YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Polish subtitles

← Cztery pytania, które należy zadać swojemu lekarzowi

Get Embed Code
28 Languages

Showing Revision 12 created 10/16/2019 by Rysia Wand.

  1. Jestem neurochirurgiem
  2. i chcę wam dziś powiedzieć,
  3. że osoby takie jak ja
    potrzebują waszej pomocy.
  4. Za moment powiem wam jak.
  5. Ale najpierw opowiem wam
    o jednej z moich pacjentek.

  6. Była to kobieta po 50.,
  7. generalnie w dobrej formie,
  8. jednak często zjawiała się w szpitalu,
  9. gdzie leczono ją na raka piersi.
  10. Doszło u niej do wypadnięcia
    dysku odcinka szyjnego,
  11. co powodowało sztywność
  12. i ból promieniujący do prawej ręki.
  13. Przed wizytą spojrzałem
    na wyniki z rezonansu magnetycznego
  14. i postanowiłem zasugerować jej operację.
  15. Obecnie, tego typu operacje szyi
    stanowią szybką, standardową procedurę.
  16. Ale wiążą się z pewnym ryzykiem.
  17. Tutaj się robi nacięcie
  18. i tnie się ostrożnie wzdłuż tchawicy
  19. i przełyku,
  20. starając się nie przeciąć
    tchawicy szyjnej.
  21. (Śmiech)

  22. Potem bierze się mikroskop

  23. i ostrożnie usuwa chory dysk
    razem z przepukliną
  24. z kanału kręgowego,
  25. nie uszkadzając rdzenia kręgowego
    i korzeni nerwowych,
  26. ulokowanych zaledwie
    kilka milimetrów poniżej.
  27. Najgorszy scenariusz

  28. to uszkodzenie rdzenia kręgowego,
  29. co może doprowadzić
  30. do paraliżu od szyi w dół.
  31. Kiedy wytłumaczyłem to mojej pacjentce,

  32. zapadła cisza.
  33. Po chwili wypowiedziała
  34. tych kilka decydujących słów.
  35. "Panie doktorze,
  36. czy to naprawdę konieczne?"
  37. (Śmiech)

  38. Wiecie, co w tamtej chwili

  39. sobie uświadomiłem?
  40. Że nie było.
  41. Tak naprawdę,
  42. w przypadkach podobnych do tego,
  43. zazwyczaj odradzam operację.
  44. Dlaczego tym razem było inaczej?
  45. Widzicie,
  46. ten przypadek był tak delikatny,
  47. że wręcz widziałem, jak usuwam
  48. przepuklinę z kanału kręgowego,
  49. zanim pacjentka weszła do gabinetu.
  50. Muszę przyznać, że chciałem ją operować.
  51. Z przyjemnością bym ją operował.
  52. Operacje to w końcu
  53. najfajniejsza część mojej pracy.
  54. (Śmiech)

  55. Myślę, że wszyscy znają to uczucie.

  56. Mój sąsiad, który jest architektem,
  57. mówi, że uwielbia
    po prostu siedzieć, rysować
  58. i projektować domy.
  59. Wolałby to robić całymi dniami
  60. zamiast rozmawiać z klientem, który płaci,
  61. i w dodatku może mu dawać
  62. jakieś ograniczenia co do projektu.
  63. Ale, jak każdy architekt,
  64. każdy chirurg powinien
  65. popatrzeć pacjentowi w oczy
  66. i wspólnie zdecydować,
  67. co będzie dla niego najlepsze.
  68. Brzmi to prosto.
  69. Ale spójrzmy na pewne statystyki.
  70. Migdałki to dwie wypustki

  71. znajdujące się na tylnej ścianie gardła.
  72. Można je wyciąć chirurgicznie
  73. podczas zabiegu zwanego tonsillektomią.
  74. Powyższy wykres przedstawia
  75. liczbę przeprowadzonych operacji
    wycięcia migdałków
  76. w różnych rejonach Norwegii.
  77. Rzuca się w oczy,
  78. że usunięcie midgałków u dziecka
  79. - bo to zabieg przeprowadzany u dzieci -
  80. zdarza się dwa razy częściej
  81. w Finnmark niż w Trondheim.
  82. Wskazania do zabiegu
  83. w obydwóch rejonach są takie same.
  84. Nie powinno być żadnej różnicy, ale jest.
  85. Tu jest kolejny wykres.

