Return to Video

Hükûmetler neden refaha öncelik vermeli

  • 0:01 - 0:07
    Buradan yaklaşık iki km uzakta,
    Edinburgh'nın Old Town kısmında
  • 0:07 - 0:09
    Panmure House var.
  • 0:10 - 0:11
    Panmure House...
  • 0:11 - 0:18
    dünyanın tanıdığı İskoç ekonomist
  • 0:18 - 0:19
    Adam Smith'in eviydi.
  • 0:20 - 0:25
    "Ulusların Zenginliği" isimli
    önemli çalışmasında
  • 0:25 - 0:29
    Adam Smith pek çok şeyin yanında
  • 0:29 - 0:32
    bir ülkenin zenginlik ölçütünün
  • 0:32 - 0:36
    yalnızca altın ve gümüş rezervlerinden
    ibaret olmadığını savundu.
  • 0:36 - 0:42
    Ona göre ölçüt,
    ülkenin üretim ve ticaret toplamıydı.
  • 0:42 - 0:49
    Sanırım bu, bugün gayri safi
    yurtiçi hasıla olarak bildiğimiz şeyin
  • 0:49 - 0:52
    en erken tanımlarından biriydi.
  • 0:53 - 0:56
    Elbette o zamandan bu yana geçen senelerde
  • 0:56 - 1:02
    üretim ve ticaret ölçümü, yani GSYİH
  • 1:02 - 1:05
    çok daha önemli hâle geldi,
  • 1:05 - 1:06
    öyle ki bugün --
  • 1:06 - 1:10
    Adam Smith'in amacının
    bu olduğunu da düşünmüyorum --
  • 1:10 - 1:15
    GSYİH, bir ülkenin genel başarısında
  • 1:15 - 1:18
    en önemli ölçüt olarak görülüyor.
  • 1:18 - 1:24
    Benim görüşüm ise
    bunun artık değişmesi gerektiği.
  • 1:25 - 1:30
    Ülke olarak ölçmek istediğimiz şey
    önemli olan şeydir.
  • 1:30 - 1:34
    Asıl önemli olan bu,
    çünkü bu siyasete yön verir,
  • 1:34 - 1:38
    kamu faaliyetlerine yön verir.
  • 1:38 - 1:40
    Böylesi bir içerikte de
  • 1:40 - 1:47
    bir ülkenin başarısını ölçmede
    GSYİH kısıtlamaları
  • 1:47 - 1:50
    fazla bariz.
  • 1:50 - 1:55
    GSYİH tüm işimizin verimini ölçüyor
  • 1:56 - 1:59
    ama bu işlerin doğası hakkında
    hiçbir bilgi vermiyor,
  • 1:59 - 2:03
    bu işin faydalı veya tatmin edici
    olup olmadığı gibi.
  • 2:03 - 2:10
    Örneğin yasa dışı uyuşturucu tüketimi
    üzerine değer koyabiliyor
  • 2:10 - 2:13
    ama ödemesiz sağlık hizmetine değil.
  • 2:14 - 2:18
    Kısa vadeli faaliyete değer veriyor,
  • 2:18 - 2:25
    ekonomiye güç veren faaliyetlere,
    bu faaliyetler uzun vadede
  • 2:25 - 2:30
    gezegenimizin sürdürülebilirliğine
    çok büyük zarar veriyor olsa da.
  • 2:31 - 2:34
    Son on yıl içinde yansıttığımız
  • 2:34 - 2:38
    siyasi ve ekonomik yükselme,
  • 2:38 - 2:41
    büyüyen eşitsizlik,
  • 2:41 - 2:46
    iklim krizinin zorluklarına bakış açımız,
  • 2:46 - 2:48
    giderek artan otomasyon,
  • 2:48 - 2:52
    yaşlanan bir nüfus...
  • 2:52 - 2:59
    bir ülke ve bir toplum olarak
    başarılı olmaya yönelik
  • 2:59 - 3:03
    çok daha kapsamlı
    bir tanıma olan gereksinim
  • 3:03 - 3:07
    adeta zorunlu ve giderek artıyor da.
  • 3:07 - 3:10
    Bu yüzden de İskoçya 2018'de
  • 3:10 - 3:15
    önder olarak ilk adımı attı
    ve yeni bir ağ kurdu:
  • 3:15 - 3:21
    Wellbeing Economy Governments grubu,
  • 3:21 - 3:23
    İskoçya, İzlanda ve Yeni Zelanda'yı
  • 3:23 - 3:30
    malum sebeplerden dolayı
    kurucu üyeler olarak bir araya getirdi.
  • 3:30 - 3:33
    Bazen SIN ülkeler olarak anılıyoruz,
  • 3:33 - 3:37
    oysa odak noktamız ortak fayda.
  • 3:38 - 3:42
    Bu grubun amacı,
  • 3:42 - 3:44
    GSYİH'nin dar çerçeveli ölçümüne
    meydan okumak.
  • 3:45 - 3:48
    Ekonomik büyüme önemli,
  • 3:48 - 3:50
    evet önemli,
  • 3:50 - 3:54
    ancak önemli olan tek şey değil.
