Return to Video

The Internet: IP Addresses and DNS

  • 0:02 - 0:09
    Internet: IP Manzillar va DNS
  • 0:10 - 0:14
    Salom! Mening ismim Paola, men Microsoftda
    dasturiy ta'minot injeneriman.
  • 0:14 - 0:20
    Keling, Internet qanday ishlashi haqida gaplashamiz.
    Men internet tarmoqlarining o'zaro aloqa o'rnatishi
  • 0:20 - 0:26
    bilan shug'ullanaman, lekin 1970-yillarda
    buni amalga oshirish uchun aynan standart usul yo'q edi.
  • 0:26 - 0:33
    Vint Serf va Bob Kan kommunikatsiya imkonini beradigan
    tarmoqlararo ishlaydigan protokolni
  • 0:33 - 0:39
    ixtiro qilishadi. Ushbu ixtiro tufayli
    hozirda biz Internet deb ataydigan narsaga
  • 0:39 - 0:44
    asos yaratildi. Internet bu tarmoqlarning tarmog'idir.
    U dunyo bo'ylab milliardlab qurilmalarni
  • 0:44 - 0:51
    bog'laydi. Siz noutbuk yoki
    telefon orqali Wifiga ulangan bo'lishingiz mumkin,
  • 0:51 - 0:57
    so'ng Wifi Internet provayderi (yoki
    Internet xizmatlari provayderi) ga ulanadi va
  • 0:57 - 1:02
    sizni dunyo bo'ylab yuzlab qurilmalar orqali
    o'zaro bog'langan milliardlab
  • 1:02 - 1:09
    qurilmalarga ulaydi. Ko'pchilik
    chuqur anglamaydigan oddiy narsa shundaki,
  • 1:09 - 1:16
    Internet haqiqatan ham dizayn falsafasi va
    protokollarga asoslangan arxitekturadan iborat.
  • 1:16 - 1:20
    Protokol - bu agar barcha tomonlar ulardan
    foydalanishga rozi bo'lsa, ularga o'zaro uzluksiz aloqa
  • 1:20 - 1:26
    o'rnatishga imkon beradigan ma'lum qoidalar va standartlar to'plamidir. Internetning dizayn falsafasi tarmoqga yangi
  • 1:26 - 1:32
    kommunikatsiya texnologiyalarini moslashtirish
    va o'zlashtirishga imkon berganligi
  • 1:32 - 1:38
    sababli jismoniy jihatdan qanday ishlashi unchalik
    muhim emas. Chunki yangi texnologiya Internetdan
  • 1:38 - 1:43
    qandaydir tarzda foydalanish uchun faqat protokollar bilan
  • 1:43 - 1:49
    ishlashni bilishi kerak. Internetdagi barcha
    turli xil qurilmalar takrorlanmas manzilga ega. Internet manzili -
  • 1:49 - 1:54
    shunchaki telefonning raqamiga o'xshash
    yoki biron bir ko'cha manziliga o'xshash raqamlardir,
  • 1:54 - 2:00
    bu tarmoqdagi har bir kompyuter yoki
    qurilmaga xosdir. Bu xuddi
  • 2:00 - 2:05
    uy va ofis pochta xizmatiga o'xshaydi.
    Unga xatni pochta orqali yuboradigan odam kimligini bilishingiz shart emas,
  • 2:05 - 2:09
    lekin siz uning manzilini qanday qilib to'g'ri yozishni
    bilishingiz kerak,
  • 2:09 - 2:14
    shunda xat pochta tizimi tomonidan kerakli
    manzilga yetkazilishi mumkin.
  • 2:14 - 2:20
    Internetdagi kompyuterlarga murojaat qilish tizimi
  • 2:20 - 2:25
    Internet-aloqada ishlatiladigan eng muhim protokollardan
    biri bo'lib, Internet Protokoli yoki
  • 2:25 - 2:32
    IP deb nomlanadi. Shuning uchun kompyuterning manzilini
    IP-manzili deb ataymiz. Veb-saytga kirishni shunchaki
  • 2:32 - 2:37
    sizning kompyuteringiz, boshqa kompyuterdan ma'lumot
    so'rashidek tushunsa bo'ladi. Sizning kompyuteringiz
  • 2:37 - 2:41
    boshqa kompyuterning IP-manziliga xabar
    va shuningdek, haqiqiy manzilini yuboradi, shunda
  • 2:41 - 2:48
    boshqa kompyuter qayerga javob yuborishini biladi.
    Siz IP-manzilini bilsangiz kerak. Bu shunchaki
  • 2:48 - 2:55
    raqamlar to'plamidir! Bu raqamlar ierarxiyada
    tartiblangan. Uy manzilida
  • 2:55 - 3:02
    mamlakat, shahar, ko'chalar, va uy raqamlari
    bo'lgani kabi, IP-manzilida ham ko'p qismlar mavjud. Barcha raqamlar
  • 3:02 - 3:10
    ma'lumotlar singari, har biri bit bilan