  86. Łąkotka pomaga stabilizować staw kolanowy
  87. i można ją uszkodzić nagle,
  88. zwykle w sporcie, jak piłka nożna.
  89. Widać tutaj liczbę operacji
    tego schorzenia.
  90. Widać, że ich częstotliwość
  91. w Møre og Romsdal
  92. jest pięciokrotnie wyższa niż w Stavanger.
  93. Pięciokrotnie.
  94. Jak to możliwe?
  95. Czyżby w Møre og Romsdal
  96. było więcej fauli
    niż w innych częściach kraju?
  97. (Śmiech)

  98. Pewnie nie.

  99. Dodałem teraz kilka informacji.
  100. Tu widać operacje przeprowadzone
  101. w szpitalach państwowych,
    na jasno niebiesko,
  102. a prywatnie na jasno zielono.
  103. Dużo się dzieje w prywatnych klinikach
  104. w Møre og Romsdal, prawda?
  105. Co to oznacza?
  106. Że leczenie pacjentów
  107. ma potencjalne podłoże ekonomiczne.
  108. I na tym nie koniec.
  109. Ostatnie badania pokazały,
    że jeśli chodzi o skuteczność,

  110. między fizjoterapią
    a leczeniem operacyjnym
  111. nie ma różnicy.
  112. Co oznacza, że większości zabiegów
  113. z wykresu, który właśnie pokazałem,
  114. można było uniknąć, nawet w Stavanger.
  115. Co próbuję przez to powiedzieć?
  116. Że chociaż większość wskazań do leczenia
  117. jest na świecie normalizowanych,
  118. to istnieje wiele niepotrzebnych różnic
  119. w przebiegu leczenia,
  120. szczególnie na Zachodzie.
  121. Niektórzy nie mają leczenia,
  122. którego potrzebują,
  123. ale jeszcze większą część osób
  124. leczy się nadmiernie.
  125. "Panie doktorze,

  126. czy to naprawdę konieczne?"
  127. W całej mojej karierze
  128. usłyszałem to pytanie tylko raz.
  129. Moi koledzy twierdzą,
  130. że nigdy tego nie słyszeli od pacjentów.
  131. Patrząc na to z drugiej strony,
  132. jak często waszym zdaniem
  133. doktor odpowiedziałby "nie"?
  134. Naukowcy to sprawdzili i okazało się,
  135. że liczba przeczących odpowiedzi
  136. jest wszędzie taka sama
  137. i wynosi 30%.
  138. To znaczy, że 3 razy na 10
  139. lekarz zasugeruje leczenie,
  140. które jest kompletnie zbędne.
  141. Wiecie, czym to lekarze tłumaczą?
  142. Naciskiem ze strony pacjenta.
  143. Innymi słowy: z waszej strony.
  144. Wy chcecie, żeby coś zrobić.
  145. Znajomy przyszedł do mnie

  146. po poradę lekarską.
  147. To wysportowany facet,
  148. zimą uprawia narciarstwo biegowe,
  149. a latem biega.
  150. Tym razem podczas biegania
  151. zaczął mu dokuczać ból pleców.
  152. Do tego stopnia, że przestał to robić.
  153. Zbadałem go,
  154. przeprowadziłem wnikliwy wywiad
  155. i odkryłem, że prawdopodobnie cierpi
  156. na zwyrodnienie kręgosłupa
  157. w odcinku lędźwiowym.
  158. Każde nadwyrężenie tego odcinka
  159. powodowało ból.
  160. Mój znajomy zamienił już
  161. bieganie na pływanie,
  162. niewiele więcej można było zrobić.
  163. Powiedziałem mu:
  164. "Musisz staranniej dobierać ćwiczenia.
  165. Niektóre są dla ciebie korzystne,
  166. niektóre nie".
  167. Na co mi odpowiedział:
  168. "Chcę mieć rezonans pleców".
  169. "Dlaczego chcesz rezonans?"
  170. "Mogę go mieć za darmo,
  171. bo moje ubezpieczenie pokrywa koszty".
  172. "Daj spokój," powiedziałem,
  173. w końcu był moim znajomym.
  174. "To nie jest prawdziwy powód".
  175. "Myślę, że dobrze by było
  176. sprawdzić, jak źle to wygląda".
  177. "Od kiedy to zacząłeś
    interpretować zdjęcia
  178. z rezonansu magnetycznego?"- zapytałem.
  179. (Śmiech)

  180. "Zaufaj mi.

  181. Nie potrzebujesz prześwietlenia".
  182. "Cóż," powiedział i po chwili dodał:
  183. "To może być rak".
  184. (Śmiech)

  185. Oczywiście, rezonans mu zrobiono.

  186. Przez swoje ubezpieczenie zdrowotne
  187. dostał się na wizytę u mojego kolegi,
  188. który stwierdził,
  189. że to zwyrodnienie kręgosłupa,
  190. że nie ma na to leku,
  191. i że powinien dalej pływać zamiast biegać.
  192. Przy następnym spotkaniu powiedział:
  193. "Teraz przynajmniej wiem, co to jest".
  194. Pozwólcie, że zadam wam pytanie.

