Turkish subtitles

← Açık-kaynaklı kanser araştırması

Get Embed Code
28 Languages

Showing Revision 25 created 08/03/2020 by Cihan Ekmekçi.

  1. Bundan 10 yıl önce Chicago'dan Boston'a
  2. kanser ve kimyaya olan ilgimle taşındım.
  3. Belki bilirsiniz ki
    kimya molekül yapma bilimidir
  4. ya da benim için yeni kanser
    ilaçları demektir.
  5. Yine bilebileceğiniz gibi
    kimya ve ilaç için
  6. Boston tam bir cennet.
  7. Cambridge'de bir üniversite
    öğrencisine çarpmadan
  8. dur işaretini pas geçemezsiniz.
  9. Okulun barının adı
    ''Bilimin Mucizesi''.
  10. Levhalarda ''Laboratuvarda
    boş yer vardır'' yazıyor.
  11. Bu 10 yıl içinde kesinlikle
    bilimsel bir devrimin başlangıcına

  12. şahit olduğumuzu söyleyebiliriz
    ve bu devrim genom tıbbıdır.
  13. Artık kliniğimize gelen hastalar hakkında
  14. hiç olmadığı kadar çok şey biliyoruz.
  15. Nihayet yıllardır onlara baskı yapan
    şu sorunun cevabını verebiliyoruz:
  16. Neden kanser oldum?
  17. Bu bilgi aynı zamanda çok şaşırtıcı.
  18. Daha bu devrimin başlangıcında
    olsak da biliyoruz ki
  19. on binden fazla geni etkileyen
  20. kırk bin civarı mutasyon var.
  21. Bu genlerin beş yüzü
    kansere sebep olan birer faktör.
  22. Ama karşılastırdığımızda
  23. bir düzine kadar hedeflenen ilacımız var.
  24. Bu kanser ilaçlarının yetersizliği
  25. babama pankreas kanseri
    teşhisi konulduğunda
  26. bizi can evimizden vurdu.
  27. Onu Boston'a götürmedik.
  28. Genomunu sekanslamadık.
  29. Bu kansere neyin sebep olduğu
    yıllardır biliniyor.
  30. Sebebi üç tane protein: ras, myc, p53.
  31. Bu yaklaşık 80'lerden
    beri bildiğimiz eski bir bilgi.
  32. Bu veya çok sayıda katı tümörden
  33. herhangi birine sahip bir hastaya
  34. yazabileceğim bir ilaç yok.
  35. Mahşerin Atlıları'nın kanser versiyonu.
  36. ras, myc ve p53'ün ilacı yok.
  37. Doğal olarak sorabilirsiniz: Neden?
  38. Hiç tatmin edici olmayan
    fakat bilimsel cevap:
  39. Bu çok zor.
  40. Hangi sebeple olursa olsun
    bu üç protein bizim alanda
  41. ''ilaçlanılamaz genom''
    diye anılan bölgeye girdi.
  42. bu sörf yapılamaz bir bilgisayar
    ya da yürünemez bir ay demek gibi.
  43. Bu korkunç bir ticari koşul.
  44. Fakat bu demek oluyor ki
  45. biz bu proteinlerde, içine
    moleküler çilingir gibi
  46. küçük ve aktif organik madde
    veya ilaç maddesi iliştirebileceğimiz
  47. kaygan girintiyi tanımlayamadık.
  48. Klinik tıp ve hematoloji, onkoloji
  49. ve kök hücre nakli konusunda
    eğitim aldığım için,
  50. bunun yerine FDA'daki
    düzenleyici ağ üzerinden
  51. basamaklanan şu maddelerdi:
  52. arsenik, talidomit
  53. ve bu azot hardal gazının
    kimyasal türeviydi.
  54. Bu 21'inci yüzyıl.
  55. Yani ben de bu ilaçların
    performans ve kalitesinden
  56. tatmin olmamış diyebileceğiniz bir şekilde
  57. keşif kimyasını öğrenerek
  58. ve açık kaynağın, kitle kaynağın
    akademide erişimimiz olan
  59. işbirliği ağımızın cesur yeni dünyası
    kapsamında yaklaşarak
  60. hastalarımıza daha hızlı bir şekilde
  61. güçlü ve hedefli tedaviler
    sağlayabilmek için okula döndüm.
