Dutch subtitles

← Amerika's inheemse krijgsgevangenen

Get Embed Code
39 Languages

Showing Revision 2 created 12/09/2016 by Christel Foncke.

  1. Ik ben hier vandaag om mijn foto's
    van de Lakota te tonen.
  2. Wellicht hebben jullie al
    gehoord over de Lakota,
  3. of toch over de grotere stammengroep
  4. de Sioux.
  5. De Lakota is een van de vele stammen
    die van hun land
  6. naar kampen voor krijgsgevangenen
    werden verplaatst,
  7. die we nu reservaten noemen.
  8. Het Pine Ridge-reservaat,
  9. het onderwerp van de diashow
    van vandaag,
  10. ligt ongeveer 75 mijl ten zuidoosten
  11. van de Black Hills van South Dakota.
  12. Het wordt soms aangeduid
  13. als krijgsgevangenenkamp nummer 334,
  14. en daar wonen de Lakota nu.
  15. Misschien hebben jullie ooit gehoord
    van AIM,
  16. de American Indian Movement,
  17. of van Russell Means,
  18. of Leonard Peltier,
  19. of van de opstand bij Oglala.
  20. Dan weten jullie dat Pine Ridge
    ground zero is
  21. voor problemen met autochtonen
    in de VS.
  22. Ik ben hier vandaag om te praten

  23. over mijn relatie met de Lakota.
  24. Dat is heel moeilijk voor mij.
  25. Want het was je misschien niet opgevallen:
  26. ik ben blank
  27. en dat is een enorme barrière
    in een reservaat.
  28. Je ziet een heleboel mensen
    op mijn foto's vandaag.
  29. Ik sloot vriendschap met hen
    en ze verwelkomden mij als familie.
  30. Ze noemden me broer en oom
    en nodigden me
  31. telkens opnieuw uit
    in de loop van vijf jaar.
  32. Maar op Pine Ridge
  33. zullen ze me altijd
    een 'Wasichu' blijven noemen.
  34. Wasichu is een Lakota-woord
  35. dat niet-Indiaan betekent,
  36. maar een andere versie van dit woord
  37. betekent "degene die het beste vlees
    voor zichzelf neemt".
  38. En daarop wil ik mij concentreren -
  39. op degene die het beste deel
    van het vlees neemt.
  40. Het betekent inhalig.
  41. Kijk eens rond in deze zaal.
  42. We zijn in een privé-school
    in het Amerikaanse Westen.
  43. We zitten op roodfluwelen stoelen,
  44. met geld in onze zakken.
  45. Als we naar ons leven kijken,
  46. hebben we inderdaad
  47. het beste deel van het vlees genomen.
  48. Laten we eens kijken naar een aantal foto's
  49. van een volk dat verloor
  50. zodat wij konden winnen.
  51. Weet dat als je naar de gezichten
    van deze mensen kijkt,
  52. dat het niet alleen maar beelden
    van de Lakota zijn.
  53. Ze staan voor alle inheemse volkeren.
  54. Op dit stuk papier

  55. staat de geschiedenis
    zoals ik ze heb leren kennen
  56. van mijn Lakota-vrienden en -familie.
  57. Wat volgt is een tijdslijn
  58. van de gemaakte verdragen,
    verbroken verdragen
  59. en moordpartijen vermomd als veldslagen.
  60. Ik zal beginnen in 1824.
  61. Wat bekend staat als
    het Bureau van Indiaanse Zaken
  62. werd gecreëerd binnen
    het Ministerie van Oorlog,
  63. en zette al vroeg de toon van agressie
  64. in onze omgang met de Indianen.
  65. 1851:
  66. het eerste verdrag van Fort Laramie
    werd gesloten.
  67. Dit bakende de grenzen
    van de Lakota Nation duidelijk af.
  68. Volgens het verdrag
  69. waren die landen een soevereine natie.
  70. Als de grenzen van dit verdrag
    waren geëerbiedigd -
  71. en daar is een juridische grondslag voor,
  72. dan zou de VS er vandaag
    zo hebben uitgezien.
  73. 10 jaar later:
  74. de Homestead Act,
    ondertekend door president Lincoln,
  75. ontketent een stroom van blanke kolonisten
    naar het indianengebied.
  76. 1863:
  77. een opstand van de Santee Sioux
    in Minnesota
  78. eindigt met de opknoping
    van 38 Siouxmannen,
  79. de grootste massa-executie
    in de Amerikaanse geschiedenis.
  80. De executie werd bevolen
    door president Lincoln
  81. slechts twee dagen nadat
  82. hij de Emancipatieproclamatie ondertekende.
  83. 1866: het begin van de transcontinentale spoorweg -

