Polish subtitles

← Ogromny (i nieuregulowany) świat technik inwigilacji

Get Embed Code
24 Languages

Showing Revision 23 created 12/22/2020 by Ola Królikowska.

  1. Kilka lat temu
  2. znajomy konsultant ds. obrony z USA
  3. opowiedział mi o podróży do Uzbekistanu,
  4. gdzie pomagał w sprzedaży technologii,
  5. która pozwala rządowi Uzbekistanu
    szpiegować własnych obywateli.
  6. Pokazał nawet materiały marketingowe,
  7. które przedstawił uzbeckiemu rządowi.
  8. Jedna lśniąca broszura dotyczyła techniki
    przechwytywania nie tylko połączeń,
  9. ale też tożsamości rozmówcy
  10. niezależnie od użytego numeru telefonu,
  11. tylko na podstawie niepowtarzalnego głosu
  12. i dokładnej lokalizacji geograficznej.
  13. Mój znajomy zajmował się
    handlem bronią od lat.

  14. Nie był typem szemranego
    przemytnika z hollywoodzkich filmów.
  15. Pracował dla legalnych firm zachodnich
  16. sprzedających broń za granicę.
  17. Sprzedaż tej technologii
    nie była dla niego problemem.
  18. To tylko kolejny krok w handlu bronią,
  19. łatwiejszy niż sprzedaż broni do Iraku,
  20. bo nie potrzeba zezwolenia na eksport
  21. z Departamentu Stanu USA,
  22. jak w przypadku sprzedaży innej broni.
  23. Okazuje się, że narzędzia inwigilacji
  24. są niemal całkiem nieuregulowane,
  25. bo obecnie nie są zdefiniowane jako broń,
  26. a powinny i musimy to zmienić.
  27. Jako dziennikarka od dwudziestu lat

  28. przyglądam się, jak świat wojska i wywiadu
  29. przyspiesza rozwój nauki i techniki.
  30. Śledzę powstawanie nowej broni
  31. i patrzę, co się dzieje,
  32. kiedy broń sprzedaje się za granicę.
  33. Co w epoce informacji jest bronią?
  34. Wiemy, że bronią są uzbrojone drony,
  35. a także pociski i bomby,
  36. ale według klasyfikacji Departamentu Stanu
  37. broń to wiele różnych technologii.
  38. Co jeśli naukowiec na oceanograficznym
    statku badawczym płynącym za granicę

  39. zechce zabrać nowe gogle noktowizyjne?
  40. Według Departamentu Stanu
    potencjalnie stanowią one broń.
  41. Dlaczego?
  42. Chociaż gogli noktowizyjnych
    używają obecnie naukowcy
  43. i myśliwi na całym świecie,
  44. powstały one na potrzeby wojska.
  45. Z kolei narzędzia inwigilacji,

  46. które autorytarny system
    wykorzysta do szpiegowania obywateli,
  47. dysydentów czy dziennikarzy,
  48. według rządu USA nie stanowią broni.
  49. A jednak narzędzia inwigilacji
  50. są częścią wartego miliardy
    i rozwijającego się ukrytego sektora.
  51. Geneza szpiegowskiego rynku
    sięga jakieś 18 lat wstecz

  52. do hotelu Hilton w północnej Wirginii,
  53. zaledwie kilka mil od amerykańskiej
    agencji wywiadowczej CIA.
  54. Kilkadziesiąt osób,
    głównie w ciemnych garniturach,
  55. zebrało się tam wiosną 2002 roku
  56. na konferencji o skromnej
    nazwie ISS World.
  57. Na pierwszy rzut oka konferencja
    przypominała wiele innych
  58. organizowanych w pobliżu Waszyngtonu, DC.
  59. Ta jednak była wyjątkowa.
  60. ISS oznacza Inteligentny
    System Wspomagania,
  61. a uczestnicy reprezentowali
  62. firmy budujące technologie do szpiegowania
  63. prywatnej komunikacji.
  64. Byli to po prostu spece
    od podsłuchu na zlecenie.
  65. Znaleźli się tam, bo niecały rok wcześniej

  66. ataki terrorystyczne
    na Nowy Jork i Waszyngton
  67. skłoniły Kongres do przeforsowania ustawy
  68. znanej jako Patriot Act.
  69. Tak rząd uzyskał uprawnienia
  70. do monitorowania komunikacji
  71. mailowej, internetowej, telefonicznej,
  72. a nawet transakcji finansowych.
  73. To stworzyło natychmiastowy popyt na dane.
  74. W duchu amerykańskiej przedsiębiorczości
  75. pojawiła się branża gromadzenia danych.
  76. W 2002 roku