  • 3:54 - 4:00
    Ve GSYİH büyümesi için
    başka hiçbir şeyden ödün verilmemeli.
  • 4:01 - 4:04
    Oluşturduğumuz bu grubun amacı,
  • 4:04 - 4:08
    ekonomik politikanın amacı
  • 4:08 - 4:11
    toplu olarak refah olmalı:
  • 4:11 - 4:15
    Bir nüfusun ne kadar
    mutlu ve sağlıklı olduğu,
  • 4:15 - 4:19
    yalnızca ne kadar zengin olduğu değil.
  • 4:19 - 4:22
    Birazdan bu politikanın
    etkilerine değineceğim.
  • 4:22 - 4:25
    Ama öyle sanıyorum ki
    bugün yaşadığımız dünyada,
  • 4:25 - 4:28
    çok daha derin bir etkisi var.
  • 4:28 - 4:30
    Refah konusuna yöneldiğimizde
  • 4:30 - 4:33
    bir sohbet başlatıyoruz,
  • 4:33 - 4:37
    bu sohbette çok derin
    ve çok temel sorular ortaya çıkıyor.
  • 4:37 - 4:40
    Hayatta bizim için önemli olan ne?
  • 4:41 - 4:45
    Yaşadığımız topluluklarda
    neye önem veriyoruz?
  • 4:45 - 4:49
    Asıl olmak istediğimiz...
  • 4:49 - 4:51
    ...ne tür bir ülke? Ne tür bir toplum?
  • 4:52 - 4:55
    İnsanları bu sorulara yönelterek
  • 4:55 - 4:57
    onlardan cevap bulmalarını istediğimizde
  • 4:57 - 5:00
    şuna inanıyorum ki
    bugün gelişen dünyada
  • 5:00 - 5:01
    pek çok ülkede hâkim olan
  • 5:01 - 5:09
    siyasetin yabancılaştıran
    ve tatminsiz etkisini düzeltmede
  • 5:09 - 5:12
    çok daha fazla şansımız var.
  • 5:12 - 5:16
    İskoçya'nın bu yola baş koyması
    2007 yılına dayanıyor,
  • 5:16 - 5:20
    o zaman kendi ulusal performans
    altyapımızı yayımlamıştık,
  • 5:20 - 5:24
    bugün kendimizi ölçtüğümüz
    göstergelere bakıyorduk.
  • 5:24 - 5:28
    O çeşitli göstergeler arasında
    gelir eşitsizliği vardı,
  • 5:28 - 5:30
    çocukların mutluluğu,
  • 5:30 - 5:34
    yeşil alanlara erişim, konutlar.
  • 5:34 - 5:38
    Bunların hiçbiri
    GSYİH istatistiklerinde yok
  • 5:38 - 5:44
    ama sağlıklı ve mutlu bir toplum için
    her biri temel.
  • 5:44 - 5:50
    (Alkışlar)
  • 5:50 - 5:53
    İşte bu geniş çerçeveli yaklaşım
    ekonomik stratejimizin merkezinde,
  • 5:53 - 5:57
    ekonomik rekabette yaptığımız gibi
  • 5:57 - 6:00
    eşitsizlik konusuna da
    eşit önemi veriyoruz.
  • 6:00 - 6:02
    Adil çalışmaya bir bağlılığımız var,
  • 6:02 - 6:05
    çalışmanın tatmin edici
    ve iyi maaşlı olduğundan emin olmaya.
  • 6:05 - 6:09
    Bir Adil Geçiş Komisyonu oluşturma
    kararını zaten verdik,
  • 6:09 - 6:13
    sıfır karbon ekonomisine giden
    yolumuzda bize rehberlik edecek.
  • 6:13 - 6:17
    Geçmişteki ekonomik
    dönüşümlerden biliyoruz ki
  • 6:17 - 6:21
    eğer dikkatli olmazsak
    kazanandan çok kaybeden olacak.
  • 6:21 - 6:25
    İklim değişikliği ve otomasyon
    zorluklarıyla yüzleşirken de
  • 6:25 - 6:28
    bu hataları tekrar yapmamalıyız.
  • 6:29 - 6:32
    Bence burada,
    İskoçya'da yaptığımız iş çok önemli
  • 6:32 - 6:35
    ama diğer ülkelerden öğrenecek
    çok ama çok şeyimiz var.
  • 6:35 - 6:38
    Biraz önce Wellbeing ağındaki
  • 6:38 - 6:41
    partner uluslardan bahsettim:
  • 6:41 - 6:43
    İzlanda ve Yeni Zelanda.
  • 6:43 - 6:47
    Bunun konuyla ilgili olup olmadığı
    kararını size bırakacağım;
  • 6:47 - 6:51
    bu ülkelerin üçü de şu anda
    bir kadın tarafından yönetiliyor.
  • 6:51 - 6:58
    (Alkışlar)
  • 7:02 - 7:04
    Onlar da harika iş çıkarıyorlar.
  • 7:04 - 7:09
    2019 yılında Yeni Zelanda
    ilk Wellbeing Bütçesini yayımladı,
  • 7:09 - 7:11
