:58 - 11:01
    czy szlak Appalachów -
  • 11:01 - 11:03
    - który biegłby śladami
  • 11:03 - 11:05
    Abrahama.
  • 11:05 - 11:07
    Ludzie mówili: "To szaleństwo. Nie da się.
  • 11:07 - 11:10
    Nie możesz odtworzyć szlaku Abrahama. To niebezpieczne.
  • 11:10 - 11:12
    Trzeba przekroczyć tyle granic.
  • 11:12 - 11:14
    Biegnie on przez 10 krajów na Bliskim Wschodzie
  • 11:14 - 11:16
    i łączy je wszystkie".
  • 11:16 - 11:18
    Z należytą starannością rozważyliśmy
  • 11:18 - 11:20
    ten pomysł na Harvardzie.
  • 11:20 - 11:22
    A potem, kilka lat temu,
  • 11:22 - 11:24
    grupa około 25 osób z 10 krajów
  • 11:24 - 11:26
    zdecydowała się sprawdzić, czy można wskrzesić szlak Abrahama,
  • 11:26 - 11:29
    wychodząc z miejsca jego narodzin w mieście Urfa
  • 11:29 - 11:32
    w południowej Turcji, północnej Mezopotamii.
  • 11:32 - 11:35
    Potem kawałek pojechaliśmy autobusem, kawałek przeszliśmy pieszo
  • 11:35 - 11:37
    i dotarliśmy do Harran,
  • 11:37 - 11:40
    skąd według Biblii Abraham wyruszył w podróż.
  • 11:40 - 11:42
    Przekroczyliśmy granicę Syrii, doszliśmy do Aleppo,
  • 11:42 - 11:44
    które okazało się mieć swą nazwę po Abrahamie.
  • 11:44 - 11:46
    Poszliśmy do Damaszku,
  • 11:46 - 11:48
    silnie związanego z Abrahamem.
  • 11:48 - 11:51
    Następnie udaliśmy się do północnej Jordanii,
  • 11:51 - 11:53
    do Jerozolimy,
  • 11:53 - 11:56
    w której wszystko dotyczy Abrahama, do Betlejem
  • 11:56 - 11:58
    i w końcu do Hebronu,
  • 11:58 - 12:00
    miejsca pochówku.
  • 12:00 - 12:02
    Przeszliśmy jego drogę od kołyski do grobu.
  • 12:02 - 12:05
    Pokazaliśmy, że się da. To była cudowna podróż.
  • 12:05 - 12:07
    Zadam wam pytanie.
  • 12:07 - 12:09
    Ilu z was miało takie doświadczenie,
  • 12:09 - 12:11
    w którym byliście w obcym otoczeniu
  • 12:11 - 12:13
    czy w innym kraju
  • 12:13 - 12:16
    i ktoś całkowicie wam obcy
  • 12:16 - 12:19
    podszedł i okazał wam życzliwość,
  • 12:19 - 12:21
    może zaprosił do swojego domu,
  • 12:21 - 12:23
    napoił, nakarmił?
  • 12:23 - 12:25
    Ilu z was tego doświadczyło?
  • 12:25 - 12:27
    To jest istota ścieżki,
  • 12:27 - 12:29
    którą szedł Abraham.
  • 12:29 - 12:31
    A odkryjesz, że gdy przybywasz do tych wiosek na Bliskim Wschodzie,
  • 12:31 - 12:33
    gdzie spodziewałbyś się wrogości,
  • 12:33 - 12:35
    to spotka cię niesłychana gościnność
  • 12:35 - 12:37
    związana z Abrahamem.
  • 12:37 - 12:39
    "W imię ojca Abrahama, pozwól,
  • 12:39 - 12:41
    że przygotuję ci posiłek".
  • 12:41 - 12:43
    Okazało się,
  • 12:43 - 12:46
    że Abraham nie jest dla tych ludzi jedynie postacią na kartce papieru,
  • 12:46 - 12:49
    on jest żywy i wciąż obecny.
