Polish subtitles

← Czy pogoda naprawdę staje się ekstremalna? - R. Saravanan

Get Embed Code
26 Languages

Showing Revision 17 created 10/15/2020 by Rysia Wand.

  1. W latach 2016 do 2019
  2. meteorolodzy zanotowali rekordowe
    fale upałów na całym świecie,
  3. szalejące pożary w Kalifornii i Australii
  4. i najdłuższą w historii serię tropikalnych
    cyklonów piątego stopnia.
  5. Liczba skrajnych wypadków pogodowych
    zwiększa się od 40 lat,
  6. a obecne prognozy wskazują na to,
    że wzrost ten będzie się utrzymywał.
  7. Jednak czy te kataklizmy
    to jedynie zła pogoda?
  8. Czy może skutek zmian klimatycznych?
  9. By znaleźć na to odpowiedź,
  10. trzeba pojąć różnice
    między pogodą a klimatem:
  11. czym są, jak je prognozować,
    a następnie interpretować.
  12. Meteorolodzy definiują pogodę
    jako stan atmosferyczny

  13. w danym miejscu, o danym czasie.
  14. Obecnie badacze umieją przewidzieć
    pogodę regionalną na tydzień z góry
  15. z trafnością przeszło 80%.
  16. Klimatem określa się średnią
    warunków atmosferycznych regionu
  17. w ciągu miesiąca lub dłużej.
  18. Przewidywania klimatyczne mogą prognozować
    średnią temperaturę na następne dekady,
  19. ale nie powiedzą, jakich zdarzeń
    pogodowych można się spodziewać.
  20. Te dwa sposoby prognozowania
    podają zupełnie inne informacje,

  21. bo opierają się na różnych danych.
  22. By przewidzieć pogodę,

  23. meteorolodzy muszą zmierzyć
    wstępny stan atmosferyczny.
  24. Stanowi o nim poziom opadów,
    ciśnienie atmosferyczne, wilgotność,
  25. prędkość i kierunek wiatru,
    które określają pogodę danego regionu.
  26. Dwa razy dziennie, meteorolodzy
    z ośmiuset różnych stacji na świecie
  27. wypuszczają do atmosfery balony.
  28. Balony dźwigają narzędzia
    zwane radiosondami,
  29. które mierzą początkowe warunki,
  30. a następnie odsyłają wyniki
    do międzynarodowych centrów pogodowych.
  31. Tam przepuszcza się wyniki
    przez fizyczne modele predykcyjne,
  32. generujące ostateczną prognozę pogody.
  33. Niestety, coś powstrzymuje
    globalną sieć danych

  34. przed tworzeniem doskonałej prognozy:
  35. pogoda jest z zasady systemem chaotycznym.
  36. To system tak delikatny,
    że uniemożliwia idealne prognozy,
  37. jeśli brak nam absolutnej znajomości
    wszystkich elementów.
  38. Przez okres choćby dziesięciu dni
  39. nawet najmniejsze zakłócenia mogą
    mocno wpłynąć na warunki atmosferyczne,
  40. co uniemożliwia przewidzenie pogody
    na więcej niż dwa tygodnie naprzód.
  41. Przewidywania klimatu, z drugiej strony,
    są o wiele mniej burzliwe,

  42. częściowo dlatego, że z definicji
  43. klimat danego regionu to średnia
    wszystkich jego danych pogodowych.
  44. Prognozy klimatu ignorują również
  45. bieżące zdarzenia atmosferyczne,
  46. a skupiają się na zakresie tego,
    co może się wydarzyć.
  47. Parametry te znane są
    jako warunki brzegowe
  48. i, jak sama nazwa wskazuje,
    ograniczają klimat i pogodę.
  49. Przykładem warunku granicznego
    jest promieniowanie słoneczne.

  50. Dzięki analizie dokładnego dystansu i kąta
    zawartego między słońcem a danym miejscem
  51. umiemy ustalić ilość ciepła,
    jaką dany obszar otrzyma.
  52. A skoro znamy zachowanie
    słońca w ciągu całego roku,
  53. możemy trafnie przewidzieć
    jego wpływ na temperaturę.
  54. Uśrednienia na podstawie
    danych z wielu lat
  55. ukazują okresowe schematy,
    w tym pory roku.
  56. Wartości większości warunków brzegowych

  57. są dobrze określone
    i prawie się nie zmieniają.
  58. Pozwala to badaczom na rzetelne
    przewidywanie klimatu na przyszłe lata.
  59. Szkopuł w tym,
  60. że nawet najmniejsza zmiana
    warunków brzegowych
  61. reprezentuje o wiele większą zmianę
    dla chaotycznego systemu pogodowego.
  62. Dla przykładu,
  63. temperatura na ziemi wzrosła
    o prawie 1 stopień Celsjusza
  64. przez ostatnie 150 lat.
  65. Zmiana ta może się wydać niewielka,
  66. jednak ten 1 stopień różnicy
    dodał do atmosfery równowartość energii
  67. prawie jednego miliona
    głowic nuklearnych.
  68. Ten ogromny napływ energii
    już spowodował dramatyczny wzrost
  69. liczby gorących prądów,
    susz czy fal sztormowych.
  70. Czy wzrost częstotliwości skrajnej pogody
    to przypadek, czy zmiana klimatyczna?

  71. Odpowiedź jest taka,
  72. że podczas gdy pogoda
    zawsze będzie chaotycznym systemem,
  73. zmiany klimatyczne rzeczywiście sprzyjają
    skrajnym zdarzeniom pogodowym.
  74. Naukowcy zgodnie uważają,
    że klimat się zmienia,

  75. a działalność ludzka
    przyspiesza te zmiany.
  76. Na szczęście możemy ustalić,
  77. które z zachowań ludzkich
    najbardziej wpływają na klimat,
  78. śledząc zmiany warunków granicznych.
  79. Nawet jeśli pogoda za miesiąc
    pozostaje zagadką,
  80. możemy wspólnie ratować klimat
    na przyszłe stulecia.