Return to Video

Uamuzi baina ya ununuzi wa dawa ama kulipa bili haufai

  • 0:01 - 0:03
    Kila uchao hapa nchini,
  • 0:03 - 0:06
    familia wanalazimika kufanya
    maamuzi magumu sana
  • 0:06 - 0:08
    yanayohusu huduma yao ya afya
  • 0:08 - 0:10
    Kama Kimberly, aliyesema,
  • 0:11 - 0:16
    "Kuna wakati nafanya maamuzi
    kati ya chakula changu na vidonge"
  • 0:16 - 0:19
    Haikuwa raha
    sababu kipato changu ni duni.
  • 0:19 - 0:22
    Mfano,"Naweza nunua shampu ama kiyoyozi ?"
  • 0:23 - 0:24
    Vitu tunachukulia kua ya kawaida"
  • 0:24 - 0:27
    Na Debbie,aliyesema,
  • 0:27 - 0:30
    "Unaweka dawa kwa mkono mmoja,
  • 0:30 - 0:32
    na mahitaji ya maisha kwa mwingine.
  • 0:33 - 0:35
    Sawa, ntafanya nini ?
  • 0:35 - 0:37
    Nitanunua dawa
  • 0:37 - 0:39
    ama kulipa bili zangu?
  • 0:39 - 0:42
    Na siwezi ishi bila dawa zangu,
  • 0:42 - 0:45
    na sitaishi bila kulipa bili zangu."
  • 0:45 - 0:49
    Watu elfu kumi wanafariki
    kila mwezi hapa nchini,
  • 0:49 - 0:52
    kwa sababu hawatumii
    dawa inavyostahili,
  • 0:53 - 0:56
    Watu wengi hufa
    kwa kutomeza dawa
  • 0:56 - 1:01
    kuzidi utumizi wa afyuni kupita kiwango
    na ajali za barabara zikijumuishwa
  • 1:01 - 1:05
    Lakini huwezi meza tembe
    kama hutamudu gharama yake.
  • 1:05 - 1:10
    Leo hii,familia ya kawaida
    inatumia dola 3000 kila mwaka
  • 1:10 - 1:12
    kwa matibabu.
  • 1:12 - 1:15
    Takriban thuluthi moja ya wasio na bima
  • 1:15 - 1:19
    walisema waliacha
    kutumia dawa walivyoagizwa
  • 1:19 - 1:20
    kwa ajili ya gharama ya juu
  • 1:20 - 1:23
    Hata wenye bima,
  • 1:23 - 1:26
    na kipato chini ya dola 35,000 kwa mwaka
  • 1:26 - 1:29
    nusu yao walisema
    walirukisha kumeza dawa
  • 1:30 - 1:31
    kama bima haitagharamia
  • 1:32 - 1:37
    Kunao watu wazima milioni kuni
    kama Kimberly na Debbie
  • 1:37 - 1:41
    amabao wanalazimika
    kufanya maamuzi magumu kilasiku,
  • 1:42 - 1:46
    Sote tunafahamu madawa
    ya kuagizwa ni bei ghali mno.
  • 1:46 - 1:48
    Na mfumo wetu wa huduma za afya,
  • 1:48 - 1:52
    inayobagua wengine kutopata bima
    na wengineo kupata bima ya chini,
  • 1:52 - 1:57
    haipi kipaombele
    watu wanaohitaji usaidizi kwa sasa
  • 1:57 - 1:59
    na matibabu sasa.
  • 2:00 - 2:02
    Milioni kumi---- hiyo ni idadi kubwa,
  • 2:02 - 2:04
    lakini ni nambari lina suluhu,
  • 2:04 - 2:08
    kwa sababu pia kuna dola bilioni 10
  • 2:08 - 2:11
    ya madawa mazuri haijatumika
  • 2:11 - 2:13
    yanayoharibika.
  • 2:13 - 2:15
    Hii ni udhalimu kwa pande mbili:
  • 2:15 - 2:20
    watu kutopata madawa
    wanayohitaji kua hai na kustawi,
  • 2:20 - 2:26
    na ni dawa hivi
    vinatumwa kasha moto la madawa
  • 2:26 - 2:27
    kuharibiwa.
  • 2:27 - 2:32
    Huu uharibifu unapumbaza,
    lakini pia unatoa fursa.
  • 2:32 - 2:34
    Nilianzisha SIRUM,
  • 2:34 - 2:39
    Kiwanda cha teknolojia isio ya faida,
    na wanzilishi wenza Adam na George,
  • 2:39 - 2:43
    kuibadili madawa yanayotupwa