  195. Co by się stało,
  196. gdyby wszyscy obecni tu na sali,
  197. mając te same objawy,
  198. mieli rezonans magnetyczny?
  199. I co, gdyby w Norwegii
  200. prześwietlić wszystkich,
  201. których od czasu do czasu bolą plecy?
  202. Liczba oczekujących na badanie
  203. wzrosłaby czterokrotnie,
  204. możliwe, że bardziej.
  205. Zajęliby miejsce osoby,
  206. która faktycznie ma raka.
  207. Więc dobry lekarz czasem mówi "nie",
  208. ale rozsądny pacjent także czasami odrzuca
  209. szansę na diagnozę lub leczenie.
  210. "Panie doktorze,

  211. czy to naprawdę konieczne?"
  212. Wiem, że trudno zadać to pytanie.
  213. Tak naprawdę jeszcze 50 lat temu
  214. uznanoby je za niegrzeczne.
  215. (Śmiech)

  216. Jeśli lekarz podjął decyzję,

  217. co z tobą zrobić,
  218. to człowiek się dostosowywał.
  219. Jedna moja koleżanka,
  220. tym razem internistka,
  221. jako mała dziewczynka
  222. trafiła do sanatorium dla gruźlików
  223. na sześć miesięcy.
  224. To była dla niej straszna trauma.
  225. Jako dorosła osoba dowiedziała się,
  226. że wyniki jej badań na gruźlicę
  227. były cały czas negatywne.
  228. Lekarz wysłał ją do sanatorium
  229. na podstawie błędnego przypuszczenia.
  230. Nikt nie śmiał podważać jego decyzji.
  231. Nawet jej rodzice.
  232. Obecnie norweski minister zdrowia

  233. mówi o opiece zdrowotnej pacjenta.
  234. Lekarz ma obowiązek
  235. doradzić pacjentowi, co robić.
  236. To duży postęp.
  237. Ale jednocześnie
  238. większa odpowiedzialność spoczywa na was.
  239. Musicie usiąść na przednim siedzeniu
  240. i razem z lekarzem
  241. zdecydować, dokąd jechać.
  242. Więc podczas następnej wizyty

  243. w gabinecie lekarskim,
  244. chciałbym, żebyście zadali pytanie
  245. "Panie doktorze,
  246. czy to naprawdę konieczne?".
  247. W przypadku mojej pacjentki
  248. odpowiedź brzmiałaby "nie",
  249. chociaż operację można by też uzasadnić.
  250. Doktorzy, a jakie jest ryzyko operacji?

  251. U 5 do 10% pacjentów ból się pogorszy.
  252. U 1 - 2% dojdzie do infekcji
  253. rany pooperacyjnej
  254. lub nawet do ponownego krwotoku,
  255. wymagającym kolejnej operacji.
  256. 0.5% pacjentów
  257. może mieć na stałe zachrypnięty głos,
  258. a kilka osób, zaledwie kilka, ale jednak,
  259. czeka zmniejszona sprawność rąk lub nóg.
  260. "Panie doktorze,

  261. czy są jakieś inne opcje?"
  262. Tak, wypoczynek i fizjoterapia,
  263. które po jakimś czasie
  264. mogą cię całkowicie uleczyć.
  265. "A co się stanie,

  266. kiedy nic z tym nie zrobię?"
  267. Nie doradzałbym tego,
  268. chociaż nawet wtedy
    istnieje nikła szansa,
  269. że twój stan się poprawi.
  270. Cztery pytania.
  271. Proste pytania.
  272. Potraktujcie je jako
  273. pomocne lekarzom narzędzie.
  274. Czy to naprawdę konieczne?
  275. Jakie jest ryzyko?
  276. Czy są inne opcje?
  277. I co się stanie, kiedy nic z nie zrobię?
  278. Zadajcie je, kiedy wasz doktor chce
  279. was wysłać na rezonans magnetyczny,
  280. kiedy przepisuje wam antybiotyk
  281. lub sugeruje operację.
  282. Dzięki badaniom wiemy,

  283. że jedna na pięć osób, 20%,
  284. zmieni zdanie co do tego,
    jakie podjąć kroki.
  285. Dzięki temu, nie tylko wasze życie
  286. będzie dużo prostsze
  287. i możliwe nawet, że lepsze,
  288. ale też zyska na tym
  289. cała służba zdrowia.
  290. Dziękuję.

  291. (Brawa)