  62. Şimdi buna yapılmakta olan bir iş
    gözüyle bakın
  63. ama size çok nadir bir kanser olan
    orta hat karsinomu ile ilgili
  64. ve bu kansere sebep olan, ilaçlanamayan,
    BRD4 adındaki protein hakkında
  65. ve Dana-Farber kanser enstitüsündeki
    laboratuvarımda geliştirilen
  66. bunu geliştiren kimyacı Jun Qi'nin
    isminiz verdiğimiz JQ1 molekülü hakkında
  67. bir hikaye anlatacağım.
  68. BRD4 ilginç bir protein.
  69. Hastalarımızı öldürmek için
    yaptığı onca şeye bakarak
  70. kanserin kanser olduğunu
    nasıl hatırladığını sorabilirsiniz.
  71. Bütün genomunu sarmalayıp iki hücreye
    bölündükten sonra tekrar açtığı zaman
  72. ihtiyacı olan genler olmasına rağmen
  73. neden göz veya karaciğer
    hücresine dönüşmüyor?
  74. O kanser olduğunu hatırlıyor.
  75. Bunun sebebi diğer
    bütün hücrelerde olduğu gibi
  76. kanser, hücreye kanser olduğunu
  77. ve sürekli bölünmeye devam etmesi
    gerektiğini hatılatan
  78. küçük post-it notlar gibi
    moleküler işaretler yerleştiriyor.
  79. Bu küçük post-it notlar,
    bu protein ve onun sınıfında olan
  80. bromodomain proteinlerini içeriyor.
  81. Biz de düşündük ki eğer biz
    bu dönen proteinin temelindeki
  82. küçük girintiye girerek o post-it'in
    yapışmasını engelleyen
  83. bir protein yaparsak, belki de
    bu BRD4 proteinine bağımlı olan
  84. kanser hücrelerini kanser
    olmadıklarına ikna edebilirdik.
  85. Böylece bu problem üzerine
    çalışmaya başladık.
  86. Bileşen kütüphaneleri oluşturduk.
  87. Sonunda bu ve buna benzeyen
    JQ1 adındaki maddelere ulaştık.
  88. Şimdi bir ilaç şirketi olmadığımız için
  89. ilaç şirketlerinin sahip olmadığı
    bazı esnekliklere sahip olabilir
  90. ve onların yapamadığı
    bazı şeyler yapabilirdik.
  91. Arkadaşlarımıza bunu mail atmaya başladık.
  92. Benim laboratuvarım küçük.
  93. Düşündük ki bu başkalarına gönderip
  94. molekülün davranışını görebilirdik.
  95. Molekülü, bu protein için tam olarak
    nasıl bu kadar potent olduğunu
  96. anlamamıza yardım eden
    bu fotoğrafı yollayanın
  97. başarılı bir grup
    kristal bilimcinin olduğunu
  98. İngiltere, Oxford'a gönderdik.
  99. Buna biz şekil tamamlayıcılığının
    mükemmel uyumu
  100. ya da eldivenin içindeki el diyoruz.
  101. Şimdi bu BRD4'e bağımlı olan
    çok nadir bir kanser.
  102. Biz de Birmingham'daki
    genç patologlar
  103. ve Kadın Hastanesinden
    aldığımız örneklerle çalıştık.
  104. Bu örneklere bu molekülü
    uyguladığımız zaman
  105. çok çarpıcı bir şey gözlemledik.
  106. Küçük, yuvarlak, hızla çoğalan,
    kol ve uzantıları olan
  107. kanser hücreleri şekil değiştiriyordu.
  108. Aslında, kanser hücresi kanser olduğunu
  109. unutup normal hücreye dönüşüyordu.
  110. Bu bizi çok heyecanlandırdı.
  111. Normalde bir sonraki hamle,
    bu molekülü fareye uygulamak olurdu.
  112. Ama bu nadir kanser türünde
    bir fare modeli olmaması problemdi.
  113. Biz bu araştırmayı yaparken
  114. bu tedavisi olmayan
    kanserden dolayı
  115. hayatının son evresinde olan
    29 yaşındaki Connecticut'tan
  116. bir itfaiyeci ile ilgileniyordum.
  117. Bu BRD4 bağımlısı kanser,
    onun sol akciğeri boyunca büyüyordu.
  118. Küçük birikintileri süzen
    bir göğüs tüpü vardı.
