Albanian subtitles

← Simon Berrow: Si të shpëtosh një peshkqen per të cilin nuk di asgjë?

Get Embed Code
28 Languages

Showing Revision 9 created 08/09/2012 by Helena Bedalli.

  1. Peshkaqenët shtegtarë janë krijesa mbresëlënëse. Janë të mrekullueshëm.
  2. Arrijnë gjatësi deri në 10 metra.
  3. Disa thonë që arrijnë gjatësi edhe më të mëdha.
  4. Peshojnë deri në 2 ton.
  5. Disa thonë që peshojnë deri në 5 ton.
  6. Eshtë peshku i dytë më i madhi në botë.
  7. Janë kafshë të parrezikshme që ushqehen me plankton.
  8. Besohet që janë të aftë të
  9. filtrojnë 1 km kub ujë cdo orë
  10. dhe konsumojnë rreth 30 kg plankton në ditë për të mbijetuar.
  11. Janë krijesa fantastike.
  12. Jemi me shumë fat në Irlandë që kemi shume peshkaqenë shtegtarë
  13. dhe shume mundësi që ti studiojmë.
  14. Ata kishin rëndësi të posaqme për komunitetet bregdetare

  15. prej qindra vitesh
  16. vecanërisht rreth rajoneve të Claddagh, Duff, Connemara
  17. ku bujqit lundronin
  18. me harpat dhe varkat e tyre
  19. në detë të hapur, nganjëherë tek një vend i njohur si Sunfish Bank,
  20. që gjendet rreth 30 milje në perëndim të Ishullit Achill,
  21. për të gjuajtur peshkaqenët shtegtarë.
  22. Ky është një punim në dru që daton nga vitet 1700 ose 1800.
  23. Ata kishin rëndësi të madhe, sidomos për vajin që nxirret nga mëlcia e tyre.

  24. Mëlqia përbën 1/3 -tën e trupit të peshkaqenit shtegtar dhe është e mbushur me vaj.
  25. Mund të nxjerrësh litra të tëra vaji nga mëlqia e tyre.
  26. Ky vaj përdorej posaqërisht për ndricim,
  27. por gjithashtu për të lidhur plagët dhe gjëra tjera.
  28. Në fakt, ndricimi rrugor në vitin 1742
  29. në Galway, Dublin dhe Waterford
  30. ishte falë vajit të këtij lloji të peshqve.
  31. Sunfish (Peshk dielli) është një tjetër term që përdoret për tu referuar peshkaqenëve shtegtarë.
  32. Andaj ata kishin rëndësi të jashtëzakonshme.
  33. Ekzistojnë që një kohë të gjatë, dhe kanë shumë rëndësi për komunitetet bregdetare.
  34. Një prej zonave më konkrete të peshkimit të peshkaqenëve shtegtarë

  35. gjindet në Ishullin Achill.
  36. Ky është Gjiri Keem në Ishullin Achill.
  37. Peshkaqenët vinin shpesh tek gjiri.
  38. Peshkatarët lidhnin një rrjetë tek kepi,
  39. që lidhej me rrjetat tjera.
  40. Kur peshkqenët afroheshin dhe godisnin rrjetën, rrjeta binte mbi ta.
  41. Kjo bënte që peshkaqenët të përmbyteshin dhe tu merrej fryma.
  42. Nganjëherë, ata renditeshin në varkat e tyre të vogla,
  43. dhe i mbytnin duke i qëlluar prapa qafës me shtiza.
  44. Më pas i tërhiqnin peshkaqent tek Limani i Purteenës,
  45. i valonin dhe u merrnin vajin.
  46. Poashtu përdornin mishin si pleh
  47. dhe u merrnin pendat.
  48. Prerja e pendave të peshkaqenëve dhe rihudhja e trupit në oqean
  49. është kërcënimi më i madh për peshkaqenët.
  50. Ne u kemi frikën peshkaqenëve falë filmit "Nofullat."

