Dutch subtitles

← Hoe synthetische biologie de mensheid kan uitroeien -- en hoe we het kunnen vermijden

Get Embed Code
25 Languages

Showing Revision 15 created 01/06/2020 by Peter van de Ven.

  1. We zijn met ongeveer
    zeven en een half miljard mensen.
  2. De Wereldgezondheidsorganisatie zegt
  3. dat er 300 miljoen
    depressieve mensen zijn
  4. en ongeveer 800.000 mensen per jaar
    een einde aan hun leven maken.
  5. Een klein deel ervan kiest
    voor een diep nihilistische route,
  6. waarbij ze zoveel mogelijk mensen
    met zich de dood in slepen.
  7. Dit zijn enkele beroemde
    recente voorbeelden.
  8. Hier een minder bekend voorbeeld
    van ongeveer negen weken geleden.
  9. Als je het niet meer weet,
  10. komt dat omdat het zo vaak gebeurt.
  11. Wikipedia telde vorig jaar
    323 massaschietpartijen
  12. in mijn eigen land, de Verenigde Staten.
  13. Niet alle schutters waren suïcidaal
  14. en ook wilden ze niet allemaal
    het dodental maximaliseren,
  15. maar veel van hen wilden dat wel.
  16. Een belangrijke vraag is:
    welke grenzen hebben deze mensen?

  17. Neem de Vegasschutter.
  18. Hij slachtte 58 mensen af.
  19. Stopte hij omdat het er genoeg waren?
  20. Nee, en we weten dit omdat hij nog
    422 andere mensen neerschoot en verwondde;
  21. mensen die hij zeker had willen doden.
  22. Er is geen reden om te denken
    dat hij bij 4200 zou zijn gestopt.
  23. In feite zou iemand
    zo nihilistisch als hij
  24. ons allemaal wel
    hebben willen vermoorden.
  25. We weten het niet.
  26. Wat we wel weten is dit:
  27. wanneer suïcidale moordenaars ervoor gaan,
  28. vermenigvuldigt technologie hun kunnen.
  29. Hier een voorbeeld.

  30. Enkele jaren terug was er was er een vlaag
    van 10 massa-aanslagen in scholen in China
  31. met dingen als messen,
    hamers en hakbijlen,
  32. want wapens zijn daar
    echt moeilijk te vinden.
  33. Door macaber toeval
    gebeurde de laatste aanval
  34. slechts enkele uren voor het bloedbad
    in Newtown, Connecticut.
  35. Maar bij die Amerikaanse aanval
    vielen ongeveer evenveel slachtoffers
  36. als bij de 10 Chinese aanvallen tezamen.
  37. Dus kunnen we wel zeggen:
    mes erg; geweer veel erger.
  38. En vliegtuig: enorm veel erger,
  39. zoals piloot Andreas Lubitz aantoonde
  40. toen hij 149 mensen meenam
    in zijn zelfmoord
  41. door zijn vliegtuig te laten crashen
    in de Franse Alpen.
  42. En er zijn nog andere voorbeelden van.

  43. Ik ben bang dat er veel dodelijker wapens
    in onze nabije toekomst zullen zijn
  44. dan vliegtuigen,
    maar niet gemaakt van metaal.
  45. Laten we eens kijken
  46. naar de apocalyptische dynamiek
    die zal voortvloeien
  47. als suïcidale massamoord
    gecombineerd wordt
  48. met een zich snel ontwikkelend veld
  49. dat vooral grenzeloze beloften inhoudt
    voor de samenleving.
  50. Ergens in de wereld
    zijn er mensen
  51. die ons, hoe amateuristisch ook,
  52. allemaal zouden vermoorden
    als ze maar wisten hoe.
  53. De Vegasschutter hoorde daar
    misschien niet bij,
  54. maar tussen onze zeven en een half miljard
  55. zijn er zeker zulke mensen.
  56. Er zijn heel veel suïcidale nihilisten.
  57. Dat zijn we al tegengekomen.
  58. Er zijn mensen met stemmingsstoornissen
    die ze niet eens kunnen beheersen.
  59. Mensen die net ontsporende trauma's
    hebben meegemaakt, enzovoorts.
  60. De omvang van de daarvan afgeleide groep
  61. was altijd gewoon nul
    tot aan de Koude Oorlog,
  62. toen plots de leiders
    van de twee wereldwijde allianties
  63. het vermogen kregen
    om de hele wereld op te blazen.
  64. Het aantal mensen met de vingers
    aan de eindtijdknoppen