  • 12:49 - 12:51
    Koniec końców,
  • 12:51 - 12:53
    w ciągu ostatnich lat
  • 12:53 - 12:55
    tysiące ludzi
  • 12:55 - 12:57
    wstąpiło na ścieżkę, którą Abraham szedł
  • 12:57 - 12:59
    przez Bliski Wschód,
  • 12:59 - 13:02
    ciesząc się gościnnością tamtejszych ludzi.
  • 13:02 - 13:04
    Ludzie zaczęli chodzić
  • 13:04 - 13:06
    po Izraelu i Palestynie,
  • 13:06 - 13:08
    Jordanii, Turcji, Syrii.
  • 13:08 - 13:10
    To zdumiewające doświadczenie.
  • 13:10 - 13:12
    Mężczyźni, kobiety, ludzie młodzi i starzy -
  • 13:12 - 13:15
    - w istocie więcej kobiet niż mężczyzn, co ciekawe.
  • 13:15 - 13:17
    Dla tych, którzy nie mogą chodzić
  • 13:17 - 13:19
    lub którzy nie są w stanie dostać się
  • 13:19 - 13:21
    tam teraz, zaczęto organizować spacery
  • 13:21 - 13:23
    w miastach, w ich własnych środowiskach.
  • 13:23 - 13:25
    Jak na przykład w Cincinnati, gdzie zorganizowano
  • 13:25 - 13:27
    przemarsz z kościoła poprzez meczet do synagogi,
  • 13:27 - 13:29
    po czym wszyscy zjedli razem Abrahamowy posiłek.
  • 13:29 - 13:31
    To był dzień ścieżki Abrahama.
  • 13:31 - 13:33
    W Sao Paulo w Brazylii, dla tysięcy ludzi
  • 13:33 - 13:35
    rokrocznym wydarzeniem stał się
  • 13:35 - 13:37
    bieg po wyobrażonej ścieżce Abrahama
  • 13:37 - 13:39
    i jednoczenie w ten sposób różnych społeczności.
  • 13:39 - 13:42
    Media to lubią, naprawdę uwielbiają.
  • 13:42 - 13:44
    Nie szczędzą na to uwagi
  • 13:44 - 13:46
    ponieważ jest poglądowe
  • 13:46 - 13:48
    i rozpowszechnia ideę
  • 13:48 - 13:50
    Abrahamowej gościnności
  • 13:50 - 13:52
    i dobroci w stosunku do obcych ludzi.
  • 13:52 - 13:54
    Kilka tygodni temu
  • 13:54 - 13:56
    mówili o tym w radio.
  • 13:56 - 13:58
    W zeszłym miesiącu
  • 13:58 - 14:00
    opisano to
  • 14:00 - 14:03
    na dwóch stronach
  • 14:03 - 14:06
    w "The Guardian".
  • 14:06 - 14:09
    Cytowano mieszkańca tamtejszej wioski,
  • 14:09 - 14:12
    który mówił: "Ten spacer łączy nas ze światem".
  • 14:12 - 14:15
    Powiedział, że to jak światło, które ponieśli dalej w życie.
  • 14:15 - 14:17
    Że dało im nadzieję.
  • 14:17 - 14:19
    I o to właśnie chodzi.
  • 14:19 - 14:22
    Nie koniec jednak na psychologii,
  • 14:22 - 14:24
    chodzi też o ekonomię, gdyż
  • 14:24 - 14:26
    w czasie tych marszów ludzie wydają pieniądze.
  • 14:26 - 14:29
    Weźmy Um Ahmad,
  • 14:29 - 14:32
    kobietę żyjącą na szlaku w północnej Jordanii.
  • 14:32 - 14:34
    Jest rozpaczliwie biedna.
  • 14:34 - 14:37
    Jest częściowo ślepa, jej mąż nie może pracować,
  • 14:37 - 14:40
    mają siedmioro dzieci.