  51. Peshkaqenët mbysin rreth 5-6 njerëz
  52. në vit.
  53. Një prej këtyre rasteve ndodhi pak kohë më parë, apo jo? Para dy javësh.
  54. ne mbysin rreth 100 milion peshkqenë në vit.
  55. Nuk e di si qëndron puna e ekuilibrit në këtë rast,
  56. mirëpo mendoj që peshkaqenët duhet të na kenë frikën neve më shumë se ne atyre.
  57. Ishte një zonë peshkimi mjaft e dokumentuar,
  58. dhe sic mund ta shihni , kulmoi në të 50-tat
  59. kur mbytja e e peshkaqenëve arriti në 1500 në vit.
  60. Dhe morri tatëpjetë shumë shpejt - rast tipik i zonave të peshkimit që lulëzojnë dhe shuhen shpejt
  61. që sugjeron se depozitat janë shteruar
  62. ose shkalla e riprodhimit është e ulët.
  63. Gjatë kësaj peridudhe ata mbytën rreth 12 000 peshkaqenë
  64. thejshtë duke përdorur litarë
  65. tek Gjiri Keem
  66. në Ishullin Achill.
  67. Mbytja e peshkaqenvve vazhdoi deri në mesin e të 80-tave

  68. posaqërisht në Dunmore East në Qarkun e Waterfordit.
  69. Rreth 2500-3000 peshkaqenë u mbytën deri në vitin 1985,
  70. shumica prej tyre nga anijet Norvegjeze.
  71. Këto figurat e zeza, nuk shihen shumë qartë, ishin anijet Norvegjeze që gjuanin peshkaqenët shtegtarë,
  72. dhe vija e zezë në folenë e sorrës
  73. nënkupton që kjo është anije që gjuan peshkaqenë
  74. dhe jo balena.
  75. Rëndësia e peshkqenve shtegtarë për komunitetet bregdetare

  76. mund të vërehet nga gjuha e folur.
  77. Nuk shtirem kinse kam origjinë irlandeze,
  78. mirëpo në Kerry këta peshkaqenë njiheshin si "Ainmhide na seolta",
  79. perbindëshi me vela.
  80. Një emër tjetër është "Liop an da lapa,"
  81. bisha e ngathët me dy penda
  82. "Liabhan mor" sugjeron që flitet për një kafshë të madhe.
  83. Ose e preferuara ime, "Liabhan chor greine,"
  84. peshku i mrekullueshëm i diellit.
  85. Eshtë një emër i këndshëm dhe ndjellës.
  86. në Ishullin e Torit, një vend mjaft i cuditshëm, njiheshin si "të pamend"
  87. dhe askush nuk e di pse.
  88. Shpresoj që asnjëri prej jush nuk është nga Tory; vend i këndshëm.
  89. Mirëpo emri më i zakonshëm me të cilin njiheshin rreth ishullit
  90. ishte sunfish (peshk dielli)
  91. Kjo ka lidhje të ngushtë me zakonin e tyre për tu ngrohur në sipërfaqe të ujit kur dielli është duke ndricuar.
  92. Eshtë shqetësues fakti që popullata e peshkaqenëve shtegtarë

  93. është shteruar në tërë botën.
  94. Disa njerëz thonë që nuk ka rënie në numrin e popullatës.
  95. Mund të jetë rezultat i shprëndarjes së planktonit.
  96. Eshte sugjeruar që peshkaqenet shtegtarë janë tregues
  97. të shkëlqyer të ndryshimit të klimës,
  98. sepse janë regjistrues të vazhdueshëm të planktonit
  99. që notojnë me gojën hapur.
  100. Për momentin janë të klasifikuar si "të pambrojtur" nën IUCN (Shoqata Ndërkombëtare pë Ruajtjen e Natyrës).
  101. po ashtu ka lëvizje të organizuara që kërkojnë ndalimin e kapjes së këtyre peshkaqenëve.
  102. Tani ekziston një urdhëresë që ndalon kapjen e tyre ose sjelljen e tyre në tokë,
  103. edhe të atyre që kapen pa dashur.
  104. Ata nuk janë të mbrojtur në Irlandë.
  105. Në fakt, ata nuk kanë kurrfarë statusi ligjor në Irlandë,
  106. pavaresisht nga rëndësia që ata kanë
  107. dhe konteksti historik brenda të cilit gjenden peshkaqenët shtegtarë.
  108. Ne dimë shumë pak për ta.