  65. is sindsdien tamelijk stabiel gebleven.
  66. Maar ik ben bang dat het gaat toenemen,
  67. en niet alleen maar tot drie.
  68. Dit gaat de pan uitrijzen.
  69. Ik bedoel dat het zal gaan lijken
    op een tech-businessplan.
  70. (Gelach)

  71. En de reden is dat we leven

  72. in het tijdperk
    van exponentiële technologieën,
  73. die routinematig aanpakken
    wat eerder niet lukte
  74. en ze tot werkelijke superkrachten
    van één of twee levende genieën maken
  75. en -- nu komt het --
  76. ze vervolgens verspreiden
    naar zo goed als iedereen.
  77. Hier is een goedaardig voorbeeld.

  78. Als je in 1952 wilde dammen
    met een computer,
  79. moest je letterlijk die kerel zijn,
  80. een van 's werelds 19 kopieën
    van die computer bestellen
  81. en dan je Nobel-achtige hersenen
    gebruiken om hem te leren dammen.
  82. Zo hoog lag de lat.
  83. Vandaag hoef je alleen maar
    iemand te kennen met een telefoon,
  84. omdat computeren
    een exponentiële technologie is.
  85. Zo ook de synthetische biologie

  86. die ik ‘synbio’ zal noemen.
  87. In 2011 deden een paar onderzoekers
    iets net zo ingenieus en ongekend
  88. als de truc met het dammen,
  89. met de H5N1-griep.
  90. Deze soort doodt 60 procent
    van de mensen die hem krijgen,
  91. meer dan ebola.
  92. Maar hij is zo weinig besmettelijk
  93. dat hij sinds 2015
    minder dan 50 mensen doodde.
  94. Deze onderzoekers
    bewerkten het genoom van H5N1
  95. en maakten hem net zo dodelijk,
    maar ook zeer besmettelijk.
  96. De nieuwsafdeling van een
    van de grootste wetenschappelijke bladen
  97. zei dat als dit ding ontsnapte,
    het kon leiden tot een pandemie
  98. met misschien wel miljoenen doden.
  99. En Dr. Paul Keim zei
  100. dat hij geen organisme zo eng
    als dit kon bedenken,
  101. wat het laatste is dat ik persoonlijk
    wil horen van de voorzitter
  102. van de nationale wetenschappelijke
    adviesraad voor bioveiligheid.
  103. En dr. Keim zei trouwens ook dit nog --
  104. ["Ik denk dat hiermee vergeleken
    antrax niet eens zo erg is."]

  105. En hij is ook Antrax deskundige.

  106. (Gelach)