  • 14:40 - 14:42
    Ale może gotować.
  • 14:42 - 14:45
    Toteż zaczęła gotować dla grup piechurów,
  • 14:45 - 14:48
    posilają się w jej domu gdy przechodzą przez wieś.
  • 14:48 - 14:50
    Siedzą na podłodze,
  • 14:50 - 14:52
    nie ma nawet obrusa.
  • 14:52 - 14:54
    Um robi jednak wyśmienite jedzenie,
  • 14:54 - 14:57
    doprawione okolicznymi ziołami.
  • 14:57 - 14:59
    Przychodziło coraz więcej piechurów,
  • 14:59 - 15:01
    a ostatnio zaczęła na tym zarabiać
  • 15:01 - 15:03
    i może wesprzeć rodzinę.
  • 15:03 - 15:06
    Powiedziała naszemu zespołowi:
  • 15:06 - 15:09
    "Uczyniliście mnie widocznym
  • 15:09 - 15:11
    we wsi, w której wcześniej wstydzili się
  • 15:11 - 15:13
    na mnie patrzeć".
  • 15:13 - 15:16
    To jest potencjał ścieżki Abrahama.
  • 15:16 - 15:18
    Na tej drodze przez Bliski Wschód
  • 15:18 - 15:21
    są setki takich społeczności.
  • 15:22 - 15:25
    Mają potencjał, by zmienić reguły gry.
  • 15:25 - 15:27
    By to zrobić, trzeba zmienić
  • 15:27 - 15:29
    punkt widzenia -
  • 15:29 - 15:31
    - z wrogości na gościnność,
  • 15:31 - 15:34
    z terroryzmu na turystykę.
  • 15:34 - 15:37
    W tym sensie
  • 15:37 - 15:39
    ścieżka Abrahama
  • 15:39 - 15:41
    może odmienić ich los.
  • 15:41 - 15:43
    Zwrócę waszą uwagę na pewną rzecz.
  • 15:43 - 15:45
    Mam tu małego żołędzia,
  • 15:45 - 15:47
    którego podniosłem w tym roku
  • 15:47 - 15:49
    na trasie.
  • 15:49 - 15:51
    Żołądź oczywiście wyrośnie na dąb,
  • 15:51 - 15:53
    który możemy sobie wyobrazić
  • 15:53 - 15:55
    jako Abrahama.
  • 15:55 - 15:57
    Jego ścieżka jest teraz jak ten żołądź:
  • 15:57 - 15:59
    jeszcze we wczesnej fazie rozwoju.
  • 15:59 - 16:01
    A jak będzie wyglądać dąb?
  • 16:01 - 16:03
    Cofam się myślą do czasów dzieciństwa,
  • 16:03 - 16:05
    które w większości - choć urodziłem się w Chicago -
  • 16:05 - 16:07
    - spędziłem w Europie.
  • 16:07 - 16:09
    Jeśli widzieliście
  • 16:09 - 16:11
    ruiny Londynu czy Berlinu
  • 16:11 - 16:14
    w 1945
  • 16:14 - 16:16
    a ktoś by wam wtedy powiedział:
  • 16:16 - 16:18
    "Za 60 lat to będzie
  • 16:18 - 16:20
    najspokojniejszy, dobrze prosperujący zakątek globu",
  • 16:20 - 16:22
    uznalibyście go
  • 16:22 - 16:24
    za nienormalnego.
  • 16:24 - 16:28
    A jednak to się stało, ludzie osiągnęli to dzięki wspólnej europejskiej tożsamości
  • 16:28 - 16:30
    i wspólnej ekonomii.
  • 16:30 - 16:33
    Pytam zatem: skoro udało się w Europie,
  • 16:33 - 16:35
    dlaczego nie na Bliskim Wschodzie?