    kua na manufaa
  • 2:43 - 2:46
    kama vile madawa
    yaliyo kwa hili ghala
  • 2:47 - 2:48
    Labda hatutaweza rekebisha
  • 2:48 - 2:52
    yote yanayotufeli
    katika mfumu wetu ya huduma za afya
  • 2:52 - 2:54
    lakini hili tunaweza tengeneza.
  • 2:55 - 3:00
    Madawa hutoka viwandani
    na wauzi jumla wanao hifadhi salama
  • 3:00 - 3:02
    na wakati wa kuraribika ikiwadia
    wanatofua
  • 3:02 - 3:04
    Wakati mwingine, hutoka vituo vya afya
  • 3:04 - 3:08
    kama hospitali, famasia,na
    uguzia
  • 3:08 - 3:11
    wanaobaki na ziada,
    zisizomezwa
  • 3:11 - 3:13
    au wakati wagonjwa wanapofariki.
  • 3:13 - 3:17
    Tweza nufuika na haya
    madawa ziada
  • 3:17 - 3:22
    kusambazia watu milioni kumi
    wanaohitaji haya madawa.
  • 3:22 - 3:24
    Na tunaweza fanya hivyo leo.
  • 3:25 - 3:27
    SIRUM inapata madawa ziada
  • 3:27 - 3:31
    kwa kuweka chombo cha matumizi tena
    kwa haya majumba
  • 3:31 - 3:33
    yenye ziada
  • 3:33 - 3:36
    Chombo
    linapojaa
  • 3:36 - 3:40
    SIRUM inatuma gari
    kuchukua hayo madawa,
  • 3:40 - 3:46
    tunashughulikia usafirishaji,ufuatiliaji,
    dhihirisho, na risiti ya kodi.
  • 3:46 - 3:51
    Wafadhili wa madawa wanataka kutoa
    kwa sababu ni nafuu na rahisi
  • 3:51 - 3:55
    kuliko kutofoa madawa
    yenye kanuni mingi
  • 3:55 - 3:59
    Na pia kunayo motisha kikodi
    kutoa
  • 3:59 - 4:04
    Baadaye tunafikisha haya madawa
    kwa watu wazozihitaji.
  • 4:04 - 4:06
    Pendekezo mpya inapokuja,
  • 4:06 - 4:11
    jukwaa letu inaambatanisha matakwa
    ya mgonjwa na dawa ilioko
  • 4:11 - 4:14
    Jukwaa letu basi inatoa
    orodha ya kuchukua dawa bohari
  • 4:14 - 4:17
    madawa yanachukuliwa
    na mapendekezo kuandikwa
  • 4:17 - 4:22
    Tunajega duka ya kisasa
    wenye uzoefu ya karne 21
  • 4:22 - 4:25
    Wanayostahili familia wenye mapato madogo
  • 4:25 - 4:28
    Wagonjwa wanaweza jiandikisha
    chini ya dakika tano
  • 4:28 - 4:32
    na kufikia
    zaidi ya madawa 500,
  • 4:32 - 4:37
    yenye orodha toka
    afkani
  • 4:37 - 4:39
    mpaka kichaa
  • 4:39 - 4:45
    Kiukweli imewakilisha asilimia 75
    ya madawa yanayoagizwa
  • 4:45 - 4:47
    Amerika leo.
  • 4:47 - 4:52
    Pia tunashirikiana na mtandao wa madaktari
    wauguzi na wasimamizi wa kesi
  • 4:53 - 4:55
    katika hospitali
    na kliniki huru
  • 4:55 - 4:57
    wanaopendekeza wagonjwa kwetu
  • 4:57 - 5:00
    Tunarahisishia wadumu wa afya
    kazi
  • 5:00 - 5:04
    kwa kutoa madawa
    yaliyoagizwa
  • 5:04 - 5:08
    kwa vile kuituma kwa famasia ya mtaa
  • 5:08 - 5:13
    Na wagojwa kuchukulia
    kwa moja wa washirika wetu
  • 5:13 - 5:16
    ama kupelekewa madawa
    nyumbani
  • 5:16 - 5:20
    Kwa kutofualitia
    njia ya kawaida
  • 5:20 - 5:24
    tunaweza dai bei sawa na
    ilio wazi -
  • 5:24 - 5:28
    kama dola mbili kila mwezi
    kununua takriban madawa zote
  • 5:29 - 5:33
    Hii inadhihirisha bei
    inayotabirika na nafuu
  • 5:33 - 5:36