  109. Shumica e asaj cfarë dimë
  110. është e bazuar në zakonin e tyre për të frekuentuar sipërfaqen e ujit.
  111. Ne mundohemi t'ia qëllojmë se cfarë po bëjnë
  112. bazuar në sjelljen e tyre në sipërfaqe.
  113. Vitin e kaluar, gjatë një konference në Ishullin e Njeriut, mësova
  114. se sa e pazakonte ështe të jetosh ne një vend
  115. ku peshkaqenët shtegtarë dalin në sipërfaqe
  116. shumë shpesh dhe rregullisht
  117. Eshtë një rast i shkëlqyer në shkencë
  118. për të parë peshkaqenët shtegtarë,
  119. dhe janë krijesa mbresëlënëse.
  120. Kjo na ofron një rast të mrekullueshëm për ti studiuar, për të pasur qasje tek ta.
  121. Ajo cfarë jemi duke bërë që dy vite me rradhë -- edhe pse vit i kaluar ishte më i rëndësishmi -

  122. është etiketimi i peshkaqenëve
  123. në mënyrë që të kemi një ide më të mirë
  124. rreth përpikmërisë së tyre të të parit dhe gjëra të ngjashme.
  125. Andaj u fokusuam kryesisht në
  126. Donegalin e Veriut dhe Kerrin Perëndimorë
  127. si zona aktive.
  128. I etiketuam me mjete të thjeshta
  129. duke përdorur një shufër të madhe dhe të gjatë.
  130. Kjo është një shtagë peshkimi
  131. që përmbanë një etiketë në majë.
  132. Ne gjuanim peshkaqenët me të nga varka.
  133. Dhe ishim shumë efektivë.
  134. Verën e kaluar etiketuam 150 peshkaqenë.
  135. Etiketuam 50 brenda 3 ditësh
  136. rreth Gadishullit Inishowen.
  137. Gjysma e sfidës është të kesh qasje tek ta, të gjindesh në vendin e duhur në kohën e duhur.

  138. Eshtë një metodë e thjeshtë dhe e lehtë.
  139. Do ju tregoj se si.
  140. Ne përdorim një kamerë në shtagë
  141. për të xhiruar peshkaqenët.
  142. Njëra prej arsyeve është përcaktimi i gjinisë.
  143. Gjithashtu përdorëm mjete më të përsosura si etiketa satelitore.
  144. Këto janë etiketa arkivore.
  145. Andaj ruan të dhënat.
  146. Etiketa satelitore funksionon vetëm kur ajri nuk është i lagët
  147. dhe kështu mund ta dërgojnë signalin tek sateliti.
  148. Natyrisht, peshkqenët, peshqit, janë nën ujë të shumtën e kohës.
  149. Kjo etiketë përcakton vendndodhjet e peshkaqenit
  150. varësisht nga koha dhe pozita e diellit,
  151. si dhe temperaturën dhe thellësinë e ujit.
  152. Eshtë e nevojshme të rindërtosh këtë itinerar.
  153. Etiketat janë të programuara të programuara të shkeputen nga peshkaqeni pas një kohe të caktuar,

  154. në këtë rast ishte një periudhe 8 mujore,
  155. dhe në po atë ditë etiketa shkëputet, krijon lidhje me satelitin
  156. dhe dergon shumicën e të dhënave ne mënyrë që ne ti përdorim më pas.
  157. Kjo është mënyra e vetme për të përcaktuar
  158. sjelljen dhe lëvizjet e tyre kur gjenden nënujë.
  159. Këto janë dy harta që ne përpiluam.

  160. Në këtë mund të shihni që etiketuam të dy në rrethin e Kerrit.
  161. Kaloi tërë kohën, 8 muajt e fundit, në ujërat e Irlandës.
  162. Në ditën e Krishtlindjeve doli buzë bregut.
  163. Ky është një tjetër rast per të cilin akoma nuk kemi mbledhur gjitha të dhënat nga sateliti
  164. me temperaturë të sipërfaqes dhe thellësi të ujit,
  165. por gjithsesi, peshkaqeni i dytë kaloi të shumtën e kohës
  166. në dhe përreth Detit Irlandez.
  167. Vitin e kaluar, kolegë nga Ishulli i Njeriut,
  168. etiketuan një peshkaqen
  169. që notoi nga Ishulli i Njeriut deri në Skocinë e Re (Kanada) brenda 90 ditësh.
  170. Pra notoi 9 500 kilomentra. Nuk e kishim menduar se një gjë e tillë mund të ndodhte.
  171. Një tjetër koleg në SHBA