  119. Her hasta bakım vardiyasında
    bu birikintileri atıyorduk.
  120. Bu hastaya gittik ve bizimle
    işbirliği yapmasını teklif ettik.
  121. Onun değerli ve nadir kanserli parçacığını
    göğüs tüpünden alıp
  122. şehrin öbür ucuna götürüp,
  123. bir fareye enjekte ederek
    klinik araştırma yapabilir miydik?
  124. Tabii ki bunu insanlarda uygulamak
    imkansız olurdu ve yasaktı.
  125. Ve o bize izin verdi.
  126. Lurie Aile Hayvan Görüntüleme Merkezi'nde
    meslektaşımız Andrew Kung,
  127. plastiğe hiç dokunmadan bu kanseri
    başarılı bir şekilde farede büyüttü.
  128. Ve bir farenin PET taramasını
    burada görebilirsiniz.
  129. Kanser, bu hayvanın arka bacağında
    bu kırmızı, iri kütle olarak büyüyor.
  130. Ve biz onu bizim molekülümüz ile
    tedavi ettik.
  131. Bu şeker bağımlılığı ve hızlı
    büyüme kayboldu gitti.
  132. Sağdaki hayvanda ise kanserin
    karşılık verdiğini görebilirsiniz.
  133. Bu hastalığın dört farklı fare modelinde
    klinik araştırmalarını tamamladık.
  134. Ve her seferinde aynı şeyi gördük.
  135. Bu ilacı alan fareler yaşıyor,
    diğerleri ise hızlıca ölüyordu.
  136. Bir ilaç şirketi bu durumda
    ne yapardı diye düşündük.
  137. Onlar büyük ihtimalle bu maddeyi aktif
    bir farmasötik haline getirene kadar
  138. bunu bir sır olarak saklarlardı.
  139. Biz ise tam tersini yaptık.
  140. Bu bulguyu en erken
    prototip aşamasında
  141. açıklayan bir makale yayınladık.
  142. Dünyaya bu molekülün
    kimyasal kimliğini açıkladık.
  143. Normalde bizim alanda bu bir sırdır.
  144. İnsanlara onu tam olarak
    nasıl yapacaklarını söyledik.
  145. Onlara e-mail adresimizi verip
  146. isterlerse molekülü bedavaya
    gönderebileceğimizi söyledik.
  147. (Gülüşmeler)
  148. Laboratuvarımız için en çekişmeli
    ortamı oluşturmak istedik.
  149. Ve maalesef bu denememiz başarılı oldu.
  150. (Gülüşmeler)
  151. Çünkü şimdi, bu molekülü
    paylaştığımız için,
  152. sadece geçen yıl Aralıktan beri
    Amerika'da 40 laboratuvar
  153. ve Avrupa'da 30 laboratuvar
    --çoğu ilaç şirketi-- bu alana girmeye,
  154. bu nadir kanseri hedeflemeye çalışıyor.
  155. Neyse ki şu an bu,
    alanda çalışılmak istenen bir konu.
  156. Fakat, bu laboratuvarlardan gelen
    bu molekül ile ilgili olan çalışmalar,
  157. bize belki de tek başımıza
    sahip olamayacağımız
  158. bakış açısı kazandırdı.
  159. Bu molekül uygulanan lösemi hücreleri
    normal beyaz kan hücresine dönüştü.
  160. Tedavisi olmayan bir
    kemik iliği hastalığı olan
  161. çoklu miyelomlu fareler bu ilaca
    çarpıcı bir şekilde cevap verdi.
  162. Belki yağların hafızası
    olduğunu biliyorsunuzdur.
  163. Bunu sizin için güzelce
    açıklayacağım.
  164. (Gülüşmeler)
  165. Aslında, bu molekül, bu adiposit
    denen yağ kök hücresinin
  166. nasıl yağ yapılacağını
    hatırlamasını engelliyor.
  167. Böylelikle şu, tıpkı memleketim
    Şikago'daki insanlar gibi, yağlı diyete
  168. tabii olan fare büyük bir tıbbi problem
    olan yağlı karaciğere yakalanmayacak.
  169. Bu araştırma, sadece benim
    laboratuvarıma değil
  170. bizim enstitümüze, Harvard Tıp Okulu'na
    öğrettiği şey bizim ilaç keşfi için
  171. akademide eşsiz kaynaklarımız olduğu
    ve diğer hepsinden fazla kanser molekülünü
  172. bilimsel olarak test eden merkezimizin
    kendi kendine yapamadığıdır.