    ambayo watu wanaweza bajetia.
  • 5:36 - 5:41
    Tumegawa dawa za kutosha
    kwa takriban watu 150,000
  • 5:42 - 5:44
    Lakini tunaweza fanya zaidi.
  • 5:44 - 5:47
    Lengo letu ni kufikia watu milioni
  • 5:47 - 5:51
    na madawa ya
    dola takriban bilioni
  • 5:51 - 5:52
    kwa miaka tano ijayo,
  • 5:52 - 5:55
    kupanua miradi yetu hadi majimbo 12
  • 5:55 - 6:00
    Kwa kiwango hii,kufikia
    jamii ambao ni
  • 6:00 - 6:04
    asilimia 40 kwa hao milioni 10
  • 6:04 - 6:08
    waliokosa ufikavu thabiti na nafuu
  • 6:08 - 6:11
    Huduma yetu moja kwa moja kwa watu milioni
  • 6:11 - 6:15
    itashusha bei chini
    kwa watu wengi
  • 6:15 - 6:19
    Ni Walmart pekee wamezindua
    bei ya dawa
  • 6:19 - 6:21
    mnamo mwaka 2016,
  • 6:21 - 6:23
    kwa kutoa orodha finyu wa madawa
  • 6:23 - 6:25
    kwa bei iliyosimama ya dola nne
  • 6:25 - 6:27
    Huu ulizindua mabadiliko makubwa,
  • 6:28 - 6:31
    Kupelekea washindani wake
    kutoa orodha zao
  • 6:31 - 6:34
    na bei wangeshusha,
  • 6:34 - 6:38
    Kwa malengo ya madawa
    yenye uwazi na nafuu
  • 6:38 - 6:40
    kwenye majimbo haya mapya,
  • 6:40 - 6:43
    tunaweza shawishi
    bei kwenye maeneo haya
  • 6:43 - 6:49
    kushuka kwa jamii
    wenye mapato ya chini
  • 6:49 - 6:52
    Mfumo wetu wa hali ya afya ni changamani
  • 6:52 - 6:54
    Inachosha,
  • 6:54 - 6:57
    Ni kama hayamkini kupiga hatua.
  • 6:57 - 7:02
    Tweza badili
    kufikia dawa.
  • 7:03 - 7:08
    Kwa kutunia madawa ya ziada
    kama kigezo cha kushinikiza mabadiliko
  • 7:08 - 7:12
    katika hii sekta wenye bilioni kadha
  • 7:12 - 7:16
    tunaweza pindua ufikaji
    kwa madwa
  • 7:16 - 7:18
    kwa kuegemea msingi thabiti
  • 7:18 - 7:23
    kwamba watu waoishi moja ya
    nchi tajiri duniani
  • 7:23 - 7:27
    wanaweza na wanafaa wafikie
    kila aina ya dawa wanahitaji
  • 7:27 - 7:30
    kuishi wa kunawiri
  • 7:31 - 7:34
    Sitadanganya nina suluhu zote
  • 7:34 - 7:38
    kurekebisha shida ilioko
    katika mfumo wetu wa afya
  • 7:38 - 7:42
    Lakini kufikishia mamilioni
    ya watu dawa
  • 7:42 - 7:44
    wanayohitaji kuishi kwa afya,
  • 7:44 - 7:48
    kuokoa madawa ili kuokoa maisha -
  • 7:48 - 7:52
    hio tunaweza fanya leo.
  • 7:53 - 7:54
    Ahsanteni
Title:
Uamuzi baina ya ununuzi wa dawa ama kulipa bili haufai
Speaker:
Kiah Williams
Description:

Wakati bei ya madawa aagizo yanapanda Americani,maelfu ya watu wanalazimika kuacha madawa yanayookoa maisha -wakati huo viwanda na vituo vya huduma za afya wanatofoa madawa ya ziada hayajaharibika.Kiah Williams anaelezea jinsi SIRUM- kampuni isiyotengeneza faida inafikia familia inayohitaji haya madawa sana kwa madawa hayajatumika -na mpango wa kushusha gharama ya dawa kwa kusindika takribani dola bilioni kwa miaka tano ijaayo.(Mpango huu kabambe ni sehemu ya Mradi Changina,pendekezo la TED kuhamasisha na kugharamia mabadiliko ulimwenguni.)

more » « less
Video Language:
English
Team:
TED
Project:
TEDTalks
Duration:
08:07

Swahili subtitles

Revisions