  172. etiketoi rreth 20 peshkaqenë rreth Massachusetts, dhe etiketat nuk funksionuan si duhet.
  173. E tëra që ai di është se ku i etiketoi
  174. dhe ku u shkëputën etiketat nga peshkaqenët.
  175. Etiketat u tij shkëputën afër Karaibeve
  176. dhe Brazilit.
  177. Ne mendonim që peshkaqenët shtegtarë ishin banorë të klimave të buta
  178. dhe jetonin në gjërësi gjeografike në të cilat jetojmë ne.
  179. Por sic shihet, ata po kalojnë edhe Ekuatorin tani.
  180. Prandaj qëllimi ynë është që të mësojmë

  181. këso gjërash rreth peshkaqenëve shtegtarë.
  182. Dicka që më duket e cuditshme
  183. dhe e befasishme
  184. është shkalla e ulet e shumëllojshmërisë gjenetike të peshkaqenëve.
  185. Unë nuk jam gjenetiste andaj nuk do shtirem sikur kam njohuri mbi gjenetikën.
  186. Për këtë është mirë të kesh bashkëpunime.
  187. Meqenëse unë punoj më shumë në terren,
  188. më kaplojnë sulme paniku kur më duhet të kalojë orë të tëra
  189. në laborator veshur me bluze laboratori -- më duhet të largohem që aty.
  190. Andaj mund të punojmë me gjeneticistë që kanë njohuri mbi këto gjëra.
  191. Kur hulumtuan gjenetikën e peshkqenëve shtegtarë,
  192. vërejtën se shkalla e shumëllojshmërisë ishte shumë e ulët.
  193. Nëse shikoni rreshtin e parë këtu,

  194. mund të shihni se gjithë këta peshkaqenë të ndryshëm janë në të vërtetë shumë të ngjajshëm.
  195. Kjo do të thotë që ata janë të gjithë peshkaqenë
  196. dhe kanë një paraardhës të përbashkët.
  197. Po të shikosh shumëllojshmërinë e nukleotideve,
  198. material gjenetik i bartur nga prindërit,
  199. mund ta vëreni që shumëllojshmëria tek
  200. peshkaqenët shtegtarë ishte më e ulët
  201. në krahasimet me llojet tjera të peshkaqenëve.
  202. Ky studim ishte bërë në vitin 2006.
  203. Para vitit 2006, nuk kishim kurrfarë ideje mbi shumëllojshmërinë gjenetike të peshkqenëve shtegtarë.

  204. Nuk e dinim nëse ishin ndarë në popullata të ndryshme.
  205. Apo ndoshta në nënpopullata?
  206. Këto janë gjëra të rëndësishme për të cilat duhet pasur njohuri
  207. nëse deshiron të dish madhësinë e popullatës dhe statusin e tyre.
  208. Les Noblesit në Aberdeen
  209. iu duk e pabesueshme kjo.
  210. Prandaj ndërmorri një tjetë studim
  211. duke përdorur mikrosatelitë,
  212. që kushtojnë më shumë, u duhet më shumë kohë,
  213. dhe për cudinë e tij, rezultatet ishin pothuajse të njëjta.
  214. Andaj duket se

  215. peshkaqenët shtegtarë kanë shkallë të ulët të shumëllojshmërisë.
  216. Besohet se kjo ishte rezultat i ngecjes gjenetike (ku gjysma ose më shumë e një popullate vdes ose nuk riprodhohet)
  217. që daton para 12 000 vitesh,
  218. dhe kjo ka shkaktuar shkallën e ulët të shumëllojshmërisë.
  219. Mirëpo, po të shikosh peshkaqenët balenë,
  220. një tjetë peshkaqen i madh që ushqehet me plankton,
  221. mund të vëresh që shkalla e shumëllojshmërisë së tyre është e lartë.
  222. Andaj e tërë kjo nuk ka kuptim.

