YouTube

Got a YouTube account?

New: enable viewer-created translations and captions on your YouTube channel!

Turkish subtitles

← Okyanusun dibinde ne var ve oraya nasıl gideriz

Get Embed Code
33 Languages

Showing Revision 22 created 11/18/2019 by Cihan Ekmekçi.

  1. David Biello: Peki Victor, neler yaptın?
  2. Victor Vescovo:
    Burası Atlantik Okyanusu'nun dibi

  3. ve sanırım gençken
    çok fazla Jules Verne okumuşum,
  4. böylece son dört yıldır gezegendeki
    en gelişmiş ve en derine dalabilen
  5. denizaltıyı tasarlayıp
    inşa eden ekibe liderlik ettim,
  6. üstelik bu denizaltıyı
    kullanabiliyorum da.
  7. Bu, geçen sene Aralık ayında biz,
  8. ilk kez -- Atlantik Okyanusu'nun dibi.
  9. DB: Bunu daha önce
    kimse görmedi, öyle mi?

  10. Sadece sen gördün.
    VV: Hayır.

  11. Tabii, şimdi herkes.
  12. DB: Bunu kim yapar?

  13. Yani --
  14. VV: Bence herkes son 10-15 sene içindeki
    gelişimin farkındadır.

  15. Dış uzayı keşfedebilecek araçları olan
    bir sürü insan var,
  16. mesela SpaceX ya da Blue Origin --
  17. ve biz farklı bir yöne yol alıyoruz.
  18. Şahısların, kaynaklarını bizi daha önce
    keşfedilmemiş yerlere götürecek
  19. teknolojiyi geliştirmek için harcadıkları
    harika bir çağdayız.
  20. Ve dünyadaki okyanuslar...
  21. neredeyse klişe ama
    tüm gezegenimizin yüzde 70'i
  22. ve bunun yüzde 95'i keşfedilmemiş.
  23. Bizim de bu keşifle
    yapmaya çalıştığımız şey,
  24. bir denizaltı inşa ederek
  25. onun gezegenin en dibinde
    her bir noktaya gidebileceğini kanıtlamak
  26. ve böylece bu gezegenin
    hâlâ keşfedilmemiş yüzde 60'ını keşfetmek.
  27. DB: Bunun için bayağı iyi
    bir alet gerek, değil mi?

  28. VV: Doğru.

  29. Bu araç tabii ki denizaltı,
    Limiting Factor.
  30. Teknoloji harikası bir araç
  31. ve destek gemisi Pressure Drop
    tarafından destekleniyor.
  32. 90 mm kalınlığında iki kişilik
    titanyum bir katmana sahip,
  33. bu onu bir atmosferde tutuyor
  34. ve okyanusun en derin noktasına
    defalarca dalabilicek güce sahip.
  35. DB: Yani okyanusu keşfeden
    SpaceX gibi bir şey?

  36. Evet, okyanus keşfeden SpaceX gibi

  37. ama ben kendi aracımı kendim sürüyorum.
  38. (Gülme sesleri)

  39. Elon'u alacak mısın yoksa?

  40. VV: Evet, herhangi bir kişiyi alabilirim.

  41. Elon, şu an bunu izliyorsan
  42. eğer seninkilere beni bindirirsen
    ben de seni bindiririm.
  43. (Gülme sesleri)

  44. DB: Bize aşağısının
    nasıl bir yer olduğunu anlatsana.

  45. Basıncın öyle yoğun olduğu
    bir yerden bahsediyoruz ki
  46. Eyfel Kulesi'ni
    ayak parmağına koymak gibi.
  47. VV: Ondan daha fazla.

  48. Yaklaşık 1000 atm.
  49. Olay şu ki bizim,
    bizi ekstrem derinliklere
  50. defalarca kez inip çıkmamızı
    sağlayan titanyum bir katmanımız var.
  51. Bu daha önce hiç yapılmadı.
  52. The Challenger Deep,
    1960 ve 2012 yıllarında
  53. James Cameron tarafından
    iki kez daldırıldı.
  54. Aşağı indi ve yukarı geri çıktı,
    bunlar deneysel gemilerdi.
  55. Bu, bir bilim insanı dahil iki kişiyle
  56. binlerce kez dalıp çıkabilen ticari
    sertifikalı ilk denizaltı.
  57. Şunu da söylemekten gurur duyuyorum ki
  58. sadece üç hafta önce
    tarihte en derine dalan ilk İngiliz,
  59. Newcastle Üniversite'sinden
    Dr. Alan Jamieson
  60. Java Trench'te bizimle aşağıdaydı.
  61. DB: O zaman tahmin ediyorum,
    çok fazla şey seni korkutmuyor.