    ifodalanadi. An'anaviy IP-manzillar
  • 3:10 - 3:16
    32-bit uzunlikda, manzilning har biri qismi uchun 8 bit bo'ladi.
    Oldingi raqamlar odatda
  • 3:16 - 3:22
    qurilmaning mamlakat va mintaqaviy tarmog'ini aniqlaydi. Keyin
    quyi tarmoqlar, so'ngra
  • 3:22 - 3:30
    ma'lum bir qurilmaning manzili keladi. IP manzillashtirishning ushbu
    versiyasi IPv4 deb nomlanadi. U 1973-yilda ishlab chiqilgan
  • 3:30 - 3:36
    va 80-yillarning boshlarida keng tarqalib,
    4 milliarddan ortiq unikal manzilli
  • 3:36 - 3:41
    qurilmalarning Internetga ulanishini ta'minlaydi.
    Ammo Interner Vint Serf
  • 3:41 - 3:47
    kutganidan ham ko'ra ancha mashhur bo'ldi
    va 4 milliard noyob
  • 3:47 - 3:53
    manzillar yetarli bo'lmadi. Hozirda biz ko'p
    yillik IPv6 formatiga
  • 3:53 - 4:04
    o'tishni boshladik, u har bir manzili uchun
    128 bitdan foydalanadi va 340 milliarddam ortiq noyob
  • 4:04 - 4:09
    manzillarni taqdim etadi. Bu xuddi mana bu qumlardan
    har bir qum donasining o'z
  • 4:09 - 4:16
    IP-manziliga ega bo'lishi uchun yetarli deganidir. Aksariyat foydalanuvchilar hech qachon IP manzillarini ko'rishmaydi va ularga ahamiyat berishmaydi.
  • 4:16 - 4:23
    Domen nom tizimi yoki DNS www.example.com
    kabi nomlarni tegishli IP manzillar bilan
  • 4:23 - 4:29
    bog'laydi. Sizning kompyuteringiz DNS-dan
    domen nomlarini qidirishi va IP-manzilini olish uchun foydalanadi,
  • 4:29 - 4:33
    bu sizning kompyuteringizni Internetdagi manziliga ulash
    uchun ishlatadi. Va
  • 4:33 - 4:38
    quyidagiga o'xshash narsa sodir bo'ladi: (ovoz
    1) "Salom, men www.code.org saytiga kirmoqchiman."
  • 4:38 - 4:50
    (ovoz 2) "Mm.. ha, men ushbu domen uchun IP-manzilini
    bilmayman. Hoy siz
  • 4:50 - 4:59
    code.org? qanday kirishni bilasizmi" (ovoz 3)
    "Ha, Men mana bunday kiriladi 174.129.14.120."
  • 4:59 - 5:04
    (ovoz 2) "Yaxshi, ajoyib, rahmat. Men buni yozib, keyinroq
    saqlab qo'yaman.
  • 5:04 - 5:14
    Men bunga yana muhtoj bo'laman. Hoy mana
    siz xohlagan manzil." (ovoz 1) "Ajoyib! Rahmat." Qanday qilib
  • 5:14 - 5:20
    milliardlab qurilmalar uchun turli xil
    veb-saytlarni qidirib
  • 5:20 - 5:28
    topish tizimini yaratilgan? Bitta DNS-server
    barcha qurilmaning so'rovlarini bajara olishining imkoni yo'q.
  • 5:28 - 5:33
    Javob: DNS serverlari ma'lum ierarxiyada bog'langan
    va zonalarga bo'linib
  • 5:33 - 5:41
    .org, .com, .net, va boshqalar kabi yirik domenlar
    uchun javobgarlikni
  • 5:41 - 5:48
    o'zaro bog'lashadi. Dastlab DNS hukumat va ta'lim
    muassasalari uchun ochiq,
  • 5:48 - 5:55
    ommaviy aloqa protokoli sifatida yaratilgan. Ochiqligi tufayli
    DNS kiberhujumlarga qarshi himoyasiz hisoblanadi.
  • 5:55 - 6:03
    Hujum namunasi DNS ni soxtalashtirilishi.
    Haker DNS-serverga ulanishi va noto'g'ri
  • 6:03 - 6:09
    IP-manzil bilan domen nomiga mos ravishda
    o'zgartirishi mumkin. Bu esa odamlarni
  • 6:09 - 6:16
    yolg'on veb-saytiga o'tkazib yuborishga sharoit beradi.
    Agar bu sizda ham sodir bo'lsa, siz ko'p soxta veb-saytlardan
  • 6:16 - 6:24
    xuddi haqiqiy sayt kabi foydalanayotgningiz uchun
    ko'p muammolarga duch kelasiz. Internet har kuni yangilanib,
  • 6:24 - 6:31
    kattalashib bormoqda. Ammo domen nomlar tizimi va
    Internet protokoli qanchalik tez o'smasin,
  • 6:31 - 6:35
    ularning soni chegaralangan.
Title:
The Internet: IP Addresses and DNS
Description:

more » « less
Video Language:
English
Duration:
06:45

Uzbek subtitles

Revisions