  • 16:35 - 16:37
    Dlaczego nie, skoro jest wspólna tożsamość
  • 16:37 - 16:39
    w postaci historii Abrahama
  • 16:39 - 16:41
    i może istnieć wspólna ekonomia,
  • 16:41 - 16:44
    w dużej mierze oparta na turystyce?
  • 16:45 - 16:47
    Zakończę stwierdzeniem,
  • 16:47 - 16:50
    iż w ciągu ubiegłych 35 lat,
  • 16:50 - 16:52
    gdy pracowałem
  • 16:52 - 16:54
    nad paroma najniebezpieczniejszymi i najtrudniejszymi
  • 16:54 - 16:56
    do rozwiązania konfliktami na świecie,
  • 16:56 - 16:59
    nie widziałem ani jednego,
  • 16:59 - 17:02
    który uznałbym za niemożliwy do zmiany.
  • 17:02 - 17:04
    Czasem zmiana nie jest łatwA,
  • 17:04 - 17:06
    ale zawsze możliwa.
  • 17:06 - 17:08
    Zrobiliśmy to w RPA.
  • 17:08 - 17:10
    Zrobiliśmy to w Irlandii Północnej.
  • 17:10 - 17:12
    Moglibyśmy dokonać tego wszędzie,
  • 17:12 - 17:14
    to zależy po prostu od nas,
  • 17:14 - 17:17
    jako od trzeciej strony.
  • 17:17 - 17:19
    Zapraszam was zatem
  • 17:19 - 17:21
    do stanięcia po trzeciej stronie, nawet
  • 17:21 - 17:23
    gdyby to miał być mały krok.
  • 17:23 - 17:25
    Za chwilę rozpocznie się przerwa.
  • 17:25 - 17:27
    Podejdźcie do kogoś
  • 17:27 - 17:30
    z innej kultury, innego kraju,
  • 17:30 - 17:32
    będącego innej narodowości
  • 17:32 - 17:35
    czy jakkolwiek różnego od was i zacznijcie rozmawiać. Słuchajcie ich.
  • 17:35 - 17:37
    To jest stawanie po trzeciej stronie.
  • 17:37 - 17:39
    Tak kroczy się ścieżką Abrahama.
  • 17:39 - 17:41
    Czemuż nie TEDWalk,
  • 17:41 - 17:43
    skoro mieliśmy TEDTalk?
  • 17:43 - 17:45
    Trzy rzeczy na koniec:
  • 17:45 - 17:47
    kluczem do pokoju
  • 17:47 - 17:50
    jest trzecia strona;
  • 17:50 - 17:53
    trzecia strona to my,
  • 17:53 - 17:55
    każdy z nas,
  • 17:55 - 17:57
    każdy nasz krok
  • 17:57 - 17:59
    może przybliżyć
  • 17:59 - 18:02
    świat do pokoju;
  • 18:02 - 18:05
    jest takie stare afrykańskie przysłowie,
  • 18:05 - 18:07
    które brzmi:
  • 18:07 - 18:09
    "Kiedy pajęczyny się połączą,
  • 18:09 - 18:12
    mogą powstrzymać nawet lwa".
  • 18:12 - 18:14
    Jeśli połączymy
  • 18:14 - 18:16
    pokojowe sieci trzecich stron,
  • 18:16 - 18:19
    możemy powstrzymać nawet lwa wojny.
  • 18:19 - 18:21
    Dziękuję bardzo.
  • 18:21 - 18:23
    (Brawa)
Title:
William Ury: Odchodząc od "nie", dochodząc do "tak"
Speaker:
William Ury
Description:

William Ury, autor książki "Dochodząc do TAK", proponuje nam zgrabny, łatwy w istocie (choć niełatwy w wykonaniu) sposób na osiągnięcie porozumienia nawet w najtrudniejszych sytuacjach: od kłótni rodzinnych poczynając, na - być może - konflikcie Bliskowschodnim kończąc.

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
18:24
Piotr Wiśniewski added a translation

Polish subtitles

Revisions