YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtitles

← Küçük Tercihler Büyük Değişimler Yaratır | Emre Danacı | TEDxBahcesehirUniversity

Get Embed Code
1 Language

Download

Showing Revision 66 created 07/28/2017 by Eren Gokce.

  1. Bugün başta eğitim olmak üzere kadına
    şiddetten çocukluk çağı kanserine,

  2. ormanlarımızın yok olmasından sokak
    hayvanlarına, eşcinsel haklarından
  3. mültecilerin yaşam koşullarına
    kadar hepimizi rahatsız eden
  4. birçok problemle yüz yüzeyiz.
  5. Bu saymış olduğum her bir problem başlığı
    için size hüzünlü hikâyeler
  6. anlatarak birkaç dakikalığına da olsa
  7. dikkatinizi bu problemlere çekebilirim.
  8. Örneğin, hepimizin yakından
    hatırladığı Aylan bebeğin trajik hikâyesi
  9. mültecilerin çektiği sıkıntılar hakkında
  10. düşünmenizi sağlayabilir.
  11. Peki ya sonra?
  12. Sizi rahatsız eden bu tabloyu değiştirmek
    için ne yaparsınız?
  13. Ya da son bir ay içerisinde toplumsal
  14. ya da çevresel bir problemin
    çözümü için ne yaptık?
  15. Bazen elden bir şey gelmez, neticede
    hiçbirimiz süpermen değiliz.
  16. Kendimizden daha büyük problemleri
    nasıl çözebiliriz ki?
  17. İşte böyle zamanlarda sorunun
    mağdurları için üzülmek,
  18. belki probleme dikkat çekmek için
    birkaç sosyal medya paylaşımı,
  19. en nihayetinde de “Nerede bu devlet?”
    diyerek devlet yetkililerini
  20. göreve davet etmek, yani probleme seyirci
    kalmak genel bir davranış biçimi olabilir.
  21. Fakat gelişmiş ülkelerde durum
    bu şekilde değil,
  22. gelişmiş ülkelerde her türlü çevresel
    ve toplumsal problemin çözümü
  23. devletten beklenmiyor.
  24. Problemden rahatsız olan
    insanlar bir araya gelerek
  25. çözüm mekanizması oluşturacak sivil
    toplum kuruluşlarını oluşturuyorlar.
  26. Diğer insanlar da bu çözüm mekanizmalarına
  27. yani sivil toplum kuruluşlarına
    destek oluyorlar.
  28. Mesela bağış yaparak çözüme
    ortak oluyorlar.
  29. Arkamda bireysel bağış
    alışkanlıklarının dünyada
  30. en yüksek olduğu on bir
    ülkeyi görüyorsunuz.
  31. Sizce böyle bir listede Türkiye
    kaçıncı sıradadır?
  32. Türkiye her yıl düzenlenen
    “Dünya Yardımseverlik Endeksi”ne göre
  33. bireylerin STK’lara bağış yapma
    alışkanlıkları sıralamasında
  34. 135 ülke arasında tam 112. sırada.
  35. Türkiye’de her yüz kişiden sadece
    on ikisi dini ya da
  36. dini olmayan sebeplerden ötürü bir
    STK’ya bağış yapıyor.
  37. Çok çeşitli dini inançlara sahip arkamda
    görmüş olduğunuz
  38. diğer ülkelerdeyse bu oran
    %66 ile %91 arasında değişiyor.
  39. Yani sanılanın aksine
  40. dinin de bağış yapma kültürüyle
    pek de bir alakası yok.
  41. Fakat bu tablo bize gösteriyor ki,
  42. biz toplum olarak yüzleştiğimiz
    sorunlar için üzülüp
  43. şikâyet etmekten çok da öteye gitmiyoruz.
  44. Bizi ilgilendiren problemlerin çözümü
    için ne yazık ki çözüme ortak olmuyoruz.
  45. Elbette Türk insanının neden bağış
    yapmadığı da araştırılmış.
  46. Araştırmaya göre;
  47. bağış yapmayanların %5’i
    STK’ları zaten tanımıyor.
  48. %13’lük bir kesim bu kurumlara güvenmiyor,
  49. elbette geçmişte yaşanmış bazı kötü
    tecrübelerin bunda etkisi büyük.
  50. %26, ihtiyaç sahibi birini görürsem
    ben kendim yardımcı olabilirim diyor.