  223. Eshtë vërtetuar se nuk ka dallim gjenetik
  224. mes peshkaqenëve shtegtarë në oqeane mbarë botës.
  225. Edhe pse ata gjinden kudo në botë
  226. nuk mund të bësh dallim mes atyre
  227. të Oqeanit Paqësor, Atlantik, Zelandë të Re, ose nga Irland apo Afrika Jugore, në baë të gjeneve.
  228. Të gjithë duken të ngjashëm.
  229. Në të njëjtën kohë është mjaft befasuese. Eshtë dicka e papritur.
  230. Unë nuk e kuptoj këtë dhe nuk shtirem kinse e kuptoj.
  231. Dyshoj që shumica e gjenetistëve e kuptojnë këtë,
  232. mirëpo janë në gjendje të nxjerrin të dhëna.
  233. Në bazë të shumëllojshmërisë gjenetike mund të

  234. llogarisësh madhësinë e popullatës.
  235. Rus Hoelzel përcaktoi një numër të efektshëm të popullatës:
  236. 8,200 kafshë.
  237. Kaq.
  238. 8000 kafshë në botë.
  239. Ju me siguri po mendoni që kjo është shumë qesharake. `Nuk është e mundur`
  240. Les bëri një studim tjetër
  241. dhe vlerësoi që numri i duhur ishte rreth 9000.
  242. Secili mikrosalelit dha rezultate të ndryshme.
  243. Mesatarja e tërë këtyre studimeve doli se ishte
  244. rreth 5 000,
  245. me të cilën unë nuk pajtohem personalisht,
  246. por unë jam mjaft skeptike.
  247. Por po tu ndërrosh vendet disa numrave,
  248. atëherë numri i popullatës efektive arrin diku rreth 20 000 kafshë.
  249. A e mbani mend sa peshkaqenë i mbytën në të 50tat dhe 70tat
  250. rreth Achillit?
  251. Kjo vërteton atë që
  252. ky lloj janë në rrezik të zhduken
  253. si pasojë e numrit të vogël të popullatës.
  254. Nga 20 000 peshkaqenë, besohej se 8000 prej tyre ishin femra.
  255. Ekzistojnë vetëm 8 000 peshkaqenë shtegtarë femra në botë?
  256. Nuk e di. Nuk e besoj.
  257. Problemi qëndron në

  258. numrin e vogël të mostrave.
  259. Nuk arritën të mbldhnin mostra të mjaftueshme
  260. për të hulumtuar bazën gjenetike
  261. hollësishëm.
  262. Ku mund të marrësh mostra
  263. per testime gjenetike?
  264. Një burim i mundshëm janë peshkaqenët e vdekur
  265. që dalin në breg.
  266. Në Irlandë mund të gjesh 2-3 peshkaqenë të vdekur rreth brigjeve,
  267. nëse ke fat.
  268. Një burim tjetër i mundshëm është kapja padashja e peshkaqenëve gjatë peshkimit.
  269. Disa prej tyre ishin ngatërruar në rrjetat e peshkimit.
  270. Ky lloj peshkimi tashmë është i ndaluar dhe ky është lajm shumë i mirë për peshkaqenët.
  271. Disa ishin ngatërruar në rrjeta fundore.
  272. Ky është një peshkaqen të cilin e sollën ilegalisht në Howth pak ditë para Krishtlindjeve,
  273. sepse kjo nuk ishte e lejueshme sipas ligjeve të Bashkimit Evropian,
  274. dhe u shit në copëza si biftek peshkaqeni për 8 euro për kilogram.
  275. Ata madje vënë një recetë në mur, derisa iu tërhoqën vërejtjen se kjo ishte e jashtëligjshme.
  276. Për këtë ata u gjobitën.
  277. Nga këto studime,

  278. del se për momentin janë 86 mostra
  279. mbledhur nga tërë bota.
  280. Eshtë një punë shumë e rëndiësishme,
  281. që parashtron pyetje interesante
  282. dhe mund të na paraqes me të dhëna mbi madhësinë e popullatës,
  283. nënpopullatat dhe strukturën,
  284. mirëpo janë të kufizuar nga mungesa e mostrave.
  285. Kur po etiketonim peshkaqenët --