  84. een nieuw tijdperk.
  85. We hebben ons land
    voor routes en treinen toegeëigend,
  86. recht door het hart van de Lakota Nation.
  87. De verdragen werden verbroken.
  88. Als reactie vielen drie stammen
    onder leiding van de Lakota Chief Red Cloud
  89. het Amerikaanse leger aan
    en versloegen dat vele malen.
  90. Ik wil dat even herhalen.
  91. De Lakota versloegen het Amerikaanse leger.
  92. 1868: het tweede Fort-Laramieverdrag
  93. staat duidelijk garant voor de soevereiniteit
    van de Grote Siouxnatie
  94. en het eigendomsrecht van de Lakota
    over de heilige Black Hills.
  95. De regering belooft ook land- en jachtrechten
  96. in de omringende staten.
  97. Wij beloven dat het land van Powder River
  98. voortaan zal worden afgesloten
    voor alle blanken.
  99. Het verdrag leek een complete overwinning
  100. voor Red Cloud en de Sioux.
  101. Sterker nog, dit is de enige oorlog
    in de Amerikaanse geschiedenis
  102. waarin de overheid onderhandelde over vrede
  103. door toe te geven aan alles wat de vijand eiste.
  104. 1869:

  105. de transcontinentale spoorweg was voltooid.
  106. Grote aantallen jagers werden aangevoerd.
  107. Die begonnen op grote schaal bizons te doden.
  108. Zo elimineerden ze een bron van voedsel,
    kleding en onderdak voor de Sioux.
  109. 1871:
  110. de Indian Appropriation Act
  111. maakt alle indianen tot beschermelingen
    van de federale overheid.
  112. Bovendien verbiedt het leger
  113. dat westelijke Indianen
    hun reservaten verlaten.
  114. Alle westelijke indianen werden
  115. op dat moment krijgsgevangenen.
  116. Ook in 1871
  117. kwam er een einde aan de tijd
    van verdragen sluiten
  118. want ze lieten toe dat stammen
    als soevereine staten bestonden.
  119. En dat kunnen we niet hebben.
  120. We hadden plannen.
  121. 1874:

  122. Generaal George Custer kondigde
    de ontdekking van goud aan in Lakotagebied,
  123. in het bijzonder in de Black Hills.
  124. Het nieuws creëert een massale instroom
    van blanke kolonisten
  125. in de Lakota Nation.
  126. Custer dringt er bij het Congres op aan
  127. om de verdragen met de Lakota
  128. zo spoedig mogelijk te beëindigen.
  129. 1875: de Lakota-oorlog begint
  130. over de schending van het Fort-Laramieverdrag.
  131. 1876:
  132. op 26 juli
  133. op weg om een Lakotadorp aan te vallen,
  134. werd Custers 7e Cavalerie verpletterd
  135. in de slag bij Little Big Horn.
  136. 1877:
  137. de grote Lakotastrijder en opperhoofd Crazy Horse
  138. gaf zich over bij Fort Robinson.
  139. Hij werd later omgebracht in de gevangenis.
  140. 1877 is ook het jaar waarin we
    een manier vonden
  141. om de Fort-Laramieverdragen te omzeilen.
  142. Dit werd voorgelegd
    aan Sioux-opperhoofden en hun leiders
  143. onder een campagne die bekendstaat
    als "verkopen of verhongeren".
  144. Onderteken het document
    of geen voedsel voor je stam.
  145. Slechts 10 procent van de volwassen
    mannelijke bevolking ondertekende.
  146. Het Fort-Laramieverdrag hield in
  147. dat ten minste driekwart van de stam
  148. moest ondertekenen om land te verkopen.
  149. Die clausule werd uiteraard genegeerd.
  150. 1887: de Dawes Act.