  173. Burada listelenen sebeplerden dolayı,
    bizce akademik merkezler için bu
  174. kavramsal olarak ustalık isteyen
    ve yaratıcı prototip ilaç keşfi disiplinine
  175. katılmak için büyük bir fırsat.
  176. Peki, sırada ne var?
  177. Bu molekülü yaptık fakat
    o hâlâ bir hap değil.
  178. Ağız yoluyla almaya uygun değil.
  179. Bunu halledip onu hastalara
    ulaştırmamız gerekiyor.
  180. Laboratuvardaki herkes,
  181. özellikle hastalarla
    etkileşime geçtikten sonra,
  182. bu molekülü içeren
    ilacı yapmaya zorunlu hissetti.
  183. Burası, sizin yardımınızı, içgörünüzü,
  184. ve işbirlikçi katılımınızı
    kullanabileceğimizi söyleceğim yer.
  185. Bir ilaç şirketinin aksine,
    bu molekülleri koyabileceğimiz
  186. bir ardışık düzeneğimiz yok.
  187. Bu molekülü diğerlerinin yanında
    nasıl konumlandıracağımızı söyleyecek
  188. satış ve pazarlamacılarımız yok.
  189. Bizim elimizde olan, bu molekülü
    kliniğe taşımamız için
  190. akademik bir merkezin esnekliği sayesinde
    yeterli, motive, hevesli
  191. ve iyi finanse edilmiş insanlarla,
    prototip ilacımızı dünya çapında
  192. paylaşma yeteneğimizi
    kaybetmeden çalışmak.
  193. Bu molekül yakında bizi terkedip,
  194. küçük bir şirket olan
    Tensha Therapeutics'e geçiş yapacak.
  195. Ve gerçekten, bu bizim küçük
    ilaç keşif düzeneğimizden
  196. mezun olur gibi giden dördüncü molekül;
    ve bunların ikisi
  197. --cilt lenfoması için
    topikal bir ilaç ile
  198. çoklu miyelom için
    ağızdan alınan bir ilaç--
  199. bu yıl temmuzda ilk klinik araştırma için
    hasta yataklarına gelecek ki
  200. bu bizim için büyük
    ve heyecan verici bir dönüm noktası.
  201. Sizi sadece iki fikir ile
    bırakmak istiyorum.
  202. Birincisi: eğer bu araştırma
    hakkında bir şey eşsiz ise
  203. bu bilimden çok stratejik olmasıdır.
  204. Bu bize göre "Keşif kimyası araştırmasının
    en başında olabileceğimiz kadar dürüst
  205. ve açık olursak ne olur?" sorusunun
    cevabını aradığımız bir sosyal deneydi.
  206. Bu sayı ve harfler dizini
    ve yazıya dökülebilen
  207. ve sanırım dünya çapında
    Tivitlenebilen sembol
  208. ve parantezler bizim
    molekülümüzün kimyasal kimliği.
  209. Bu ilaç şirketlerinden en çok
    ihtiyacımız olan bilgi,
  210. bu erken prototip ilaçların
    nasıl çalışabileceğinin bilgisi.
  211. Fakat bu bilgi büyük ölçüde bir sır.
  212. Ve biz de hedefli tedavileri
    hızlı ve sorumlu bir şekilde artırmak için
  213. bilgisayar biliminin iki en büyük
    başarısı olan kitlesel açık kaynaktan
  214. veri indirmenin yollarını arıyoruz.
  215. Şimdi, bu iş modeli, hepinizi kapsıyor.
  216. Bu araştırma toplum tarafından fonlanıyor.
  217. Kurumlar tarafından fonlanıyor.
  218. Ve Boston'da öğrendiğim bir şey ise
    insanların kanser için her şeyi yapması
  219. işte ben buna bayılıyorum.
  220. Bütün eyalet boyunca bisiklet sürüyor,
    nehir boyunca yürüyorsunuz.
  221. (Gülüşmeler)
  222. Hiçbir yerde kanser araştırması için
  223. böylesine eşsiz bir destek görmedim.
  224. Ve ben katılımınız, işbirliğiniz
  225. ve en çok da fikirlerinize olan
    güveniniz için
  226. size teşekkür etmek istiyorum.
  227. (Alkışlar)