  51. Ama bağış yapmayanların yarısından çoğu
    -yani %52’lik büyük bir dilim ise-
  52. yardım miktarım küçük diyerek
    bir STK’ya bağış yapmadığını belirtiyor.
  53. Yani bu insanlar ya küçük miktarların
    bir şey değiştirmeyeceğini
  54. ya da küçük miktarların STK’larca
    kabul edilmeyeceğini düşünüyor.
  55. Oysaki küçük miktarlarla da olsa bağış
    yaparak çözüme ortak olmak isteyen
  56. bu kitleye yönelik bir yöntem yıllardır
    hayatımızda: Bağış kumbaraları.
  57. Hepimizin mağazalarda kasanın
    yanında görmeye alışık olduğu
  58. şeffaf bağış kumbaraları.
  59. Oldukça basit ve minik kuruşlarla
    bağış yapmaya uygun bir yapı.
  60. Örneğin, 19,99 TL’ye aldığımız bir tişört
    için uzattığımız 20 liranın
  61. para üstü olacak bu “1 kuruş”.
  62. Sizin için ne kadar önemli?
  63. Kaçımız yerde görsek eğilip alırız?
  64. Sanırım iyi bir amaç uğruna hepimiz bu 1
    kuruşu o bağış kumbarasına atardık.
  65. Elbette bu 1 kuruşu gerçekten
    elimizde tutabiliyor olsaydık.
  66. En son ne zaman bir bağış kumbarasına
    para attınız hatırlıyor musunuz?
  67. Ben gerçekten hatırlamıyorum.
  68. Çünkü son zamanlarda bazı şeyler değişti.
  69. Örneğin, hayatımıza plastik kartlar girdi.
  70. Banka ve kredi kartlarının hayatımıza
    getirdiği muhteşem kullanım kolaylıkları
  71. yüzünden artık harcamalarımızda
    neredeyse nakit kullanmaz olduk.
  72. Bir de bunun üzerine çevrimiçi
    alışveriş hayatımıza girince
  73. ya kumbaralara atacak kuruşlarımız
    artık ortada yoktu
  74. ya da kumbaraların kendisi.
  75. Fakat biz hâlâ minik kuruşların büyük
    değişimler yaratabileceğine inanıyoruz.
  76. Küçük kuruşlar birikerek büyük
    meblağlar oluşturabilir.
  77. Hatta daha da önemlisi, neredeyse hiç
    bağış yapmayan bir toplumda
  78. böylesine kolay bir kullanıcı deneyimi
    bu insanlar için ilk adım olabilir.
  79. İşte bu yüzden biz “Yuvarla” sosyal
    girişimini kurarak artık
  80. pek de kullanamadığımız eski tip bağış
    kumbaralarını yeni ekonomiye ve
  81. yeni ödeme alışkanlıklarına
    uygun hâle getirdik
  82. ve bir süre önce e-ticaret
    sitelerine entegre ettik.
  83. Henüz kullanmayanlar varsa örnek vereyim.
  84. Bir e-ticaret sitesine girdiniz,
    çok beğendiğiniz bir gömleği
  85. alışveriş sepetinize koydunuz,
    ödeme sayfasına geldiğiniz zaman,
  86. Yuvarla dijital bağış
    kumbarası size soruyor:
  87. 56,99 TL’lik alışveriş tutarınızı
    yalnızca 1 kuruş bağışlayarak
  88. 57 TL’ye yuvarlamak ister misiniz?
  89. Tek yapmanız gereken bir
    sivil toplum kuruluşu seçmek.
  90. Örneğin, Türkiye’de okul öncesi
    eğitim önemli bir konu diyorsanız
  91. UNICEF Türkiye’yi seçebilirsiniz,
  92. bu durumda 56,99 TL’lik tutar
    57 TL’ye yuvarlanır.
  93. Siz siparişi tamamla butonuna bastığınız
    anda ise gömleğin bedeli marka tarafından
  94. tahsil edilirken bağışınızın yüzde yüzü
  95. doğrudan seçtiğiniz STK’nın
    banka hesabına gider.
  96. “Yuvarla” bu bağışlardan herhangi
    bir hizmet bedeli
  97. ya da komisyon almaz.
  98. Siz de kredi kartı ekstrenize
    baktığınız zaman
  99. bağışınızın güvenle yerine
    gittiğini görebilirsiniz.