  151. Gemeenschappelijk bezit van reservaatland
    wordt afgeschaft.
  152. Reservaten worden opgedeeld
    in secties van 65 hectare
  153. en verdeeld onder individuele Indianen.
  154. Het overschot wordt verkocht.
  155. Stammen verloren miljoenen hectaren.
  156. De Amerikaanse droom van individueel grondbezit
  157. bleek een heel slimme manier om
  158. het reservaat te verdelen
    tot er niets meer van over was.
  159. Deze zet vernietigde de reservaten,
  160. en maakte het makkelijker
    om verder op te splitsen en te verkopen
  161. met elke nieuwe generatie.
  162. Het merendeel van de overtollige grond
  163. en veel van de percelen binnen de reservaatgrenzen
  164. zijn nu in handen van blanke veeboeren.
  165. Alweer ging de rijkdom van het land naar de Wasichu.
  166. 1890, de meest belangrijke datum, geloof ik,

  167. van dit verhaal:
  168. het jaar van het bloedbad in Wounded Knee.
  169. Op 29 december omringden
  170. Amerikaanse troepen een Sioux-kamp
    bij Wounded Knee Creek
  171. en slachtten Chief Big Foot
  172. en 300 krijgsgevangenen af,
  173. met behulp van een nieuw snelvuurwapen
  174. dat ontploffende kogels afschoot,
  175. het Hotchkiss machinegeweer.
  176. Voor deze zogenaamde strijd
  177. werden 20 Congresmedailles
    voor eer en dapperheid
  178. aan de 7e Cavalerie uitgereikt.
  179. Tot op vandaag
  180. zijn dat de meeste eremedailles
  181. die ooit voor een enkel gevecht werden toegekend.
  182. Er werden meer eremedailles uitgereikt
  183. voor het willekeurige afslachten
    van vrouwen en kinderen
  184. dan voor eender welk gevecht
    in de Eerste Wereldoorlog,
  185. de Tweede Wereldoorlog,
  186. Korea, Vietnam,
  187. Irak of Afghanistan.
  188. Het bloedbad van Wounded Knee
  189. wordt beschouwd als het einde
    van de Indiaanse oorlogen.
  190. Wanneer ik het massagraf
  191. bij Wounded Knee bezoek,
  192. zie ik niet alleen een graf
  193. voor de Lakota of voor de Sioux,
  194. maar een graf voor alle inheemse volkeren.
  195. De heilige man, Black Elk, zei:

  196. "Ik wist toen nog niet
  197. hoe hoog de prijs was.
  198. Als ik nu terugkijk
  199. vanaf deze hoge heuvel van mijn ouderdom,
  200. zie ik nog steeds
    de afgeslachte vrouwen en kinderen
  201. opgehoopt en verspreid
  202. langs de kromme kloof liggen,
  203. net zo duidelijk als toen ik hen
  204. met nog jonge ogen zag.
  205. Ik kan zien dat er nog iets anders
    in de bloederige modder
  206. is gestorven en begraven
    in de sneeuwstorm.
  207. De droom van een volk ging daar verloren,
  208. en het was een mooie droom."
  209. Met dit gebeuren begon een nieuw tijdperk