  107. Het goede nieuws
    over deze biohack van 2011

  108. is dat de mensen die het deden
    geen kwade bedoelingen hadden.
  109. Het waren virologen.
  110. Ze geloofden dat ze
    de wetenschap bevorderden.
  111. Het slechte nieuws is dat de technologie
    daar niet blijft hangen,
  112. en dat in de komende decennia
  113. hun prestatie iets alledaags zal worden.
  114. In feite is het al veel gemakkelijker,
    want zoals we gisterochtend hoorden
  115. wordt slechts twee jaar na hun werk
  116. het CRISPR-systeem al ingezet
    voor het bewerken van het genoom.
  117. Dit was een radicale doorbraak
  118. dat genen manipuleren stukken
    gemakkelijker maakt --
  119. zo eenvoudig dat CRISPR
    nu wordt onderwezen in middelbare scholen.
  120. Dit gaat sneller dan computergebruik.
  121. Die trage, geleidelijke witte lijn daar?
  122. Dat is de wet van Moore.
  123. Die laat ons zien hoe snel
    computergebruik goedkoper wordt.
  124. Die steile, gekke
    groene lijn laat ons zien
  125. hoe snel genetisch sequensen
    steeds maar goedkoper wordt.
  126. Nu zijn genetisch manipuleren,
    synthese en sequensen
  127. verschillende disciplines,
    maar ze zijn nauw verwant.
  128. En ze gaan allemaal hals over kop vooruit.
  129. De sleutels tot het koninkrijk
    zijn deze zeer kleine gegevensbestanden.
  130. Dit is een uittreksel van het H5N1-genoom.
  131. Het hele ding past
    op slechts een paar pagina's.
  132. Maak je geen zorgen,
    je kunt dit googelen.
  133. Het staat overal op het internet, toch?
  134. En het stukje dat het besmettelijk maakte,
  135. past wel op één enkel Post-it blaadje.
  136. Zodra een genie een gegevensbestand maakt,
  137. kan iedere idioot dit kopiëren,
  138. over de hele wereld verspreiden
  139. of afdrukken.
  140. Ik bedoel niet alleen hierop afdrukken,
  141. maar al snel op dit.
  142. Laten we een scenario bedenken.

  143. Neem 2026, een willekeurig jaar,
  144. en een briljant viroloog ontwerpt,
    voor de wetenschap
  145. en om pandemieën beter te begrijpen,
  146. een nieuwe microbe.
  147. Ze is zo besmettelijk als waterpokken,
  148. zo dodelijk als ebola
  149. en ze incubeert maandenlang
    voor ze een uitbraak veroorzaakt,
  150. zodat de hele wereld kan worden besmet
    voor de eerste tekenen van problemen.
  151. Dan wordt haar universiteit gehackt.
  152. En natuurlijk is dit geen science fiction.
  153. Een recente Amerikaanse aanklacht
  154. gaat over het hacken
    van meer dan 300 universiteiten.
  155. Dus verspreidt zich dat bestand
    met het genoom van die microbe
  156. naar de duistere uithoeken
    van het internet.
  157. Als dat bestand er eenmaal is,
    gaat het nooit meer weg --
  158. vraag het maar aan iemand die
    een filmstudio of muziek-label uitbaat.
  159. In 2026 zal er misschien een waar genie
    als onze viroloog nodig zijn
  160. om zo’n echt levend onding te maken,
  161. maar 15 jaar later
  162. kan het misschien al op een DNA-printer
    van een een middelbare school.
  163. En zo niet?
  164. Geef het nog een paar decennia.
  165. Even terzijde:

  166. herinner je je deze dia hier?
  167. Let op deze twee woorden.
  168. Als iemand dit probeert
    en het is slechts 0,1% effectief,
  169. dan sterven er acht miljoen mensen.
  170. Dat is 2500 keer 9/11.
  171. De beschaving zou het overleven,
  172. maar ze zou permanent verminkt zijn.
  173. Dit betekent dat we ons
    zorgen moeten maken over mensen
  174. die er maar een klein beetje van weten,
  175. niet alleen over genieën.
  176. Vandaag kunnen misschien
    maar een handvol genieën
  177. een eindtijdmicrobe maken
  178. die voor 0,1% effectief is
    of misschien zelfs een beetje meer.
  179. Meestal zijn ze stabiel en succesvol
    en dus geen deel van deze groep.
  180. Dus denk ik dat ik me daar
    niet te veel zorgen over hoef te maken.
  181. Maar wat als de technologie verbetert,
  182. zich verspreidt
  183. en duizenden studenten biologie
    het gaan kunnen?
  184. Zijn die allemaal perfect stabiel?
  185. Of misschien een paar jaar later
  186. als elke gestresseerde eerstejaarsstudent
    geneeskunde het zal kunnen maken?
  187. Op een bepaald moment
  188. gaan die kringen overlappen,
  189. want dan hebben we het
    over honderdduizenden mensen wereldwijd.
  190. Zo had je onlangs die kerel
    die verkleed als de Joker
  191. 12 mensen doodschoot
    bij een Batman-première.
  192. Dat was een doctoraatsstudent
    in neurowetenschappen
  193. met een NIH-subsidie.
  194. OK, anders bekeken:

  195. ik denk dat we dit echt kunnen overleven
    als we er nu mee beginnen.
  196. Ik zeg dit na talloze uren
    te hebben doorgebracht
  197. met het interviewen
    van wereldleiders in synbio
  198. en ook met het onderzoeken van hun werk
    voor de wetenschapspodcasts die ik maak.
  199. Ik ben bang geworden voor hun werk,
    mocht dat nu nog niet duidelijk zijn ...
  200. (Gelach)

  201. maar meer dan dat, ik ben
    het potentieel ervan gaan appreciëren.