  100. Son derece basit ve şeffaf bir yöntem.
  101. Bu görmüş olduğunuz senaryo
    şimdiye kadar Yuvarla’nın
  102. finansal hesap verilebilirlik
    kriterlerine uygun,
  103. yani aldığı bağışı nerede nasıl
    kullandığını beyan edebilen ve elbette
  104. gerekli yasal izinlere sahip 14 STK için
  105. yarım milyondan fazla çevrimiçi alışveriş
    işleminde gerçekleşti bile.
  106. Elbette şunu söyleyebilirsiniz:
  107. Bağış miktarları gerçekten küçük.
  108. Yüz binlerce insan küsüratlı tutarlarını
    yuvarlayarak neyi değiştirmiş olabilir ki?
  109. Örnek verecek olursak:
  110. Küsüratlarını yuvarlayan
    her 100 kişiden 23’ü,
  111. daha iyi bir çevre ve yaşayan bir
    gezegen için kuruşlarını bağışladı.
  112. Her geçen gün ormanlarımız giderek
    azalırken sadece TEMA Vakfı'na
  113. bağışlanan minik kuruşlarla
    16 futbol sahası
  114. büyüklüğünde bir alan ağaçlandırıldı.
  115. Yani bu minik kuruşlar bize nefes oldu.
  116. Yuvarlayan her 100 kişiden 19’u ise
    afet ve insani yardım
  117. alanında faaliyet gösteren
    STK’ları destekledi.
  118. Her yıl 300’ün üzerinde arama kurtarma
    operasyonuna çıkan AKUT,
  119. sadece bu minik kuruşlarla 10
    operasyonunu finanse etti.
  120. Belki de sizin kuruşlarınızla
    alınmış bir kar aracı,
  121. kışın Bingöl’ün kırsalında kar
    yüzünden mahsur kalmış
  122. hamile bir kadını hastaneye yetiştirdi
    ve siz bir hayat kurtardınız.
  123. Her 100 kişiden 26’sı ise
    eğitim, çocuk ve gençlik
  124. alanında faaliyet gösteren
    STK’ları destekledi.
  125. Koruncuk -yani Türkiye Korunmaya Muhtaç
    Çocuklar- Vakfı'na yapılan bağışlar,
  126. ailesi olmadığından ya da özel bir
    sebepten ötürü devlet korumasında
  127. yetişmek zorunda kalan çocuklar için sıcak
    bir yuva ve iyi bir eğitime dönüştü.
  128. Koruncuk Vakfı'nın kurmuş olduğu
    Bolluca Çocuk Köyü’nde
  129. yaşayan 128 çocuktan 4’ünün geleceğini
    yuvarlayanlar aydınlattı.
  130. Her 100 kişiden 32’si ise sağlık alanında
    faaliyet gösteren STK’ları destekledi.
  131. Yüz tanesiyle bir sakız alamadığımız
    bağışlanan bu 1 kuruşlar,
  132. Kanserli Çocuklara Umut Vakfı için
  133. birikerek 110.000 TL’nin
    üzerinde bir kaynak
  134. yani tam 20 kanser hastası çocuk
    ve ailesine umut oldu.
  135. Bu bahsettiğim örnekler günlük
    hayatımızdaki minik tercihlerimizle
  136. yaratabileceğimiz büyük değişimlerin
    yalnızca küçük bir kısmı.
  137. Hep beraber bundan daha
    fazlasını yapabiliriz.
  138. Artık sadece Yuvarla’nın anlaşmalı olduğu
    e-ticaret sitelerinde değil;
  139. sokakta yani mahalle bakkalından
    restorana, benzinciden eczaneye
  140. kadar kartların geçtiği her yerde
    küsüratlı harcamalarınızı yuvarlayarak
  141. yani sadece kuruşlarınızla çözüme
    ortak olabilirsiniz.
  142. Tamam bu kadarını ben de yaparım,
    ben de varım derseniz
  143. yapmanız gereken şey çok kolay.
  144. Yuvarla.com adresine girerek desteklemek
    istediğiniz STK’yı seçin,
  145. küsüratlı harcamalarınızda her seferinde
    size sorularak mı yuvarlanacağını yoksa
  146. aylık 3 TL gibi belirleyebileceğiniz bir
    üst limit dâhilinde kuruşların
  147. otomatik olarak mı yuvarlanacağını seçin
  148. ve kartınızı sisteme ekleyin,
    en fazla 2 dakikanızı alır.