  77. branża dopiero raczkowała.
  78. Może 10% ludności świata
  79. korzystało z internetu,
  80. więc informacje zbierano z maili i rozmów
  81. z telefonów stacjonarnych i komórkowych.
  82. W kolejnych latach
  83. sposób porozumiewania się
    uległ gwałtownym zmianom.
  84. Pojawił się Skype, Facebook,
  85. wreszcie przełomowy iPhone
  86. i po kilku latach
  87. miliardy ludzi nosiły w kieszeni komputer,
  88. który zajął się wszystkim,
    od monitorowania ćwiczeń
  89. do poszukiwania partnera.
  90. Już niepotrzebne były
    zaawansowane techniki
  91. Agencji Bezpieczeństwa Krajowego
    czy dużych telekomów
  92. do monitorowania komunikacji.
  93. W niektórych przypadkach
  94. wystarczał dostęp do aparatu w kieszeni.
  95. Tak narodziła się zupełnie nowa branża.
  96. Niewiele firm potrafi budować
    pociski lub samoloty,

  97. ale nie potrzeba dużego kapitału,
    żeby stworzyć oprogramowanie,
  98. które włamie się do smartfona.
  99. Hakerzy komputerowi działali od lat,
  100. ale teraz ich umiejętności
    mogły budować technologie
  101. bardzo potrzebne organom ścigania
  102. i agencjom wywiadowczym.
  103. Wkrótce dziesiątki, a nawet setki firm
  104. weszły na rynek podsłuchu.
  105. Niewielka konferencja w Wirginii
  106. rozrosła się i stała znana
    jako Bal speców od podsłuchu.
  107. Niewiele wiadomo na temat

  108. początków Balu speców,
  109. bo był imprezą zamkniętą.
  110. Wstęp miały tylko firmy
    i ich klienci rządowi.
  111. Dziennikarze słyszeli coraz więcej
  112. o firmach wchodzących
    na prywatny rynek szpiegowski.
  113. Podejrzani biznesmeni jeździli po świecie,
  114. robiąc interesy,
  115. często z autorytarnymi reżimami.
  116. Od początku nie był to rynek regulowany.

  117. Są kraje, które wymagają zezwolenia
    na sprzedaż takich technologii za granicę,
  118. ale bez obostrzeń,
    jakim podlega zwykła broń.
  119. Na przykład włoska firma Hacking Team
  120. podobno sprzedała swoją
    technologię autorytarnym reżimom
  121. Egiptu i Kazachstanu.
  122. Firma NSO Group z Izraela
    według doniesień sprzedaje technologię
  123. reżimowi w Arabii Saudyjskiej
  124. oskarżonemu o nękanie,
  125. a nawet zabicie jednego
    z przeciwników politycznych.
  126. Postrzegamy broń jako coś śmiercionośnego.
  127. Jednak w epoce informacji
  128. najpotężniejsza broń to coś,
    co nas namierza i rozpoznaje.
  129. Od lat Pentagon i CIA, wiedząc o tym,

  130. próbują stworzyć technologie
  131. śledzące na całym świecie
    osoby podejrzane o terroryzm.
  132. Pentagon zainwestował w inteligentny pył,
  133. mikrosensory wielkości cząsteczek kurzu,
  134. którymi można kogoś po kryjomu posypać
  135. i w ten sposób namierzyć.
  136. Pentagon przez firmę venture capital
  137. inwestuje w spółkę kosmetyczną
    opisaną w "Oprah Magazine",
  138. żeby zbudować urządzenie,
    które po kryjomu może zebrać DNA
  139. przez muśnięcie skóry.
  140. W ostatniej dekadzie
    dzieją się niezwykłe rzeczy.

  141. W wielu przypadkach
    dokonania rynku prywatnego
  142. przewyższyły możliwości Pentagonu czy CIA.
  143. W roku 2008
  144. należąca do Pentagonu
    tajna baza DNA terrorystów
  145. zawierała około 80 tysięcy próbek.
  146. Prywatna spółka AncestryDNA
  147. ma dziś próbki ponad 15 mln osób.
  148. 23andMe, druga co do wielkości
    baza danych genealogicznych,
  149. ma próbki ponad 10 milionów osób.
  150. Może nie potrzeba metod
    rodem z Jamesa Bonda
  151. przy zbieraniu próbek DNA,
  152. skoro dobrowolnie
    wręczamy je prywatnym firmom,
  153. a nawet płacimy za ten przywilej.
  154. Co można zrobić z DNA?

  155. W USA i Chinach
  156. badacze pracują nad użyciem DNA
  157. do tworzenia wizerunku twarzy.
  158. Połączenie DNA z techniką
    rozpoznawania twarzy
  159. daje potężny system inwigilacji,
  160. który może śledzić jednostki
    lub całe grupy etniczne.
  161. Jeśli sądzicie, że powiało paranoją,
  162. pamiętajcie, że w zeszłym roku
    Pentagon wysłał notkę
  163. do wszystkich pracowników
  164. ostrzegającą przed komercyjnymi
    zestawami do badania DNA
  165. w obawie, że zostaną użyte
    do śledzenia ich samych
  166. lub członków ich rodzin.
  167. Jednak mimo obaw Pentagonu związanych
    z techniką rozpoznawania twarzy
  168. nie zrobiono prawie nic,
    żeby okiełznać ten rynek.
  169. Amerykańska spółka Clearview AI

  170. zbiera miliardy zdjęć ludzkich twarzy
  171. z całego internetu,
  172. jak zdjęcia twoje i twojej rodziny,
    które wstawiasz na Instagramie,
  173. a potem sprzedaje usługi
    rozpoznawania twarzy
  174. rządowi i organom ścigania USA.
  175. Nawet jeśli uważacie,
  176. że takie zastosowanie techniki
    jest całkowicie dopuszczalne,
  177. nic nie stoi na przeszkodzie
    sprzedaży osobom prywatnym,
  178. korporacjom czy nawet obcym rządom.
  179. Dokładnie tak robią niektóre firmy.
  180. Pamiętacie bal speców
    od podsłuchu z północnej Wirginii?