  202. Dit spul zal kanker genezen,
    ons milieu herstellen
  203. en onze wrede behandeling
    van andere wezens gaan stoppen.
  204. Hoe gaan we dit krijgen zonder,
    je weet wel, onszelf te vernietigen?
  205. Ten eerste: of we het nu
    leuk vinden of niet, synbio is hier,

  206. dus laten we de technologie omarmen.
  207. Als we het verbieden,
  208. zou dat alleen de slechteriken
    in de kaart spelen.
  209. In tegenstelling tot
    de nucleaire programma's,
  210. kan biologie onzichtbaar worden beoefend.
  211. Massaal Sovjetbedrog
    over biowapenverdragen
  212. maakte dat heel duidelijk,
  213. net als ieder illegaal
    drugslab in de wereld.
  214. Ten tweede: doe een beroep op de experts.

  215. Laten we ze aanwerven en er meer opleiden.
  216. Voor elk miljoen en één bio-ingenieurs
  217. gaan er ten minste een miljoen
    aan onze kant staan.
  218. Ik bedoel, in deze zaak
    zou Al Capone aan onze kant staan.
  219. Zo laag zou de lat liggen
    om bij de goeden te horen.
  220. Massale numerieke voordelen doen ertoe,
  221. zelfs wanneer een slechterik
    zware schade zou kunnen toebrengen,
  222. omdat onder veel andere dingen,
  223. dat zorgt dat we dit
    uitgebreid kunnen exploiteren.
  224. Wij hebben jaren en hopelijk decennia
  225. om ons voor te bereiden
    en het te voorkomen.
  226. De eerste die iets verschrikkelijks
    zal proberen -- en die komt er --
  227. is misschien nog niet eens geboren.
  228. Dit moet een inspanning zijn
    van de hele samenleving

  229. en iedereen moet er aan deelnemen,
  230. omdat we aan een kleine groep
    deskundigen niet kunnen vragen
  231. verantwoordelijk te zijn
    voor zowel het inperken
  232. als het benutten
    van de synthetische biologie.
  233. Dat probeerden we al
    met het financiële systeem
  234. en onze verantwoordelijken
    werden massaal corrupt
  235. toen ze ontdekten
    hoe ze dingen af konden raffelen
  236. en enorme risico’s namen
    ten koste van ons.
  237. Ze privatiseerden de winsten,
  238. werden schandalig rijk
  239. en zadelden de rest op
    met een schuld van 22 biljoen dollar.
  240. En meer recent --

  241. (Applaus)

  242. Hebben jullie een bedankje gekregen?

  243. Ik wacht nog steeds op het mijne.
  244. Ik dacht dat ze het te druk hadden
    om dankbaar te zijn.
  245. En meer recent

  246. werd plots online privacy
    een groot probleem,
  247. dat we eigenlijk uitbesteedden.
  248. Nogmaals:
  249. geprivatiseerde winsten,
    gesocialiseerde verliezen.
  250. Is er nog iemand
    die daar niet goed van wordt?
  251. (Applaus)

  252. We hebben behoefte
    aan een meer inclusieve manier

  253. om onze welvaart veilig te stellen,
  254. onze privacy
  255. en binnenkort ook ons leven.
  256. Hoe kunnen we dit allemaal doen?
  257. Als onze lichamen
    vechten tegen ziekteverwekkers