  62. VV: Dalmak çok daha farklı bir şey.

  63. Eğer klostrofobikseniz
    denizaltının içinde olmak istemezsiniz.
  64. Oldukça uzun bir mesafe gidiyoruz
  65. ve görevler genel olarak
    kapalı bir alanda 8 ile 9 saat sürüyor.
  66. Daha önceki kariyerimden epey farklı,
  67. dağcılıktan bahsediyorum,
    açık alanlardasınız,
  68. rüzgâr şiddetli ve hava çok soğuk.
  69. Bu tam tersi, çok daha teknik.
  70. Bu daha çok kullandığınız
    aletlerdeki hassasiyetle
  71. ve çıkabilecek sorunları çözmekle alakalı.
  72. Ama denizaltında bir şey
    gerçekten ters giderse
  73. bunu bilemezsiniz.
  74. (Gülme sesleri)

  75. DB: Yani sızıntılardan
    korktuğunu söylüyorsun.

  76. VV: Sızıntılar iyi değil
    ama eğer olan şey bir sızıntıysa

  77. o kadar kötü değil
    çünkü o kadar kötü olsaydı
  78. yine bilemezdiniz. Ama --
  79. Ateş çıkması da pek iyi bir şey değil
  80. ama gerçekten çok güvenli bir denizaltı.
  81. Söylemek isterim ki hayatımda
    çok fazla şeye güvenmem
  82. ama titanyuma güvenirim, matematiğe,
  83. sonlu eleman analizine güvenirim
  84. ki bunlar sayesinde
  85. bu gibi şeylerin olağanüstü basınç
    ve koşulları dayanıklılığını görüyorsunuz.
  86. DB: Ve bu küre kusursuz işlendi, değil mi?

  87. Gerçekten eşsiz bir gemi.
  88. VV: Zor olan aslında oydu --

  89. Makinenin %99'u kadar benzeyen bir
    titanyum küresi yapmak.
  90. Titanyum, çalışılması zor bir metal
  91. çoğu kişi nasıl çalışılacağını anlayamadı
  92. ama biz çok şanslıydık.
  93. Olağanüstü ekibimiz
    neredeyse kusursuz küreyi yapabildi
  94. ki bir şeyi basınca tabi tuttuğunuzda
  95. en güçlü geometriyi elde edebilirsiniz.
  96. Denizaltıya girdiğimde
    ve o kapak kapandığında
  97. aşağı inip
    yukarı geri çıkacağımdan eminim.
  98. DB: Bu da iki kez kontrol ettiğiniz şey
    kapağın kapalı olması.

  99. VV: Denizaltıyla dalmanın
    sadece iki kuralı var.

  100. Birincisi kapağı güvenli kapamak.
  101. İkincisi ise birinci kuralı tekrar etmek.
  102. DB: Tamam o zaman,
    Atlantik Okyanusu: Tamam.

  103. Güney Okyanusu: Tamam.
  104. VV: Daha önce kimse
    Güney Okyanusu'na dalmadı.

  105. Sebebini biliyorum.
  106. Koşulların orada çok zor.
  107. Hava çok kötü.
  108. Çarpışma kelimesi akla geliyor.
  109. Ama evet, oraya daldık.
  110. Bittiğine sevindim.
    DB: Evet --

  111. VV: Teşekkürler

  112. (Alkışlar)

  113. DB: Yarışıyor gibisiniz.

  114. Şimdi de Kelly'nin bahsettiği
    Hint Okyanusu.
  115. VV: Evet, o üç hafta önceydi.