  286. ja se si i etiketuam; duhet vepruar shpejt --
  287. ndodhte që ata të reagonin.
  288. Një rast i tillë ndodhi në Malin Head ne Donegal
  289. ku një peshkaqen qëlloi varkën me bishtin e tij,
  290. dhe besoj e bëri këtë sepse u frikësua kur varka iu afrua shumë pranë
  291. dhe jo pse etiketa iu ngul në trup.
  292. Cdo gjë përfundoi mire. Ne u lagëm. Kurrfarë problemi.
  293. Kur unë dhe Emmett u kthyem tek skela
  294. në Malin head
  295. vërejta pak jarge të zeze në anën e përparme të varkës.
  296. Pasi kaloja shumë kohë në anije tregtare peshkimi
  297. mu kujtuan peshkatarët që thonin se gjithmonë e dinin
  298. nëse ndonjë peshkaqen shtegtarë kishte ngecur në rrjetë
  299. në bazë të jargest së zeze që lënë mbrapa tyre.
  300. Andaj mendova që jarga të ketë arritur aty përmes peshkaqenit.
  301. Ishim të interesuar të

  302. mblidhnim mostra indesh për të bërë testime gjenetike
  303. sepse e dinim që kishin rëndësi të madhe.
  304. Për të bërë këtë përdornim metoda tradicionale
  305. sikur harku që më shihni duke mbajtur në dorë në këtë fotografi,
  306. dhe është i njëjti hark që perdorim për të marre mostra nga balenat dhe delfinët për studime të gjeneve.
  307. Provova këtë dhe shumë metoda tjera.
  308. Mirëpo nuk po funksiononte sepse më thyente shigjetat
  309. pasi lëkura e peshkaqenit është shumë e fortë.,
  310. Nuk ishte e mundur të mblidhnim mostra përmes kësaj metode.
  311. Kjo nuk do funksiononte.
  312. Andaj kur pashë zhulin tek kici i anijes,

  313. mendova " Po të fusësh në përdorim atë cfarë të është ofruar ..."
  314. E gërryeva dhe mblodha jargen e zeze.
  315. Kisha me vete një tub të mbushur me alkool për ta derguar tek gjeneticistët.
  316. Mblodha jargen dhe e nisa për në Aberdene.
  317. Dhe u thashë `Provoni këtë."
  318. E lanë mënjanë për një kohë të gjatë
  319. sepse kishim një konferencë në Isle of Man.
  320. Mirëpo unë u dërgova disa emaile dhe i pyeta
  321. nese kishin pasur rastin ti hidhnin një sy jarges.
  322. Dhe gjithmonë thonin "Më vonë, më vonë , ..."
  323. Më në fund vendosi ta analizonte
  324. sepse nuk e kisha takuar kurrë më parë
  325. dhe nuk donte të humbiste respektin.
  326. Ai ishte cuditur që kishin arritur të nxirrnin ADN nga jarga.

  327. E shumëfishuan dhe e testuan
  328. dhe gjetën se jarga me të vërtetë përmbante ADN
  329. të peshkaqenëve shtegtarë
  330. Ishte shumë i ngazëllyer.
  331. U bë e njohur si jarga e peshkaqenit të Simonit.
  332. Dhe mendova që mund të mbështetemi në këtë.
  333. Andaj provuam sërish të dilnim në det dhe të mblidhnim
  334. jarge.
  335. Pasi shpenzuam 3500 dollar në etiketa satelitore
  336. u mendova të blija
  337. një bisht shtupe të dyshemeve me vlerë prej 7.95 dollarë
  338. ne një dyqan pajisjesh
  339. dhe pak para në pastues furrash.
  340. E lidha pastruesin e furrës rreth majës së bishtit të shtupës
  341. dhe mezi prisja
  342. të më ofrohej mundësia
  343. të kapja disa peshkaqenë.
  344. Ishte muaji i Gushtit