  210. in de inheemse Amerikaanse geschiedenis.
  211. Alles kan worden afgemeten
  212. vóór en na Wounded Knee.
  213. Want het was op dit moment,
  214. met de vingers op de trekkers
    van de Hotchkissgeweren,
  215. dat de Amerikaanse regering openlijk haar houding
    tegenover inheemse rechten bepaalde.
  216. Ze hadden hun buik vol van verdragen.
  217. Ze hadden hun buik vol van de heilige heuvels.
  218. Ze hadden hun buik vol van geestendansen.
  219. En ze hadden hun buik vol
    van al de moeilijkheden met de Sioux.
  220. Dus kwamen ze met hun kanonnen.
  221. "Wil je nu een Indiaan zijn?" zeiden ze,
  222. met de vinger aan de trekker.
  223. 1900:
  224. de Amerikaanse Indiaanse bevolking
    bereikte haar dieptepunt -
  225. minder dan 250.000,
  226. vergeleken met de naar schatting
    acht miljoen
  227. in 1492.
  228. Even verder spoelen.

  229. 1980:
  230. de langst lopende rechtszaak
    in de Amerikaanse geschiedenis,
  231. de Sioux-natie tegen de Verenigde Staten,
  232. werd beslecht door het Amerikaanse Hooggerechtshof.
  233. De rechter bepaalde dat, toen de Sioux
    opnieuw gehuisvest werden in reservaten
  234. en drie miljoen hectare van hun land
  235. werd opengesteld voor goudzoekers
    en homesteaders,
  236. de voorwaarden van het tweede Fort-Laramieverdrag
  237. waren geschonden.
  238. De rechtbank verklaarde
  239. dat de Black Hills illegaal waren ingenomen
  240. en dat de initiële verkoopprijs
    vermeerderd met de rente
  241. moest worden betaald aan de Sioux-natie.
  242. Als betaling voor de Black Hills,
  243. wees de rechter slechts
    106 miljoen dollar
  244. toe aan de Sioux-natie.
  245. De Sioux weigerden het geld met de strijdkreet:
  246. "De Black Hills zijn niet te koop."
  247. 2010:

  248. statistieken over inheemse bevolking
    onthullen vandaag,
  249. meer dan een eeuw na het bloedbad
    bij Wounded Knee,
  250. de erfenis van kolonisatie,
  251. gedwongen migratie
  252. en overtreden verdragen.
  253. De werkloosheid
    op het Pine Ridge Indian Reservation
  254. schommelt tussen 85 en 90 procent.
  255. Het Housing Office is niet in staat
    om nieuwe structuren te bouwen,
  256. en bestaande structuren vallen uit elkaar.
  257. Velen zijn dakloos,
  258. en die met huizen zitten met tot vijf gezinnen
  259. opeengepakt in rottende gebouwen.
  260. 39 procent van de woningen op Pine Ridge
  261. hebben geen elektriciteit.
  262. Ten minste 60 procent van de woningen in het reservaat
  263. zijn besmet met zwarte schimmel.
  264. Meer dan 90 procent van de bevolking
  265. leeft onder de federale armoedegrens.
  266. TBC komt er acht keer vaker voor
  267. dan het Amerikaanse nationale gemiddelde.
  268. De zuigelingensterfte
  269. is de hoogste op dit continent
  270. en is ongeveer drie keer hoger
    dan het Amerikaanse nationale gemiddelde.
  271. Baarmoederhalskanker is vijf keer hoger
  272. dan het Amerikaanse nationale gemiddelde.
  273. De schooluitval loopt op tot 70 procent.
  274. Het lerarenverloop
  275. is acht keer hoger
    dan het nationale gemiddelde.
  276. Vaak zijn het grootouders
    die hun kleinkinderen opvoeden
  277. omdat de ouders, als gevolg van alcoholisme,
  278. huiselijk geweld en algemene apathie,
  279. daar niet toe in staat zijn.
  280. 50 procent van de bevolking ouder dan 40 jaar
  281. lijdt aan diabetes.
  282. De levensverwachting voor mannen
  283. is tussen 46
  284. en 48 jaar -
  285. ongeveer dezelfde
  286. als in Afghanistan en Somalië.
  287. Het laatste hoofdstuk in elke succesvolle genocide