  258. gebruiken ze ingenieuze immuunsystemen,
  259. die zeer complex en gelaagd zijn.
  260. Waarom zou dat niet kunnen
    met ons hele verdomde ecosysteem?
  261. Een jaar TED-talks kan opgaan
    aan die eerste kritische laag.
  262. Dat zijn slechts een paar
    van de vele goede ideeën.
  263. Intensief onderzoek- en ontwikkelingswerk

  264. kan de zeer primitieve
    ziekteverwekkersensoren van vandaag
  265. beter en goedkoper maken
  266. zodat ze snel intelligent
    en genetwerkt worden
  267. en ze geleidelijk zo wijdverbreid worden
    als rookmelders of smartphones.
  268. Hieraan verwant:
  269. vaccins hebben allerlei problemen
  270. qua productie en distributie.
  271. Eenmaal klaar kunnen ze
    niet meer aangepast worden
  272. aan nieuwe bedreigingen of mutaties.
  273. We hebben een flexibel
    systeem van bioproductie nodig
  274. dat zich uitstrekt tot in elke apotheek
    en misschien zelfs tot in onze huizen.
  275. Printer-technologie voor vaccins
    en geneesmiddelen is binnen handbereik
  276. als we het de prioriteit geven.
  277. Vervolgens geestelijke gezondheid.

  278. Veel mensen die een suïcidale
    massamoord plegen,
  279. lijden aan een verlammende,
    therapieresistente depressie of PTSD.
  280. We hebben hiervoor nobele onderzoekers
    zoals Rick Doblin nodig,
  281. maar ook de veel talrijkere
    zelfzuchtige klootzakken
  282. moeten zich gaan realiseren
  283. dat acuut lijden ons binnenkort
    allemaal zal bedreigen,
  284. niet alleen de getroffenen.
  285. Die klootzakken zullen
    samen met ons en Al Capone
  286. gaan strijden tegen deze aandoening.
  287. Ten derde kan en moet ieder van ons
    een witte bloedcel zijn
  288. in dit immuunsysteem.
  289. Suïcidale massamoordenaars
    mogen dan verachtelijk zijn, ja,
  290. maar het zijn ook vreselijk
    gebroken en trieste mensen
  291. en wij moeten allemaal doen wat we kunnen
  292. om ervoor te zorgen
    dat niemand onbemind blijft.
  293. (Applaus)

  294. Vervolgens moeten we
    het gevecht tegen deze gevaren

  295. tot kern van de discipline
    van de synthetische biologie maken.
  296. Er zijn bedrijven die beweren
  297. dat hun ingenieurs 20% van hun tijd
  298. doen wat ze willen.
  299. Wat als degenen die bio-ingenieurs inhuren
    en degenen die ze zelf worden,
  300. 20% van hun tijd zouden besteden
  301. aan de verdediging
    van het algemeen belang?
  302. Geen slecht idee, toch?
  303. (Applaus)

  304. Dan tot slot: dit zal niet leuk zijn.

  305. Maar we moeten onze gedachten laten gaan
    naar een aantal zeer duistere plaatsen,
  306. en bedankt dat ik jullie daar deze avond
    even in rond mocht leiden.
  307. We overleefden de Koude Oorlog
  308. omdat ieder van ons het gevaar
    begreep en respecteerde,
  309. deels omdat we elkaar al tientallen jaren
    angstaanjagende spookverhalen vertelden
  310. met namen als ‘Dr. Strangelove’
  311. en ‘War Games’.
  312. Dit is geen tijd om kalm te blijven.
  313. Dit is een van die zeldzame momenten
    waarop het zeer productief is
  314. om doodsbenauwd te zijn,
  315. (Gelach)

  316. om wat spookverhalen te verzinnen

  317. en onze angst als brandstof te gebruiken
    om dit gevaar te bestrijden.
  318. Omdat al deze verschrikkelijke
    scenario's die ik heb afgeschilderd

  319. niet onontkoombaar zijn.
  320. Ze zijn optioneel.
  321. Het gevaar is nog wat veraf.
  322. Dat betekent dat het ons
    alleen maar zal overkomen
  323. als we het toelaten.
  324. Laten we dat niet doen.

  325. Hartelijk dank voor het luisteren.

  326. (Applaus)