  149. Bundan sonra ise hiçbir şey
    yapmanıza gerek yok.
  150. Siz günlük hayatınıza devam ederken,
    örneğin 8,90 TL’ye bir kahve aldığınızda
  151. eğer otomatik yuvarlayı
    tercih etmediyseniz
  152. telefonunuza bir bildirim gelebilir.
  153. Ve artık siz sadece şikâyet etmek yerine,
    sadece parmağınızla onay tuşuna basarak
  154. 10 kuruşunuzla çözüme ortak olabilirsiniz.
  155. Bu yeni dijital bağış kumbarası modeliyle
    artık minik kuruşların potansiyeli
  156. eskisinden çok daha büyük.
  157. Rakamlarla örnek vermek gerekirse,
  158. Türkiye’de aktif olarak kullanılan 81
    milyon banka ve kredi kartı var.
  159. Sadece geçen yıl bu kartlarla 4,4
    milyardan fazla kartlı harcama yapılmış.
  160. Düşünsenize bunlardan sadece bir kısmını
    yuvarlayarak neleri değiştirebilirdik?
  161. Hatta şöyle örnek vereyim:
  162. Sahip olduğumuz her bir kartla ayda sadece
    1 TL bağışlamayı kabul edersek
  163. toplumsal ve çevresel
    problemlerin çözümü için
  164. kullanılabilecek her yıl 972 Milyon TL’lik
    bir kaynak yaratabiliriz.
  165. Kuruşlarla yaklaşık 1 Milyar TL’lik bir
    kaynaktan bahsediyorum.
  166. Bununla ne yaparız derseniz…
  167. Arkamda Belgrad Ormanı’nı görüyorsunuz.
  168. İstanbul’un rahat nefes almasını
    sağlayan akciğerleri…
  169. Sadece minik kuruşlarla yaratılan
    bu kaynakla her yıl
  170. 13 Belgrad Ormanı büyüklüğünde
    bir alanı ağaçlandırabiliriz.
  171. Düşünsenize her yıl 13 yeni orman,
    kulağa çok hoş geliyor.
  172. Ya da beni STK’larla tanıştıran,
  173. üniversitede gönüllü öğretmenlik yaptığım
  174. Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı'nın
    mottosunu size hatırlatayım.
  175. “Bir çocuk değişir, dünya değişir.” diyor.
  176. Biz minik kuruşlarla yarattığımız
    bu kaynakla her yıl
  177. 800 binden fazla çocuğun daha iyi bir
    eğitim almasını sağlayabiliriz.
  178. Burada Türkiye’nin geleceği olacak
    neredeyse bir nesilden bahsediyorum.
  179. 800 bin çocuk…
  180. Sadece kuruşlarla yapılabilecek bundan
    daha iyi bir yatırım olabilir mi?
  181. Hiç sanmıyorum.
  182. Bu bahsettiğim bir hayal değil.
  183. Eğer biz problemlerin seyiricisi değil,
  184. çözümlerin ortağı olmaya başlarsak
    hayaller gerçek olur!
  185. Bunun için tek yapmamız gereken,
    “değiştirmeyi” tercih etmek.
  186. Tıpkı şimdiye kadar yuvarlayanların
  187. yaptığı gibi.
  188. Bana soruyorlar Yuvarla’yı neden
    yapıyorsun, hikâyesi nedir diye.
  189. Sanırım geçmişte yaşadığım
    bir hikâyenin beni
  190. bu yola ittiğini söylememi bekliyorlar.
  191. Oysaki anlatacak dramatik bir hikâyem yok.
  192. Fakat şunu söyleyebilirim, siz
    oturma odanızın ortasında
  193. bir çöp görürseniz ne yaparsınız?
  194. Sanırım eğilip alırsınız.
  195. Aslına bakılırsa almayabilirsiniz de,
    bu bir tercihtir.
  196. Ben kendi oturma odam olan bu toplumda
    çözülebileceğine inandığım
  197. bir problemle karşılaştım, benim tercihim
    bu hikâyenin başlangıcı oldu.
  198. Siz de kendi tercihlerinizle,
    kendiniz ya da
  199. başkaları için güzel hikâyeleri
    mümkün kılabilirsiniz.
  200. Teşekkürler!
  201. (Alkış)