  288. is die waarin de onderdrukkers
  289. hun handen van hen aftrekken en zeggen:
  290. "Mijn God, wat doen deze mensen zichzelf aan?
  291. Ze vermoorden elkaar.
  292. Ze doden zichzelf
  293. terwijl wij ze zien sterven."
  294. Zo veroverden wij deze Verenigde Staten.
  295. Dit is de erfenis
  296. van de klaarblijkelijke lotsbestemming.
  297. Gevangenen worden nog steeds geboren
  298. in kampen voor krijgsgevangenen
  299. lang nadat de bewakers zijn verdwenen.
  300. Dit zijn de achtergelaten botten
  301. nadat het beste vlees is weggenomen.
  302. Een lange tijd geleden
  303. werd een reeks van gebeurtenissen
    in gang gezet
  304. door mensen die op mij lijken,
    door Wasichu.
  305. Ze popelden om het land, het water
  306. en het goud in de heuvels in te palmen.
  307. Deze gebeurtenissen leidden
    tot een domino-effect
  308. dat nog niet ten einde is.
  309. Misschien voelen wij,
    de dominante samenleving,

  310. ons ver verwijderd van een bloedbad in 1890
  311. of van een reeks van gebroken verdragen
    150 jaar geleden.
  312. Toch denk ik dat je je nog altijd kan afvragen
  313. wat je zou moeten voelen
    bij de statistieken van vandaag.
  314. Wat is het verband
  315. tussen deze beelden van het lijden
  316. en de geschiedenis
    die ik jullie net heb verteld?
  317. En hoeveel van deze geschiedenis
  318. moet je je eigen maken?
  319. Is dit jullie verantwoordelijkheid vandaag?
  320. Ik heb te horen gekregen dat er iets
    moet zijn wat we kunnen doen.
  321. Er moet een oproep tot actie komen.
  322. Want tot op vandaag heb ik
    aan de zijlijn gestaan.
  323. Ik was tevreden met
    mijn statuut van getuige.
  324. Ik nam alleen maar foto's.
  325. Omdat de oplossing zo ver in het verleden
    lijkt te liggen,
  326. had ik niets minder dan een tijdmachine
  327. nodig om erbij te kunnen.
  328. Het lijden van de inheemse volkeren

  329. is geen eenvoudige kwestie om op te lossen.
  330. Het is niet iets waar iedereen zich achter kan zetten
  331. op de manier waarop zij zich inzetten
    om Haïti te helpen,
  332. om AIDS uit de wereld te krijgen
    of voor de bestrijding van een hongersnood.
  333. De oplossing, zoals dat heet,
  334. zou voor de dominante samenleving
    veel moeilijker kunnen zijn
  335. dan bijvoorbeeld
    een 50-dollar cheque uitschrijven
  336. of een kerkactie
  337. om enkele met graffiti bedekte huizen
    te gaan herschilderen,
  338. of een voorstedelijke familie die
  339. een doos met oude kleding,
    die ze niet eens meer willen, weggeeft.
  340. Wat moeten we dan doen?
  341. Onze schouders in het donker ophalen?
  342. De Verenigde Staten

  343. schenden elke dag opnieuw
  344. de voorwaarden
  345. van de Fort-Laramieverdragen met de Lakota
  346. van 1851 en 1868.
  347. De oproep tot actie die ik vandaag voorstel -
  348. en dat is mijn TED wens - is deze:
  349. Kom de verdragen na.
  350. Geef de Black Hills terug,
  351. en het gaat jullie niet aan
    wat ze ermee doen.
  352. (Applaus)