Turkish subtitles

← Uyku ile hafıza korsanlığı

Hepimize bir sınavdan önce iyi bir gece uykusu çekmemiz söylendi - nihayet işte nedeni. Uyku bilimcisi Matt Walker, yeterince uyumanın beynimizin anıları saklama ve işleme şeklini nasıl etkilediğini açıklıyor.

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 3 created 08/13/2020 by Miraç Şendil.

  1. İster bir sınava giriyor olun,
  2. ister yeni bir müzik aleti
    öğrenmeye çalışıyor olun,
  3. hatta yeni bir sporda
    mükemmelleşmeye çalışıyor olun,
  4. uyku aslında gizli hafıza silahınız
    olabilir.
  5. [Bilim ile Uyumak]

  6. Araştırmalar bize uykunun hafıza için
    en az üç farklı şekilde

  7. kritik olduğunu açıkladı.
  8. İlk olarak, beyninizi gerçekten
    hazır hale getirmeyi öğrenmeden önce
  9. uykuya ihtiyacınız olduğunu biliyoruz,
  10. neredeyse kuru bir sünger gibi
  11. yeni bilgileri emmeye hazır.
  12. Uyku olmadan, beynin içindeki
    hafıza devreleri,
  13. önceden olduğu gibi bilfiil su ile tıkanır
  14. ve yeni bilgileri özümseyemeyiz.
  15. Bu yeni bellek izlerini etkin bir şekilde
    ortaya koyamayız.
  16. Ama sadece öğrenmeden önce
    uyumak önemli değil

  17. çünkü unutmamak için
    bu yeni anıların üzerindeki
  18. kaydet düğmesine basmayı
    öğrendikten sonra
  19. uykuya ihtiyaç olduğunu da biliyoruz.
  20. Aslında uyku, beyindeki bu bilginin
  21. gelecekte değişmesini durduracak
  22. ve bu anıları bu sinir ağlarının
  23. mimarisine yapıştıracak.
  24. Uykunun bu hafıza güçlendirme avantajını
  25. tam olarak nasıl sağladığını
    keşfetmeye başladık.
  26. İlk mekanizma bir dosya aktarım sürecidir.

  27. Burada, beyindeki iki farklı yapıdan
    bahsedebiliriz.
  28. İlki hipokampüs olarak adlandırılır
  29. ve hipokampüs, beyninizin sol
    ve sağ tarafında bulunur.
  30. Hipokampüsü beyninizin
  31. bilgilendirici gelen kutusu gibi
    düşünebilirsiniz.
  32. Yeni hafıza dosyalarını almak
    ve onlara tutunmak konusunda çok iyidir.
  33. Bahsedebileceğimiz ikinci yapıya

  34. korteks denir.
  35. Beyninizin tepesine oturan
    buruşuk büyük doku.
  36. Derin uyku sırasında,
  37. bir de dosya aktarım mekanizması var.
  38. Hipokampüsü bir USB bellek gibi
  39. ve korteksinizi sabit disk gibi düşünün.
  40. Gün boyunca etrafta dolaşıyoruz
  41. ve çok sayıda dosya topluyoruz,
  42. ancak daha sonra gece
    derin uyku sırasında,
  43. sınırlı depolama kapasitesi nedeniyle,
  44. bu dosyaları hipokampüsten beynin,
  45. korteksin sabit diskine aktarmak
    zorundayız.
  46. Bu, derin uykunun yaptığı gibi görünen
  47. mekanizmalardan biri.
  48. Ancak farkına vardığımız, bu hatıraları

  49. beyne yapıştırmaya yardımcı olan
    başka bir mekanizma var.
  50. Buna tekrar deniyor.
  51. Birkaç yıl önce bilim insanları,
  52. farelerin bir labirentte koşarken
  53. nasıl öğrendiklerine bakıyorlardı.
  54. Bu farelerin hafıza merkezlerine
    aktiviteyi kaydediyorlardı.
  55. Fare labirentte koşarken,
  56. farklı beyin hücreleri labirentin
    farklı kısımlarını kodlardı.
  57. Eğer beyin hücrelerinin her birine
    bir tını ekleseydiniz,
  58. fare labirenti öğrenmeye başladığında
  59. duyacağınız şey o anının imzası olurdu.
  60. Yani sanki şöyle bir şey ...
  61. (Canlı piyano müziği)

  62. Duyabildiğimiz bu şey
    öğrenmenin imzasıydı.

  63. Ama sonra akıllıca bir şey yaptılar.
  64. Fareler uykuya dalarken beyinlerini
    dinlemeye devam ettiler
  65. ve duydukları şey olağanüstüydü.
  66. Fare uyurken aynı hafıza imzasını
  67. beyninde yeniden oynatmaya başladı.
  68. Ama o anda uyanıkken yaptığından
    neredeyse 10 kat
  69. daha hızlı oynatıyordu.
  70. Onun yerine duyduğunuz şey...
  71. (Hızlı, canlı piyano müziği)

  72. Bu, uykunun bu anıları

  73. aslında güçlendirdiği
    ikinci yol gibi görünüyor.
  74. Uyku aslında bu hatıraları beyinde
  75. yeni bir devreye sokup puanlayarak
  76. hafıza temsilini güçlendiriyor.
  77. Uykunun hafıza için
    yararlı olmasının son yolu,

  78. bütünleşme ve ilişkidir.
  79. Aslında, uykunun hayal ettiğimizden
  80. çok daha akıllı olduğunu öğreniyoruz.
  81. Uyku sadece bireysel hatıraları
    güçlendirmekle kalmaz,
  82. uyku aslında yeni hatıraları
    zekice birbirine bağlar.
  83. Sonuç olarak,
  84. ertesi gün gözden geçirilmiş
  85. bir zihin çapında ilişkiler ağıyla
    uyanabilir,
  86. önceden aşılamayan sorunlara
    çözümler bulabiliriz.
  87. Muhtemelen bu, bir problemi çözerken

  88. asla uyanık kalmanızın
    söylenmemesinin sebebi.
  89. Bir problemi olduktan sonra
    uyumanız gerektiği söylenir
  90. ve bu da tam olarak bilimin
    bize öğrettiği şeydir.