  345. dhe peshkaqenet janë më të pranishëm gjatë Qershorit dhe korrikut.
  346. Shihen shumë rrallë.
  347. Eshtë shumë e vështirë të gjesh peshkaqenë në Gusht.
  348. Ishim të pashpresë.
  349. Udhëtuam menjëherë drejt Blasket pasi dëgjuam që kishin parë peshkaqenë atje
  350. dhe arritëm të gjenim disa.
  351. Përderisa peshkaqeni notonte nën varkë ne i fërkonim
  352. me bisht të shtupës --
  353. sikur në këtë fotografinë këtu --
  354. dhe kështu arritëm të mblidhnim jargen.
  355. Ja ku është.
  356. Shikojeni jargën e zeze te peshkaqenit.
  357. Për rreth një gjysmë ore
  358. mblodhëm 5 mostra nga 5 peshkqenë të ndryshëm,
  359. duje përdour sistemin e Simonit për marrjen e mostrave të jarges së peshkaqenit.
  360. (Qeshje)

  361. (Duartrokitje)

  362. Kam 20 vite që punoj me balena dhe delfinë në Irlandë

  363. dhe kam vërejtur që janë më dramatik.
  364. Ndoshta e keni parë videon e balenës me gungë
  365. që xhiruam pranë qarkut të Wexfor para dy muajsh.
  366. Njeriu gjithmonë mendon se mund ti lërë botës një trashëgimi kulturore pas.
  367. Kisha në mendje balenat dhe delfinët se si cajnë
  368. përmes ujit.
  369. Nganjhëherë këto gjëra të ofrohen të gatshme
  370. dhe bën mirë ti marrësh kur të ofrohen.
  371. Ndoshta kjo do jetë trashëgimia ime --
  372. Jarga e peshkaqenit të Simonit.
  373. Kveë vit arritëm të mblidhnim më shumë para

  374. pë të vazhduar me mbledhjen e mostrave.
  375. Tani përdorim kamera që vihen në majë të shtagës
  376. dhe janë shumë të dobishme -- ja një foto e koleges sime Joanne me një kamerë të tillë --
  377. dhe kjo na mundëson të shohim nën peshkaqenin.
  378. Qëllimi është të shohim në peshkaqeni ka shtojca shtrënguese
  379. të cilat ndodhen prapa shpinës së peshkaqenëve meshkuj.
  380. Në bazë të kësaj është shumë lehtë të përcaktosh gjininë.
  381. Kur ke njohurinë mbi gjininë e peshkaqenit
  382. para se të mblidhen mostrat
  383. atëherë mund të vësh në dijeni gjeneticistin nëse peshkaqeni është femër ose mashkull.
  384. Më duket e befasishme
  385. që nuk ka akoma ndonjë mënyrë për të bërë dallimin mes
  386. meshkujve dhe femrave,
  387. dhe kjo për arsye se nuk dinë se cilët janë nxitësit molekular përgjegjës.
  388. Eshtë shumë e rëndësishme
  389. të përcaktohet gjinia e peshkqenit
  390. per gjera si rregullimi i tregtisë
  391. së peshkaqenëve shtegtarë dhe llojeve tjera,
  392. meqenëse tregtia me peshkaqenë është e jashtëligjshme.
  393. Me gjithë këtë kjo tregti akoma vazhdon dhe sot mund të gjesh peshk në terg.
  394. Si biolog terreni,

  395. qëllimi është të takosh sa më shpesh këto kafshë.
  396. Qëllimi është të mësosh sa më shumë.
  397. Këto takime janë shumë të shkurta dhe shpesh kanë kufizime sezonale.
  398. Andaj mundohesh të mësosh sa më shumë sa më shpejtë.
  399. Por ia vlen barra qeranë
  400. pasi mund tu ofrosh këto mostra
  401. dhe mundësi edhe disiplinave tjera, si gjenetistëve,
  402. të cilët poashtu mund të përfitojnë shumë nga tërë kjo.
  403. Sic thashë edhe më parë

  404. keto gjëra ndodhin në mënyra të cuditshme andaj rrëmbej sa ke mundësi.
  405. Kjo do jetë trashëgimia shkencore.
  406. Shpresoj që do gjejë dic më dramatike dhe romantike para se të vdes.
  407. Për tani, jam falënderues për këtë.
  408. Mbani sytë hapur për peshkaqenë.
  409. Nëse jeni të interesuar të dini më shume për peshkaqenët shtegtarë, tani kemi nje webfaqe dedikuar atyre.

  410. Ju faleminderit për dëgjueshmërinë tuaj.
  411. (Duartrokitje)