    merkezinde akıl sağlığı vardı;
  • 7:11 - 7:17
    İzlanda eşit ödeme, çocuk yardımı
    ve ebeveyn haklarına önderlik ediyor,
  • 7:17 - 7:20
    refah bir ekonomi
    yaratma konusunu açılınca
  • 7:20 - 7:23
    hemen aklımıza gelmeyen konular
  • 7:23 - 7:28
    ama sağlıklı bir ekonomi
    ve mutlu bir toplum için
  • 7:28 - 7:30
    çok temel konular.
  • 7:30 - 7:35
    Konuşmama Adam Smith
    ve ''Ulusların Zenginliği''yle başladım.
  • 7:35 - 7:40
    Adam Smith'in daha önceki çalışması
    ''Ahlaki Duygular Kuramı''nda,
  • 7:40 - 7:43
    ki aynı derecede önemli diye düşünüyorum,
  • 7:43 - 7:47
    şu gözlemi yaptı,
    her hükûmetin değeri
  • 7:47 - 7:49
    parçalı bir şekilde ölçülür,
  • 7:49 - 7:52
    öyle ki bu insanları mutlu eder.
  • 7:53 - 7:56
    Bence bu çok güzel temel bir prensip,
  • 7:57 - 8:02
    refah konusunu tutundurmaya
    çalışan tüm ülke grupları için.
  • 8:02 - 8:05
    Hiçbirimiz yanıtları bilmiyoruz,
  • 8:05 - 8:09
    hatta Adam Smith'in doğduğu yer,
    İskoçya bile.
  • 8:09 - 8:13
    Ancak bugün yaşadığımız dünyada,
    büyüyen ayrım ve eşitsizliklerle,
  • 8:13 - 8:16
    tatminsizlik ve yabancılaşmayla
  • 8:16 - 8:18
    bu soruları sorup onlara yanıt aramak
  • 8:18 - 8:22
    ve yalnızca zenginlik değil
  • 8:22 - 8:26
    merkezinde refah olan
    bir toplum vizyonu yaratmak
  • 8:26 - 8:32
    daha önce hiç olmadığı kadar önemli.
  • 8:32 - 8:38
    (Alkışlar)
  • 8:38 - 8:43
    Şu anda İskoçya'nın güzel
    ve güneşli başkentinde --
  • 8:43 - 8:45
    (Kahkahalar)
  • 8:45 - 8:50
    Aydınlanma döneminde
    dünyaya liderlik eden ülkedesiniz,
  • 8:50 - 8:54
    sanayi çağında dünyaya önderlik
    edilmesine yardım eden ülkede,
  • 8:54 - 8:56
    şu anda düşük karbon çağına doğru
  • 8:56 - 8:59
    dünyaya önderlik etmeye hazırlanan ülkede.
  • 8:59 - 9:04
    Şuna kararlıyım ki İskoçya aynı zamanda
  • 9:04 - 9:09
    yaptığımız her şeyde insan refahını
    merkezine koyacak şekilde
  • 9:09 - 9:14
    dünya çapında ülke ve hükûmetlerin odağını
    değiştirmeye yardım eden ülke olacak.
  • 9:14 - 9:18
    Bence bunu bu nesle borçluyuz.
  • 9:18 - 9:20
    Kesinlikle bunu bir sonraki nesle de
  • 9:20 - 9:24
    ve sonrasındaki nesillere de borçlu
    olduğumuzu düşünüyorum.
  • 9:24 - 9:27
    Bunu yaptığımız takdirde,
    Aydınlanma ülkesinden önderlik yaparak
  • 9:27 - 9:32
    evimizde daha iyi,
    daha sağlıklı, daha adil
  • 9:32 - 9:34
    ve daha mutlu bir toplum yaratabiliriz.
  • 9:34 - 9:36
    Biz de İskoçya'da üzerimize düşeni yaparak
  • 9:36 - 9:41
    daha adil ve daha mutlu
    bir dünya yaratıyoruz.
  • 9:41 - 9:42
    Çok teşekkür ederim.
  • 9:42 - 9:48
    (Alkışlar)
Title:
Hükûmetler neden refaha öncelik vermeli
Speaker:
Nicola Sturgeon
Description:

2018 yılında İskoçya, İzlanda ve Yeni Zelanda, GSYİH'nin bir ülkenin başarısının nihai ölçümü olarak kabulüne meydan okumak amacıyla Wellbeing Economy Governments grubunu kurdu. Bu geleceğe dair konuşmada, İskoçya'nın Başbakanı Nicola Sturgeon ''refah ekonomisi''nin önemli etkileri olan sonuçlarını açıklıyor -- eşit gelir, çocuk yardımı, akıl sağlığı ve yeşile olan erişim gibi -- ve bu yeni odak noktasının küresel zorluklarla yüzleşmede nasıl yardım edebileceğini gösteriyor.

more » « less
Video Language:
English
Team:
closed TED
Project:
TEDTalks
Duration:
10:00

Turkish subtitles

Revisions Compare revisions