  181. Obecnie odbywa się w wielu
    miastach na całym świecie.
  182. Tysiące ludzi jeździ
    na szkolenia i konferencje ISS,
  183. w tym coraz więcej firm
    z Bliskiego Wschodu i Chin.
  184. Bazar szpiegowski zrobił się globalny.
  185. Na pokazach broni na całym świecie
  186. firmy pokazujące techniki
    rozpoznawania twarzy
  187. i oprogramowanie do hakowania telefonów
  188. wystawiają tuż obok
    producentów tradycyjnej broni,
  189. takiej jak czołgi czy pociski.
  190. Przyglądając się targom broni,
  191. łatwo wpaść do dystopijnej króliczej nory,
  192. myśląc o przyszłej technice inwigilacji,
  193. która namierzy nasz każdy ruch.
  194. Pamiętam słowa doradcy Pentagonu,
  195. że wojsko potrzebuje w kosmosie satelit,
  196. które na podstawie DNA namierzą każdego
    w dowolnym miejscu kuli ziemskiej.
  197. To wystarczy, żeby chcieć
    zainwestować w foliową czapeczkę.
  198. Tak naprawdę

  199. nic nie wiemy o technice przyszłości.
  200. Ale wiemy, że z powodu braku regulacji
  201. ten rynek jest rozchwytywany.
  202. Jedna z firm oskarżonych
    o sprzedaż technologii inwigilacyjnej
  203. państwom autorytarnym
  204. oferuje pomoc w namierzeniu
    osób zainfekowanych COVID-19.
  205. Oczywiście technika kusi obietnicą
  206. pomocy w kontrolowaniu pandemii
    poprzez śledzenie kontaktów,
  207. ale otwiera również drzwi
    sprywatyzowanej masowej inwigilacji.
  208. Co zrobić z prywatnym
    bazarem szpiegowskim?

  209. Możemy ukryć się,
    nie korzystać z internetu,
  210. wyrzucić smartfony, zniknąć
    z mediów społecznościowych
  211. lub zamieszkać w jaskni,
  212. ale po prawdzie nie jesteśmy
    zawodowymi szpiegami
  213. i nie potrafimy żyć z fałszywą
    tożsamością lub bez tożsamości.
  214. Nawet prawdziwemu szpiegowi
    trudno pozostać nieuchwytnym.
  215. Nieważne, ile paszportów ma Jason Bourne,
  216. jeśli jego twarz jest w bazie danych.
  217. Jeśli rządy straciły kontrolę
    nad narzędziami inwigilacji,
  218. czy możemy coś z tym zrobić?
  219. Słyszałam argument,

  220. że nawet jeśli USA zakaże firmom
  221. sprzedaży tej technologii za granicę,
  222. po prostu wkroczą firmy z Chin.
  223. Obecnie kontrolujemy handel bronią,
  224. nawet jeśli w sposób niedoskonały.
  225. Kilka lat temu pojawił się
    wielostronny wniosek,
  226. żeby zrobić to samo,
  227. to znaczy żądać licencji na eksport
    oprogramowania do nadzoru.
  228. USA należały do państw,
  229. które przyjęły dobrowolne regulacje,
  230. ale w Waszyngtonie wniosek upadł.
  231. Mamy rząd, który woli sprzedać
    więcej broni za granicę
  232. niemal bez restrykcji,
  233. w tym państwom
  234. oskarżonym o nadużywanie
    technik inwigilacji.
  235. Sądzę, że trzeba wrócić do tego wniosku,

  236. a nawet pójść krok dalej.
  237. Musimy zasadniczo zmienić sposób
    myślenia o technikach inwigilacji
  238. i zdefiniować takie narzędzia jako broń.
  239. Pozwoliłoby to rządowi
  240. uregulować i kontrolować
    ich sprzedaż i eksport,
  241. tak jak kontroluje się broń tradycyjną
  242. typu nowoczesne samoloty i pociski.
  243. To oznacza uznanie technologii
    śledzącej naszą tożsamość,

  244. czyny, słowa,
  245. a czasem nawet myśli
  246. jako formy zaawansowanej broni.
  247. Ta niebezpiecznie potężna broń
  248. trafia do nabywcy, który da więcej
  249. i podlega kaprysom bazaru szpiegowskiego.
  250. Dziękuję.