  116. Gizemi çözme konusunda şanslıydık.
  117. Biri üç hafta önce bana şunu sorsaydı,
  118. "Hint Okyanusu'nun en derin
    noktası neresi?"
  119. bunu kimse cevaplayamazdı.
  120. İki aday vardı.
  121. Biri Batı Avustralya,
    diğeri ise Java Trench.
  122. Çok iyi bir sonarı olan
    harika bir gemimiz var.
  123. İkisini de işaretledik.
  124. Keşif araçlarını aşağı gönderdik
    ve doğruladık.
  125. Aslında Java Trench'in orta bölgesinde,
  126. ki kimse orada olduğunu düşünmemişti.
  127. Aslında büyük dalışlarımızdan
    birini her gerçekleştirdiğimizde
  128. Vikipedi'ye girip değiştirmek
    zorunda kalıyoruz.
  129. Çünkü tamamen yanlış.

  130. (Gülme sesleri)
  131. DB: Muhtemelen oraya dalmak

  132. orada harcayabildiğiniz zamandan
    daha çok vakit alıyor değil mi?
  133. VV: Hayır, aslında bayağı
    vakit geçiriyoruz.

  134. Kabinde dört gün yetecek kadar
    oksijen desteğim var.
  135. Eğer dört gün boyunca oradaysam
  136. ve bir şeyler çok kötü gittiyse
    muhtemelen kullanmayacağım
  137. ama okyanusun en derinine inmek
    genelde üç saat civarı sürüyor
  138. ve sonra genelde 3 veya 4 saat
    aşağıda kalıyoruz
  139. ve sonra üç saat de yukarı.
  140. Yani orada 10-11 saatten fazla
    kalmak istemezsiniz.
  141. Dar gelmeye başlayabiliyor.
  142. DB: Tamam, o zaman işte
    Hint Okyanusu'nun dibi

  143. ve bu senin dışında başka kimsenin
    görmediği bir şey.
  144. VV: Bu fotoğraf aslında
    keşif araçlarımızdan birinin.

  145. Sağ altta güçlü bir assfish
    görebilirsiniz --
  146. gerçekten adı böyle.
  147. (Gülme sesleri)

  148. Ama sol tarafta daha önce görülmemiş
    bir canlıyı görebilirsiniz.

  149. Bu aslında dikenli ascedian denen,
    yer altında yaşayan denizanası

  150. ve hiçbiri daha önce böyle görünmemişti.
  151. Dikenin altında
    küçük bir yavrusu var aslında
  152. ve karşıya doğru güzelce kaymıştı.
  153. Bugüne kadar gittiğimiz her dalışta,
  154. birkaç saat kalsak bile,
  155. üç veya dört yeni tür keşfettik
  156. çünkü bu yerler milyarlarca yıldır
    görülmemiş yerler
  157. bugüne kadar hiç kimse
    aşağı inip onları kayda almadı
  158. ya da örnekler almadı.
  159. Ve bu bizim için olağanüstü --
  160. (Alkışlar)

  161. Umduğumuz şey --

  162. görevimizin asıl amacı
    bu aleti inşa etmek.
  163. Bu alet bir kapı
  164. çünkü bu aletle,
  165. daha çoklarını yapabileceğiz
  166. ve bilim insanlarını
    binlerce defa daldırıp
  167. keşif kapılarını açmalarını
  168. ve varlığından bile haberdar olmadığımız
    şeyler bulabilecekler.

  169. DB: Yani insanlar denizin dibinden çok
    uzaya gittiler.
  170. Sen üçünden birisin.
  171. Bu sayıyı arttıracaksın.
    Bu şansı vereceksin.
  172. VV: Evet, üç kişi
    Pasifik Okyanusu'nun dibine daldı.
  173. İki kişiyle 1960'da USS Trieste
  174. 2012'de Deep Sea Challenger'ı ile
    James Cameron --
  175. teşekkürler Jim, güzel denizaltı.
  176. Bu 3. jenerasyon bir teknoloji.
  177. Sadece aşağı inmeyi değil,
    aslında iki hafta içinde
  178. birkaç kez dalıp çıkmayı deneyeceğiz
  179. ki bu daha hiç denenmedi.
  180. Eğer bunu yapabilirsek
    teknolojiyi kanıtlamış olacağız
  181. ve o kapı açılmakla kalmayacak,
    hep açık kalacak.
  182. (Alkışlar)
  183. DB: Harika, bol şans.
  184. VV: Çok teşekkürler.
    DB: Ben teşekkür ederim.
  185. VV: Hepinize teşekkürler.
  186. (Alkışlar)